• Trong quá trình làm nghiệm pháp có thể dùng thuốc tăng hoặc giảm co để điều chỉnh xoá mở cổ tử cung và thuốc làm mềm cổ tử cung.. ĐẺ KHÓ DO CƠN CO TỬ CUNGCơn co tử cung là động lực
Trang 1ĐẺ KHÓ CƠ GIỚI, ĐẺ KHÓ DO
NGÔI THẾ CỦA THAI, ĐẺ KHÓ DO
CƠN CO TỬ CUNG
ĐẺ KHÓ CƠ GIỚI, ĐẺ KHÓ DO
NGÔI THẾ CỦA THAI, ĐẺ KHÓ DO
CƠN CO TỬ CUNG
PH M BÁ NHA PH M BÁ NHA ẠM BÁ NHA ẠM BÁ NHA
Trang 2ĐẺ KHÓ CƠ GIỚI
• Các nguyên nhân đẻ khó cơ giới: còi x ơng thời niên
thiếu, chấn th ơng khung chậu, biến dạng do nghề nghiệp hay do dinh d ỡng
• Khám lâm sàng:
o chiều cao mẹ: nếu mẹ thấp bé, m d i 145cm
Đo chiều cao mẹ: nếu mẹ thấp bé, mẹ dưới 145cm ẹ dưới 145cm ưới 145cm
đo các đ ờng kính ngoài KC:
L ỡng gai 22,5 cm L ỡng mào 25,5 cm
L ỡng mấu 27,5cm Tr ớc sau(Baudelocque) 17,5
Trám (Michaelis): khung chậu có méo?
• Các đ ờng kính tiểu khung (khung chậu nhỏ): eo trên, có
một đ ờng kính quan trọng nhất: nhô - hậu vệ 10,5cm Nhô - hậu vệ <8,5 => KC hẹp
• Eo d ới: l ỡng ụ ngồi 11 cm.
Trang 3ĐẺ KHÓ CƠ GIỚI
Trang 4Đ ng kính khung ch u ường kính khung chậu ậu
Trang 5ống đẻ
Trang 10ĐẺ KHÓ CƠ GIỚI
• Cận lâm sàng: Chụp Télé KC, chụp CT scanner.
• Tr ờng hợp đẻ khó cơ giới, nghi ngờ có bất t ơng xứng,
thai ngôi chỏm => NP lọt ngôi chỏm.
• Nghiệm pháp lọt ngôi chỏm: làm ở nơi có điều kiện phẫu thuật, chuyển dạ giai đoạn tích cực CTC mở từ 4cm.
• Trong quá trình làm nghiệm pháp có thể dùng thuốc tăng hoặc giảm co để điều chỉnh xoá mở cổ tử cung và thuốc làm mềm cổ tử cung Theo dõi sát sản phụ
• Sau NP lọt ngôi chỏm: phân tích tỉ mỉ và rút kinh nghiệm.
• Khám quản lý thai nghén tốt để phát hiện sớm các tr ờng hợp đẻ khó cơ giới và t vấn cho sản phụ Hạn chế các tai biến do đẻ khó cơ giới gây ra cho mẹ và thai nhi.
Trang 11ĐẺ KHÓ DO NGÔI THAI
• Ngôi d c ọc
• Ngôi ch m: ỏm:
• Ngôi mông:
• Ngôi m t: ặt:
Trang 12ĐẺ KHÓ DO NGÔI THAI
• Ngôi ngang:
• Các ngôi b t th ng trong đa thai: ất thường trong đa thai: ường kính khung chậu
Trang 13ĐẺ KHÓ DO CƠN CO TỬ CUNG
Cơn co tử cung là động lực của cuộc chuyển dạ
• Tác dụng CCTC: thay đổi về phía mẹ, phía thai, phần phụ của thai,
đẩy thai nhi từ buồng tử cung ra ngoài
• Cuộc chuyển dạ tiến triển bình th ờng: CCTC bình th ờng, nhịp
nhàng, không quá mạnh không quá yếu
• Cơn co tử cung bất th ờng: cơn co quá mau, mạnh, hay tr ơng lực cơ bản tăng, hoặc cơn co tử cung quá th a, quá yếu
Các ph ơng pháp đánh giá cơn co tử cung
• Qua cơn đau của sản phụ: Trong CCTC co bóp mạnh gây đau
Không chính xác vi cơn co bắt đầu tr ớc cơn đau và còn kéo dài
thêm sau khi đã hết đau Tinh trạng đau còn phụ thuộc vào tinh
trạng tâm lý của từng sản phụ
• Đánh giá bằng tay: đặt lòng bàn tay lên bụng sản phụ và theo dõi độ dài của mỗi cơn co, khoảng cách giữa 2 cơn co
Không chính xác, phụ thuộc vào chủ quan ng ời đo, không đánh giá
đ ợcn c ờng độ của cơn co tử cung
Trang 14ĐẺ KHÓ DO CƠN CO TỬ CUNG
• Monitoring sản khoa: Giúp ta đánh giá chính xác c ờng độ của mỗi cơn co, tần số cơn co, tr ơng lực của tử cung qua từng giai đoạn của cuộc chuyển dạ và còn theo dõi đ ợc tim thai thay đổi khi có cơn co
tử cung để phát hiện sớm suy thai
• Ph ơng pháp ghi cơn co ngoài tử cung không đo đ ợc chính xác áp lực của cơ tử cung ở từng phần và áp lực buồng ối
• Ph ơng pháp ghi trong: đặt một catheter mềm vào trong buồng ối
qua cổ tử cung hoặc qua thành bụng của ng ời mẹ để đo áp lực trong buồng ối, tr ơng lực cơ bản cơ tử cung, tần số, c ờng độ cơn co tử
cung Nh ợc điểm của ph ơng pháp này là cũng không xác định đ ợc
áp lực riêng từng phần cơ tử cung và đặt lâu trong tử cung cũng gây nhiễm trùng ối, kỹ thuật đặt phức tạp nên ít sử dụng
• Đặt các vi bóng (Microballons) vào trong cơ tử cung ở các vị trí
khác nhau của cơ tử cung (sừng, đáy, thân, đoạn d ới tử cung qua
thành bụng để ghi áp lực cơn co ở các vùng khác nhau của tử cung, xác định đ ợc điểm xuất phát của cơn co tử cung, thay đổi áp lực cơn
Trang 15ĐẺ KHÓ DO CƠN CO TỬ CUNG
Cơn co tử cung bình th ờng
• áp lực cơn co tử cung tính bằng mmHg hoặc bằng Kilo Pascal (KPa) (1mmHg = 0,133 KPa) Đơn vị Montevideo (UM) bằng tính của biên
độ cơn co trung bình nhân với tần số cơn co (số cơn co trong 10 phút)
• Trong 30 tuần đầu của thai nghén, tử cung không có cơn co, từ 31-37 tuần các cơn co tử cung có thể nhiều hơn, đạt tới 50 UM Lúc bắt đầu chuyển dạ , cơn co tử cung 120 UM, tăng dần 250 UM lúc sổ thai
• Tr ớc khi chuyển dạ, tử cung có cơn co nhẹ, mau hơn tr ớc, áp lực từ
10-15 mmHg gọi là các cơn co Hicks không gây đau
C ờng độ CCTC là số đo ở thời điểm áp lực tử cung cao nhất của mỗi cơn co
Tr ơng lực cơ bản của cơ tử cung: 5 - 15 mmHg
Hiệu lực CCTC = c ờng độ CCTC - tr ơng lực cơ bản
Độ dài CCTC tính từ thời điểm tử cung bắt đầu co bóp đến khi hết cơn
co, đơn vị giây
Trang 16ĐẺ KHÓ DO CƠN CO TỬ CUNG
Cơn co tử cung trong chuyển dạ
• Xuất hiện một cách tự nhiên, ngoài ý muốn của sản phụ Điểm xuất phát của cơn co nằm ở một trong 2 sừng của tử cung Thông th ờng chỉ có một điểm xuất phát hoạt động và khống chể điểm kia Tất cả các cơn co đều xuất phát từ một điểm Cơn co hay xuất phát từ sừng phải tử cung lan sang trái, tốc độ lan truyền 2-3cm/s
• Cơn co có tính chất chu kỳ và đều đặn Cơn co mau dần lên, thời gian cơn co dài dần ra, c ờng độ cũng tăng dần
• Cơn co tử cung gây đau Ng ỡng đau tuỳ thuộc từng sản phụ Khi áp lực cơn co đạt đến 25-30 mmHg, sản phụ cảm thấy đau
• Cơn co tử cung có tính chất 3 giảm: theo qui luật 3 giảm, cao nhất ở sừng tử cung, khi đến lỗ ngoài cổ tử cung áp lực bằng không, co bóp của cơ tử cung cũng giảm dần, ở thân tử cung co bóp dài hơn ở đoạn
d ới và ở đoạn d ới co bóp dài hơn ở cổ tử cung, áp lực giảm từ trên
Trang 17ĐẺ KHÓ DO CƠN CO TỬ CUNG
+ Do thần kinh, tâm lý, sản phụ hay lo lắng, sợ sệt
• Th ờng tăng c ờng độ cơn co kèm theo tăng tr ơng lực cơ tử cung
Trang 18ĐẺ KHÓ DO CƠN CO TỬ CUNG
• Hậu quả
Nhiều hậu quả xấu cho cả mẹ và thai Tăng cơn co có thể làm cổ tử cung mở chậm, nguy nhiểm nhất là gây doạ vỡ tử cung hoặc vỡ tử cung, đe doạ đến tính mạng cả mẹ và thai Đối với thai, giảm sút tuần hoàn tử cung rau đ a đến tình trạng suy thai, hoặc chết thai
Sau đẻ trong tr ờng hợp tăng co dễ bị đờ tử cung
• Thái độ xử trí
+ Nếu nguyên nhân cơ học, cách xử trí là mổ lấy thai, trong lúc chờ
đợi mổ cần cho thuốc giảm co, đồng thời hồi sức thai bằng cho mẹ thở oxy, truyền huyết thanh ngọt 20%
+ Nếu dùng thuốc tăng co quá liều, phải xem xét lại một cách kỹ l ỡng
về chỉ định và liều l ợng của thuốc
+ Nếu rối loạn do điểm xuất phát của cơn co thì phải dùng các thuốc giảm co, cắt cơn co, sau đó điều chỉnh lại cơn co Nếu không điều chỉnh đ ợc, có dấu hiệu xấu cho cả mẹ và thai thì bắt buộc phải mổ lấy thai khi không đủ điều kiện lấy thai qua đ ờng âm đạo
Trang 19ĐẺ KHÓ DO CƠN CO TỬ CUNG
Tăng tr ơng lực cơ tử cung
cung mở hết, tr ơng lực cơ bản là 10 mmHg, khi rặn đẻ là 12 mmHg.
lực cơn co giảm Nếu tr ơng lực tử cung bằng c ờng độ cơn co thì tử cung co
cứng, có thể nguy hiểm cho thai.
Nguyên nhân
+ Chuyển dạ lâu và các hình thái rau bong non.
+ Tử cung kém phát triển, tử cung dị dạng, tử cung ở ng ời con so lớn tuổi, hoặc sản phụ dễ bị kích thích, sợ sệt.
với tăng co bóp tử cung làm giảm sút tuần hoàn tử cung rau, dẫn đến suy thai hoặc chết thai.
chuyển dạ sẽ tiến triển bình th ờng Nếu không điều chỉnh đ ợc mà suy thai thì phải mổ lấy thai Nếu đủ điều kiện lấy thai qua đ ờng âm đạo.
Trang 20ĐẺ KHÓ DO CƠN CO TỬ CUNG
Cơn co tử cung giảm
hai cơn co th a và yếu Giảm cơn co có thể kèm theo giảm tr ơng lực.
ng ời mẹ bị suy yếu.
Hậu quả
cung mở chậm, do đó cuộc chuyển dạ kéo dài Nếu ối vỡ sớm dễ bị nhiễm
khuẩn ối và suy thai.
bằng một số thủ thuật nh forxep hay giác hút để lấy thai ra, vì thế có thể gây sang chấn cho mẹ và con.
gây chảy máu, đe doạ tính mạng mẹ vì vậy phải theo dõi sớm để xử trí kịp thời.
Trang 21Thái độ xử trí
• Loại trừ các nguyên nhân đẻ khó khác, nếu ối vỡ sớm cơn co th a yếu cho thuốc tăng co bóp tử cung: Oxytocin tiêm truyền nhỏ giọt tĩnh
mạch Điều chỉnh l ợng thuốc truyền theo cơn co tử cung Đa ối cần tia
ối cho tử cung đỡ căng làm CCTC tăng lên, nếu vẫn yếu, cho thuốc
tăng co Nếu ối vỡ trên 6 giờ phải cho kháng sinh toàn thân phòng
sổ rau nếu chắc chắn buồng tử cung sạch cho Ergotamin tiêm bắp Sau kiểm soát tử cung, tiêm trực tiếp Oxytocin vào cơ tử cung
• Khi sử dụng thuốc tăng co phải đúng chỉ định, đúng kỹ thuật, phải lập bảng theo dõi sát về mẹ và thai để có thái độ xử trí kịp thời khi có biến
cố Khi thai ra vẫn phải tiếp tục truyền oxytocin đến khi tử cung co
tốt, tạo đ ợc khối an toàn sau đẻ