văn8. Nho rung

-Tác giả mượn lời con Hổ trong vườn bách thú để diễn tả tâm trạng tâm của mình và khơi gợi lòng yêu nước thầm kín của người dân mất nước những năm ba mươi đầu thế kỉ 20 Mẹ và em gái Vợ

Trang 1

Giáo viên thực hiện : Nguyễn

8

Kính chào quí thầy cô cùng các em học sinh thân yêu !Nhớ

rừng

Trang 2

thú)

Trang 3

*Tác giả -Tác phẩm Thế Lữ (1907 – 1989)

Hãy nêu tóm tắt những nét

cơ bản về tác giả Thế Lữ

và bài thơ Nhớ rừng?

Trang 4

*Tên Nguyễn Thứ Lễ - Gia Lâm, Hà Nội

-Năm 1924, ông thi đỗ Sơ học.

-Năm 1928, ông tham gia Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội.

-Nhà thơ tiêu biểu của Thơ mới thuở ban đầu.Ông có tâm hồn thơ dồi dào, đầy lãng mạn Ngoài ra còn viết truyện và hoạt động sân khấu.

* Bài thơ “Nhớ rừng” gây tác động mạnh

mẽ lên công chúng, trong tập thơ đầu tay

“Mấy vần thơ” (1935), đã góp phần đem lại thắng lợi hoàn toàn cho phong trào Thơ mới.

-Tác giả mượn lời con Hổ trong vườn bách thú để diễn tả tâm trạng tâm của mình và khơi gợi lòng yêu nước thầm kín của người dân mất nước những năm ba mươi đầu thế kỉ 20

Mẹ và em gái

Vợ chồng

Trang 5

Kết luận

+ Thể thơ : Thơ 8 chữ, sáng tạo hơn thể thơ 8 chữ truyền thống, tự do linh hoạt không niêm luật chặt chẽ.

+ Phân ý : 3 ý (Nhóm ý, không cắt ngang theo bài thơ)

-Ý 1: Khổ thơ 1và khổ thơ 4: Hình ảnh con Hổ ở vườn Bách thú.

-Ý 2: Khổ thơ 2 và khổ thơ 3: Hình ảnh, tâm trạng con Hổ khi ở trong chốn giang sơn - một thời oanh liệt trong hồi

tưởng của nó.

-Ý 3: Khổ cuối : Sự nuối tiếc của con Hổ khi ở vườn bách thú và ý nghĩa của bài thơ

Thảo luận

Trang 6

? Hình ảnh con Hổ được tác giả thể hiện ở khổ thơ thứ nhất bằng những từ ngữ, hình ảnh, chi tiết biện pháp nghệ thuật nào trong đoạn thơ?

a Hình ảnh con Hổ ở vườn bách thú

Gợi ý: Hoàn cảnh, tâm trạng, thái độ…

được bộc lộ bằng những từ ngữ, chi tiết, hình ảnh nào?

Trang 7

Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt,

Ta nằm dài trơng ngày tháng dần qua,

Khinh lũ người kia ngạo mạn, ngẩn ngơ, Giương mắt bé giễu oai linh rừng thẳm Nay sa cơ, bị nhục nhằn tù hãm,

Để làm trị lạ mắt, thứ đồ chơi

Chịu ngang bầy với bọn gấu dở hơi,

Với cặp báo chuồng bên vơ tư lự.

Khổ thơ thứ nhất

NHỚ RỪNG

(Thế Lữ - Mượn lời con Hổ ở vườn bách thú)

Trang 8

-Tâm trạng, thái độ : Gậm, căm

hờn, nằm dài, khinh, nhục nhằn…

=>Liệt kê, tính từ, động từ gợi tả

- Hoàn cảnh : Trong cũi sắt, nay sa cơ, tù

hãm, làm trò, đồ chơi, chịu ngang bầy

cùng bọn gấu dở hơi, cặp báo vô tư lự

=>Liệt kê, nhân hóa

Trang 9

? Nỗi khổ nào có sức mạnh biến thành nỗi căm hờn? Vì sao?

Thảo luận

Trang 10

(Thế Lữ - Mượn lời con Hổ ở vườn bách

thú)

- Tù túng, giam hãm

- Biến thành trị chơi cho thiên hạ tầm thường chế giễu

- Nhục nhã khi phải sống chung với bọn thấp kém hơn mình

=>Căm hờn

* Nỗi khổ của con Hổ khi nằm trong cũi sắt

Trang 11

NHỚ RỪNG

Tiết 73-74 Văn bản

? Khổ thứ nhất đã thể hiện tâm trạng của con Hổ như thế nào?

? Cĩ đơn thuần là tâm trạng của con Hổ khơng?

Trang 12

Căm uất, ngao ngán, buơng xuơi, bất lực trước cuộc sống hiện tại tầm

Trang 13

NHỚ RỪNG

Cảnh vườn bách thú trong con mắt con Hổ

? Trong con mắt con Hổ cảnh vườn bách thú hiện lên như thế nào?

? Thơng qua đĩ tác giả thể hiện rõ hơn điều gì?

Gợi ý : Tìm và phân tích các từ ngữ, hình ảnh,

Biện pháp nghệ thuật được dùng miêu tả

Trang 14

Nay ta ơm niềm uất hận ngàn thâu, Ghét những cảnh khơng đời nào thay đổi, Những cảnh sửa sang, tầm thường, giả dối:

Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng ; Dải nước đen giả suối, chẳng thơng dịng Len dưới nách những mơ gị thấp kém;

Dăm vừng lá hiền lành, khơng bí hiểm, Cũng học địi bắt chước vẻ hoang vu Của chốn ngàn năm cao cả, âm u.

Cảnh vườn bách thú

Trang 15

NHỚ RỪNG

thú)

Từ ngữ, chi tiết, hình ảnh, biện pháp nghệ thuật thể hiện :

Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng Giải nước đen: giả suối ; mơ

gị thấp kém, vừng lá khơng bí hiểm, học địi bắt chước hoang vu…

=> Liệt kê, từ ngữ gợi tả, giọng mỉa mai

=> Tự tạo của con người mất vẻ tự nhiên

Cảnh tầm thường giả dối, học địi, bắt chước khơng đời nào thay đổi

* Cảnh

Bức tranh xã hội đương thời dở ta, dở tây, học địi bắt chước

=> Ẩn dụ

Trang 16

thú)

* Các từ ngữ :

Uất hận ngàn thâu, ghét cảnh tầm thường giả dối,

khơng đời nào thay đổi

Căm hận, đáng chán, đáng khinh, đáng ghét cao độ

Tâm trạng, thái độ của tác giả đối với thực tại xã hội đương thời

*Tâm trạng, thái độ con Hổ:

Trang 17

Có đơn thuần là hình ảnh con Hổ không?

Hình ảnh con Hổ: Uất hận, căm hờn, chán chường, buông xuôi trước thực tại tù túng,

tầm thường, giả dối.

Chính là hình ảnh tác giả và người dân mất

nước thời bấy giờ

Trang 18

thú)

b.Hình ảnh con Hổ những ngày nơi giang sơn hùng vĩ của nĩ:

Những ngày bị nhốt trong cũi sắt nơi vườn bách thú con Hổ đã nhớ

về ngày xưa nơi chốn sơn lâm hùng vĩ của nĩ như

thế nào?

Trang 19

NHỚ RỪNG

thú)

Cảnh chốn sơn lâm – Hình ảnh con Hổ

Ta sống mãi trong tình thương nỗi nhớ, Thủa tung hồnh, hống hách những ngày xưa Nhớ cảnh sơn lâm, bĩng cả, cây già,

Với tiếng giĩ gào ngàn, với giọng nguồn hét núi, Với khi thét khúc trường ca dữ dội

Ta bước chân lên, dõng dạc, đường hồng, Lượn tấm thân như sĩng cuộn nhịp nhàng, Vờn bĩng âm thầm, lá gai, cỏ sắc.

Trong hang tối, mắt thần khi đã quắc

Là khiến cho mọi vật đều im hơi.

Ta biết ta chúa tể muơn của lồi Giữa chốn thảo hoa, khơng tên khơng tuổi.

Trang 20

thú)

Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối,

Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?

Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn

Ta lặng ngắm giang-san ta đổi mới?

Đâu những bình minh cây xanh nắng gội Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?

Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng

Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt

Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?

Than ơi! thời oanh liệt nay cịn đâu?

Trang 21

NHỚ RỪNG

thú)

Trang 22

thú)

? Tìm những từ ngữ, chi tiết, hình ảnh miêu tả cảnh sơn lâm và hình ảnh con Hổ ngày xưa nơi chốn giang sơn mà nĩ ngự trị?

? Hãy nhận xét cách dùng từ, đặt câu và sử dụng các biện pháp nghệ thuật trong hai

khổ thơ?

Trang 24

thú)

- Bước chân dõng dạc, đường hồng.

- Lượn tấm thân như sĩng cuộn, vờn bĩng…

Con Hổ thật uy nghi, dũng mãnh, oai phong lẫm liệt nhưng cũng thật mềm mại uyển chuyển của “Chúa

tể muơn lồi”.

Hình ảnh con Hổ nơi giang sơn hùng vĩ:

Trang 25

Hãy chỉ 4 bức tranh ấy và phân tích vẻ đẹp tráng lệ của mỗi cảnh?

?

Trang 26

thú)

Bức tranh tứ bình :

Trang 27

Ý 1 và ý 2 là hai cảnh tượng tương phản, đối lập gay gắt có giá trị vừa tự nhiên vừa phù hợp diễn biến tâm trạng làm nổi bật được hình ảnh con Hổ và tập trung biểu hiện chủ đề

- Đêm vàng bên bờ suối :

- Ngày mưa chuyển bốn phương

ngàn :

- Bình minh cây xanh nắng gội :

- Chiều lênh láng máu :

=>Say mồi đứng uống ánh trăng tan

=>Lặng ngắm giang sơn đổi mới

- Điệp ngữ: (Nào) đâu những, ta

Nghệ thuật diễn tả

Trang 28

thú)

Qua sự đối lập sâu sắc giữa hai cảnh tượng vườn bách thú nơi con Hổ bị nhốt và chốn sơn lâm nơi nĩ ngự trị ngày xưa tâm sự của con Hổ biểu hiện

như thế nào?

Trang 29

NHỚ RỪNG

thú)

Căm hờn, chán ghét, cuộc sống thực tại

tù túng, giả dối, tầm thường, nỗi tiếc nuối da diết khơn nguơi của con Hổ một thời “Chúa tể muơn lồi” lẫm liệt, oai hùng, tự do khơng bao giờ cĩ lại được

nữa.

Trang 30

thú)

? Ở đoạn 5 “giấc mộng ngàn” của con Hổ được thể hiện như thế nào? Tâm sự và giấc mộng của con Hổ cĩ phải chính là của nĩ khơng?

“Giấc mộng ngàn”của con Hổ:

Tìm những từ ngữ , chi tiết , hình ảnh biện pháp nghệ thuật Thể hiện giấc mộng

ngàn của con Hổ Phân tích cái hay trong sử dụng câu cảm, ẩn dụ?

Gợi mở

Trang 31

NHỚ RỪNG

Tiết 73-74 Văn bản

Hỡi oai linh, cảnh nước non hùng vĩ!

Là nơi giống hùm thiêng ta ngự trị, Nơi thênh thang ta vùng vẫy ngày xưa Nơi ta khơng cịn được thấy bao giờ!

Cĩ biết chăng trong những ngày ngao ngán

Ta đang theo giấc mộng ngàn to lớn

Để hồn ta phảng phất được gần ngươi Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi!

Trang 32

Các từ ngữ,chi tiết, biện pháp nghệ thuật thể hiện

Trang 33

Khao khát giấc mộng ngàn của con Hổ

được trỗi dậy mãnh liệt khi quá khứ “vàng

son” trở về trong tâm trí Đĩ chính là giấc

mộng tự do, được trở về chốn nước non

hùng vĩ để vùng vẫy, ngự trị

=> Đĩ chính là tâm sự của nhà thơ, của

người dân Việt Nam mất nước thời bấy giờ

NHỚ RỪNG

Từ ngữ, chi tiết, hình ảnh, biện pháp nghệ thuật thể hiện :

- Oai linh, cảnh nước non hùng vĩ, cảnh rừng ghê gớm, nơi giống hùm thiêng ngự trị, vùng vẫy ngày xưa, => Giấc mộng ngàn

- Đang theo giấc mộng ngàn to lớn, hồn phảng phất gần ngươi => Hành động, suy nghĩ

- Hỡi, cĩ biết chăng, ta ơi… => Lời than thở thể hiện khao khát

- Nhân hĩa, ẩn dụ, từ bộc lộ cảm xúc trực tiếp (Hỡi, chăng,

ngao ngán, ơi), câu cảm, đại từ ta => Nghệ thuật

Trang 34

thú)

? Hãy giải thích vì sao tác giả

“mượn lời con Hổ ở vườn bách thú” Việc mượn lời con Hổ cĩ tác dụng thế nào trong việc thể hiện cảm xúc của nhà thơ ?.

Ý nghĩa của bài thơ ?

Trang 35

*Thứ hai : Tác giả mượn lời con Hổ để bộc bạch một cách kín đáo, đầy đủ, sâu sắc tâm sự u uất, chán chường xã hội

thời bấy giờ Đồng thời khơi gợi lòng yêu nước của nhân dân ta Họ thấy lời con hổ chính là tiếng lòng sâu kín của họ

nên vừa ra đời bài thơ được công chúng say sưa đón nhận

Ý nghĩa bài thơ: Có 2 tầng nghĩa

* Đây là một áng văn chương yêu nước cho nên phải

mượn lời con Hổ ở vườn bách thú để được hợp pháp đi

vào rộng rãi trong quần chúng nhân dân

Trang 36

? Cho biết tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào góp phần làm nên thành công của

Trang 37

NHỚ RỪNG

thú)

* Nghệ thuật : - Bài thơ tràn đầy cảm hứng lãng mạn Hình tượng con

Hổ là biểu tượng đẹp thích hợp với chủ đề bài thơ.

- Bài thơ giàu chất tạo hình đầy ấn tượng , hình ảnh tráng lệ Tạo cảnh

tương phản, đối lập Cách tạo bức tranh tứ bình để bộc lộ tâm trạng độc đáo.

- Ngơn ngữ, nhạc điệu phong phú, giàu biểu cảm Giọng thơ khi u uất,

dằn vặt, khi tha thiết, say sưa, hùng tráng nhưng nhất quán liền mạch.

Cách sử dụng các phép tu từ độc đáo cĩ hiệu quả : Câu hỏi tu từ, câu

cảm, điệp ngữ… nhân hĩa, ẩn dụ, tưởng tượng.

* Nội dung : Tác giả mượn lời con hổ để bộc lộ nỗi chán ghét thực tại

tù túng, tầm thường và niềm khát khao tự do mãnh liệt Đồng thời

khơi gợi lịng yêu nước thầm kín của nhân dân ta thời bấy giờ.

Tổng kết

Trang 38

Luyện tập

thú)

“Đọc bài thơ Nhớ rừng ta tưởng chừng thấy những

chữ bị xơ đẩy , bị dằn vặt bởi một sức mạnh phi

quân Việt ngữ bằng những mệnh lệnh khơng thể

cưỡng được” (Hồi Thanh)

Em hiểu như thế nào về ý kiến đĩ? Chứng minh

Trang 39

-Từ ngữ : Gậm, nhục nhằn => Căm hờn, uất hận, tức tối

- Nằm dài …… qua => câu văn dài thể hiện sự ngao ngán, buông xuôi.-

-Nào đâu, đâu những, 5 câu hỏi tu từ => bộc lộ cảm xúc tiếc nuối day dứt

-Than ôi ! Than thở Hỡi ….ơi => khát khao cháy bỏng….

Gợi ý

Trang 40

*Tác giả mượn lời con Hổ để làm gì ? Vì sao phải mượn? *Nhận xét cách sử dụng từ ngữ, biện pháp nghệ thuật, giọng điệu trong

bài thơ của nhà thơ Thế Lữ ?

Em có suy nghĩ gì về đời sống xã hội Việt Nam

trong những năm đầu thế kỉ 20 ?

?

Trang 41

Dặn dò

Bài cũ: - Học thuộc lòng, nắm chắc nội dung

và nghệ thuật của bài thơ -Phân tích, chứng minh được khả năng sử dụng ngôn ngữ tài tình của Thế Lữ.

Bài mới : Soạn bài Câu nghi vấn Nắm được đặc điểm hình thức, chức năng.

Tiêu đề	Nhớ Rừng
Tác giả	Thế Lữ
Người hướng dẫn	Nguyễn Văn Sử, Trường Trần Phú
Trường học	Trường Trần Phú
Chuyên ngành	Văn học
Thể loại	Bài văn
Năm xuất bản	2009-2010
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	42
Dung lượng	3,39 MB