một số kinh nghiệm chỉ đạo phong trào xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực ở trường ptdt nội trú

Quy mô nhà trường trong năm học 2011-2012 có 14 lớp /490 HS khốiTHCS : 08 lớp, khối THPT ; 06 lớp với 12 dân tộc của 3 Huyện Bắc hà, Si MaCai, Mường Khương đây cũng là những thuận lợi c

tạo” từ năm 2007, và ngày 15 tháng 5 năm 2008 tại trường THCS Vạn phúc.

Hà đông, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT- Giáo sư Nguyễn

Thiện Nhân đã phát động phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân

thiện, học sinh tích cực” trong các trường phổ thông và trường Mầm non giai

đoạn 2008-2013 trên cơ sở đó ngày 22 tháng 7 năm 2008 Bộ GD&ĐT đã banhành chỉ thị số : 40/2008/CT- BGDĐT về việc phát động phong trào thi đua “

Xây dựng trường học thân thiên, học sinh tích cực” trong các trường phổ

thông giai đoạn 2008-2013 Mục tiêu của phong trào thi đua là huy động sứcmạnh tổng hợp của các lực lượng trong xã hội để xây dựng môi trường GD antoàn , thân thiện, hiệu quả

Phong trào xác định 5 nội dung lớn gồm : “ Xây dựng trường, lớp, xanh,

sạch, đẹp, an toàn Dạy và học có hiệu quả , phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh ở mỗi địa phương, giúp các em tự tin trong học tập Rèn luyện

kỹ năng sống cho học sinh Tổ chức các hoạt động tập thể vui chơi lành mạnh Học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa , cách mạng ở địa phương” Đây là một lộ trình hết sức chặt

chẽ, lô gích có hệ thống nhằm giáo dục và đào tạo ra những thế hệ học sinhphát triển toàn diện, những lớp người mới năng động, sáng tạo có tri thức, cóđạo đức đáp ứng được yêu cầu phát triển của xã hội, đồng thời trở thành nhữngnhân tố quyết định sự phát triển bền vững của đất nước

Là một cán bộ quản lý giáo dục trong trường Phổ thông dân tộc Nội trúHuyện bản thân tôi đã nhận thức và hiểu rõ mục tiêu quan trọng của cuộc vận

động , đặc biệt đối với đối tượng học sinh dân tộc thiểu số trong hệ thống

trường “ Chuyên biệt” nơi đào tạo trực tiếp nguồn cán bộ tại chỗ cho địa phương Đây chính là lý do thôi thúc tôi nghiên cứu và chọn đề tài sáng kiến

kinh nghiệm này

II ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH NHÀ TRƯỜNG :

Tiền thân của trường PTDT Nội trú Bắc Hà là trường Thiếu nhi dân tộcvùng cao Bắc Hà được thành lập tháng 9 năm 1975( Năm học 1975-1976) làmột trường học chuyên biệt nằm trong hệ thống trường “ Chuyên biệt”của nhà

nước với chức năng “Giáo dục và đào tạo con em các dân tộc thiểu số vùng

đặc biệt khó khăn của Huyện , nhằm đào tạo và cung cấp nguồn cán bộ kế cận cho địa phương” Trong hơn 30 năm xây dựng , phát triển và trưởng

thành , nhà trường đã 5 lần được đổi tên cho phù hợp với tình hình giáo dụccủa từng thời kỳ , đặc biệt từ năm học 2009-2010 được sự tài trợ của Công tychứng khoán Sài Gòn và sự quan tâm của các cấp lãnh đạo Tỉnh Lào Cai nhàtrường đã được mở rộng và nâng cấp thành trường PTDT Nội trú THCS &THPT Bắc Hà với quy mô đào tạo 2 cấp học THCS & THPT là con em các dântộc của 3 Huyện Bắc Hà – Si Ma Cai và Mường Khương

Quy mô nhà trường trong năm học 2011-2012 có 14 lớp /490 HS ( khốiTHCS : 08 lớp, khối THPT ; 06 lớp) với 12 dân tộc của 3 Huyện Bắc hà, Si MaCai, Mường Khương đây cũng là những thuận lợi cơ bản của nhà trường trongviệc thực hiện cuộc vận động như : HS ăn ở tập trung ngay tại trường, được sựquan tâm sát sao của các cấp lãnh đạo từ Huyện tới Tỉnh, cơ sở vật chất phục

vụ cho dạy và học được cung cấp, trang bị tương đối đầy đủ và khangtrang ,các trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học của thầy và trò cơ bản làđầy đủ đáp ứng được việc đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng hiện đạichuẩn kiến thức kỹ năng , đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn tốt,có ýthức trách nhiệm cao, nhiệt tình trong công việc, nhà trường đã được công nhậnđạt chuẩn Quốc gia từ năm 2006

Nhưng bên cạnh đó cũng vẫn còn bộc lộ một số khó khăn như : 95% họcsinh là con em các dân tộc thiểu số ở các xã vùng sâu vùng xa trong huyện vềhọc, trình độ nhận thức của các em không đồng đều, còn nhiều hạn chế về ngôn

ngữ tiếng Việt do vậy kết quả học tập chưa cao ( Đặc biệt là các môn khoa học

tự nhiên) các bậc phụ huynh học sinh ít quan tâm đến học sinh gần như giaokhoán hẳn cho nhà trường, nhiều học sinh còn hay nghỉ học vô lý do về thămnhà vào những dịp cưới hỏi,ma chay,làm nhà v v

III MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM :

Từ đặc điểm và thực trạng của nhà trường và kết quả thực hiện cuộc vậnđộng trong 3 năm học vừa qua ( 2008-2009,2009-2010,2010-2011) ta dễ dàngnhận thấy trường đang là một điểm sáng về giáo dục trong toàn Huyện , songthực tế cho thấy vẫn còn nhiều việc phải làm khi áp vào 5 nội dung cụ thể trongcuộc vận động mà đối tượng là học sinh dân tộc thiểu số của nhà trường lạicàng quan trọng trong nhà trường cũng như toàn ngành thực hiện thắng lợi cácnhiệm vụ giáo dục trong giai đoạn mới

IV ĐỐI TƯỢNG PHẠM VI NGHIÊN CỨU :

Việc “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực “ là mục tiêuchung của toàn nghành GD của tất cả các trường học , song từng đơn vị lại cónhững mặt tích cực và hạn chế khác nhau , đặc thù và thực trạng khác nhau Dovậy với tư cách là một Phó Hiệu trưởng , trưởng ban chỉ đạo cuộc vận động củatrường, sáng kiến kinh nghiệm này là thích hợp , mang tính thời sự cấp bách vàhoàn toàn có khả năng thực hiện trong quá trình triển khai tiến hành và đánh giákết quả của cuộc vận động tại trường

THCS trong toàn quốc Từ kết quả thí điểm Bộ GD&ĐT đã ra chỉ thị số

40/2008/CT-BGD&ĐT ngày 22/07/2008 v/v phát động phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong các trường phổ thông giai đoạn 2008-2013 Đây chính là cơ sở để nhận thức và tổ chức những

hành động đúng hướng trong phạm vi từng cấp học , những tiêu chí những giảipháp mang tính lâu dài và trước mắt khi thực hiện cuộc vận động này

Xây dựng môi trường sư phạm thân thiện trong mối quan hệ giữa cán bộ

giáo viên với học sinh , giữa học sinh với học sinh , giữa giáo viên, nhân viênvới giáo viên, nhân viên, giữa nhà trường với gia đình học sinh với cộng đồng

và hành vi thân thiện với môi trường thiên nhiên

Phát huy vai trò tích cực của học sinh thể hiện tinh thần hứng thú , tự giác ,

tự tin, chủ động, sáng tạo trong học tập và rèn luyện, đây cũng chính là mụctiêu, nguyên lý Giáo dục nhiệm vụ trong từng năm học, các cuộc vận động củanghành và công đoàn Giáo dục trong từng giai đoạn Vấn đề ở chỗ các nội

dung ấy trong quá trình thực hiện có những quy mô, kết quả và những hạn chếkhác nhau , trong những điều kiện giai đoạn khác nhau của phát triển xã hội vàđất nước…nó sẽ thay đổi cho phù hợp vì vậy chúng ta hoàn toàn có cơ sở khitriển khai và thực hiện các yêu cầu của cuộc vận động này trên cơ sở thực hiệnđồng bộ , có tập trung

II CƠ SỞ THỰC TIỄN :

Qua kết quả tổng kết năm học của nhà trường đối chiếu với những yêu cầunội dung của cuộc vận động bản thân tôi tự nhận thấy :

1 Mối quan hệ :

đều hiệu quả

Cònphứctạp thiếu gắn kếtTác động của XH với sự

Duy trì theo tiêu chí trường chuẩn quốc gia

- Học lực ; giỏi 3% trở lên, khá 35 %, yếu không quá 5%

- Hạnh kiểm : Tốt khá đạt từ 85% trở lên , yếu không quá 2%

3 Môi trường công trình vệ sinh:

Nội dung Tốt,đầy

đủ

Khá cònphải hoànthiện

TB,thiếu

Yếu, khôngđảm bảo

4 Các hoạt động gắn liền với địa phương:

Qua các số liệu tổng hợp trên tôi thấy khả năng thành công của cuộc vận độngtại trường là rất lớn vì các tiêu chí thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện ,học sinh tích cực” không tách bạch mà phối kết hợp với các nội dung thi đua

vận động khác Từ Đổi mới nội dung và phương pháp dạy học là nhân tố của Xây dựng học sinh tích cực, thầy giáo tận tụy Từ phong trào Mỗi thầy cô giáo

là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo trên nền tảng của cuộc vận

động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và Nói không với

tiêu cục trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục hoàn toàn phù hợp với

mô hình xây dựng hình mẫu người thầy giáo và học sinh thân thiện, từ khungcảnh trường lớp, các công trình vệ sinh, cây xanh bóng mát là nội dung cho việcthực hiện Xây dựng trường lớp Xanh, Sạch, Đẹp an toàn.Công tác giáo dục lịch

sử và truyền thống của địa phương là nền tảng mở gắn liền với các yêu cầu mớicủa cuộc vận động này Với những kinh nghiệm và các nội dung đã thực hiện

trước đây thì “ Phong trào thi đua xây dựng trường học thân thiện, học sinh

tích cực” là hoạt động nối tiếp để làm cho nền tảng giáo dục ngày càng vững

chắc đạt được mục tiêu về giáo dục, đáp ứng được nhu cầu phát triển của xã hội, hình thành và phát huy tính chủ động , tích cực , sáng tạo của học sinh tronghọc tập và hoạt động xã hội , thục hiện thắng lợi nhiệm vụ giáo dục trong giaiđoạn mới

III NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG CỤ THỂ TRONG QUÁ TRÌNH THỰC

HIỆN PHONG TRÀO :

1.Công tác tổ chức và xây dựng kế hoạch hành động

Như mục tiêu của phong trào “ Xây dựng trường học thân tiện, học sinh

tích cực’ đã nêu rõ : huy động sức mạnh tổng hợp của các lực lượng trong và

ngoài nhà trường để xây dựng môi trường giáo dục An toàn , thân thiện, hiệuquả phù hợp với điều kiện của địa phương và đáp ứng nhu cầu của xã hội , khắcphục tính thụ động, phát huy tính chủ động sáng tạo của học sinh trong học tập

và các hoạt động xã hội một cách phù hợp và hiệu quả

Nhà trường đã thông qua Hội nghị CBCC đầu năm học, căn cứ các hướng

dẫn và nội dung chỉ đạo của Sở GD&ĐT tỉnh Lào Cai nhà trường xác định nội

dung của phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích

cực” là một nội dung quan trọng xuyên suốt của kế hoạch nhiệm vụ năm học

2011-2012 gắn liền với nội dung các cuộc vận động khác nữa để từ đó xác địnhnhững yếu tố chủ chốt để lập kế hoạch thực hiện tập trung vào 3 nội dungchính sau ;

 Một : là tiếp tục thực hiện cải tiến nội dung, phương pháp, nâng cao chất

lượng dạy và học đồng thời tổ chức các hoạt động phụ trợ như : hội thảo,thao giảng chuyên đề, ngoại khóa bộ môn… để phát huy vai trò tích cực chủđộng của học sinh , sự tận tụy của thầy cô giáo và tinh thần trách nhiệm cuảcác tổ chuyên môn giúp các em tự tin trong học tập

 Hai : là các hoạt động “ xây dựng trường lớp xanh, sạch, đẹp an toàn Rèn

kỹ năng sống cho học sinh và tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi lànhmạnh “ đây là những nội dung hoạt động tập thể chủ yếu trong trường họcNội trú tập trung mà nòng cốt là Đoàn trường và Đội TNTP Hồ Chí Minh

 Ba : là các hoạt động tham gia “ Tìm hiểu chăm sóc và phát huy giá trị các

di tích lịch sử , văn hóa cách mạng ở địa phương” đây cũng chính là cáchoạt động nằm trong chuỗi các hoạt động Giáo dục ngoài giờ lên lớp trongnhà trường mà nòng cốt vẫn là Đoàn trường và Đội TNTP Hồ Chí Minh

Từ nội dung cơ bản trên nhà trường ra quyết định thành lập Ban chỉ đạophong trào thi đua và xây dựng kế hoạch thực hiện phong trào thi đua trongnăm học như sau :

Tháng 9

- Trong cả nămhọc

3 - Nâng cao chất lượng dạy và

học- đổi mới nội dung- phương

pháp GD

- Các tổ chuyênmôn

- Trong cả nămhọc

4

Tổ chức các hội thi tìm hiểu

-chăm sóc và phát huy giá trị các

di tích lịch sử - văn hóa - cách

mạng ở địa phương

- Đoàn trường

- Đội TNTPHCM

- GVCN lớp

- Trong nămhọc

- Tổ chủ nhiệm

- Trong nămhọc

6

Giữ gìn vệ sinh môi trường

-tôn tạo CSVC – xây dựng khung

2 Tổ chức thực hiện

2.1 Triển khai kế hoạch cam kết thực hiện :

- Sau khi xây dựng xong kế hoạch chung , trong hội nghị CBCC , trong cuộchọp Ban ĐDCM HS của 20 xã của Huyện Bắc Hà và Huyện Si Ma Cai, HuyệnMường khương, đại hội của các Đoàn thể Ban chỉ đạo phong trào thi đua đãphân công và đưa các nội dung hoạt động vào kế hoạch hành động theo chứcnăng của từng nội dung công tác Đặc biệt đã làm rõ mục tiêu và nội dung củaphong trào “ Thi đua xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” củanhà trường trong năm học này để mọi tổ chức, đoàn thể cùng đồng thuận vàquyết tâm thực hiện

- Tổ chức cam kết thi đua quyết tâm thực hiện phong trào trong nhà trường từmọi cấp độ nhà trường với :

- Học sinh các lớp

- Các tổ công tác

- Các đoàn thể ( Chi bộ, Công đoàn, Đoàn trường, Liên đội TNTP HCM, Hội chữ thập đỏ)

- Ban đại diện CMHS

Đây chính là cơ sở để ban chỉ đạo tiếp tục thực hiện các nội dung thi đuatrong kế hoạch đã xây dựng

2.2 Nâng cao chất lượng dạy - học, phát huy tính tích cực trong học tập

của HS.

Mục tiêu hướng đến trong năm học này là tiếp tục cải tiến nội dung vàphương pháp giảng dạy thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn có địnhhướng , tham gia tích cực qua các cuộc thi chuyên môn , các hoạt động chuyênmôn của trường và nghành phát động tổ chức nhiều hình thức học tập sinhđộng cho học sinh trong tiết học , sinh hoạt thực hành , ngoại khóa đặc biệt làcác tiết học ứng dụng công nghệ thông tin và thực hiện kỹ thuật dạy học mộtcách sáng tạo và sát đối tượng

Các tổ chuyên môn thực hiện đầy đủ các quy trình hoạt động : Xây dựng kếhoạch, Soạn, giảng, dự giờ, hội giảng, ngoại khóa và thực hiện các chuyên đề ,phát huy tính sáng tạo qua xây dựng SKKN, làm đồ dùng dạy học , thi giáo viêndạy giỏi các cấp Các giờ học của học sinh đều tập trung tính năng động , tíchcực , thực hiện các kỹ năng học tập, thực hành đặc biệt khuyến khích tính tựgiác , tự học trong học sinh Một số hoạt động ngoại khóa nhà trường mạnh dạngiao cho học sinh tự quản , thầy cô chỉ đóng vai trò cố vấn nên các em rất thíchthú say mê thực hiện , tạo nên đội ngũ cán sự bộ môn đáng tin cậy trong lớp học, qua các hoạt động này thầy cô chú trọng rèn luyện kỹ năng sống, cách hành xửtôn trọng học sinh nên mức độ thân mật tin tưởng giữa thầy và trò ngày một caotạo sự thân thiện giữa thầy và trò trong nhà trường

2.3 Tổ chức cho học sinh tìm hiểu , chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử , văn hóa, cách mạng ở địa phương

Lâu nay những gì còn tồn tại trên một vùng đất thì vẫn chỉ là những vấn đề

“ Đương nhiên”, âm thầm hoặc bị lãng quên đi cùng thời gian và cuộc sống củacon người Nhưng cho đến khi những vấn đề ấy thức giấc thì mọi việc lại khác,quá khứ không chết đi mà âm thầm tích lũy năng lượng cho cuộc sống hômnay Đây có thể là những cảm nhận mạnh mẽ của các em học sinh khi nhàtrường tổ chức những chương trình ngoại khóa giới thiệu, tìm hiểu, chăm sóckhu dinh thự cổ Hoàng A Tưởng được xây dựng theo lối kiến trúc của Pháp từnhững năm 1920 của thế kỷ trước hay Đền Văn hóa Bắc Hà nơi thờ Quốc Công

Vũ Văn Mật người đã có công dẹp giặc ngoại xâm nơi cử ải biên cương phíaBắc cách đây mấy trăm năm Đó chính là dòng chảy văn hóa đang được giữ gìn

và hòa cùng nhịp đập đương đại hôm nay

2.4 Tổ chức các loại hình ngoại khóa tổng hợp, các trò chơi dân gian.

Với loại hình trường “ Chuyên biệt” với 95% học sinh là con em các dântộc thiểu số ít người trong các tiêu chí hoạt động phong trào thi đua xây dựng “

Trường học thân thiện, học sinh tích cực” nhà trường luôn chú trọng tới các

hoạt động mang bản sắc Văn hóa Dân tộc ở địa phương như : Ném còn, Đẩygậy, Kéo co, Múa khèn, Bắn nỏ, Đánh quay, Ném yến, múa Xinh tiền, hát cáclàn điệu dân ca v v

Ngoài ra nhà trường còn tổ chức các hoạt động tập thể ngoại khóa khác nhằmgiáo dục kỹ năng sống cho các em như : Tổ chức sinh hoạt “ Ngày thứ 7 Nộitrú” 4 lần trên năm học, tổ chức sinh hoạt “ Câu lạc bộ chăm sóc SKSS vị thànhniên” 4 lần trên năm , tổ chức Cắm trại , thi thời trang kinh dị nhân ngày 26/3,

tổ chức thi Nữ công gia chánh “ Chế biến các món Nộm “ nhân ngày 8/3, tổchức thi và biểu diễn văn nghệ , làm báo tường nhân ngày 20/11 và ngày 22/12.Qua các hoạt động này nhà trường đã đánh giá được mức độ và kết quả rèn kỹnăng sống cho học sinh theo các tiêu chí đã xây dựng

2.5 Xây dựng môi trường Xanh, sạch, đẹp, an toàn trong trường học

Phát huy được ý thức giữ gìn vệ sinh, yêu lao động của các em học sinh nhàtrường giao cho Ban lao động xây dựng kế hoạch phân công cụ thể các nhómlao động vệ sinh chuyên vừa phát huy được tính tự giác trong các em vừa giữcho môi trường cảnh quang luôn sạch đẹp, vệ sinh , đồng thời làm tốt công táctham mưu với các cấp lãnh đạo tu sửa được công trình vệ sinh khép kín của 27phòng ở KTX của học sinh và làm mới được 350m2 nhà bếp ăn tập thể cho họcsinh Trang bị mỗi lớp học và mỗi phòng ở có 1 bình nước lọc để HS uống lấy

từ hệ thống nước lọc qua máy lọc nước RO của nhà trường , tạo cho các emcảm giác đây thực sự là mái ấm gia đình là mái nhà chung của các em học sinh

khi sống dưới mái trường Nội trú “ Trường là nhà, thầy cô là cha mẹ, bạn bè

là anh em”

IV KẾT QUẢ THỰC HIỆN ;