Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại cty Dược phẩm và thiết bị y tế HN

Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại cty Dược phẩm và thiết bị y tế HN

Chuyên đề

Phơng hớng và các biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại công ty dợc phẩm thiết bị y tế Hà Nội

Trang

Lời mở đầu: 2

*Phần thứ nhất: Vốn và hiệu quả sử dụng vốn tại doanh nghiệp 4

I.Tầm quan trọng của vốn trong nền kinh tế thị trờng 4

1 Khái niệm về vốn kinh doanh 4

2 Các loại vốn kinh doanh 5

3 Các bộ phận cấu thành vốn của doanh nghiệp 7

4 Vai trò của vốn kinh doanh 12

5 Bảo toàn và phát triển vốn vấn đề quan trọng hàng đầu của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trờng 12

II Đánh giá tình hình khả năng thanh toán của doanh nghiệp 16

III Bảo toàn và đánh giá hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp 17

1 Quan điểm và các tiêu thức xác định hiệu quả vốn kinh doanh 17

2 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn 20

VI Các biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại doanh nghiệp 25

1 Những yêu cầu trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn 26

2 Những nhân tố chính ảnh hởng tới hiệu quả sử dụng vốn 27

3 Các biện pháp chính nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng vốn 30

*Phần thứ hai: Thực trạng sử dụng vốn và hiệu quả sử dụng vốn tại công ty d-ợc phẩm thiết bị y tế Hà Nội 34

1 Quá trình hình thành và phát triển 34

2 Chức năng và nhiệm vụ 36

3 Cơ cấu tổ chức 37

4 Môi trờng kinh doanh của công ty dợc phẩm thiết bị y tế Hà Nội 44

II Tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty dợc phẩm thiết bị y tế Hà Nội trong một số năm gần đây 48

1 Đánh giá khái quát tình hình tài chính của công ty 52

2 Tình hình thanh toán của công ty DPTB y tế Hà Nội 54

3 Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn của công ty DPTB y tế Hà Nội 57

III Đánh giá u điểm và những nhợc điểm còn tồn tại 64

1 Ưu điểm 64

2 Những vấn đề còn tồn tại tại công ty dợc phẩm thiết bị y tế Hà Nội 66

*Phần thứ ba: Những phơng hớng và biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại công ty dợc phẩm thiết bị y tế Hà Nội 68

I.Những phơng hớng chung nâng cao hiệu quả sử dụng vốn 68

II.Những biện pháp kiến nghị nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại công ty DPTB y tế Hà Nội 69

III Điều kiện để thực hiện các biện pháp đó 77

*Kết luận 81

Lời Mở Đầu

Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh, bất cứ doanh nghiệpnào cũng phải có lợng vốn nhất định và nguồn tài trợ tơng ứng Vốn chính

là tiền đề của sản xuất kinh doanh Song việc sử dụng vốn nh thế nào để

có hiệu quả cao mới là nhân tố quyết định cho sự tăng trởng của mỗidoanh nghiệp.Vì vậy, bất cứ một doanh nghiệp nào sử dụng vốn sản xuấtnói chung đều phải quan tâm đến hiệu quả mà nó đem lại

Trong các doanh nghiệp, vốn là một bộ phận quan trọng của việc đầu

t cho sản xuất kinh doanh Quy mô của vốn và trình độ quản lý, sử dụng

nó là nhân tố ảnh hởng quyết định đến trình độ trang bị kỹ thuật của sảnxuất kinh doanh Do ở một vị trí then chốt nh vậy nên việc quản lý và sửdụng vốn đợc coi là một trọng điểm của công tác tài chính doanh nghiệp.Trong điều kiện nền kinh tế thị trờng có nhiều thành phần kinh tếcùng song song tồn tại và cạnh tranh gay gắt lẫn nhau Cùng với đó, Nhànớc không còn bao cấp về vốn đối với các doanh nghiệp( doanh nghiệpnhà nớc) Mặt khác, trong điều kiện đổi mới cơ chế quản lý hiện nay, cácdoanh nghiệp thực sự là một đơn vị kinh tế tự chủ, tự tổ chức quá trình sảnxuất kinh doanh, tự chủ trong việc tìm đầu vào và đầu ra cuả sản xuấtkinh doanh, tự chủ về vốn Ngoài số vốn điều lệ ban đầu thì doanh nghiệpphải tự huy động vốn Do vậy, để tồn tại và phát triển, đứng vững trongcạnh tranh thì bất cứ doanh nghiệp nào cũng đều phải quan tâm đến vấn

đề tạo lập, quản lý và sử dụng đồng vốn sản xuất kinh doanh sao cho hiệuquả nhất nhằm đem lại lợi nhuận nhiều nhất cho doanh nghiệp.Việc quản

lý và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với sựtồn tại và phát triển cuả nền sản xuất kinh doanh của công ty

Phần thứ nhất Vốn và hiệu quả sử dụng vốn tại doanh nghiệp.

I Tầm quan trọng của vốn trong nền kinh tế thị trờng.

Vốn là một phạm trù kinh tế, điều kiện tiên quyết cho bất cứ doanhnghiệp , nghành nghề kỹ thuật, kinh tế ,dịch vụ nào trong nền kinh tế Đểtiến hành đợc hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp phải nắm giữ

đợc lợng vốn nào đó Số vốn này thể hiện toàn bộ có quyền quản lý và sửdụng tại doanh nghiệp tại một thời điểm nhất định

Vốn với ý nghĩa kinh tế bao gồm toàn bộ các yếu tố kinh tế đợc bốtrí để sản xuất hàng hoá dịch vụ Vốn đợc đa vào sản xuất kinh doanh đợcthể hiện dới nhiều hình thức khác nhau Nó bao gồm tài sản hữu hình vàtài sản vô hình cũng nh mọi kiến thức tích luỹ của doanh nghiệp, sự khéoléo, trình độ quản lý và tác nghiệp của lãnh đạo, nhân viên.

1 Khái niệm về vốn kinh doanh:

Vốn là một phạm trù kinh tế trong lĩnh vực tài chính nó gắn liền vớinền sản xuất hàng hoá Dới góc độ là một phạm trù kinh tế, vốn là một

điều kiện tiên quyết của bất cứ doanh nghiệp ngành kinh tế, dịch vụ và kỹthuật nào trong nền kinh tế thuộc hình thức sở hữu khác nhau Trong cácdoanh nghiệp kinh doanh nói chung, doanh nghiệp y tế nói riêng, vốn sảnxuất là hình thái giá trị của toàn bộ t liệu sản xuất đợc doanh nghiệp sửdụng một cách hợp lý có kế hoạch vào việc sản xuất những sản phẩm củadoanh nghiệp

Có nhiều khái niệm về vốn kinh doanh, tuy nhiên khái niệm đợcnhiều ngời ủng hộ là : Vốn kinh doanh là số vốn đợc dùng vào hoạt độngsản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, số vốn này đợc hình thành từ khithành lập doanh nghiệp(do chủ sở hữu đóng góp ban đầu) và bổ sungthêm trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh

Nh vậy, vốn kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm:

Tài sản bằng hiện vật nh: nhà cửa , kho tàng, cửa hàng

Tiền Việt Nam, ngoại tệ, vàng bạc, đá quý

Bản quyền sở hữu công nghiệp

Tất cả tài sản này đều đợc quy ra tiền Việt Nam Mọi doanh nghiệpkhi tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh đều phải trải qua chu trình

2 Các loại vốn kinh doanh:

Có rất nhiều cách phân loại vốn kinh doanh, tuỳ theo những góc độkhác nhau:

a Đứng trên góc độ pháp luật, vốn của doanh nghiệp bao gồm:

 Vốn pháp định : là vốn tối thiểu phải có để thành lập doanhnghiệp do pháp luật quy định đối với từng ngành nghề và từng loạihình sở hữu doanh nghiệp Dới mức vốn pháp định thì không đủ điềukiện thành lập doanh nghiệp

 Vốn điều lệ : là số vốn do các thành viên đóng góp và ghi vào

điều lệ của doanh nghiệp Tuỳ theo từng loại hình doanh nghiệp,theo từng ngành nghề, vốn điều lệ không đợc thấp hơn vốn pháp

 Vốn bổ xung : Là số vốn tăng thêm do bổ xung từ lợi nhuận,

do nhà nớc cấp bổ xung bằng phân phối lại nguồn vốn, do sự đónggóp của các thành viên, do bán trái phiếu

 Vốn liên doanh : Là vốn do các bên cùng cam kết liên doanhvới nhau để hoạt động

 Vốn đi vay : Trong hoạt động kinh doanh, ngoài số vốn tự có

và coi nh tự có, doanh nghiệp còn phải sử dụng một khoản đi vaykhá lớn của ngân hàng Ngoài ra còn có khoản vốn chiếm dụng lẫnnhau giữa các đơn vị nguồn hàng, khách hàng và bạn hàng

c Đứng trên góc độ chu chuyển vốn ngời ta chia ra toàn bộ vốn của doanh nghiệp thành hai loại vốn: vốn cố định và vốn lu động.

 Vốn l u động : là biểu hiện bằng tiền của tài sản lu động

 Vốn cố định : là biểu hiện bằng tiền của tài sản cố định Tàisản cố định dùng trong kinh doanh tham gia hoàn toàn vào quá trìnhkinh doanh nhng về mặt giá trị thì có thể thu hồi sau nhiều kỳ kinhdoanh

Để xác định khái niệm vốn của doanh nghiệp, chúng ta phảinghiên cứu mối quan hệ giữa các dòng và dự trữ Trong nền kinh tế thịtrờng, mọi hoạt động trao đổi hàng hoá dịch vụ giữa các đơn vị kinh tế

đợc thông qua trung gian tiền tệ.Tơng ứng với dòng vật chất đi vào làdòng tài chính đi ra và ngợc lại Ta có sơ đồ sau:

Dòng vật chất đi vào Dòng tài chính đi ra Tài sản hoặc vốn

Quá trình chuyển hoá hay sản xuất kinh doanh

Dòng vật chất đi ra Dòng tài chính đi vào

ở đây các dòng vật chất đợc biểu hiện bằng tiền Song các dòngchỉ xuất hiện trên cơ sở tích luỹ ban đầu nh hàng hoá, dịch vụ hay tiền

tệ trong mỗi đơn vị kinh tế và các dòng sẽ làm thay đổi khối lợng tài sảnkinh tế đợc tích luỹ lại Một khối lợng tài sản hàng hoá hoặc tiền tệ đợc

đo tại một thời điểm nhất định tạo thành vốn kinh tế và đợc phản ánhvào bên tài khoản có của bảng tổng kết tài sản doanh nghiệp

3 Các bộ phận cấu thành vốn của doanh nghiệp:

Vốn kinh doanh của doanh nghiệp đợc cấu thành bởi hai bộ phậnvốn cố định và vốn lu động Tuỳ theo từng loại hình của doanh nghiệp

và tuỳ theo công nghệ sản xuất và trình độ áp dụng khoa học kỹ thuật

mà có tỷ lệ vốn hợp lý Việc xác định cơ cấu vốn ở từng doanh nghiệp

là yếu tố quan trọng nó thể hiện trình độ quản lý và sử dụng vốn ở mỗidoanh nghiệp

a Vốn cố định:

Vốn cố định là toàn bộ giá trị tài sản của mỗi doanh nghiệp Tàisản cố định là những t liệu lao động có giá trị lớn, thời gian sử dụng dài.Khi tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh, tài sản cố định bị haomòn dần và giá trị của nó đợc dịch chuyển từng phần vào chi phí kinhdoanh.Khác với đối tợng lao động, tài sản cố định tham gia nhiều chu

kỳ kinh doanh vẫn giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu đến lúchỏng.Tuỳ từng khu vực, từng quốc gia mà quy định tài sản khác nhau vàcũng nh vậy thì có nhiều tài sản cố định Theo quy định hiện hành củaViệt Nam tài sản cố định bao gồm hai loại:

 Tài sản cố định hữu hình: Tài sản cố định hữu hình là t liệu

lao động chủ yếu, có hình thái vật chất , có giá trị lớn thời gian sử dụnglâu dài và tham gia vào nhiều chu kỳ kinh doanh nhng vẫn giữ nguyênhình thái vật chất ban đầu

Ví dụ: nhà cửa , thiết bị, máy móc

Tiêu chuẩn nhất định nhận biết tài sản cố định hữu hình: mọi t liệulao động là tài sản cố định có kết cấu độc lập hoặc là hệ thống bao gồmnhiều bộ phận tài sản riêng lẻ liên kết với nhau, để cùng thực hiện mộthay một số chức năng nhất định mà nếu thiếu bất cứ bộ phận nào thì cả

hệ thống không hoạt động đợc, nếu đồng thời thoả mãn cả hai nhu cầusau:

Có thời gian sử dụng từ năm năm trở lên

Có giá trị từ năm triệu đồng trở lên

Trờng hợp có một hệ thống gồm nhiều tài sản riêng lẻ liên kết vớinhau trong mỗi bộ phận cấu thành có thời gian sử dụng khác nhau vànếu thiếu một bộ phận nào đó mà cả hệ thống vẫn thực hiện đợc chứcnăng hoạt động chính của nó, mà yêu cầu quản lý đòi hỏi phải quản lýriêng từng bộ phận tài sản đó đợc coi là một tài sản cố định hữu hình

độc lập Ví dụ nh khung và động cơ trong một máy bay

 Tài sản cố định vô hình:là những tài sản cố định không có

hình thái vật chất thể hiện một lợng giá trị đã đợc đầu t có liên quantrực tiếp đến nhiều chu kỳ kinh doanh của doanh nghiệp.Ví dụ nh: chiphí sử dụng đất, Chi phí bằng phát minh sáng chế

Tiêu chuẩn nhận biết tài sản cố định vô hình:mọi khoản chi phí

thực tế doanh nghiệp đã bỏ ra có liên quan trực tiếp tới hoạt động sảnxuất kinh doanh của doanh nghiệp nếu đồng thời thoả mãn cả hai điềukiện trên mà không thành tài sản cố định hữu hình thì coi nh là tài sản

Tuy nhiên tại quyết định1062 TC/QĐ/CSTC/ ngày 14/11/1996 của

Bộ tài chính về việc ban hành chế độ quản lý, sử dụng và khấu hao tàisản cố định cũng có quy định riêng nh sau:

Tuỳ theo yêu cầu quản lý doanh nghiệp tự phân loại chi tiết các tàisản cố định theo từng nhóm cho phù hợp.

Việc nghiên cứu cơ cấu vốn cố định có ý nghĩa hết sức quan trọngtrong quá trình quản lý và sử dụng vốn cố định Khi nghiên cứu cơ cấuvốn cố định chúng ta phải xét trên hai góc độ nội dung kế hoạch vàquan hệ của mỗi bộ phận so với toàn bộ Vấn đề cơ bản là phải xâydựng một cơ cấu vốn nói chung và cơ cấu vốn cố định nói riêng cho phùhợp, hợp lý với đặc điểm kinh tế kỹ thuật của sản xuất, phù hợp vớitrình độ phát triển khoa học kỹ thuật và trình độ quản lý để tạo điềukiện tiền đề cho việc sử dụng và quản lý vốn một cách hợp lý và hiệuquả nhất Cơ cấu phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong đó có các nguyênnhân chủ yếu nh sau:

Đặc điểm kinh tế kỹ thuật của mỗi doanh nghiệp, sự tiến bộ kỹthuật và mức độ hoàn thiện của tổ chức sản xuất, điều kiện tự nhiên vàphân bố sản xuất

b Vốn lu động:Nếu mỗi doanh nghiệp chỉ có vốn cố định điều

đó sẽ không đảm bảo chu kỳ sản xuất kinh doanh đợc bình thờng, nh vậyphải có vốn lu động, đó là nguồn vốn hình thành trên tài sản lu động, là l-ợng tiền ứng trớc để có tài sản lu động Khác với tài sản cố định, tài sản lu

động chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất kinh doanh và tạo nên thực tếsản phẩm.Đặc điểm của tài sản lu động và tài sản cố định lúc nào cũngnhất trí với nhau do đó phải giảm tối thiểu sự chênh lệch thời gian này đểtăng hiệu quả sử dụng vốn

Cơ cấu vốn lu động là tỷ lệ giữa các bộ phận cấu thành vốn lu động

và mối quan hệ giữa các loại và của mỗi loại so với tổng số

Xác định cơ cấu vốn lu động hợp lý có ý nghĩa quan trọng trongcông tác sử dụng có hiệu quả vốn lu động.Nó đáp ứng yêu cầu về vốntrong từng khâu,từng bộ phận ,trên cơ sở đáp ứng đợc nhu cầu sản xuấtkinh doanh và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn

Để quản lý và sử dụng vốn có hiệu quả thì việc phân loại vốn lu động

là rất cần thiết Căn cứ vào quá trình tuần hoàn và luân chuyển vốn lu

 Vốn trong l u thông là bộ phận vốn trực tiếp phục vụ cho giai đoạn

lu thông nh: thành phẩm , vốn bằng tiền mặt

Căn cứ vào việc xác định vốn ngời ta chia vốn lu động thành hai loại:

Vốn định mức:là vốn lu động quy định mức tối thiểu cần thiết cho

sản xuất kinh doanh.Nó bao gồm vốn dự trữ, vốn trong sản xuất , sảnphẩm hàng hoá mua ngoài dùng cho tiêu thụ sản phẩm, vật t thuê ngoàichế biến

Vốn lu động không định mức: là số vốn không phát sinh trong

quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhng không có căn cứ

để tính toán định mức nh: thành phẩm trên đờng gửi đi, vốn kế toán Căn cứ vào nguồn vốn lu động, vốn lu động có hai loại:

Vốn lu động bổ xung là số vốn doanh nghiệp tự bổ xung từ lợi

nhuận, các khoản tiền phải trả nhng cha đến hạn nh tiền lơng, tiền nhà

Vốn lu động do ngân sách cấp: là loại vốn mà doanh nghiệp nhà

nớc đợc nhà nớc giao quyền sử dụng

Vốn liên doanh liên kết: là vốn do doanh nghiệp nhận liên doanh,

liên kết với các đơn vị khác

Vốn tín dụng: là vốn mà doanh nghiệp vay ngân hàng và các đối

tợng khác để kinh doanh Mỗi doanh nghiệp cần phải xác định chomình một cơ cấu vốn lu động hợp lý hiệu quả.Đặc biệt quan hệ giữa các

bộ phận trong vốn lu động luôn thay đổi nên ngời quản lý cần phảinghiên cứu để đa ra một cơ cấu phù hợp với đơn vị mình trong từng thời

kỳ, từng giai đoạn

4.Vai trò của vốn kinh doanh:Vốn là một yếu tố đầu vào cho sản

xuất kinh doanh của doanh nghiệp là điều kiện vật chất không thể thiếu

đ-ợc trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Nh vậy, vốnkinh doanh của doanh nghiệp có vai trò quyết định trong thành lập hoạt

động và phát triển cuả doanh nghiệp Vốn của doanh nghiệp lớn hay nhỏ

là một trong những điều kiện để sắp xếp doanh nghiệp vào quy mô nh :nhỏ, trung bình và cũng là một trong những điều kiện sử dụng cácnguồn tiềm năng hiện có và tơng lai về sức lao động, nguồn hàng hoá, mởrộng và phát triển thị trờng

Vốn kinh doanh thực chất là nguồn của cải của xã hội tích luỹ tậptrung lại.Nó chỉ là một điều kiện, một nguồn khả năng để đẩy mạnh hoạt

động kinh doanh Tuy nhiên nó chỉ phát huy đợc tác dụng khi biết sửdụng quản lý chúng một cách đúng hớng hợp lý tiết kiệm và có hiệu quả

5.Bảo toàn và phát triển vốn một vấn đề quan trọng hàng đầu của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trờng

a Những vấn đề chung về vấn đề bảo toàn và phát triển vốn

Bảo toàn vốn đợc hiểu chung nhất là bảo đảm giá trị thực tế của tiềnvốn tại các thời điểm khi có trợt giá trên thị trờng

Bảo toàn vốn ở các đơn vị quốc doanh đợc thực hiện trong quá trình

sử dụng vốn vào mục đích sản xuất kinh doanh, đảm bảo cho các loại tàisản không bị h hỏng trớc thời hạn, không bị mất mát hoặc ăn chia vàovốn, không tạo ra lãi giả để làm giảm vốn Đồng thời ngời sử dụng vốnphải thờng xuyên duy trì đợc giá trị đồng vốn của mình thể hiện bằngnăng lực sản xuất của tài sản cố định, khả năng mua sắm vật t cho khâu

dự trữ và tài sản lu động định mức nói chung, duy trì khả năng thanh toáncủa doanh nghiệp Do đó điều kiện có trợt giá thì số vốn ban đầu hoặc bổ

xung thêm cũng phải tăng theo để duy trì năng lực sản xuất kinh doanh

của doanh của doanh nghiệp Ngoài trách nhiệm bảo toàn vốn, doanhnghiệp còn phải có trách nhiệm phát triển vốn nh: thờng xuyên bổ sung

để tự mở rộng, đổi mới công nghệ sản xuất kinh doanh

Nh vậy bảo toàn và phát triển vốn kinh doanh đối với doanh nghiệpnhà nớc là nội dung cơ bản quyết định cơ chế giao nhận vốn Giao vốn làxác định rõ quyền hạn và trách nhiệm trong sở hữu, quản lý và sử dụngvốn Giao vốn tạo ra sự chủ động cho các doanh nghiệp trong quá trình

sử dụng vốn vào hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả đồng thờicũng gắn trách nhiệm của doanh nghiệp đối với việc bảo toàn và pháttriển vốn nhà nớc giao

Giao vốn, bảo toàn và phát triển là cần thiết trớc hết xuất phát từviệc đổi mới cơ chế quản lý tài chính đối với các doanh nghiệp nhà n-ớc.Chuyển sang kinh tế thị trờng, các doanh nghiệp nhà nớc hoạt độngtheo phơng thức hạch toán kinh doanh đòi hỏi phải bảo toàn số vốn nhànớc đầu t, số vốn tự bổ sung của doanh nghiệp và sử dụng có hiệu quảmọi nguồn vốn đợc tài trợ Chế độ bảo toàn và phát triển vốn xuất phát từthực tiễn của nền kinh tế có lạm phát, giá cả thờng xuyên biến động do

đó phải thờng xuyên điều chỉnh giá vật t, tài sản theo hệ trợt giá trên thịtrờng

b Bảo toàn và phát triển vốn cố định

Doanh nghiệp nhà nớc có trách nhiệm bảo toàn vốn và phát triểnvốn cố định cả về mặt hiện vật lẫn giá trị ( Điều 2 QĐ 332/ HĐBT)

Bảo toàn về mặt hiện vật không có nghĩa là giữ nguyên hình thái vậtchất của tài sản cố định hiện có khi giao nhận vốn mà là bảo toàn nănglực sản xuất của tài sản cố định Trong quá trình sử dụng tài sản cố địnhvào sản xuất kinh doanh doanh nghiệp phải quản lý chặt chẽ không làmmất mát tài sản cố định, thực hiện đúng quy chế sử dụng,bảo dỡng, duytrì, nâng cấp năng lực hoạt động của tài sản cố định Đồng thời doanhnghiệp có quyền chủ động thực hiện đổi mới, thay thế tài sản cố địnhtheo yêu cầu đổi mới công nghệ, phát triển và nâng cao hiệu quả sản xuấtkinh doanh.

Bảo toàn về mặt giá trị có nghĩa là trong điều kiện có biến động lớn

về giá cả doanh nghiệp, phải thực hiện nghiêm chỉnh các nội quy của nhà

nớc về điều chỉnh nguyên giá tài sản cố định nhằm bảo toàn giá trị tài sản

cố định đồng thời phải sử dụng đúng mục đích và sự kiểm tra của nhà

n-ớc đối với việc sử dụng vốn, thu hồi, nhợng bán và thanh lý tài sản cố

định

c Bảo toàn phát triển vốn lu động:

Bảo toàn vốn lu động về mặt giá trị là giữ giá trị thực tế hay sức muacủa vốn, thể hiện khả năng mua sắm vật t cho khâu dự trữ và tài sản lu

động định mức nói chung duy trì khả năng thanh toán của doanh nghiệp.Nhà nớc quy định các doanh nghiệp phải tự bảo toàn vốn lu động ngaytrong quá trình sản xuất kinh doanh

Định kỳ tháng, quý, năm, doanh nghiệp phải xác định chênh lệchgiá tài sản lu động thực tế tồn kho ở doanh nghiệp bao gồm các khâu: vật

t dự trữ, bán thành phẩm, hàng tồn kho, chênh lệch tỷ giá, để bổ sung vào

Trớc hết cần tiến hành so sánh tổng số tài sản và tổng số nguồn vốngiữa cuối kỳ và đầu kỳ Bằng cách này cho thấy quy mô hoạt động vốncủa doanh nghiệp Tổng cộng của tài sản và nguồn vốn tăng , giảm donhiều nguyên nhân cha biểu hiện cụ thể đầy đủ tình hình tài chính củadoanh nghiệp Vì vậy, cần đi vào xem xét cụ thể mối quan hệ giữa các chỉtiêu trong bảng cân đối kế toán

Bên cạnh việc huy động và sử dụng vốn, khả năng tự đảm bảo về mặttài chính và mức độ độc lập về mặt tài chính cũng cho ta thấy khái quáttình hình tài chính doanh nghiệp.Vì vậy ta cần tính ra và so sánh chỉ tiêu:

đánh giá khái quát tình hình tài chính của doanh nghiệp không thể khôngxem xét khả năng thanh toán đặc biệt là khả năng thanh toán ngắn hạn

Để đo khả năng thanh toán ngắn hạn, khi xem xét cần so sánh cácchỉ tiêu sau:

 Tỷ suất thanh toán hiện hành

 Tỷ suất thanh toán của vốn lu động

Tổng số vốn bằng tiền

Tỷ suất thanh toán của số vốn lu động =

Tổng số tài sản lu động

Tỷ số này phản ánh khả năng chuyển đổi thành tiền của tài sản lu

động thực tế cho thấy nếu chỉ tiêu này đợc tính ra mà lớn hơn 0,5 hoặcnhỏ hơn 0,1 đều không tốt nó gây ứ đọng vốn hoặc thiếu tiền để thanhtoán

 Tỷ suất thanh toán tức thời

và do đó có thể phải bán gấp hàng hoá, sản phẩm để trả nợ vì không cótiền để thanh toán.Tuy nhiên tỷ suất này quá cao lại phản ánh một tìnhhình không tốt vì vốn bằng tiền quá nhiều, vòng quay của tiền chậm làmgiảm hiệu quả sử dụng vốn.

III.Bảo toàn vốn và đánh giá hiệu quả sử dụng vốn tại doanh nghiệp

1 Quan điểm và các tiêu thức xác định hiệu quả vốn kinh doanh

Mục đích duy nhất của mọi doanh nghiệp trong nền kinh tế thị ờng là sản xuất kinh doanh đem lại hiệu quả nhất định, lấy hiệu quảkinh doanh làm thớc đo cho mọi hoạt động kinh tế của doanh nghiệp.Theo quan điểm chung nhất hiện nay, hiệu quả kinh doanh là lợiích đạt đợc trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh và do vậyhiệu quả sản xuất kinh doanh đợc xác định dới hai góc độ hiệu quả kinh

tr-tế và hiệu quả xã hội

Hiệu quả kinh tế là phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng cácnguồn nhân lực và vật lực của doanh nghiệp để đạt đợc hiệu quả caonhất trong quá trình kinh doanh

Nh vậy hiệu quả chỉ tiêu chất lợng phản ánh mối quan hệ giữa kếtquả thu đợc từ hoạt động sản xuất kinh doanh và chi phí bỏ ra

Đối với tất cả mọi quốc gia đặc biệt là các nớc có nền kinh tế thịtrờng theo định hớng XHCN nh Việt Nam thì chỉ tiêu hiệu quả kinh tếcũng nh chỉ tiêu hiệu quả xã hội đều là quan trọng và cần thiết Trongmột số trờng hợp nhất định thì hiệu quả kinh tế tăng trởng kéo theo tăngtrởng hiệu quả xã hội Tuy nhiên, điều này không phải luôn luôn đúngvì nền kinh tế thị trờng luôn kèm theo khuyết tật Với quan điểm đó mỗidoanh nghiệp cần phải đạt đợc hiệu quả kinh tế trên cơ sở hiệu quả xãhội từ đó tác động qua lại, kích thích làm tăng hiệu quả kinh tế Hiệuquả kinh tế đợc so sánh giữa kết quả đầu ra và chi phí đầu vào

Kết quả đầu ra

Hiệu quả kinh tế =

Chi phí đầu vào

Để xây dựng một hệ thống chỉ tiêu hợp lý cần có quan điểm đúng

đắn về các chỉ tiêu kết quả và chi phí

 Chỉ tiêu kết quả đầu ra có 3 chỉ tiêu:

+ Chỉ tiêu lợi nhuận ròng: là chỉ tiêu quan trọng nhất, nó là chỉ tiêuchất lợng thể hiện rõ ràng nhất tình hình kinh doanh của doanh nghiệp.Chỉ tiêu này phản ánh đợc một phần các chỉ tiêu khác nh doanh thu vàthu nhập.Khi chỉ tiêu này tăng thì thông thờng các chỉ tiêu khác cũng đ-

ợc thực hiện tơng đối tốt Nhng trong nhiều trờng hợp điều này khôngphải là luôn luôn đúng

+ Chỉ tiêu doanh thu: mang tính chất của chỉ tiêu khối lợng, phản

ánh quy mô hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, tuy nhiênkhi xem xét chỉ tiêu này phải luôn so sánh với các chỉ tiêu khác Đặcbiệt là chỉ tiêu lợi nhuận của doanh nghiệp mới có thể nhận xét đánh giáchính xác đợc chỉ tiêu doanh thu là tích cực hay hạn chế, bởi vì rất nhềudoanh nghiệp thực hiện chỉ tiêu doanh thu trong kỳ lớn nhng chúng tabiết trong nền kinh tế thị trờng ngày nay việc kinh doanh thanh toán tr-

ớc hoặc chậm trả là thờng xuyên xảy ra giữa các doanh nghiệp với nhau

do đó số tiền thu hồi bán hàng, thu hồi công nợ nhanh trên cơ sở thựchiện doanh thu thì doanh thu mới là thực tế , nếu không chỉ là doanh thutrên danh nghĩa, sau đó trừ đi một khoản chi phí bất thờng khác làmgiảm doanh thu thực hiện

+ Chỉ tiêu thu nhập: là chỉ tiêu phản ánh toàn bộ thu nhập của công

ty đạt đợc, tuy nhiên khi xem xét chỉ tiêu này phải căn cứ vào lợi nhuậnròng để lại của doanh nghiệp trong từng thời kỳ nhất định để xem xét sựphân chia tổng số thu nhập doanh nghiệp để lại đã hợp lý cha Thông th-ờng các doanh nghiệp mới hoạt động thì lợi nhuận ròng để lại chiếmmột tỷ trọng rất lớn cho đầu t sản xuất

Qua 3 chỉ tiêu trên ta thấy rằng doanh thu thực hiện lớn cũng chaphản ánh đầy đủ hoạt động kinh doanh cũng nh hiệu quả sử dụng vốncủa doanh nghiệp, mà nó chỉ phản ánh đợc quy mô hoạt động sản xuấtkinh doanh của doanh nghiệp trên thị trờng.Vì vậy ta phải căn cứ vàothu nhập và lợi nhuận ròng để lại doanh nghiệp, so sánh chỉ tiêu này vớikhoản chi phí đầu vào để đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh

+ Chỉ tiêu đầu vào: trong phạm vi nghiên cứu của chuyên đề này,chi phí là vốn sản xuất kinh doanh bao gồm vốn cố định và vốn lu động.Ngoài ra có thể đánh giá hiệu quả từng bộ phận vốn khác nhau Vấn đề

đặt ra là xác định phạm vi từng loại vốn, bộ phận nào trực tiếp tạo radoanh thu thì mới trực tiếp tính vào chi phí đầu vào

2 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn:

Mục tiêu cũng nh ý tởng của hoạt động sản xuất kinh doanh đều ớng tới hiệu quả kinh tế trên cơ sở khai thác và sử dụng một cách triệt đểmọi nguồn lực sẵn có Chính vì thế các nguồn lực kinh tế trên cơ sở khaithác và sử dụng, đặc biệt là nguồn vốn sản xuất kinh doanh của doanhnghiệp có tác động mạnh mẽ tới hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh.Khai thác và sử dụng các tiềm lực về vốn sẽ hình thành nên hiệu quả thực

h-sự cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Vì vậy, việcnâng cao hiệu quả sử dụng vốn là nhu cầu thờng xuyên bắt buộc Đánhgiá đúng hiệu quả sử dụng vốn sẽ thấy đợc chất lợng của việc sản xuấtkinh doanh nói chung và sử dụng vốn nói riêng.Hiệu quả sử dụng vốn củadoanh nghiệp đợc đánh giá bằng các chỉ tiêu cụ thể mà chúng ta đề cập d-

ơí đây

a Các chỉ tiêu tổng hợp:

 Chỉ tiêu hiệu suất vốn kinh doanh:

Chỉ tiêu này cho biết một đồng vốn bỏ vào hoạt động sản xuất kinhdoanh sau một kỳ đem lại bao nhiêu đồng doanh thu

Doanh thu thuần trong kỳ Hiệu suất vốn kinh doanh =

Tổng số vốn sử dụng b/q trong kỳ

 Chỉ tiêu hàm l ợng vốn kinh doanh:

Chỉ tiêu này để phản ánh để thực hiện đợc một đồng doanh thu thìdoanh nghiệp phải bỏ ra bao nhiêu đồng vốn Ngợc lại với chỉ tiêu hiệuquả sử dụng vốn , chỉ tiêu này càng nhỏ càng phản ánh trình độ quản lý

và sử dụng vốn kinh doanh của doanh nghiệp có hiệu quả cao hơn

Vốn sử dụng bình quân trong kỳHàm lợng vốn kinh doanh =

Doanh thu thuần trong kỳ

 Chỉ tiêu hiệu quả vốn kinh doanh

Chỉ tiêu này phản ánh một đồng vốn kinh doanh đem lại bao nhiêu

đồng lợi nhuận cho doanh nghiệp trong kỳ Hệ số này càng cao thìdoanh nghiệp kinh doanh càng phát triển

đợc nét riêng biệt về hiệu quả sử dụng vốn của từng bộ phận, điều này

sẽ gây khó khăn đến việc tìm ra nguyên nhân xuất phát từ đâu nếukhông có các chỉ tiêu hiệu quả cá biệt đợc áp dụng song song

Chỉ tiêu này phản ánh một đồng vốn cố định đợc đầu t mua sắm và

sử dụng tài sản cố định trong kỳ tạo ra bao nhiêu đồng doanh thu

=

Doanh thu thuần trong kỳ

Hiệu suất vốn cố định =

Tổng số vốn cố định bình quân sử dụng trong kỳ

Để đánh giá chính xác hơn ngời ta còn sử dụng chỉ tiêu hiệu suấttài sản cố định Các chỉ tiêu càng lớn càng tốt

Doanh thu thuần trong kỳ

Hiệu suất tài sản cố định =

Tài sản cố định sử dụng bình quân trong kỳ

 Hàm l ợng vốn cố định

Chỉ tiêu này phản ánh số vốn cố định cần thiết để tạo ra một đồngdoanh thu trong kỳ Chỉ tiêu này càng nhỏ càng thể hiện trình độ quản

lý và sử dụng tài sản cố định đạt trình độ cao

Vốn cố định sử dụng bình quân trong kỳHàm lợng vốn cố định =

Doanh thu thuần trong kỳ

 Chỉ tiêu hiệu quả vốn cố định

Chỉ tiêu này nói lên một đồng vốn cố định sử dụng trong kỳ tạo rabao nhiêu đồng lợi nhuận ròng, chỉ tiêu này càng lớn càng tốt Hiệu quả

sử dụng vốn cố định xác định bằng lợi nhuận ròng trong kỳ chia chovốn cố định sử dụng bình quân trong kỳ

Lãi thuần trong kỳ

Hiệu quả sử dụng vốn cố định =

Vốn cố định sử dụng bình quân trong kỳTuy nhiên phải lu ý, khi sử dụng các chỉ tiêu trên thì tất cả cácnguồn thu nhập, lợi nhuận, doanh thu, phải là do chính vốn cố địnhtham gia tạo nên Cùng với việc phân tích nhân tố ảnh hởng tới chỉ tiêuhiệu quả sử dụng vốn cố định qua một vài chỉ tiêu khác nh: hệ số sửdụng công suất tài sản cố định Hệ số hao mòn tài sản cố định

Công suất thực tế

Hệ số sử dụng công suất TSCĐ =

Công suất thiết kế( Công suất kế hoạch)

Hệ số này chứng minh năng lực hoạt động của máy móc là cao haythấp Hệ số này càng cao thì chứng tỏ doanh nghiệp sử dụng máy móc

có hiệu quả so với kế hoạch sử dụng máy móc

Giá trị còn lại của tài sản cố định

Hệ số hao mòn vốn cố định =

Nguyên giá của tài sản cố địnhSau khi kiểm tra tài chính đối với hiệu quả sử dụng vốn cố địnhthông qua một loạt các chỉ tiêu, ta xem xét các chỉ tiêu đó sao cho đảmbảo đồng thời về mặt giá trị, đồng nhất các chỉ tiêu giữa các thời kỳ.Thông qua việc phân tích và so sánh chỉ tiêu giữa các thời kỳ, giữa cácdoanh nghiệp đánh giá đợc u nhợc điểm chính của công tác quản lý và

sử dụng vốn của doanh nghiệp và đề ra phơng pháp khắc phục

Hiệu quả sử dụng vốn lu động

Để đảm bảo cho mỗi doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanhbình thờng và có hiệu quả thì yêu cầu đặt ra với mỗi doanh nghiệp làphải xác định một lợng vốn lu động cần thiết để đảm bảo cho sản xuấtkinh doanh.Nếu lợng vốn lu động nhiều, đáp ứng cho nhu cầu vốn sảnxuất kinh doanh thì doanh nghiệp đã sử dụng hợp lý vốn hay cha

Hiệu quả sử dụng vốn lu động là một phạm trù rộng bao gồmnhiều tác động Do vậy mà ngời ta đặt ra yêu cầu đối với hệ thống cácchỉ tiêu hiệu quả là:

+ Các chỉ tiêu phản ánh đánh giá đợc hiệu quả sản xuất kinh doanhcủa đơn vị trên cả phơng diện tổng quát cũng nh riêng biệt của từng yếu

tố tham gia hoạt động sản xuất kinh doanh

+ Các chỉ tiêu phải có sự liên hệ so sánh với nhau và phải tính toán

cụ thể , thống nhất

 Chỉ tiêu số vòng quay vốn l u động

Là chỉ tiêu phản ánh số lần lu chuyển vốn lu động trong kỳ Nócho biết trong kỳ phân tích vốn lu động của doanh nghiệp quay đợc baonhiêuvòng Số lần chu chuyển càng nhiều chứng tỏ nguồn vốn lu độngluân chuyển càng nhanh, hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả.Mọi doanh nghiệp phải hớng tới tăng nhanh vòng quay của vốn lu động

để tăng tốc độ kinh doanh nhằm đem lại lợi nhuận cho doanh nghiệp

Đây là một chỉ tiêu phản ánh hiệu quả sử dụng vốn lu động vì thế chỉtiêu này càng lớn càng tốt

Doanh thu thuần

Hệ số vòng quay vốn lu động =

Vốn lu động sử dụng bình quân

 Chỉ tiêu kỳ luân chuyển

Chỉ tiêu này đợc xác định bằng số ngày của kỳ phân tích chia cho

số vòng quay của vốn lu động trong kỳ

Thời gian của kỳ phân tích

K =

Số vòng quay của vốn lu động

K là số ngày của kỳ luân chuyển K càng nhỏ càng tốt Đây là chỉtiêu nhằm tăng nhanh vòng quay của vốn lu động, để đảm bảo nguồnvốn lu động cho sản xuất kinh doanh

Chỉ tiêu vòng quay vốn lu động và chỉ tiêu kỳ luân chuyển đợc gọi

là chỉ tiêu hiệu suất vốn lu động( hay tốc độ chu chuyển vốn lu động)

Đó là sự lặp lại có chu kỳ của sự hoàn vốn Thời gian của một kỳ luânchuyển gọi là tốc độ chu chuyển, phản ánh trình độ quản lý và sử dụngvốn

 Hàm l ợng vốn l u động:

Vốn lu động sử dụng bình quân trong kỳHàm lợng vốn lu động =

Doanh thu thuần

Chỉ tiêu này phản ánh để có một đồng doanh thu phải có bao nhiêu

đồng vốn lu động Chỉ tiêu này càng nhỏ càng tốt

 Chỉ tiêu hiệu quả sử dụng vốn l u động

Chỉ tiêu hiệu quả sử dụng vốn lu động là sự so sánh giữa mức lợinhuận đạt đợc trong kỳ với vốn lu động bỏ ra

Lãi thuần trong kỳ

Hiệu quả sử dụng vốn lu động =

Vốn lu động sử dụng bình quân trong kỳChỉ tiêu này phản ánh khả năng sinh lời của những đồng vốn lu

động bỏ ra sẽ thu đợc bao nhiêu đồng lợi nhuận Chỉ tiêu này càng lớncàng tốt

IV Các biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại doanh nghiệp

Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn sản xuất kinh doanh là mục tiêuquan trọng nhất của bất kỳ doanh nghiệp nào mà nâng cao hiệu quả sảnxuất kinh doanh đồng nghĩa với việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn

Đặc biệt trong điều kiện hiện nay, vấn đề nâng cao hiệu quả sảnxuất kinh doanh ngày càng đợc các doanh nghiệp chú trọng khi cạnhtranh trên thị trờng càng mạnh

Thông qua các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn đợc xác

định bằng kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh nh lợinhuận, doanh thu, giá trị tổng sản lợng với một số vốn cố định và vốn lu

động để đạt đợc kết quả đó, hiệu quả sử dụng vốn cao nhất khi số vốn

bỏ vào kinh doanh ít nhất nhng đạt hiệu quả cao nhất

Nh vậy, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tức là đi tìm biện pháp chochi phí về vốn cho doanh nghiệp sản xuất kinh doanh ít nhất mà đạt kếtquả hoạt động cao nhất

Thực tế, chỉ tiêu lợi nhuận, doanh thu, chi phí có quan hệ chặt chẽvới nhau qua công thức:

Lợi nhuận = Doanh thu - Chi phí

Nh vậy, muốn tăng lợi nhuận điều cơ bản là tăng doanh thu hoặcgiảm chi phí.Nếu với một mức doanh thu cố định thì chi phí càng nhỏlợi nhuận càng cao, tuy nhiên trong vấn đề này mức chi phí không phản

ánh một cách đầy đủ trung thực các chi phí phản ánh nhỏ hơn chi phíthực tế của nó tạo nên trờng hợp lãi giả

Đi tìm biện pháp giảm chi phí, tăng lợi nhuận, nâng cao hiệu quả

sử dụng vốn phải trên cơ sở phản ánh chính xác đầy đủ các loại chi phí,xác định đúng các biện pháp để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh

và nó là nhiệm vụ thờng xuyên và quan trọng của mỗi doanh nghiệp

1 Những yêu cầu trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn

Để tiến tới sử dụng vốn có hiệu quả, chúng ta phải tuân theo cácnhu cầu sau đây:

 Đảm bảo yêu cầu định h ớng của nhà n ớc : Không lấy thị trờng làm

căn cứ mục tiêu phấn đấu Doanh nghiệp cần phải chịu sự quản lý vĩ môcủa Nhà nớc Ngoài ra các doanh nghiệp cần phải theo định hớng chungthể hiện chính sách kinh tế, pháp luật, chính sách xuất nhập khẩu, đầu t nhà nớc khuyến khích các doanh nghiệp đầu t vốn mở rộng sản xuất,trang bị máy móc hiện đại, giảm vốn vay, tăng vốn tự có Song cũngnghiêm khắc trừng trị những cá nhân, đơn vị đầu t vốn vì mục đích phipháp

 Yêu cầu về chiến l ợc có hiệu quả lâu dài, ổn định : Trong xu thế

phát triển của cách mạng khoa học kỹ thuật và công nghệ nh hiện nay,doanh nghiệp cần có chiến lợc đầu t chiều sâu một cách khách quan, khoahọc, tránh bị tụt hậu khi cha thu hồi vốn đầu t Giai đoạn đầu cha cần cólãi ngay mà nên củng cố dây chuyền, tìm nguyên vật liệu thích hợp,

quảng cáo, từ đó tạo đà cho các bớc tiếp theo của phơng án đầu t Hiệuquả của phơng án đầu t kéo dài bao lâu? Theo chiều hớng nào? Điều đócòn phụ thuộc vào đặc điểm kinh tế xã hội riêng của ngành, của doanhnghiệp và của sức cầu trên thị trờng.

 Đảm bảo nhu cầu về chỉ tiêu lao động, việc làm : Khi đầu t vốn vào

sản xuất kinh doanh, trang bị máy móc hiện đại thì năng suất lao độngtăng lên, điều đó đồng nghĩa với thất nghiệp Khi đó, trình độ công nhân

đòi hỏi khắt khe hơn và phải có kinh phí đào tạo lại hoặc bố trí nhữngcông việc khác nhau cho những ngời không phù hợp Khi đó doanhnghiệp phải cân nhắc kỹ lỡng giữa hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội

2 Những nhân tố chính ảnh hởng tới hiệu quả sử dụng vốn:

a Những tác động của thị trờng :

Tuỳ theo mỗi loại thị trờng mà doanh nghiệp tham gia tác động đếnhiệu quả sử dụng vốn sản xuất kinh doanh theo những khía cạnh khácnhau.Nếu thị trờng đó là cạnh tranh tự do, những sản phẩm của doanhnghiệp đã có uy tín từ lâu đời với ngời tiêu dùng thì sẽ tác nhân tích cựcthúc đẩy doanh nghiệp mở rộng thị trờng Đối với thị trờng sản phẩmkhông ổn định( theo mùa, theo thời điểm, sở thích ) thì buộc hiệu quả sửdụng vốn cũng không ổn định qua việc doanh thu biến động lớn qua cácthời điểm này

b Tính chất của sản phẩm

Sản phẩm của doanh nghiệp là nơi chứa đựng chi phí và doanh thucho doanh nghiệp qua đó quyết định lợi nhuận của doanh nghiệp Nếu sảnphẩm là tiêu dùng nhất là sản phẩm công nghiệp nhẹ nh rợu bia, thuốclá và trong lĩnh vực dợc phẩm nh thuốc chữa bệnh thì có vòng đời ngắntiêu thụ nhanh và qua đó giúp doanh nghiệp thu hồi vốn nhanh Nhữngsản phẩm có vòng đời dài, có giá trị lớn sẽ là những tác nhân hạn chế tớidoanh thu

c Chu kỳ sản xuất kinh doanh

Đây là một đặc điểm quan trọng gắn trực tiếp tới hiệu quả sử dụngvốn Nếu chu kỳ sản xuất kinh doanh ngắn, doanh nghiệp sẽ có khả năngthu hồi vốn nhanh nhằm tái tạo, mở rộng sản xuất kinh doanh Ngợc lạinếu chu kỳ sản xuất kinh doanh lâu dài, doanh nghiệp sẽ có một gánhnặng là sự đọng vốn lâu ở khâu sản xuất kinh doanh và lãi ở các khoảnvay, khoản phải trả

d Đặc điểm về kỹ thuật sản xuất

Các đặc điểm riêng về kỹ thuật sản xuất tác động liên tục tới một sốchỉ tiêu liên quan trong phản ánh hiệu quả , sử dụng vốn cố định nh hệ số

đổi mới máy móc, thiết bị Nếu kỹ thuật sản xuất giản đơn, doanh nghiệp

có điều kiện sử dụng máy móc, thiết bị nhng lại phải luôn đối phó với các

đối thủ cạnh tranh và nhu cầu của khách hàng về chất lợng sản phẩm.Dovậy, doanh nghiệp dễ tăng doanh thu lợi nhuận trên vốn cố định nhng khógiữ đợc chi tiêu này lâu daì Nếu kỹ thuật sản xuất phức tạp, trình độ máymóc thiết bị cao, doanh nghiệp có thế lớn trong cạnh tranh Song đòi hỏitay nghề công nhân, chất lợng nguyên liệu cao sẽ làm giảm hiệu quả sửdụng vốn cố định

e Trình độ tổ chức quản lý, tổ chức sản xuất kinh doanh, hạch toán nội bộ doanh nghiệp

Để có hiệu quả cao bộ máy tổ chức quản lý, tổ chức kinh doanh phảigọn nhẹ ăn khớp nhịp nhàng với nhau.Mặt khác ảnh hởng của công tyhạch toán, kế toán nội bộ doanh nghiệp có tác động không nhỏ Công tác

kế toán dùng những công cụ của mình(bảng biểu, khấu hao,thống kê ) đểghi hiệu quả sử dụng vốn và kế toán phải có phát hiện những tồn tại trongquá trình sử dụng vốn và đề xuất những biện pháp giải quyết

g Các nhân tố khác

Chính sách vĩ mô của nhà nớc tác động một phần không nhỏ vàohiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp.Cụ thể hơn từ cơ chế giao vốn,

đánh giá tài sản cố định, thuế vốn,thuế doanh thu đến chính sách cho vay,bảo hộ đều có thể làm tăng hay giảm hiệu quả sử dụng tài sản cố địnhcủa doanh nghiệp

Mặt khác , cơ chế chính sách cũng tác động tới kế hoạch mua sắmnhập khẩu nguyên liệu của doanh nghiệp giúp cho doanh nghiệp đợc hởngnguồn nguyên liệu chọn đợc ngời cung cấp tốt nhất và có kế hoạch chi trảthờng xuyên và bảo hiểm tốt nhất, từ đó tác động tới hiệu quả sử dụng vốnsản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

Kỹ thuật sản xuất mặc dù là tác động gián tiếp nhng những biến

động về kỹ thuật sản xuất trên thế giới vẫn giữ vai trò cố định trong việc

sử dụng tài sản cố định của doanh nghiệp

Biến động về thị trờng chịu tác động lớn nhất của nhân tố này là cácdoanh nghiệp mà nguồn nguyên liệu chủ yếu là nhập ngoại thông thờngthì là những biến động về số lợng, giá cả là tác động lớn nhất tới kế hoạchvốn lao động của doanh nghiệp

Biến động về thị trờng đầu ra có thể coi đây là một nhân tố trực tiếptác động đến hoạt động sản xuất kinh doanh, nhất là trong điều kiện hiệnnay trong nền kinh tế thị trờng cạnh tranh gay gắt Nếu nhu cầu về sảnphẩm cùng loại trên thế giới cũng nh láng giềng tăng lên, doanh nghiệp có

điều kiện tiêu thụ sản phẩm của mình để tăng doanh thu , tăng lợi nhuậnqua đó để tăng hiệu quả sử dụng vốn.Trong khi đó lợi nhuận không thểkhông kể đến những biến động bất lợi của thị trờng đầu ra nh khủnghoảng thừa , cầu đột ngột giảm

3.Các biện pháp chính nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng vốn

a Lựa chọn và áp dụng hợp lý các nguồn vốn

Để dáp ứng nhu cầu về vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh, cácdoanh nghiệp có thể huy động vốn từ rất nhiều nguồn vốn khác nhau, đốivới doanh nghiệp nhà nớc bên cạnh số vốn thuộc ngân sách nhà nớc cấpcác nguồn huy động vốn bổ xung, vay tín dụng, liên doanh liên kết Việc lựa chọn nguồn vốn là rất quan trọng và phải dựa trên nguyêntắc hiệu quả Tuỳ thuộc vào mục đích của việc huy động mà lựa chọn cácnguồn huy động hợp lý, có hiệu quả, đáp ứng đầy đủ các nhu cầu về vốn,tránh tình trạng thừa thiếu vốn

b.Lựa chọn phơng án kinh doanh, phơng án sản phẩm

Hiệu quả sử dụng vốn trớc hết quy định bởi doanh nghiệp tạo ra đợcsản phẩm và tiêu thụ sản phẩm tức là khẳng định đợc khả năng sản xuấtcủa mình Do vậy các doanh nghiệp phải luôn chú trọng của mục tiêu sảnxuất cụ thể là sản xuất cái gì? số lợng bao nhiêu? giá cả nh thế nào? đểnhằm huy động đợc các nguồn lực vào hoạt động nào có đợc nhiều thunhập và lợi nhuận Trong nền kinh tế thị trờng, quy mô và tính chất kinhdoanh không phải là do chủ quản doanh nghiệp quyết định mà một phần

c Tổ chức tốt quá trình sản xuất kinh doanh

Tổ chức tốt quá trình sản xuất kinh doanh là vấn đề quan trọng nhằm

đạt hiệu quả kinh tế cao Tổ chức tốt quá trình sản xuất kinh doanh tức làbảo đảm cho hoạt động thông suốt, đều đặn nhịp nhàng giữa các khâu dựtrữ, sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và đảm bảo sự ăn khớp giữa các bộ phậnsản xuất kinh doanh nhằm tạo ra những sản phẩm và dịch vụ tốt

Các doanh nghiệp để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cần phải:

Xử lý nhanh những tài sản cố định không sử dụng, h hỏng nhằmthu hồi vốn nhanh, bổ xung thêm vốn cho hoạt động sản xuất kinhdoanh

Bố trí dây chuyền sản xuất hợp lý, khai thác tối đa và nâng caocông suất làm việc của máy móc, thiết bị, sử dụng triệt để diện tíchsản xuất và giảm chi phí khấu hao trong giá thành sản phẩm

Phân cấp quản lý tài sản cố định cho các bộ phận sản xuất nhằmnâng cao trách nhiệm vật chất trong sử dụng tài sản cố định

Đối với tài sản lu động, vốn lu động biện pháp chủ yếu mà mọidoanh nghiệp áp dụng là:

 Xác định nhu cầu vốn lu động cần thiết cho từng thời kỳ sảnxuất kinh doanh nhằm huy động hợp lý các nguồn vốn bổ xung

 Quản lý chặt chẽ việc tiêu dùng vật t theo định mức nhằmgiảm chi phí nguyên vật liệu trong giá thành

 Tổ chức tốt quá trình lao động, tăng cờng biện pháp nâng caochất lợng sản phẩm, áp dụng các hình thức khen thởng vật chất vàtinh thần xứng đáng với ngời lao động

 Tổ chức tốt công tác tiêu thụ sản phẩm nhằm thu hồi vốnnhanh để tái sản xuất kinh doanh, nâng cao hiệu quả kinh doanh

 Xây dựng tốt mối quan hệ với khách hàng nhằm củng cố uytín trên thị trờng Trong quan hệ thanh toán cần hạn chế các khoản

nợ đến hạn hoặc quá hạn cha đòi đợc, hạn chế tình trạng công nợdây da, không có khả năng thanh toán

d Tăng cờng ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất kinh doanh

Trong sự cạnh tranh khốc liệt sống còn của nền kinh tế thị trờng thì

sự đổi mới máy móc thiết bị, ứng dụng của khoa học kỹ thuật vào sảnxuất là rất quan trọng Việc áp dụng công nghệ kỹ thuật mới vào cho phéptạo ra những sản phẩm chất lợng tốt giá thành hạ Khi áp dụng tiến bộ kỹ

thuật mới doanh nghiệp rút ngắn đợc chu kỳ sản xuất, giảm tiêu haonguyên vật liệu hoặc vật liệu thay thế nhằm tăng tốc độ luân chuyển vốn,tiết kiệm đợc chi phí vật t, hạ giá thành sản phẩm.

e.Tổ chức tốt công tác kế toán và phân tích hoạt động kinh tế

Qua số liệu kế toán đặc biệt là các báo cáo tài chính kế toán nh bảngtổng kết tài sản và báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh doanhnghiệp thờng xuyên nắm đợc số liệu vốn hiện có cả về mặt giá trị và hiệnvật ,nguồn hình thành và các biến động tăng giảm vốn trong kỳ, tình hình

và khả năng thanh toán Nhờ dó doanh nghiệp đề ra các giải pháp đúng

đắn để kịp thời xử lý các vấn đề tài chính nhằm đảm bảo cho quá trình sảnxuất kinh doanh diễn ra đều đặn nhịp nhàng

Trên đây là một số biện pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả sửdụng vốn của doanh nghiệp Quá trình sản xuất kinh doanh là một quátrình thông suốt có quan hệ thông suốt với nhau do đó doanh nghiệp phải

sử dụng các biện pháp trên một cách tổng hợp, hợp lý có hiệu quả

Phần thứ hai Thực trạng về vốn và hiệu quả sử dụng vốn tại

công ty dợc phẩm thiết bị y tế Hà Nội.

I Quá trình hình thành và phát triển của công ty

d-ợc phẩm thiết bị y tế Hà Nội (HAPHARCO)

1.Quá trình hình thành và phát triển:

Công ty dợc phẩm thiết bị y tế Hà Nội(HAPHARCO) đợc thànhlập là công ty dợc phẩm Hà Nội, cơ sở ban đầu là công ty dợc phẩm dợcliệu dợc tập hợp từ các PHARMAXIM và các hiệu thuốc t nhân của thờiPháp thuộc đã đợc quốc hữu hoá Năm 1983 căn cứ vào quyết định số

148 QĐ - UB của uỷ ban nhân dân thành phố Hà Nội ngày 17 tháng 1năm 1983 Xí nghiệp dợc phẩm Hà Nội đợc sát nhập thành Xí nghiệpliên hợp dợc Hà Nội với chức năng vừa sản xuất vừa kinh doanh trên ph-

ơng diện là doanh nghiệp nhà nớc và là Xí nghiệp liên hợp địa phơngcủa Hà Nội dới sự lãnh đạo có tính chủ đạo bao cấp của Sở Y tế và Uỷban nhân dân thành phố Hà Nội Đã có lúc tổng số cán bộ công nhânviên chức của Xí nghiệp liên hợp lên tới trên 1000 ngời với ba xí nghiệpthành viên, Xí nghiệp Quảng An chuyên sản xuất dầu cao, rợu cao, đơnhoàn tán.Xí nghiệp Thịnh Hào chuyên sản xuất thuốc viên, ống tân dợc

Xí nghiệp dợc liệu sản xuất và bán các loại đông dợc, cùng với các hiệuthuốc bán buôn và bán lẻ trên địa bàn bốn quận và năm huyện ngoạithành, cùng với các điểm thu mua tân dợc theo đờng tiểu ngạch tại cáccửa khẩu nh Nội Bài, Hải Phòng, với u thế độc quyền trong sản xuấtkinh doanh Trong những năm dới thời kỳ bao cấp Xí nghiệp liên hợp đãtrải qua thời kỳ hoàng kim của mình Qua thời gian dài, hoạt động môhình Xí nghiệp liên hợp bộc lộ những u và nhợc điểm nh sau:

 Khép kín đợc khâu sản xuất và tiêu thụ sản phẩm trong mộtvòng khép kín, giảm bớt đợc chi phí lu thông, bớt đợc khâu trunggian dẫn tới thuế sản xuất doanh thu đợc giảm bớt giá thành các loạithuốc y tế đợc giảm bớt mang lại lợi ích cho ngời tiêu dùng

 Thống nhất về mặt quản lý về một mối không bị dàn trải

 Nhng mô hình quản lý cũng phát sinh một số nhợc điểmtrong đó quan trọng nhất là các nhà lãnh đạo không quán xuyến hếtcác khâu trong sản xuất kinh doanh tức là năng lực lãnh đạo của xínghiệp liên hợp dợc Hà Nội cha đủ kiến thức để quản lý một doanhnghiệp lớn nh vậy trong cơ chế thị trờng nhà nớc thất thu thuế

 Ngoài ra khâu sản xuất kinh doanh khép kín đã triệt tiêu tínhnăng động của doanh nghiệp, đã xuất hiện yếu tố trì trệ Do đó năm

1991 trải qua một thời gian hoạt động trong cơ chế thị trờng và rútkinh nghiệm từ các doanh nghiệp bạn tại Hải Phòng và TP Hồ ChíMinh vv và đợc sự đồng ý của uỷ ban nhân dân thành phố Hà Nội

và Sở Y tế Hà Nội Xí nghiệp liên hợp dợc Hà Nội chính thức ngừnghoạt động theo quyết định 2914/QĐ - UB của uỷ ban nhân dân thànhphố Hà Nội và đợc chia ra làm ba doanh nghiệp:

a Công ty dợc phẩm thiết bị Y tế Hà Nội (HAPHARCO) , chứcnăng và nhiệm vụ chủ yếu là kinh doanh phân phối dợc phẩm tới tayngời tiêu dùng.Trụ sở chính tại số 2 Hàng Bài Hoàn Kiếm Hà Nội

2 Chức năng và nhiệm vụ chính của công ty dợc phẩm thiết bị

y tế Hà Nội (HAPHARCO).

Là doanh nghiệp nhà nớc 100% vốn ngân sách nhà nớc, đợc hạchtoán kinh tế độc lập dới sự lãnh đạo chuyên môn của sở Y tế Hà Nội vàlãnh đạo chính quyền của uỷ ban nhân dân thành phố Hà Nội

a Nhiệm vụ : Công ty cung cấp, phân phối và kinh doanh dợc

phẩm và thiết bị Y tế dới dạng nguyên liệu thành phẩm cho các cơ sở sảnxuất thuốc hay mạng lới bán buôn và bán lẻ để phục vụ nhu cầu khámchữa bệnh của nhân dân trong thành phố Hà Nội Đảm bảo nhu cầu củalãnh đạo Hà Nội về diệt trừ tận gốc mọi dịch bệnh phát sinh tại địa bànhoạt động Kinh doanh và kinh doanh có lãi các mặt hàng thuốc, thiết bị

Y tế liên tục giám sát kiểm nhiệm các loại thuốc trên địa bàn Hà Nội

b Chức năng: Đợc quyền tổ chức mạng lới kinh doanh bán

buôn bán lẻ các mặt hàng thuốc thiết bị Y tế trên điạ bàn thành phố HàNội với danh nghĩa là nhà phân phối độc quyền, đại lý, pha chế theo đơn,gia công sản xuất và bào chế đóng gói thuốc, xuất nhập khẩu các mặthàng thuốc, dợc liệu mỹ phẩm và thiết bị Y tế, đợc phép liên doanh liênkết với các đơn vị, cá nhân tổ chức trong và ngoài nớc để kinh doanh vàsản xuất thuốc

Công ty dợc phẩm thiết bị Y tế Hà Nội đã đợc cấp giấy phép xuấtnhập khẩu số 2051034 ngày 23 tháng 03 năm 1993 để trực tiếp xuất nhậpkhẩu với nớc ngoài với hạn ngạch 5 triệu USD/ năm.

Sơ đồ hoạt động kinh doanh của Công ty

3 Sơ đồ bộ máy quản lý của Công ty Dợc phẩm thiết bị Y tế

Hà Nội.

Chức năng của từng vị trí trong hệ thống

a Giám đốc: Là Dợc sỹ đại học đợc sở Y tế và Uỷ ban Nhân

dân Thành phố uỷ nhiệm theo quyết định trên cơ sở xem xét năng lựctrong quá trình công tác cùng ý kiến của cán bộ công nhân viên chứclao động

Giám đốc là ngời thay mặt nhà nớc quản lý vốn, tài sản của công ty

và là ngời đại diện cho công nhân viên chức khi làm nghĩa vụvới nhà nớc

và mang lại quyền lợi cho cán bộ công nhân viên chức trong công ty

Là ngời cao cấp nhất trong công ty, có quyền quyết định điều hànhkinh doanh theo đúng chính sách pháp luật là ngời chịu trách nhiệm caonhất về mọi hoạt động của công ty trong quá trình sản xuất kinh doanh.Giám đốc có trách nhiệm tổ chức và giám sát hệ thống quản lý củacông ty

b Phó giám đốc:

- Phó giám đốc phụ trách kinh doanh và xuất nhập khẩu.

Là dợc sỹ đại học đã qua các khoá học về kinh doanh xuất nhậpkhẩu của trờng Đại học Ngoại thơng và đã có kinh nghiệm trong kinhdoanh xuất nhập khẩu

Trách nhiệm giúp việc cho giám đốc về khâu kinh doanh, kỹ thuật,

và công tác xuất nhập khẩu căn cứ vào nhu cầu của thị trờng mà quyết

định các kế hoạch mua bán, nhìn thấy đợc nhu cầu của thị trờng hiện tại

và trong tơng lai hoạch định các kế hoạch liên doanh liên kết, uỷ thác,Marketing, phụ trách kiều hối

Đây là những nhiệm vụ rất nặng nề đòi hỏi ngời Phó Giám đốcphải có tính năng động và phải đầu t trí tuệ rất lớn Phó Giám Đốc phảichịu trách nhiệm về công việc của mình trớc Giám Đốc công ty

- Phó Giám Đốc phụ trách tài chính - kế toán.

Đồng thời là kế toán trởng của công ty, là cử nhân kinh tế đã qualâu năm công tác tại các hiệu thuốc cơ sở, có nhiệm vụ điều hành tổchức toàn bộ hệ thống tài chính kế toán của công ty Tham mu choGiám đốc về nghiệp vụ và các chính sách tài chính đúng chế độ hiệnhành của nhà nớc, giám sát chặt chẽ hệ thống kiểm soát nội bộ của công

ty, quyết toán các hợp đồng kinh tế

Phó Giám đốc chịu trách nhiệm về các hoạt động tài chính củacông ty trớc Giám đốc.

c Phòng kinh doanh xuất nhập khẩu.

Do Phó giám đốc kiêm trởng phòng kinh doanh xuất nhập khẩu phụtrách lãnh đạo gồm Phó Giám đốc kiêm trởng phòng và hai phó phòngcùng các nhân viên cung tiêu, viết hoá đơn, làm giá, làm hợp đồng kinh

tế, đều đợc qua đào tạo tốt nghiệp các trờng đại học trong và ngoài nớc.Trách nhiệm lập kế hoạch mua bán hàng hoá và thi hành kế hoạchtiêu thụ hàng hoá cho các đơn vị bạn và khách hàng

Phân phối thuốc xuống các hiệu thuốc và các cửa hàng bán buôn,bán lẻ của nội bộ công ty

Nhận làm uỷ thác xuất nhập khẩu thuốc, thiết bị Y tế cho các đơn vịbạn

- Bộ phận xuất nhập khẩu: Đặt dới sự lãnh đạo của Phó giám

đốc trởng phòng kinh doanh xuất nhập khẩu có nhiệm vụ theo dõicác hợp đồng xuất nhập khẩu, hoàn thành các thủ tục nhập khẩu theoluật pháp và tiêu chuẩn quy định của nhà nớc

- Bộ phận Marketing: Dới sự lãnh đạo trực tiếp của Phó trởng

phòng, có nhiệm vụ tìm kiếm thị trờng tiêu thụ hàng hoá, quảng cáo

và giáo dục các phơng thức sử dụng thuốc cũng nh các u điểm củacác loại thuốc mới qua đội ngũ trình dợc viên của mình

- Bộ phận cung ứng giao hàng: Đặt dới sự chỉ đạo trực tiếp

của phó trởng phòng Làm đại lý độc quyền hay đại lý phân phối củacác hãng thuốc trong nớc cũng nh nớc ngoài tham gia tổ chức bánhàng thông qua hội chợ triển lãm, đi sâu đi sát các nhu cầu vànguyện vọng của khách hàng để có sự đề đạt hợp lý, nhằm đạt hiệuquả kinh doanh ở mức cao nhất, Tổ chức mạng lới phân phối các loạithuốc, thiết bị Y tế tới các cửa hàng trong và ngoài công ty

- Bộ phận kiều hối: Trực tiếp lãnh đạo cùng phó giám đốc

kiêm trởng phòng kinh doanh xuất nhập khẩu, trong thời bao cấpphát triển mạnh nhng thời cơ chế thị trờng nh hiện tại đang thu hẹpphạm vi hoạt động

Nhiệm vụ: Chi trả đồng Việt Nam cho thân nhân Việt kiều ở trong

nớc thông qua danh sách các hội việt kiều tại nớc ngoài gửi về thôngqua sự quản lý của ban công tác ngời Việt nam tại nớc ngoài Số tiền