Bài giảng Lưu ý về cắn khớp và sử dụng máng nhai trong cấy ghép nha khoa

Bài giảng Lưu ý về cắn khớp và sử dụng máng nhai trong cấy ghép nha khoa trình bày về mục tiêu của implant trong nha khoa phục hồi; ưunhược điểm của điều trị bằng implant và nêu những lưu ý về cắn khớp và sử dụng máng nhai trong cấy ghép nha khoa và trình bày được giải pháp thực hành trong chuỗi trình tự điều trị bằng implant cho người mất răng đơn lẻ và từng phần.

LƯU Ý VỀ CẮN KHỚP

TRONG CẤY GHÉP NHA KHOA

NGND GS BS Hoàng T ử Hùng

htuhung@yahoo.com

www.hoangtuhung.com

DÀN BÀI

– Mục tiêu

– Mở đầu

– Mục tiêu của implant trong nha khoa phục hồi

– Giai đoạn khám & chuẩn bị

– Gắn phục hồi

– Biến chứng liên quan đến vị trí implant và cắn khớp

3 Nêu đượ c nh ữ ng l ư u ý v ề c ắ n kh ớ p và trình bày

đượ c gi ả i pháp th ự c hành trong chu ỗ i trình t ự

đ i ề u tr ị b ằ ng implant cho ng ườ i m ấ t r ă ng đơ n l ẻ

và t ừ ng ph ầ n

4 T ạ o l ậ p đượ c thói quen “b ắ t đầ u b ằ ng s ự k ế t

thúc trong tâm trí” trong đ i ề u tr ị implant

M Ở ĐẦ U Mục tiêu c ủ a implant trong nha khoa ph ụ c h ồ i:

ĐIỀU TRỊ MẤT RĂNG

Qui trình đ i ề u tr ị c ầ n gi ả i đ áp:

Loại phục hồi nào có th ể / nên l ự a ch ọ n?

Có th ể nghĩ đến ph ụ c h ồ i trên implant?

Ư U, NH ƯỢ C Đ I Ể M

C Ủ A IMPLANT TRONG NHA KHOA PH Ụ C H Ồ I

Ư U Đ I Ể M

• Có thể thay thế răng mất mà không can thiệp hoặc

ảnh hưởng đến răng bên cạnh

• Đối với những khoảng mất nhiều răng và khoảng mất

răng không có trụ phía xa (cầu răng không thích hợp)

• Cho những khoảng trống, thiếu răng

• Người bệnh không thể mang hàm giả ổn định, không

lưu giữ, hoặc không chịu đựng được

• Tránh được hiện tượng tiêu xương khi mất răng

• Có thể giúp nâng cao chất lượng cuộc sống

• Tỷ lệ thành công cao

NH Ữ NG V Ấ N ĐỀ C Ắ N KH Ớ P

DÙNG IMPLANT

NHÌN T Ổ NG QUÁT

Nh ữ ng câu h ỏ i c ầ n gi ả i đ áp & v ấ n đề c ầ n gi ả i quy ế t v ề c ắ n kh ớ p có th ể g ặ p:

– Trong giai đ o ạ n khám và chu ẩ n b ị

– Trong giai đ o ạ n ph ụ c hình

“C ắ n kh ớ p không ph ả i là m ộ t chuyên khoa th ự c hành lâm sàng nh ư ng

c ắ n kh ớ p h ọ c và th ủ thu ậ t đ i ề u tr ị c ắ n kh ớ p là s ợ i ch ỉ xuyên su ố t các th ực hành RHM” C ắ n kh ớ p h ọ c, NXB Y họ c, 2005

C Ắ N KH Ớ P TRONG

C Ấ Y GHÉP NHA KHOA

Khoảng cách mào xương-mặt nhai răng đối diện ≥5mm*

Lồng múi tối đa không đạt được ngay, không ổn định;

tiếp xúc lui sau có cản trở (tiếp xúc sớm); có cản trở

trong vận động sang bên…: cần điều chỉnh, máng

nhai có thể chỉ định

*Cho đườ ng kính implant nh ỏ

M ẫ u nghiên c ứ u và phim CT giúp BS “bình tâm” suy ng ẫ m v ề

cas b ệ nh tr ướ c khi xác đị nh ph ươ ng án gi ả i quy ế t c ụ th ể

Kho ả ng cách t ố i thi ể u cho ph ụ c h ồ i trên implant

NH Ữ NG CÂU H Ỏ I C Ầ N TR Ả L Ờ I

Tình trạng cắn khớp giúp xác định:

• Số lượng, độ lớn, chiều dài implant: người có lực cắn

lớn, cần tăng một hoặc nhiều trong các yếu tố trên

• Vị trí, chiều hướng đặt

Ước lượng trước khó khăn hoặc công việc cần thực

hiện trong quá trình đặt implant

Ch ỉ nên trao đổ i v ớ i ng ườ i b ệ nh v ề k ế ho ạ ch chi ti ế t trong l ầ n khám sau cùng (tr ướ c l ầ n h ẹ n ph ẫ u thu ậ t)

* Bệnh nhân được đeo máng khi có đau-loạn năng hệ

thống nhai và khi có hoạt động cận chức năng Theo dõi trong 2 – 4 tu ầ n ho ặ c lâu h ơ n

NH Ữ NG V Ấ N ĐỀ C Ầ N GI Ả I QUY Ế T

Bệnh nhân nghiến răng:

Tr ướ c đ ây coi là ch ố ng ch ỉ đị nh implant

C ũ ng ph ả i là ch ố ng ch ỉ đị nh đố i v ớ i m ọ i lo ạ i ph ụ c

hình khác???

Gi ả i pháp: Đặ t implant và ti ế p t ụ c dùng máng nhai

“the use of dental implants to replace missing teeth should not be contraindicated

any more than any other form of restorative or reconstructive dentistry for bruxer The use of dental implants should be considered

the treatment of choice”.

C Ắ N KH Ớ P TRONG

C Ấ Y GHÉP NHA KHOA

MÁNG NHAI CHO NG ƯỜ I CÓ PH Ụ C

HÌNH TRÊN IMPLANT

Câu hỏi: máng nhai được sử dụng khi nào?

Trả lời: Máng nhai cần được dùng cho người bệnh có

MÁNG NHAI CHO NG ƯỜ I CÓ PH Ụ C

HÌNH TRÊN IMPLANT

Câu hỏi: Trường hợp nào cần đeo máng sau khi gắn

phục hình trên implant?

Trả lời: Các trường hợp có đau loạn năng hệ thống nhai(tiếp tục điều trị)

– Trường hợp có nghiến/siết chặt răng

Câu hỏi: Máng nhai cho phục hình trên implant có gì đặc

MÁNG NHAI CHO NG ƯỜ I CÓ PH Ụ C

HÌNH TRÊN IMPLANT

V ấ n đề : Nh ư ng làm máng nhai là m ộ t trong nh ữ ng công vi ệ c nhi ề u thách th ứ c nh ấ t trong th ự c hành nha khoa, vì ph ả i dùng đế n cung m ặ t, giá kh ớ p…; liên quan đế n t ươ ng quan trung tâm…,

Gi ả i pháp: đ ã có gi ả i pháp đơ n gi ả n hóa và công

vi ệ c tr ở nên d ễ dàng h ơ n nhi ề u

Xem “Làm máng nhai: Nh ậ n th ứ c l ạ i và đơ n gi ả n hóa th ự c hành” www.hoangtuhung.com

C Ắ N KH Ớ P TRONG

C Ấ Y GHÉP NHA KHOA

GIAI Đ O Ạ N G Ắ N PH Ụ C HÌNH

Photo Album

KI Ể M SOÁT KH Ớ P C Ắ N:

(khám l ạ i sau 3 n ă m)

by HoangTuHung, Jun 2011

Ph ụ c hình trên implant r ă ng 36

V ừ a đạ t l ồ ng múi t ố i đ a

Si ế t ch ặ t ở l ồ ng múi t ố i đ a

Nhìn t ừ phía ngoài

Trên cùng b ệ nh nhân, ph ụ c hình trên implant r ă ng 46

V ừ a đạ t l ồ ng múi t ố i đ a

Si ế t ch ặ t ở l ồ ng múi t ố i đ a

Nhìn t ừ phía ngoài

Câu hỏi: trên bộ răng tự nhiên, hướng dẫn răng nanh là

hướng dẫn lý tưởng, đối với răng nanh trên implant thìsao?

Trả lời: Nên chọn phương án tối ưu, tức tạo hướng dẫnnhóm

V Ấ N ĐỀ H ƯỚ NG D Ẫ N

Câu hỏi: Phục hình trên implant đơn lẻ/từng phần cótham gia hướng dẫn vận động ra trước và sang bênhay không?

BIẾN CHỨNG LIÊN QUAN ĐẾN

C Ắ N KH Ớ P TRONG

C Ấ Y GHÉP NHA KHOA

Xem n ộ i dung chi ti ế t:

Stuart J Froum Dental Implant Complications

Etiology, Prevention, and Treatment

Wiley-Blackwell, 2010

BI Ế N CH Ứ NG LIÊN QUAN ĐẾ N

V Ị TRÍ IMPLANT&KH Ớ P C Ắ N

Là loại thất bại/biến chứng thường gặp nhất, do vị tríkhông thuận lợi hoặc lực quá mức, gồm:

BI Ế N CH Ứ NG LIÊN QUAN ĐẾ N

V Ị TRÍ IMPLANT&KH Ớ P C Ắ NHai Nguyên nhân của sai vị trí đặt implant:

trục chịu lực (implant xương gò má, các phục hình “all

on four”…) có thành công lâu dài

Trên bộ răng thật, các lực không hòan tòan chỉ theo

trục răng

Trục implant không gây bất lợi đối với tích hợp

xương

“The currently available evidence demonstrates that osseointegrated

dental implants are extremely resistant to excessive occlusal load and overload ”

BI Ế N CH Ứ NG LIÊN QUAN ĐẾ N

V Ị TRÍ IMPLANT&KH Ớ P C Ắ N

Câu hỏi 2: huớng không theo trục chịu lực của implant

có gây hại đối với implant không?

– Vỡ phần cổ implant, gãy implant

“currently no evidence that non-axial loading is detrimental to the interface of osseointegration , it is obvious to any experienced clinician that non-axial loading can be extremely damaging to the mechanical components of

an implant-supported restoration (including the body of the implant)”.

BI Ế N CH Ứ NG LIÊN QUAN ĐẾ N

V Ị TRÍ IMPLANT&KH Ớ P C Ắ N

Vỡ phần cổ implant

Gãy implant

BI Ế N CH Ứ NG LIÊN QUAN ĐẾ N

V Ị TRÍ IMPLANT&KH Ớ P C Ắ N

Vấn đề: Các nhà lâm sàng thường e ngại về khớp cắnkhi điều trị implant và cho đó là nguyên nhân thất bại

Thực tế: Các nghiên cứu đều cho thấy: Implant đã tích

hợp xương có khả năng chịu lực cao, kể cả lực khôngtheo trục

“ Implant ch ị u l ự c t ứ c th ờ i có nguy c ơ cao v ề tích h ợ p x ươ ng đố i v ớ i l ự c

ch ứ c n ă ng”

Định nghĩa viêm quanh implant (peri-implantitis): Quá trình viêm tác động đến các mô xung quanh một implant chức năng đã

-tích hợp xương và đưa đến mất xương nâng đỡ.

BI Ế N CH Ứ NG LIÊN QUAN ĐẾ N

V Ị TRÍ IMPLANT&KH Ớ P C Ắ N

Vấn đề: Răng tự nhiên nhận cảm chủ yếu nhờ cơ quan

cảm thụ bản thể ở dây chằng nha chu,

• Phục hình trên implant chỉ còn cảm thụ nhờ niêm

mạc, màng xương, cơ hàm, khớp thái dương hàm

Implant khá “trơ” đối với các lực cơ học

Dễ phải chịu các lực quá mức (mà không biết!)

“excessive and/or non-axial loading of an implant may place that implant at

risk for catastrophic mechanical failure due to overload or flexure fatigue”

Ph ầ n vói c ủ a ph ụ c hình: B ấ t l ợ i v ề l ự c

Gãy ph ầ n c ổ implant và c ấ u trúc th ượ ng t ầ ng ph ụ c hình

BI Ế N CH Ứ NG LIÊN QUAN ĐẾ N

V Ị TRÍ IMPLANT&KH Ớ P C Ắ N

BI Ế N CH Ứ NG LIÊN QUAN ĐẾ N

V Ị TRÍ IMPLANT&KH Ớ P C Ắ N

Vấn đề: abutment của phục hình trên implant có kích

thước quá nhỏ so với cùi răng tự nhiên được mài “tiết

S ự b ấ t l ợ i v ề thi ế t k ế ph ụ c hình trên implant so v ớ i r ă ng t ự nhiên:

S ứ không đượ c nâng đỡ đầ y đủ (b)

Ph ụ c hình b ắ t vít: s ứ v ừ a không đượ c nâng đỡ đầ y đủ ,

v ừ a b ị chia c ắ t (c)

Bi ệ n pháp kh ắ c ph ụ c:

Làm s ườ n dày lên (a)

Làm abutment to lên (b)

Phục hình với Implant là một lựa chọn của nha khoa

phục hồi, KHÔNG PHẢI là luôn tốt nhất

Chuẩn bị người bệnh về thể chất, tâm lý càng chu đáocàng tốt, Chuẩn bị vị trí đặt tối ưu

Cần xác định phục hình trước khi bắt đầu đặt implant

(phục hình hướng dẫn ≠ phẫu thuật hướng dẫn)

Uyển chuyển lựa chọn, không chỉ theo hoặc loại trừ một

kỹ thuật nào

B Ắ T ĐẦ U B Ằ NG S Ự K Ế T THÚC

TRONG TÂM TRÍ (Begin with the end in mind)

B Ắ T ĐẦ U B Ằ NG S Ự K Ế T THÚC

TRONG TÂM TRÍ (Begin with the end in mind)