điều trị phẫu thuật máu tụ trong não không do chấn thương

ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT MÁU TỤ TRONG NÃO KHÔNG DO CHẤN THƯƠNG Hoàng Minh Đỗ, Phan Minh Trung, Nguyễn Thành, Đinh Bạch Lan... II.Phẫu thuật giảm áp lực nội sọ Chỉ định - Tràn máu não thất

ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT

MÁU TỤ TRONG NÃO

KHÔNG DO CHẤN THƯƠNG

Hoàng Minh Đỗ, Phan Minh Trung, Nguyễn Thành, Đinh Bạch Lan

Điều kiện thuận lợi

• BV Thanh Nhàn

- Khoa nội thần kinh: nhiều chuyên gia thần kinh

có kinh nghiệm điều trị TBMN

- Khoa Hồi sức tích cực: trang bị máy thở hiện

đại, monitorin, máy truyền dịch, bơm tiêm điện

Cơ chế tăng ICP

Định luât Monroe Kellie Nhu mô não + dịch não tuỷ và máu = hằng số

ALNS bình thường 10-12 mmHg, > 20 mmHg ICP cao khi có khối choán chổ, phù não

I Đo áp lực nội sọ bằng ICP CAMINO

• Đánh giá chính xác áp lực nội sọ,

giúp BS HSTC, GMHS theo dõi chuẩn xác

• Kỹ thuật đơn giản ít tai biến

• Yêu cầu đầu tư ICP CIMINO (1 500 triệu VNĐ)

II.Phẫu thuật giảm áp lực nội sọ

Chỉ định

- Tràn máu não thất

-Máu tụ não thất III, Hố sau (NT IV)

-Bao trong nhân bèo Gây tắc hệ

thống não thất bên, III,IV

DẪN LƯU NÃO THẤT BÊN

Tràn máu não thất nguyên phát

(Spontanous IVH) ở người lớn

Nguyên nhân

- Bệnh lý đám rối mạch mạc (u, dị dạng…)

- Vỡ dị dạng mạch máu ở thành não thất

- Vỡ phình tĩnh mạch Galen

- Xuất huyết não vùng đồi thị, bao trong do cao huyết áp chảy vào não thất

• Lâm sàng thường biểu hiện bằng đột quỵ

• Tai biến: gây tắc não thất IV  Giãn não thất cấp tính do tắc nghẽn đường lưu thông DNT

Hình ảnh đại thể tràn máu não thất

SƠ ĐỒ HỆ THỐNG DẪN LƯU NÃO THẤT

KÈM ĐO ÁP LỰC NỘI SỌ

Kỹ thuật đơn giản, ít tai biến

Các đường PT vào não thất

1 Sừng trán NTB

2 Sừng chẩm NTB

3 Ngã 3 NTB

Casestady:BN nữ 56 t, TS cao HA 5 năm, không ĐT thường xuyên Đột quị 25/3/2010, G7đ, liệt nửa ngươì F, đồng tử F 4mm, PXAS (-), CLVT (tràn máu NTB, III, IV Chảy máy bao trong F, phù não) Chỉ định mổ cấp cứu, DLNT

ra ngoài giảm áp lực sọ, giải quyết nguy cơ tụt HNTN Sau mổ tri giác khá lên, dẫn lưu ra khoảng 350 ml/24h, dịch nhạt dần, rút sau 8 ngày

Ra viện sau 2 tuần, chuyển FHCN điều trị tiếp, GOS: 4 điểm

Hình ảnh dẫn lưu NT ra ngoài

(BN NG THI H, số BN 1386 G2)

III Phẫu thuật lấy bỏ khối máu tụ

• Chỉ định

MT kích thước lớn, chèn ép não mạnh, CLVT (xẹp não thất bên), nguy cơ tụt hạnh nhân tiểu não

Kết quả phẫu thuật lấy bỏ khối máu tụ

Điều trị nguyên nhân (Phình mạch não = Anevrisme)

CLVT

Chụp 64 lớp

DSA

DSA sau mổ

Nguyên nhân do AVM (thông động-tĩnh mạch) vở

IRM mạch não CLVT 64 dãy

DSA

Điều trị AVM

CLVT sau mổ lấy khối AVM

DSA sau mổ

Nút mạch DSA sau nút mạch Gamma - knife

Bàn luận

• MTTN không do CT là bệnh lý phức tạp cần phối hợp nhiều chuyên khoa

MÁU TỤ TRONG NÃO KHÔNG CÓ CHỈ ĐỊNH MỔ

Tri giác: G ≥ 12 điểm

Khối MT nhỏ (< 30gram)

Đè đẩy đường giữa < 3mm, không xẹp não thất bên, không giãn não thất

Chụp DSA không có AVM, Phìng mach, u mạch não

Mê sâu,Glasgow ≤ 5điểm

Nhằm giảm ALNS

Tạo điều kiện cho HSTC đánh giá chính xác ALNS từ

đó có kế hoạch điều trị tốt hơn

Yêu cầu cần đầu tư hệ thống ICP CAMINO

Kỹ thuật này tiến hành tương đối đơn giản,nhanh,chi phí

rẻ, có thể thực hiện ngay tại phòng điều trị tích cực(có phòng thủ thuật vô trùng).Việc theo dõi và chăm sóc dẫn lưu cũng như đo ALNS gián tiếp được thực hiện ngay tại giường ICU

Các bệnh viện có khoa HSTC có thể tiến hành kỹ thuật này

Như vậy khả năng ứng dụng thực tiễn cao

Phẫu thuật dẫn lưu não thất

Phẫu thuật dẫn lưu não thất

Nhược điểm của PP này là dẫn lưu có nguy cơ tắc và nguy cơ

chảy máu Khắc phục hạn chế này đưa ra giải pháp: Dẫn lưu não thất bên phía đối diện để hạn chế tắc dẫn lưu

Phẫu thuật lấy bỏ khối máu tụ

2008 -2011: 142 BN Kết quả điều trị GOS:

Phẫu thuật lấy bỏ khối máu tụ

So với DLNT ra ngoài, tiên lượng PT loại trừ ổ máu tụ tốt hơn, triệt để hơn

BN PT có điểm Glasgow >7điểm, khác với DLNT (G

>5 điểm)

Khối máu tụ không nằm vùng chức năng quan trọng (bao trong, nhân bèo, đồi thị nhân đuôi, thân não…) Không có những bệnh tim, phổi nặng

Quan điểm

• Nội thần kinh và Hồi sức tích cực là cơ bản, là quyết định

• Vai trò ngoại khoa: Chỉ là một công đoạn trong quá trình điều trị “bông hoa ê lệ nở trong một góc tường”

* Cần phối hợp chặt chẽ, nâng cao chất lượng điều trị loại

bệnh lý quá nặng nề - phức tạp và nan giải

Trân trọng cám ơn