Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của quản lí công tác bồi dưỡng 1 Vai trò, vị trí của giáo dục và giáo dục Tiểu học 5 2 Người giáo viên Tiểu học trong sự nghiệp GD&ĐT thời đại mới 7
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TỔ CHỨC CHỈ ĐẠO BỒI
DƯỠNG GIÁO VIÊN TIỂU
HỌC
Trang 2Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của quản lí công tác bồi dưỡng
1 Vai trò, vị trí của giáo dục và giáo dục Tiểu học 5
2 Người giáo viên Tiểu học trong sự nghiệp GD&ĐT thời đại mới 7
3 Tầm quan trọng và nguyên tắc bồi dưỡng đội ngũ giáo viên 9
5 Các biện pháp cơ bản quản lí công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên 12
6 Vai trò của Hiệu trưởng đối với công tác bồi dưỡng đội ngũ GV 13 Chương 2: Thực trạng công tác bồi dưỡng đội ngũ GV ở trường
1 Vài nét về tình hình địa phương và nhà trường 13
2 Thực trạng công tác BD đội ngũ GV ở trường TH Tam Hồng 1 17
3 Kết quả của công tác BD đội ngũ GV ở trường TH Tam Hồng 1 21 Chương 3: Một số biện pháp bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng
đội ngũ giáo viên ở trường Tiểu học Tam Hồng 1 22
1 Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của công tác BD đội ngũ GV 22
3 Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ giáo viên Tiểu học 24
5 Sử dụng tổng hợp nhiều biện pháp và hoạt động bồi dưỡng GV… 27
6 Bồi dưỡng GV kết hợp chặt chẽ với việc bồi dưỡng CBQL… 29
7 Tăng cường tính thực hành trong phương pháp bồi dưỡng 29
8 Đổi mới việc kiểm tra, đánh giá trong và sau mỗi đợt bồi dưỡng 30
9 Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất cho các hoạt động bồi dưỡng GV 30
Trang 3DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TRONG TIỂU LUẬN
(Sắp xếp theo thứ tự ABC)
Chuỗi kí tự viết tắt Cụm từ, thuật ngữ được viết tắt
Trang 4
PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong “Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kì quá độ lên CNXH – Đại
hội Đảng toàn quốc lần thứ XI ” đã chỉ rõ :“Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng
cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nguồn nhân tài, góp phần quan trọng phát triển đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam Phát triển giáo dục và đào tạo cùng với phát triển khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu; đầu tư cho giáo dục và đào tạo là đầu tư phát triển Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo theo nhu cầu phát triển của xã hội; nâng cao chất lượng theo yêu cầu chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, phục vụ đắc lực sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đẩy mạnh xây dựng xã hội học tập, tạo cơ hợi và điều kiện cho mọi công dân được học tập suốt đời”
Vậy để thực hiện được sứ mệnh nặng nề đã nêu trên, rõ ràng giáo dục phải đổi mới và phát triển theo hướng đa dạng hóa, xã hội hóa Trong đó, vấn đề xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên có thể xem là điều kiện tiên quyết cho việc thực hiện sứ mệnh cao cả mà Đảng, Nhà nước đã giao phó cho Giáo dục và Đào tạo.Vì vậy, giáo dục phải luôn quan tâm tới vấn đề bồi dưỡng, làm phong phú và cập nhật kiến thức, sự hiểu biết và năng lực sư phạm cho giáo viên, vì đội ngũ giáo viên là yếu tố hàng đầu quyết định chất lượng giáo dục.Trong những năm qua, chúng ta xây dựng được đội ngũ giáo viên tiểu học ngày càng đông đảo, phần lớn
có phẩm chất đạo đức và ý thức chính trị tốt, trình độ chuyên môn nghiệp vụ ngày càng được nâng cao Đội ngũ này đã đáp ứng quan trọng yêu cầu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần vào sự nghiệp xây dựng đất nước
Tuy nhiên trước những yêu cầu mới của sự phát triển giáo dục trong thời kì mới của đất nước, đội ngũ giáo viên còn có những hạn chế, bất cập về chuyên môn, nghiệp vụ, trình độ năng lực… đội ngũ giáo viên tiểu học có một lịch sử về trình độ đào tạo ban đầu rất thấp, đa dạng về nguồn đào tạo, tỉ lệ đạt chuẩn chưa cao Một
bộ phận giáo viên chưa ý thức được vai trò trách nhiệm của mình đối với sự nghiệp trồng người Tình hình trên đòi hỏi phải tăng cường xây dựng đội ngũ nhà giáo một cách toàn diện Đây là nhiệm vụ vừa đáp ứng yêu cầu trước mắt, vừa mang tính chiến lược lâu dài nhằm chấn hưng đất nước Theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ IX, Nghị quyết 40 của Quốc Hội và Chỉ thị 40 của Ban Bí thư mục
tiêu đặt ra là: “Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục được chuẩn
hóa, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng
Trang 5nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo… đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp CNH - HĐH đất nước”
Cùng với giáo dục của cả nước, trường Tiểu học Tam Hồng 1 - Yên Lạc - Vĩnh Phúc đã nỗ lực thực hiện nhiệm vụ chính trị của mình với chủ đề năm học
2012 - 2013 vừa qua mà Bộ GD&ĐT đã đề ra :Tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và
làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; đẩy mạnh cuộc vận động “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo” và phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực”
Nhưng hiện tại đội ngũ giáo viên của trường, bên cạnh những ưu điểm đáng
quý vẫn còn tồn tại những non yếu về chất lượng cần khắc phục kịp thời
Xuất phát từ nhận thức trên, cũng như qua tìm hiểu thực trạng đội ngũ giáo viên tiểu học hiện nay nói chung và thực trạng đội ngũ giáo viên tiểu học trường Tiểu học Tam Hồng 1 - Yên Lạc - Vĩnh Phúc nói riêng, là một P Hiệu trưởng phụ
trách công tác chuyên môn, tôi lựa chọn vấn đề “Tổ chức chỉ đạo bồi dưỡng giáo viên Tiểu học” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm năm học 2012 - 3013
2 Mục đích nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu một số biện pháp quản lí công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên tiểu học ở trường Tiểu học Tam Hồng 1 - Yên Lạc - Vĩnh Phúc nhằm góp phần thiết thực nâng cao chất lượng đội ngũ cũng như chất lượng dạy học ở nhà trường, đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới giáo dục Tiểu học trong giai đoạn hiện nay
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu: Đội ngũ giáo viên tiểu học trường Tiểu học Tam Hồng 1 - Yên Lạc - Vĩnh Phúc
3.2 Đối tượng nghiên cứu: Một số biện pháp bồi dưỡng đội ngũ giáo viên Tiểu học trường Tiểu học Tam Hồng 1 - Yên Lạc - Vĩnh Phúc
4 Giả thiết khoa học
Nếu người làm công tác quản lý ở trường Tiểu học có những biện pháp quản
lí , chỉ đạo mang tính hiện thực và khả thi về công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên thì chất lượng đội ngũ giáo viên này sẽ được nâng cao, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới giáo dục
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
Trang 65.1 Nghiên cứu cơ sở lí luận về công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên Tiểu học
5.2 Tìm hiểu thực tiễn các biện pháp quản lí công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên Tiểu học của cán bộ quản lý trường Tiểu học Tam Hồng 1 - Yên Lạc - Vĩnh Phúc
5.3 Đề xuất một số biện pháp quản lí công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên tiểu học nói chung và ở trường Tiểu học Tam Hồng 1 - Yên Lạc - Vĩnh Phúc nói riêng
6 Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện được những nhiệm vụ nghiên cứu đề tài đã sử dụng các nhóm phương pháp nghiên cứu sau đây:
6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí thuyết: Văn bản, Chỉ thị ,Nghị quyết, giáo trình bồi dưỡng CBQLGD
6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Quan sát, phỏng vấn, điều tra
6.3 Các phương pháp hỗ trợ khác: Phân tích, thống kê
7 Phạm vi đề tài
Do điều kiện thời gian cũng như kinh phí và năng lực có hạn, trong khuôn khổ của đề tài này, chúng tôi chỉ tiến hành nghiên cứu một số vấn đề về công tác tổ chức chỉ đạo bồi dưỡng đội ngũ giáo viên tiểu học của trường Tiểu học Tam Hồng
1 - Yên Lạc - Vĩnh Phúc trong thời gian 3 năm trở lại đây Vì vậy, những biện pháp
mà chúng tôi đề xuất chưa mang tính khái quát cho tất cả các trường Tiểu học Tuy nhiên kết quả của đề tài có thể sử dụng cho những trường Tiểu học có điều kiện và hoàn cảnh như trường Tiểu học Tam Hồng 1
PHẦN II: NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
Quản lí nguồn nhân lực trong nhà trường là quản lí con người, quản lí đội ngũ trong hội đồng sư phạm nhà trường và quản lí công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên là một mặt quan trọng trong quản lí giáo dục ở nhà trường Muốn thực hiện tốt công tác quản lí bồi dưỡng đội ngũ giáo viên Tiểu học thì người cán bộ quản lí trường Tiểu học cần hiểu rõ về:
1 Vai trò, vị trí của giáo dục và giáo dục Tiểu học
Trang 7Báo cáo chính trị tại Đại hội VIII của Đảng đã ghi: “Lấy việc phát huy nguồn
lực con người là yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững” Đảng ta hiểu
rằng, muốn có nguồn lực thì phải giáo dục và đào tạo con người (Tổng Bí thư Đỗ Mười phát biểu tại Đại hội Đảng bộ trường ĐHQG Hà Nội - Nghiên cứu giáo dục - tháng 4/1998) Đến Đại hội XI của Đảng, trong báo cáo chính trị đã chỉ rõ nhiệm
vụ của giáo dục và đào tạo: “Thực hiện đồng bộ các giải pháp phát triển và nâng
cao chất lượng giáo dục, đào tạo Đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, phương pháp thi, kiểm tra theo hướng hiện đại; nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đặc biệt coi trọng giáo dục lí tưởng, giáo dục truyền thống lịch
sử cách mạng, đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kĩ năng thực hành, tác phong
công nghiệp, ý thức trách nhiệm xã hội Xây dựng đội ngũ giáo viên đủ về số
lượng, đáp ứng yêu cầu về chất lượng Đề cao trách nhiệm của gia đình và xã hội,
phối hợp chặt chẽ với nhà trường trong giáo dục thế hệ trẻ Tiếp tục phát triển và nâng cấp cơ sở vật chất, kĩ thuật cho các cơ sở giáo dục và đào tạo”
Như vậy, để thực hiện được nhiệm vụ trên chúng ta phải xây dựng được một nền giáo dục tiên tiến, nghĩa là chúng ta phải có một hệ thống GDQD lành mạnh,
mà muốn có được một hệ thống GDQD lành mạnh thì yếu tố tiên quyết chính là đội ngũ làm giáo dục phải có chất lượng, mà muốn có chất lượng thì phải quan tâm chú
ý tới việc đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho đội ngũ giáo viên
Bậc tiểu học là bậc học có bản sắc riêng và có tính độc lập tương đối Đây là bậc học mang tính sư phạm cao, không phụ thuộc nghiêm ngặt vào sự giáo dục trước đó và các bậc học kế sau đó
Bậc học tiểu học là bậc học đầu tiên của hệ thống GDQD thuộc nền văn minh nhà trường của mỗi quốc gia Bậc tiểu học là bậc học dành cho 100% trẻ em trong độ tuổi từ 6 đến 14 tuổi cũng có nghĩa bậc tiểu học là bậc dành cho 100% dân
cư và là “bậc học bắt buộc” Như vậy, từ thế hệ trẻ ngày nay thì toàn dân đều phải
học qua ghế nhà trường Tiểu học.Ngoài ra, “Giáo dục Tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học THCS (Điều 27 - Luật GD năm 2005)” Mục tiêu của giáo dục Tiểu học là xây
dựng và phát triển tình cảm, đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ và thể chất của trẻ em nhằm hình thành cơ sở ban đầu cho sự phát triển toàn diện nhân cách con người Việt Nam XHCN.Bậc Tiểu học còn đem lại cho các em niềm hạnh phúc khi được tới trường học tập Tạo những cơ sở ban đầu cơ bản và bền vững cho trẻ em tiếp tục học lên bậc học tiếp theo, hình thành những cơ sở ban đầu, đường nét ban đầu của nhân cách, những gì thuộc về tri thức và kĩ năng, về hành vi và tính người được
Trang 8hình thành, định hình ở học sinh Tiểu học sẽ theo suốt cuộc đời mỗi người bởi vì những gì đã hình thành và định hình ở trẻ em rất khó thay đổi, khó cải tạo lại
Với trọng trách là “người quyết định chất lượng giáo dục”, là người đặt nền
móng cho sự phát triển nhân cách, là người mẹ thứ hai của học sinh, thực hiện sứ mệnh cao cả đầy tính nhân văn và trách nhiệm Người giáo viên Tiểu học phải hội
tụ được một cách đầy đủ những yêu cầu về phẩm chất cũng như năng lực chuyên môn để thực hiện tốt mục tiêu giáo dục Tiểu học
2 Người giáo viên Tiểu học trong sự nghiệp giáo dục đào tạo thời đại mới
Ngày 04 tháng 5 năm 2007 của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành “Chuẩn
nghề nghiệp giáo viên Tiểu học” Theo Quyết định số 14/2007/BGD&ĐT ta thấy
đây được xem như chiếc gậy giúp người giáo viên Tiểu học hoàn thiện và phấn đấu
trong cuộc đời làm giáo dục của mình Do đó, để đạt được chuẩn đã ban hành thì người giáo viên phải không ngừng tự học, tự bồi dưỡng Bên cạnh đó thì công tác quản lí bồi dưỡng đội ngũ chính là chìa khoá đảm bảo, là động lực thúc đẩy giúp
người giáo viên phấn đấu đạt Chuẩn
Điều 34 Điều lệ trường Tiểu học - Thông tư 41/2010/TT/BGD&ĐT có qui định rõ nhiệm vụ giáo viên dạy các môn học ở trường Tiểu học:
- Giảng dạy, giáo dục đảm bảo chất lượng theo chương trình giáo dục, kế hoạch dạy học; soạn bài, lên lớp, kiểm tra, đánh giá, xếp loại học sinh; quản lí học sinh trong các hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức; tham gia các hoạt động chuyên môn; chịu trách nhiệm về chất lượng, hiệu qủa giảng dạy và giáo dục
- Trau dồi đạo đức, nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữ gìn phẩm chất, danh
dự, uy tín của nhà giáo, gương mẫu trước học sinh, thương yêu, đối xử công bằng
và tôn trọng nhân cách của học sinh, bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của học sinh; đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp
- Học tập, rèn luyện để nâng cao sức khoẻ, trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy
- Tham gia công tác phổ cập giáo dục tiểu học ở địa phương
- Thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật và của ngành, các quyết định của Hiệu trưởng, nhận nhiệm vụ do Hiệu trưởng phân công, chịu sự kiểm tra, đánh giá của Hiệu trưởng và các cấp quản lí giáo dục
- Phối hợp với Đội thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, gia đình học sinh và các tổ chức xã hội liên quan để tổ chức hoạt động giáo dục
Trang 9Để làm tốt các nhiệm vụ trên thì giáo viên Tiểu học phải được đào tạo ban đầu, được tuyển chọn, sử dụng, được đào tạo tiếp tục và phải được đào tạo một cách phong phú, bền bỉ để có đủ tiêu chuẩn về hiểu biết, trình độ, phẩm chất đáp ứng nhiệm vụ được giao
*Về trình độ: (Điều 36, Điều lệ trường Tiểu học - Chuẩn trình độ đào tạo và
chuẩn nghề nghiệp của giáo viên):
1 Chuẩn trình độ đào tạo của giáo viên Tiểu học là có bằng tốt nghiệp trung cấp sư phạm Năng lực giáo dục của giáo viên Tiểu học được đánh giá dựa theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên Tiểu học
2 Giáo viên Tiểu học có trình độ đào tạo trên chuẩn, có năng lực giáo dục cao được hưởng chế độ chính sách theo quy định của Nhà nước; được tạo điều kiện
để phát huy tác dụng trong giảng dạy và giáo dục Giáo viên đưa đạt chuẩn trình độ đào tạo được nhà trường, các cơ quan quản lí giáo dục tạo điều kiện học tập, bồi dưỡng đạt chuẩn trình độ đào tạo để bố trí công việc phù hợp
Trang 10+ Gắn bó mật thiết với tập thể sư phạm và với cộng đồng
+ Sống giản dị, lành mạnh, trung hậu, bao dung, vui tươi, cởi mở
+ Có tác phong mẫu mực
+ Ham hiểu biết cái mới, luôn nâng cao trình độ, kĩ năng nghề nghiệp và rèn luyện tự hoàn thiện nhân cách
(Quy định về giáo viên và cán bộ quản lí Tiểu học ban hành theo Quyết định
số 3856/GD-ĐT ngày 14 tháng 12 năm 1994 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT)
3 Tầm quan trọng và nguyên tắc bồi dưỡng đội ngũ giáo viên
Chất lượng đội ngũ giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục và phụ thuộc vào công tác đào tạo, công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên Hai mặt này gắn bó với nhau một cách chặt chẽ trong một thể thống nhất, trong đó công tác bồi dưỡng thường xuyên có ý nghĩa đào tạo tiếp tục, là một yêu cầu không thể thiếu được sau đào tạo ban đầu Thực tế trong giai đọan hiện nay giáo viên Tiểu học đang lâm vào tình trạng vừa thừa vừa thiếu, thừa về số lượng, thiếu về chất lượng đội ngũ cao, không đồng đều về các môn và mất cân đối về cơ cấu, một điều bất cập nữa là đội ngũ giáo viên còn non yếu về trình độ tay nghề vì có những lúc, những nơi số giáo viên chưa được đào tạo chuẩn còn khá nhiều Vì vậy trong công cuộc đổi mới về sự nghiệp giáo dục đang đứng trước thách thức mới thì vai trò của người giáo viên rất quan trọng Họ không ngừng phải trao đổi tích luỹ kiến thức, kinh nghiệm giảng dạy, cùng với việc mở mang kiến thức mới để tồn tại và đáp ứng với đòi hỏi to lớn của xã hội Do đó, việc bồi dưỡng đội ngũ giáo viên là việc làm hết sức cần thiết, công việc bồi dưỡng đội ngũ giáo viên chính là phát triển nguồn nhân lực Nếu giáo viên yếu về trình độ chuyên môn, yếu về năng lực sư phạm thì không thể nâng cao chất lượng giáo dục Vấn đề này lại được khẳng định:
“Để đảm bảo chất lượng của giáo dục và đào tạo phải giải quyết tốt vấn đề thầy giáo”
4 Nội dung bồi dưỡng đội ngũ giáo viên
Để đáp ứng tốt giảng dạy chương trình hiện tại, người giáo viên Tiểu học
phải hội tụ đầy đủ 3 yếu tố cơ bản: Phẩm chất đạo đức - Tư tưởng chính trị - Kiến thức và kĩ năng sư phạm.Cụ thể là :
a) Bồi dưỡng phẩm chất đạo đức và lòng nhân ái sư phạm
Khi xây dựng phong cách người thầy phải chú ý tới hai mặt Đó là thái độ đối với công việc và cách ứng xử trước những vấn đề, tình huống trong quan hệ với cấp trên, với đồng nghiệp, với học sinh hoặc tình huống của thế thái nhân tình
Trang 11Người thầy muốn làm tốt công tác giáo dục phải có tác phong mẫu mực, tôn trọng
và công bằng trong đối xử với học sinh, phải xây dựng uy tín trước học sinh, nhân dân và xã hội Dù trong hoàn cảnh nào cũng không được làm hoen ố danh dự của người thầy Phải xây dựng thói quen làm việc có kỉ cương, nề nếp, lương tâm, trách nhiệm Thông qua bồi dưỡng tư tưởng chính trị cho thầy cô giáo thêm tự hào, gắn
bó với nghề, với trường để tạo động lực phát triển nhà trường
Bồi dưỡng lòng nhân ái sư phạm đội ngũ giáo viên là nội dung quan trọng trong công tác bồi dưỡng chất lượng giáo viên Lòng nhân ái - tình yêu thương con người là cái gốc của đạo lí làm người Với giáo viên thì tình yêu thương ấy là cốt lõi, là cội nguồn sâu xa của lí tưởng nhân văn, là đặc trưng của giáo dục Tình thương yêu học sinh là điểm xuất phát của mọi sự sáng tạo sư phạm và làm cho giáo viên có trách nhiệm cao với công việc Tình yêu thương học sinh thể hiện trong các hoạt động dạy học và giáo dục, đó cũng là điểm xuất phát của tình yêu
nghề nghiệp, ý thức, thái độ và tình yêu nghề nghiệp, thấm nhuần khẩu hiệu “Tất
cả vì học sinh thân yêu”
b) Bồi dưỡng năng lực sư phạm
Đây là một yêu cầu cơ bản, quan trọng trong công tác bồi dưỡng giáo viên Năng lực sư phạm bao gồm: năng lực tổ chức quá trình dạy học và tổ chức quá trình giáo dục Tri thức khoa học sâu rộng là nền tảng của năng lực sư phạm Người giáo viên phải có tri thức khoa học sâu rộng, vững chắc để từ đó phát triển năng lực
sư phạm Do vậy cần tập trung bồi dưỡng những nội dung cơ bản sau:
- Thường xuyên cung cấp cho giáo viên những điều chỉnh, hoặc đổi mới trong nội dung hoặc phương pháp giáo dục và dạy học của từng mặt giáo dục, của từng môn học trong chương trình
- Bồi dưỡng cho giáo viên năng lực thiết kế giáo án môn học, năng lực ra đề thi, chấm thi, trả bài
- Bồi dưỡng cho giáo viên năng lực ứng xử các tình huống trong giảng dạy
và giáo dục
- Đối với giáo viên chủ nhiệm cần bồi dưỡng năng lực tổ chức các hoạt động tập thể, năng lực thuyết phục, cảm hoá học sinh
c) Bồi dưỡng năng lực chuyên môn
Năng lực chuyên môn là nền tảng, là đòn bẩy của năng lực sư phạm Muốn
có năng lực sư phạm tốt phải có năng lực chuyên môn vững vàng Bởi “có bột mới
gột nên hồ”
Trang 12Bồi dưỡng năng lực chuyên môn là bồi dưỡng những nội dung sau:
+ Thường xuyên cung cấp những tư liệu, tài liệu, thiết bị cần thiết liên quan đến nội dung kiến thức và phương pháp giảng dạy bộ môn
+ Phát huy, ủng hộ sự sáng tạo của giáo viên trong giảng dạy Đặc biệt là hiện đại hoá phương pháp giảng dạy
+ Tạo điều kiện để giáo viên đúc rút kinh nghiệm giảng dạy
+ Bồi dưỡng khả năng nắm bắt mục đích yêu cầu từng bài, kiểu bài; có đủ và vững vàng kiến thức để dạy tất cả các khối lớp
+ Đánh giá đúng chất lượng giảng dạy của giáo viên, kết quả học tập của học sinh
d) Bồi dưỡng năng lực công tác xã hội hoá giáo dục
Phải làm cho giáo viên nắm được nội dung, yêu cầu của xã hội hoá giáo dục
là “khuyến khích, huy động và tạo điều kiện để toàn xã hội tham gia phát triển giáo
dục Tạo cơ hội cho mọi người, ở mọi lứa tuổi, mọi trình độ được học thường xuyên học suốt đời; tiến tới một xã hội học tập” Đối với trường Tiểu học Tam Hồng 1,
bước đầu nhờ công tác này mà bộ mặt nhà trường có thay đổi, nên phải tiếp tục bồi dưỡng cho giáo viên năng lực làm công tác xã hội hoá giáo dục
e) Bồi dưỡng kiến thức khoa học bổ trợ
Trong xu thế toàn cầu hoá, các nước đang mở rộng hợp tác và hội nhập, đặc biệt bước vào thế kỷ XXI, cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật, nhất là khoa học công nghệ thông tin đang phát triển như vũ bão, ngoại ngữ và tin học đang trở thành thứ vũ khí không thể thiếu được đối với sự hợp tác và phát triển Trong thực
tế nhiều nhà trường, đội ngũ giáo viên trường Tiểu học Tam Hồng 1 đang gặp khó khăn về trình độ ngoại ngữ và tin học Vốn ngoại ngữ và tin học nghèo nàn đã cản trở rất lớn trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy, giáo dục và nhiều hoạt động khác Do đó phải tổ chức bồi dưỡng năng lực ngoại ngữ và tin học cho giáo viên Phải tổ chức cho giáo viên học ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh để giáo viên biết đọc, biết viết tiếng Anh, biết sử dụng ở mức độ cần thiết Phải bồi dưỡng cho giáo viên hiểu được tin học, biết sử dụng máy vi tính để sử dụng hỗ trợ cho giảng dạy và các công tác khác
Sơ đồ( Trang tiếp theo )
Trang 13Sơ đồ:
5 Các biện pháp cơ bản quản lí công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên
a) Tổ chức các hoạt động bồi dưỡng
Phải tạo điều kiện cho giáo viên đi học để đạt Chuẩn hoặc trên Chuẩn ở trường Sư phạm Phải động viên khuyến khích giáo viên tham gia các đợt tập huấn
do Sở hoặc Phòng Giáo dục tổ chức nhất là các đợt tập huấn giáo viên dạy chương trình và sách giáo khoa mới.BGH nhà trường chỉ đạo cho tổ trưởng chuyên môn cải tiến nội dung và hình thức sinh hoạt tổ chuyên môn, tổ chức hội giảng, hội thi giáo viên dạy giỏi, tổ chức học tập theo chuyên đề, tổ chức cho giáo viên đi tham quan các trường điển hình, đầu tư xây dựng tủ sách, tổ chức cho giáo viên nghiên cứu và ứng dụng khoa học, tổ chức thi làm đồ dùng dạy học, tập huấn sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy
b) Chỉ đạo thực hiện kế hoạch
Phân công, phân nhiệm cho các tổ trưởng tổ chuyên môn phụ trách việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng trong tổ và yêu cầu mỗi cá nhân xây dựng kế hoạch bồi dưỡng cho riêng mình
c) Kiểm tra đánh giá việc bồi dưỡng
BGH cần thường xuyên khuyến khích các tổ chuyên môn và cá nhân thực hiện đúng kế hoạch bồi dưỡng của bản thân có những điều chỉnh động viên hoặc phê bình kịp thời đối với những tổ, cá nhân không thực hiện đúng kế hoạch bồi
Nội dung bồi dưỡng
Bồi dưỡng năng lực sư phạm
Bồi dưỡng năng lực xã hội hoá giáo dục
Bồi dưỡng năng lực kiến thức
bổ trợ
Trang 14dưỡng, cuối năm nhà trường có tổng kết, đánh giá khen thưởng và có kế hoạch ứng dụng các kết quả của cá nhân và tập thể
6 Vai trò của Hiệu trưởng đối với công tác bồi dưỡng đội ngũ GV
Để đạt được mục tiêu phát triển ở trường Tiểu học đội ngũ giáo viên là yếu
tố quyết định chất lượng và hiệu quả giáo dục Song một yếu tố không kém phần quan trọng có tính quyết định tập thể nhà trường đi đúng hướng, đạt mục tiêu giáo
dục đó là vai trò của Hiệu trưởng Ngoài ra Hiệu trưởng còn nhiệm vụ “Tổ chức
học tập, bồi dưỡng nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên, cán bộ và nhân viên, quan tâm đến đời sống vật chất, tinh thần cho giáo viên, cán
bộ, nhân viên ” Do đó, một trong những yêu cầu quan trọng là người Hiệu trưởng
có năng lực chuyên môn vững vàng thì mới quản lí và chỉ đạo chuyên môn toàn diện ở Tiểu học được Cần nhấn mạnh rằng, việc bồi dưỡng đội ngũ giáo viên cốt lõi là nhằm nâng cao chất lượng dạy và học Do đó, Hiệu trưởng không chỉ là nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên bằng cách gửi giáo viên đi học các lớp đào tạo, bồi dưỡng nâng chuẩn hay tự học các lớp bồi dưỡng chuyên đề, do Trung tâm bồi dưỡng thường xuyên tổ chức Mà cốt lõi người Hiệu trưởng phải xây dựng được công tác bồi dưỡng thường xuyên trên cơ sở những việc làm thường ngày của mỗi cán bộ, giáo viên Hiệu trưởng phải tạo ra được một phong trào bồi dưỡng trên cơ
sở phát huy “Nguồn lực tại chỗ” của cá nhân giáo viên.Mặt khác, Hiệu trưởng còn
là người chịu trách nhiệm quản lí toàn bộ hoạt động của nhà trường (Chương II -
Điều lệ trường Tiểu học)
Như vậy, muốn thực hiện tốt công tác quản lí bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, người Hiệu trưởng cần quan tâm những vấn đề được nêu trên, cần đầu tư biến lí thuyết sang thực hành sao cho có hiệu quả Nghiên cứu tìm hiểu rõ mặt mạnh, mặt còn hạn chế của đội ngũ, tuỳ tình hình cụ thể để thiết lập kế hoạch, cũng như lựa chọn nội dung bồi dưỡng phù hợp, trọng tâm với điều kiện của trường mình
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC TAM HỒNG 1 TỪ NĂM 2010 ĐẾN 2013.
1 Vài nét về tình hình địa phương và nhà trường
1.1 Vài nét về tình hình địa phương
+ Thuận lợi:
Tam Hồng là địa phương có truyền thống cách mạng, văn hoá, có truyền thống hiếu học và có nền kinh tế tăng trưởng khá
Trang 15Nhân dân địa phương cần cù chịu khó, quan tâm tới con em của mình
Đảng ủy - Hội đồng nhân dân - Ủy ban nhân dân xã đã có những Nghị quyết chuyên đề về đầu tư phát triển giáo dục ở địa phương
+ Khó khăn:
Tam Hồng là một xã thuần nông, nguồn thu nhập của đại đa số nhân dân dựa vào sản xuất nông nghiệp nên đời sống một phần lớn nhân dân có tiềm lực kinh tế còn nhiều khó khăn Một bộ phận khá đông các hộ gia đình tạm rời xa quê hương
đi làm ăn xa, do đó thiếu sự quan tâm đến việc học tập tu dưỡng của con em
Đội ngũ lãnh đạo địa phương chưa thực sự tâm huyết với giáo dục xã nhà ,cho nên việc đầu tư cơ sở vật chất cho nhà trường còn quá ít dẫn đến CSVC nhà trường còn quá thiếu thốn, phòng học chưa đủ để dạy học 2 buổi/ngày, phòng chức năng chưa có, trang thiết bị dạy học chưa đáp ứng tốt yêu cầu nên còn nhiều bất cập đối với việc nâng cao chất lượng và duy trì số lượng
Cơ sở vật chất đầu tư cho nhà trường mặc dầu đã được quan tâm nhưng còn quá ít so với tầm cỡ cho nên đầu tư về xây dựng cơ sở vật chất cho nhà trường còn quá it, dẫn đến tình trạng quá thiếu thốn về CSVC, phòng học chưa đủ để dạy học 2 buổi/ngày, phòng chức năng chưa có, trang thiết bị dạy học chưa đáp ứng tốt yêu cầu nên còn nhiều bất cập đối với việc nâng cao chất lượng GD
1.2 Những nét khái quát về trường Tiểu học Tam Hồng 1
1.2.1 Đặc điểm tình hình nhà trường
+ Thuận lợi:
Trường tiểu học Tam Hồng1 (trước đây là trường Tiểu học Tam Hồng), tiền
thân là trường cấp 1-2 Tam Hồng - Yên Lạc - Vĩnh Phúc được thành lập trên địa bàn thuộc diện đông dân cư của huyện Yên Lạc
Trường tiểu học Tam Hồng 1 có diện tích khuôn viên 5494m2
, với 18 phòng học và 600 em học sinh.Số học sinh, số lớp phù hợp với đặc điểm tình hình địa phương Nhà trường đã đạt trường chuẩn Quốc gia mức độ 1, có điều kiện thuận lợi
để phấn đấu đạt trường chuẩn Quốc gia mức độ 2
Phát huy truyền thống hiếu học, từ khi thành lập đến nay các thế hệ thầy và
trò của nhà trường không ngừng thi đua “Dạy tốt - Học tốt”, vượt qua mọi khó
khăn về vật chất cũng như tinh thần, nâng cao chất lượng giáo dục, đảm bảo chỉ tiêu cả về số lượng, chất lượng, đưa nhà trường ngày càng lớn mạnh không ngừng Đặc biệt trong nhiều năm gần đây chất lượng giáo viên giỏi, học sinh giỏi, chất lượng toàn diện, chất lượng đại trà và mọi mặt hoạt động của nhà trường tăng cao
Trang 16rõ rệt.100% học của nhà trường được học hai buổi trên ngày, trong đó 58,3% học
sinh sinh hoạt bán trú đảm bảo tốt cho chất lượng dạy học
Cấp trên và Phòng Giáo dục & Đào tạo Yên Lạc thường xuyên quan tâm, chỉ đạo đúng lúc và kịp thời.Trường đã được lãnh đạo địa phương có Nghị quyết xây dựng trường đạt chuẩn Quốc Gia mức độ 2 trong giai đoạn 2010 - 2015 và là trường trọng điểm về chất lượng mũi nhọn của giáo dục Tiểu học huyện Yên Lạc
Trường có nền móng là một trường Tiên tiến xuất sắc nhiều năm và đã được các các cấp từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, Tỉnh tặng Bằng khen nhiều lần
Tập thể cán bộ, giáo viên nhà trường đoàn kết, nhất trí một lòng, yêu nghề nghiệp, tích cực tự bồi dưỡng chuyên môn
+ Chất lượng giáo dục:
- Tỷ lệ xét HTCTTH của trường hàng năm đạt 100% Nhà trường được công nhận hoàn thành PCGDTH - ĐĐT mức 1 năm 1998
- Học sinh lên lớp thẳng 99,8%
- 100% học sinh được đánh giá về mặt hạnh kiểm “Thực hiện đầy đủ”
- Hằng năm có nhiều học sinh đạt danh hiệu học sinh giỏi cấp tỉnh, cấp huyện, cấp quốc gia
Các phong trào khác của nhà trường được giữ vững và hoạt động hiệu quả + Khó khăn:
Còn thiếu 7phòng học nên gần 1/3 số học sinh của nhà trường phải học nhờ trong các khu dân cư dẫn đến số học sinh ở các lớp không đồng đều nên việc dạy học của giáo viên và quản lí chất lượng giáo dục của Ban giám hiệu còn gặp khó khăn
Kiến thức và phương pháp giảng dạy của giáo viên còn chưa đồng đều
Nhận thức về giáo dục toàn diện của một số ít giáo viên còn chưa thông suốt hoặc chưa chuẩn kiến thức, khả năng sư phạm còn non
Một bộ phận nhỏ học sinh còn lười học so với yêu cầu chưa có phương pháp học tập tích cực
Một bộ phận phụ huynh chưa thấm nhuần chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, chưa tích cực ủng hộ và cùng với nhà trường trong việc giáo dục con em mình tiến bộ, nhiều khi còn để con ở nhà đi làm ăn xa, phó thác bỏ mặc việc học của con em mình cho nhà trường
Trang 17Cơ sở vật chất đầu tư cho nhà trường còn quá thiếu thốn, phòng học chưa đủ
để dạy học 2 buổi/ngày, phòng chức năng chưa có, trang thiết bị dạy học chưa đáp ứng tốt yêu cầu nên còn nhiều bất cập đối với việc nâng cao chất lượng
1.2.2 Đặc điểm tình hình đội ngũ giáo viên
Đội ngũ cán bộ quản lí, giáo viên của nhà trường qua các thế hệ đều năng động nhiệt tình trong công tác, có tinh thần học hỏi nâng cao trình độ
Đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, 100% giáo viên có trình độ đào tạo trên Chuẩn
Tập thể sư phạm có truyền thống đoàn kết nhất trí, tinh thần trách nhiệm cao Đội ngũ giáo viên trong trường có tuổi đời chênh lệch khá rõ, có thể chia thành bốn thế hệ: thế hệ trên 50 tuổi, thế hệ 40 đến 50 tuổi, thế hệ 30 đến 40 tuổi và thế hệ 21 đến 30 tuổi Trong đó thế hệ 30 đến 40 tuổi chiếm đa số
+ Giáo viên: 27 đồng chí - Nữ: 25 đồng chí Trong đó :
- Giáo viên văn hóa: 21 đồng chí
- Giáo viên Âm nhạc: 01 đồng chí
- Giáo viên Mĩ thuật: 01 đồng chí
- Giáo viên Thể dục: 01 đồng chí
- Giáo viên Ngoại ngữ: 02 đồng chí
- Giáo viên Tin học: 01 đồng chí
- Bình quân GV/lớp = 1,42 giáo viên
- Trình độ đào tạo trên chuẩn 100%.Trong đó :
- Trình độ ĐHSP: 14 đ/c
- CĐSP : 13 đ/c
Trang 182 Thực trạng công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên Tiểu học ở trường Tiểu học Tam Hồng 1
Qua tìm hiểu, khảo sát công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao chất lượng dạy và học, chúng tôi thấy thực trạng công tác này ở trường Tiểu học
Tam Hồng 1 như sau:
+ BGH đã nhận thức rõ vai trò to lớn của đội ngũ giáo viên đối với sự nghiệp giáo dục, họ là lực lượng lao động chủ yếu giữ vai trò quan trọng có tính quyết định đến chất lượng và hiệu quả giáo dục trong nhà trường
+ BGH đã khẳng định và xác định phải lấy công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo
viên làm giải pháp chính để nâng cao chất lượng giáo dục vì “ Thầy nào trò nấy ”
Và hơn ai hết, BGH luôn là người đi đầu trong công tác tự học, tự bồi dưỡng nhằm hoàn thiện và quản lí tốt công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên theo các nội dung
theo như sơ đồ (mục 4 - chương I) Từ những nhận thức đúng đắn đó, nó đã được
thể hiện thông qua những việc làm và những cách thức,những biện pháp cụ thể như sau:
a) Bồi dưỡng phẩm chất đạo đức và lòng nhân ái sư phạm
- Phối hợp sức mạnh tổng hợp của các tổ chức trong nhà trường: Chi bộ, Công đoàn, Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh
- BGH đã quy tụ những nòng cốt của nhà trường, phối hợp để tổ chức tốt các phong trào tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, tác phong mẫu mực của người thầy giáo
như: “Thi đua dạy tốt”, “Cô giáo như mẹ hiền”, “Trang phục của giáo viên”,… để
giáo viên cùng thảo luận, trao đổi học hỏi rút kinh nghiệm lẫn nhau
- Đã tổ chức cho giáo viên học tập Nghị quyết, nghe báo cáo, sinh hoạt tập thể nhằm nâng cao nhận thức cho các nhà sư phạm
- Khơi dậy trong tập thể sư phạm ý thức phấn đấu rèn luyện, xoá bỏ quan niệm chỉ cần dạy tốt, không quan tâm đến chính trị, đạo đức, tác phong của người giáo viên, xây dựng được đội ngũ đồng bộ về mọi mặt
Như vậy, BGH nhà trường đã tác động tích cực, có hiệu quả đến các tổ chức trong nhà trường, tạo nên nhịp hoạt động trong guồng máy nhà trường
b) Bồi dưỡng năng lực sư phạm, bồi dưỡng năng lực chuyên môn
*Các hoạt động chuyên môn:
Quán triệt mục tiêu, nội dung chương trình, nhiệm vụ năm học: Ngay từ đầu năm học, mọi giáo viên được tự do tranh luận, đề xuất ý kiến về những bất hợp lý giữa sách giáo khoa và chương trình những điểm không phù hợp với địa phương
Trang 19Sau đó đi đến thống nhất và cùng triển khai thực hiện bằng những biện pháp hiệu quả nhất
+ Thực hiện nền nếp sinh hoạt chuyên môn:
Hoạt động chuyên môn là hoạt động trọng tâm của nhà trường Trường Tiểu học Tam Hồng 1 thường sinh hoạt tổ chuyên môn vào chiều thứ năm hàng tuần trước khi họp chuyên môn, BGH đã làm việc với các tổ, khối trưởng Đây là những hạt nhân trong tổ khối Họ thay mặt BGH chỉ đạo buổi sinh hoạt chuyên môn của tổ khối mình khi lĩnh hội những nội dung cần triển khai từ BGH
BGH chỉ đạo thường xuyên cải tiến nội dung sinh hoạt để biến buổi sinh hoạt
đó thành buổi học hỏi, bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên, bồi dưỡng về công tác chủ nhiệm, bồi dưỡng về hoạt động ngoài giờ lên lớp với tinh thần và ý thức tự giác cao
+ Bồi dưỡng giáo viên dạy học sinh giỏi và học sinh đại trà:
- BGH sắp xếp những giáo viên có năng lực chuyên môn, giáo viên dạy giỏi cấp huyện, là những hạt nhân trong tổ để bồi dưỡng học sinh khá,giỏi
- Phát động giáo viên xây dựng tủ sách nâng cao, có nhiều đầu sách hay, sưu tầm hệ thống các đề thi học sinh giỏi tỉnh, huyện để nắm bắt được cách thức ra đề
Từ đó định hướng được nội dung bồi dưỡng triển khai đến giáo viên Ngoài ra còn mời một số giáo viên có kinh nghiệm bồi dưỡng ở các trường điển hình tiên tiến đến báo cáo theo các chuyên đề với kiến thức nâng cao như: phương pháp giảng dạy các bài toán khó, một số vấn đề về bồi dưỡng học sinh giỏi, chương trình bồi dưỡng học sinh giỏi môn Toán và môn Tiếng Việt ở Tiểu học Bồi dưỡng giáo viên dạy học sinh đại trà: Bồi dưỡng về kiến thức và đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng tích cực hoá học sinh
+ Bồi dưỡng theo chuyên đề:
Đây là hình thức tổ chức bồi dưỡng thường xuyên cả năm học Căn cứ vào yêu cầu thực tế của nhà trường Trong năm học 2012 - 2013 nhà trường chủ yếu đi sâu vào các chuyên đề sau:
- Đổi mới phương pháp dạy học “Đổi mới phương pháp dạy học trong giai
đoạn hiện nay”
- Chuyên đề cải tiến bài soạn của giáo viên
- Công tác giáo viên chủ nhiệm giỏi
- Giải các bài toán khó trong sách giáo khoa Từ các bài dạy sau đó đưa ra cách tính tổng quát Minh hoạ các bài cụ thể, phát triển mở rộng các dạng bài