POLYP TÚI MẬT LÀ GÌ? TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ POLYP TÚI MẬT NHỮNG HIỂU BIẾT VỀ POLYP TÚI MẬT.

Polyp túi mật là gì? Đây là tổn thương dạng u hoặc giả u phát triển trên bề mặt niêm mạc túi mật, thường gặp ở phụ nữ độ tuổi 3050. Trên 90% ca polyp túi mật thuộc dạng lành tính, 15% trường hợp cần điều trị bằng phẫu thuật.TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ POLYP TÚI MẬT. Đây là tổn thương dạng u hoặc giả u phát triển trên bề mặt niêm mạc túi mật, thường gặp ở phụ nữ độ tuổi 3050. Trên 90% ca polyp túi mật thuộc dạng lành tính, 15% trường hợp cần.Siêu âm chẩn đoán bệnh lý túi mật Một trong các phương pháp chẩn đoán bệnh lý túi mật là phương thức siêu âm. Có thể hình dung phương thức này như sau: Sự thay đổi về kích thước túi mật Kích thước nhỏ: viêm túi mật mạn tính, suy gan cấp, sự tắc nghẽn ống túi mật đoạn gần.Polyp túi mật có nguy hiểm không? Polyp túi mật có phải là ung thư? Polyp túi mật ( Gallbladder polyp) là một tổn thương dạng u (bướu) được tìm thấy ở trong túi mật, nó xuất phát từ lớp niêm mạc của thành túi mật. Những tổn thương này đa số là lành tính, tuy nhiên vẫn có một số ít là ác tính(ung thư), tỷ lệ ác tính theo những số liệu gần đây cho biết khoảng 5%. .....v..v...Đó là những nội dung chính của tài liệu: POLYP TÚI MẬT LÀ GÌ? TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ POLYP TÚI MẬT NHỮNG HIỂU BIẾT VỀ POLYP TÚI MẬT. Trọng giới thiệu cùng quý vị bạn đọc gần xa

Polyp túi mật có biểu hiện đau, sốt nên phẫu thuật sớm (Ảnh minh họa)

Triệu chứng thường gặp là đau ở dưới sườn, giống nhưbệnh lý sỏi túi mật Điểm khác là polyp túi mật ít khi có biểu hiện cấp tính do viêm hay những biến chứng của sỏi (như viêm đường mật, tắc mật) Vì vậy, để chẩn đoán, bác sĩdựa vào các thăm dò cận lâm sàng là chủ yếu; trong đó siêu

âm là phương pháp phổ biến nhất Tuy nhiên, siêu âm

không thể phân biệt được là polyp lành tính hay ác tính

Theo các nghiên cứu trong và ngoài nước, hầu hết polyp túi mật có kích thước nhỏ hơn 10 mm là lành tính Những hình ảnh gợi ý polyp ác tính là: có chân lan rộng, hình không đềuđặn, phát triển nhanh Khi đó, phải phẫu thuật để cắt bỏ túi mật

Do không có một thăm dò nào giúp chẩn đoán chính xác bản chất của polyp túi mật nên các chuyên gia thống nhất một phác đồ xử trí đối với bệnh này như sau: Nếu nghi ngờ polyp túi mật mà bệnh nhân không có triệu chứng như đau sốt thì nên kiểm tra lại sau 6 tháng hay một năm để khẳng định Sau thời gian đó nếu siêu âm không còn hình ảnh của polyp thì không cần phải xử trí gì Trường hợp hình ảnh polyp rõ, cần theo dõi định kỳ 6 tháng bằng siêu âm Nếu khối u lớn trên 10 mm hoặc có các biểu hiện ác tính (qua xét

nghiệm máu và các thăm dò khác) hoặc polyp đã có biểu hiện lâm sàng (như đau, sốt tái phát) thì nên phẫu thuật sớm.

BS Nguyễn Đức Chính

TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ

mật thuộc dạng lành tính, 15% trường hợp cần điều trị bằng phẫu thuật.

Pô-lýp túi mật là một hay nhiều khối nổi lên trên bề mặt niêm mạc túi mật, nhô vào trong lòng túi mật Các pô-lýp này thường được phát hiện tình cờ khi làm siêu âm bụng Theo thống kê của nước ngoài, trong 100 người bình thường,nếu cho làm siêu âm bụng sẽ phát hiện từ một đến bốn người

có pô-lýp túi mật

Triệu chứng

Triệu chứng thường gặp là đau ở dưới sườn, giống như bệnh

lý sỏi túi mật Điểm khác là polyp túi mật ít khi có biểu hiện cấp tính do viêm hay những biến chứng của sỏi (như viêm đường mật, tắc mật) Vì vậy, để chẩn đoán, bác sĩ dựa vào các thăm dò cận lâm sàng là chủ yếu; trong đó siêu âm là phương pháp phổ biến nhất Tuy nhiên, siêu âm không thể phân biệt được là polyp lành tính hay ác tính

Theo các nghiên cứu trong và ngoài nước, hầu hết polyp túi mật có kích thước nhỏ hơn 10 mm là lành tính Những hình ảnh gợi ý polyp ác tính là: có chân lan rộng, hình không đều đặn, phát triển nhanh Khi đó, phải phẫu thuật để cắt bỏ túi mật

Có nhiều loại thương tổn dạng pô-lýp ở túi mật, và người ta xếp chúng vào hai loại chính sau đây:

Loại không tân sinh: loại này không phải bướu, gồm pô-lýp cholesterol (là loại thường gặp nhất, chiếm 60% trường hợp Đây là loại pô-lýp giả, được tạo nên do sự thâm nhiễm chất cholesterol ở lớp niêm mạc của túi mật Pô-lýp cholesterol thường nhỏ dưới 10mm, có cuống nhỏ dễ rứt ra khỏi niêm mạc, đa số có nhiều pô-lýp); u cơ tuyến dạng pô-lýp (cũng khá thường gặp, chiếm 25% trường hợp Đây cũng là loại u giả của thành túi mật, do các cấu trúc tuyến ở lớp niêm mạc túi mật phát triển mạnh, đào sâu xuống lớp cơ, kèm theo sự tăng sản của lớp cơ, làm thành túi mật dày lên

Nếu u cơ tuyến khu trú ở vùng đáy túi mật, có thể nhô lên thành một khối hình bán cầu giống như pô-lýp Loại này thường có kích thước khoảng 15mm, ở vùng đáy túi mật, chân của nó dính đến lớp cơ); Pô-lýp do viêm nhiễm (là những thương tổn nhỏ không có cuống, cấu tạo bởi mô sợi

và mô hạt, bị thâm nhiễm bởi lympho bào và tương bào Loại này chỉ chiếm 10% trường hợp Pô-lýp có thể đơn độc hoặc vài pô-lýp, thường là phát hiện tình cờ ở các túi mật có sỏi được mổ)

Loại tân sinh: loại này đích thị là bướu, gồm pô-lýp tuyến (làloại pô-lýp thật, xuất phát từ niêm mạc túi mật Đó là những khối pô-lýp đơn độc, có cuống, đường kính trong khoảng 5 –20mm Loại này là loại có nhiều khả năng chuyển thành ung thư Tuy nhiên có điều rất may là loại pô-lýp tuyến khá hiếmgặp, chỉ chiếm 4% Thật ra, pô-lýp này cũng chỉ có tiềm năng ung thư khi đường kính của nó lớn hơn 10mm thôi); các loại u khác (các loại u khác ở túi mật có dạng pô-lýp là usợi, u cơ trơn, u mỡ, u sợi thần kinh, Chúng là các loại u cực hiếm ở túi mật, chỉ chiếm tỷ lệ 1% trong tổng số pô-lýp túi mật)

Điều trị

Do không có một thăm dò nào giúp chẩn đoán chính xác bảnchất của polyp túi mật nên các chuyên gia thống nhất một phác đồ xử trí đối với bệnh này như sau: Nếu nghi ngờ polyptúi mật mà bệnh nhân không có triệu chứng như đau sốt thìnên kiểm tra lại sau 6 tháng hay một năm để khẳng định Sauthời gian đó nếu siêu âm không còn hình ảnh của polyp thì không cần phải xử trí gì Trường hợp hình ảnh polyp rõ, cần theo dõi định kỳ 6 tháng bằng siêu âm.

Pô-lýp túi mật phần lớn lành tính và không gây rối loạn gì, cho nên đa số trường hợp cũng không cần can thiệp Thái độ tốt nhất là theo dõi siêu âm mỗi sáu tháng Bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật cho những trường hợp sau: bệnh nhân có những cơn đau quặn mật hoặc có kèm thêm sỏi túi mật; Pô-lýp có đường kính lớn hơn 10 mm hoặc đường kính tăng lên gấp đôi so với lần phát hiện ban đầu Phẫu thuật tốt nhất là cắt túimật qua nội soi ổ bụng Đây là phẫu thuật khá đơn giản, maubình phục, ít biến chứng, hiệu quả điều trị khỏi bệnh hoàn toàn

Tóm lại, đại đa số (khoảng 95%) trường hợp pô-lýp túi mật không phải là dạng u tân sinh mà chỉ là u giả do đọng

cholesterol hoặc viêm nhiễm Các loại này gần như không có

tiềm năng hoá ác Do đó, mọi người không nên quá sợ hãi khi phát hiện pô-lýp trong túi mật của mình.

Theo BS Nguyễn Đức Chính - TS.BS Đặng Tâm

Siêu âm chẩn đoán

bệnh lý túi mật

Một trong các phương pháp chẩn đoán

bệnh lý túi mật là phương thức siêu âm Có thể

hình dung phương thức này như sau: Sự thay đổi về kích thước túi mật Kích thước nhỏ: viêm túi mật mạn tính, suy gan cấp, sự tắc nghẽn ống túi mật đoạn gần, OGC, … Kích thước lớn:

nhịn đói kéo dài, viêm túi mật cấp, tắc nghẽn OMC … Dày thành túi mật - Thoát dịch khỏi thành mạch ra khoảng gian bào, vd: suy thận, giảm protein cach giam can nhanh nhat trong 1 tuan máu… - Khuếch tán dịch thụ động, như trong phần lớn trường hợp hiện diện dịch báng bụng, … - Phù nề do hệ bạch mạch, như thương hàn, … - Phù nề do quá trình viêm, như viêm túi mật… Lắng cặn trong túi mật - Các thành phần hữu hình của dịch mật có xu hướng tích tụ, lắng đọng ở phầnthấp - Cặn lắng có thể: + Sinh lý: nhịn ăn lâu ngày, bệnh nhân được nuôi dưỡng bằng đường tĩnh mạch… + Bệnh lý: tắc nghẽn OMC, ống túi mật - Thanh phần cặn chủ yếu: tinhthể Cholesterol và hạt muối bilirubinate calcium - Lâm

sàng: không có - Hình ảnh siêu âm: hình mức dịch trong túi mật + Phần trên: dịch mật sinh lý không tạo hồi âm + Phần dưới: lớp lắng đọng tạo hồi âm tương đối đồng nhất, mức độ hồi âm trung bình không có bóng lưng phía sau + Hình ảnh

mức dịch luôn trùng với mặt phẳng ngang - Mẫu hình ảnh không điển hình: + Những đốm tăng âm mạnh bên trong lớp cặn lắng + Hình ảnh “khối cặn“ + Hình ảnh “ Gan hóa túi mật” - Chẩn đoán gián biệt: + Anh giả do hiện tượng chùm tia thứ + Hồi âm tạo nên do máu cục hay mủ và chất hoại tử hình thành bên trong lòng túi mật Sỏi túi mật - Lâm sàng: không có - Hình ảnh siêu âm: + Đốm tăng âm + Có bóng lưng đen giới hạn rõ sắc nét + Di chuyển + Số lượng thực đơn giảm cân có thể một hay nhiều viên + Kích thước thay đổi - Độ đậm của bóng lưng phụ thuộc và các yếu tố sau: + Thành phần của sỏi + Độ rộng của chùm tia siêu âm +

Năng lượng của chùm tia phát ra và mức khuếch đại được điều chỉnh - Chẩn đoán phân biệt: + Hơi trong tá tràng + Hơi trong đại tràng + U túi mật + Máu cục trong túi mật Viêm túi mật mạn tính - Lâm sàng: + Đau bụng kéo dài + Nôn mữa + Không dung nạp thức ăn mỡ - Nguyên nhân: 90% trường hợp do sỏi - Hình ảnh tạp chí giảm cân siêu âm:+ Túi mật kích thước nhỏ + Thành túi mật dày tăng âm + Hiện diện sỏi nếu có Viêm túi mật cấp tính - Lâm sàng: + Đau HSP + sốt + vàng da + Bạch cầu tăng + Hội chứng nhiễm trùng nhiễm độc toàn thân - Nguyên nhân: + Do sỏi chiếm 90% + Không do sỏi chiếm 10%: nhiễm trùng, sau chấn thương… - Hình ảnh siêu âm: + Túi mật lớn + Thành

túi mật dày > 3mm + Soi trong tui mật (nêu co) +

Sonographic Murphy: (+) + Doppler: giam tưới mau thanh tui mật + Tu dịch quanh tui mật: (±) + Hơi ở thanh tui mật: (±) - Biến chứng của viêm túi mật cấp: - Thành TM hoại tử tạo nên: + Microabscess + Xuất huyết + Mủ trong túi mật + Dãi xơ + Loét niêm mạc Thủng túi mật: Tỷ lệ tử vong 19 – 24% - Thủng thường xảy ra ở đáy - Tạo nên đám quánh

TM, abscess TM, hay viêm phúc mạc mật - Hình ảnh siêu âm: * Tụ dịch lân cận hay xung quanh TM, có hồi âm hổn hợp hay giảm hồi âm * Hình ảnh viêm túi mật cấp * Hình ảnh viêm phúc mạc: (±) Viêm túi mật sinh hơi + Nguyên nhân do vi khuẩn kỵ khí + Khí sinh ra tập trung ở lòng và thành túi mật + Nhanh chóng đưa đến hoại thư, thủng và abscess quanh túi mật + Hình ảnh siêu âm: * Lòng túi mật

có hơi lấp đầy hoàn toàn hay một phần * Bọt hơi trong

thành TM U túi mật - Adenomyomatosis - Polyp túi mật - Adenomyomatosis + Sự quá sản và dày lên của lớp niêm mạc, lớp cơ niêm và do túi thừa trong nội mạc + Dày thành

TM khu trú + Hồi âm: giảm âm hay tăng âm + Có những vệt tăng âm như hình ảnh duối sao chổi - Polyp túi mật: là khối mọc lên từ thành TM đi vào trong lòng TM + Kích thước: 2 – 5mm + Độ hồi âm tăng + Số lượng có thể một hay nhiều + Cas polyp >= 10mm cần theo doi vì co nguy cơ

ac tính Ung thư túi mật - Giới tính: nam/nữ = 3/1 - Hầu hết là Adenocarcinoma - Lâm sàng: + Giai đoạn sớm bệnh nhân chưa có triệu chứng + Khi khối u xâm nhập vào các cơquan lân cận: * Sút cân, vàng da * Gan lớn * Sờ thấy mass

ở HSP - Hình ảnh siêu âm: + Khối u đơn độc ở thành TM nhô vào trong lòng TM + Tăng

hoặc giảm âm + Sự dày lên khu trú hay lan toả của thành

TM + Có thể có sỏi TM kèm Doppler: có tăng sinh mạch máu Hình ảnh di căn các tạng lân cận - Một số trường hợp khối u choáng hết lòng túi mật - Cần chẩn đoán gián biệt với

u gan - Chẩn đoán gián biệt: + Sỏi TM + Viêm TM + Sỏi bùn TM + Polyp lành tính + U gan Thương tổn di căn túi mật - Có thể từ tụy, gan, đại tràng, buồng trứng, thận và da -Với thương tổn di căn TM thường không có sỏi kèm và ở vị trí khác cũng thường có tổn thương - Hình ảnh siêu âm: +

Sự dày lên khu trú của thành TM + Mass ở trong lòng TM

và mất đi sự xác định của thành túi mật Những bất thường trong lòng túi mật - Máu trong lòng túi mật: Đốm tăng âm vừa phải trong lòng TM, di động khi thay đổi tư thế - Dịch

mủ trong lòng TM: dịch mật lợn cợn hồi âm và hình ảnh viêm TM cấp - Giun trong túi mật: hình ảnh hai đường tăng

âm “ đường ray” trong TM - Hơi trong lòng TM: đám tăng

âm bóng lưng mờ phía sau

ở phụ nữ độ tuổi 30 – 50 Polyp túi mật lành tính trong

khoảng 92% các trường hợp, số còn lại là ác tính gồm ung thư tuyến (adenocarcinome), u sắc tố (mealanome), di căn ung thư… Triệu chứng thường gặp là đau ở dưới sườn giống như bệnh lý sỏi túi mật, nhưng khác ở chỗ ít khi có biểu hiệncấp tính do viêm hay Tổ đỉa những biến chứng của sỏi như viêm đường mật, tắc mật Vì vậy, chẩn đoán chủ yếu dựa vào các thăm dò cận lâm sàng, trong đó siêu âm là phương pháp chính Mặc dù có độ nhạy và độ đặc hiệu khá cao

nhưng siêu âm không thể phân biệt được polyp lành tính hay

ác tính để có chỉ định phẫu thuật Theo các nghiên cứu trong

và ngoài nước, polyp túi mật nếu xác định trên siêu âm có kích thước nhỏ hơn 10 mm hầu hết lành tính Hãy đến với chuyên mục Sức Khỏe của website Suckhoe 4u.Com để tìm hiểu những bí quyết Ăn ngon, ăn chuẩn, tham khảo những bệnh thường gặp trong cuộc sống và những bài thuốc hay rấthữu hiệu choBệnh ngứa mọi người Qua siêu âm, nếu nghi ngờ polyp túi mật mà bệnh nhân không có triệu chứng như đau, sốt… thì nên kiểm tra lại sau 6 tháng hay một năm để khẳng định Trường hợp hình ảnh polyp rõ, cần Tiêu

chảytheo dõi định kỳ bằng siêu âm 6 tháng nếu khối u lớn trên 10 mm Nếu phát hiện các biểu hiện ác tính qua xét

nghiệm máu, các thăm dò khác hoặc polyp đã có biểu hiện lâm sàng như đau, sốt tái phát, nên chỉ định phẫu thuật sớm.

tính, tuy nhiên vẫn có một số ít là ác tính(ung thư), tỷ lệ ác tính theo những số liệu gần đây cho biết khoảng 5%

Polyp túi mật không phải là bệnh lý hiếm gặp.Trong thực

tế, khoảng 5% ở người trưởng thành khi kiểm tra trên siêu

âm phát hiện có polyp túi mật Tỷ lệ polyp túi mật ở nam và

nữ không khác biệt bao nhiêu Hầu hết gặp ở người trưởng thành, riêng ở trẻ em rất hiếm gặp Tần suất ở Châu Á cao hơn các châu lục khác, theo thống kê cho thấy ở người đàn ông gốc Trung Quốc tần suất này lên đến 9,5% Khảo sát trên siêu âm thấy số lượng và kích thước của polyp túi mật cũng rất phong phú, có một số người có vài Polyp trong túi mật và kích thước của những polyp này cũng to nhỏ khác nhau Có những trường hợp vừa thấy sỏi vừa thấy polyp Nhìn chung, polyp túi mật ít phổ biến hơn so với sỏi túi mật

Đa số các trường hợp polyp túi mật thường không có biểu hiện triệu chứng và chúng được phát hiện một cách tình cờ ngẫu nhiên trên siêu âm khi kiểm tra sức khỏe Sự liên quan giữa kích thước polyp túi mật với ung thư Kích thước của polyp túi mật có thể là một yếu tố dự báo tương đối chính xác đó là ung thư (ác tính) hoặc không phải là ung thư ( lành tính) Polyp túi mật có đường kính nhỏ hơn 10 mm thì hầu

hết đều lành tính và kích thước này vẫn có thể không thay đổi trong nhiều năm, tuy nhiên, nếu kết hợp các điều kiện khác chẳng hạn như chứng viêm đường mật xơ hóa

( Sclerosing cholanggitis), hoặc kích thước polyp to lên một cách nhanh chóng thì những polyp này có nguy cơ ác tính cao(kích thước của khối u tăng lên rất hiếm khi lành tính), do

đó vẫn phải theo dõi tìm kiếm những dấu hiệu thay đổi trongpolyp túi mật khi nó được xem là lành tính Điều này cón thểthực hiện bằng cách sử dụng tiêu chuẩn siêu âm mỗi 3 tháng hoặc các phương tiện chẩn đoán hình ảnh khác Một số ít polyp túi mật khác là polyp tuyến tương tự như polyp đại tràng điển Bạch biến hình có đường kính lớn hơn 10 mm có thể tiến triển đến ung thư, đặc biệt là ở những người có

polyp mà đường kính lớn hơn 15 mm thì khả năng gây ra một nguy cơ ác tính rất cao( tỷ lệ 50-70% có chứa các tế bào ung thư),polyp càng lớn thì nguy cơ ác tính càng cao Nhữngdấu hiệu gợi ý polyp ác tính là: -Kích thước polyp lớn hơn

10 mm -Polyp có chân rộng -Hình không đều đặn -Phát triểnnhanh Các dấu Rụng tóc hiệu và triệu chứng của polyp túi mật Hãy đến với chuyên mục Sức Khỏe của website

Suckhoe 4u.Com để tìm hiểu những bí quyết Ăn ngon, ăn chuẩn, tham khảo những bệnh thường gặp trong cuộc sống

và những bài thuốc hay rất hữu hiệu cho mọi người Hầu hết

polyp túi mật không gây ra bất kỳ triệu chứng nào Polyp túi mật thường được phát hiện một cách tình cờ khi kiểm tra vùng bụng bằng siêu âm trong các đợt kiểm tra sức khỏe định kỳ hay bệnh vì một nguyên nhân nào khác Một số ít trường hợp có thể gây ra cơn đau quặn mật Đây là cơn đau thường do sỏi mật kết hợp với polyp túi mật hoặc là những polyp lớn ( trên 10 mm) gây ra sự co thắt túi mật.Cơn đau này xảy ra phía trên bên phải của bụng( còn gọi là vùng hạ sườn phải ), đau âm ỉ, hoặc đau lói hoặc đau từng cơn và đausau một bữa ăn thịnh soạn có nhiều dầu mỡ, trứng …Nếu đau dữ dội,có nhiều khả năng là một triệu chứng của sỏi mật Chẩn đoán polyp túi mật Chẩn đoán polyp túi mật thường được thực hiện bằng siêu âm Trên siêu âm ở những bệnh nhân nhịn ăn uống,hình ảnh polyp túi mật sẽ được nhìn thấy rất rõ và có thể đo được kích thước của