Cô tôi liền vỗ vai tôi cười mà nói rằng : - Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu.. Bà ta một hôm đi qua chợ thấy mẹ tôi ngồi cho con bú ở bên rổ bóng đèn.[…] Cô tôi chưa dứt câu
Trang 1Tiếng Việt
Trang 2Tiếng Việt
Một hôm, cô tôi gọi tôi đến bên cười hỏi :
- Hồng! Mày có muốn vào Thanh Hóa chơi với mẹ mày không ?
[…] Tôi cũng cười đáp lại cô tôi ;
- Không ! Cháu không muốn vào Cuối năm thế nào mợ cháu cũng về.
Cô tôi hỏi luôn, giọng vẫn ngọt :
- Sao lại không vào ? Mợ mày phát tài lắm, có như dạo trước đâu !
Rồi hai con mắt long lanh của cô tôi chằm chặp đưa nhìn tôi Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất : lòng tôi càng thắt lại, khóe mắt tôi đã cay cay
Cô tôi liền vỗ vai tôi cười mà nói rằng :
- Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu Vào mà bắt mợ mày may vá và sắm sửa cho
và thăm em bé chứ.
[…] Tôi cười dài trong tiếng khóc, hỏi cô tôi :
- Sao cô biết mợ con có con ?
Cô tôi vẫn cứ tươi cười kể các chuyện cho tôi nghe Có một bà họ nội xa vào trong ấy cân gạo về bán Bà ta một hôm đi qua chợ thấy mẹ tôi ngồi cho con bú ở bên rổ bóng đèn.[…]
Cô tôi chưa dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng Giá những cổ tục đã đày đọa mẹ tôi là một vật như hòn đá hay cục thủy tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới thôi
Cô tôi bỗng đổi giọng, lại vỗ vai, nhìn vào mặt tôi, nghiêm nghị :
- Vậy mày hỏi cô Thông- tên người đàn bà họ nội xa kia- chỗ ở của mợ mày, rồi đánh giấy cho mợ mày, bảo dù sao cũng phải về Trước sau cũng một lần xấu, chả nhẽ bán xới mãi được sao ?
Tỏ sự ngậm ngùi thương xót thầy tôi, cô tôi chập chừng nói tiếp :
Trang 3Một hôm, cô tôi gọi tôi đến bên cười hỏi :
- Hồng! Mày có muốn vào Thanh Hóa chơi với mẹ mày không ?
[…] Tôi cũng cười đáp lại cô tôi ;
- Không ! Cháu không muốn vào Cuối năm thế nào mợ cháu cũng về.
Cô tôi hỏi luôn, giọng vẫn ngọt :
- Sao lại không vào ? Mợ mày phát tài lắm, có như dạo trước đâu !
Rồi hai con mắt long lanh của cô tôi chằm chặp đưa nhìn tôi Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất : lòng tôi càng thắt lại, khóe mắt tôi đã cay cay
Cô tôi liền vỗ vai tôi cười mà nói rằng :
- Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu Vào mà bắt mợ mày may vá và sắm sửa cho
và thăm em bé chứ.
[…] Tôi cười dài trong tiếng khóc, hỏi cô tôi :
- Sao cô biết mợ con có con ?
Cô tôi vẫn cứ tươi cười kể các chuyện cho tôi nghe Có một bà họ nội xa vào trong ấy cân gạo về bán Bà ta một hôm đi qua chợ thấy mẹ tôi ngồi cho con bú ở bên rổ bóng đèn.[…]
Cô tôi chưa dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng Giá những cổ tục đã đày đọa mẹ tôi là một vật như hòn đá hay cục thủy tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới thôi
Cô tôi bỗng đổi giọng, lại vỗ vai, nhìn vào mặt tôi, nghiêm nghị :
- Vậy mày hỏi cô Thông- tên người đàn bà họ nội xa kia- chỗ ở của mợ mày, rồi đánh giấy cho mợ mày, bảo dù sao cũng phải về Trước sau cũng một lần xấu, chả nhẽ bán xới mãi được sao ?
Tỏ sự ngậm ngùi thương xót thầy tôi, cô tôi chập chừng nói tiếp :
- Mấy lại rằm tháng tám này là giỗ đầu cậu mày, mợ mày về dù sao cũng đỡ tủi cho cậu mày,
và mày cũng còn phải có họ, có hàng, người ta hỏi đến chứ ?
( Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
Trang 4* Tình huống 1:
Cha mẹ đang bàn với nhau về vấn đề kinh tế gia đình Người con ngồi gần đó nói xen vào câu chuyện khiến cha mẹ rất bực mình Trong lĩnh vực hội thoại, hiện tượng núi xen vào cuộc thoại của người con được gọi là hiện tượng gỡ?
A/ Nói cướp lời
B/ Nói hỗn
C/ Nói leo
D/ Núi trống khụng.
Trong đoạn trích Tức nứơc vỡ bờ : Khi chị Dậu đang sử dụng Trong đoạn trích Tức nứơc vỡ bờ : Khi chị Dậu đang sử dụng “ “ ” ”
lượt lời để xin khất tiền sưu, chị chưa nói hêt câu, cai lệ đã trợn mắt quát…
Trong lĩnh vực hội thoại, hành động của cai lệ như trờn được gọi
Trang 5Một hôm, cô tôi gọi tôi đến bên cười hỏi :
- Hồng! Mày có muốn vào Thanh Hóa chơi với mẹ mày không ?
[…] Tôi cũng cười đáp lại cô tôi ;
- Không ! Cháu không muốn vào Cuối năm thế nào mợ cháu cũng về.
Cô tôi hỏi luôn, giọng vẫn ngọt :
- Sao lại không vào ? Mợ mày phát tài lắm, có như dạo trước đâu !
Rồi hai con mắt long lanh của cô tôi chằm chặp đưa nhìn tôi Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất : lòng tôi càng thắt lại, khóe mắt tôi đã cay cay
Cô tôi liền vỗ vai tôi cười mà nói rằng :
- Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu Vào mà bắt mợ mày may vá và sắm sửa cho
và thăm em bé chứ.
[…] Tôi cười dài trong tiếng khóc, hỏi cô tôi :
- Sao cô biết mợ con có con ?
Cô tôi vẫn cứ tươi cười kể các chuyện cho tôi nghe Có một bà họ nội xa vào trong ấy cân gạo về bán Bà ta một hôm đi qua chợ thấy mẹ tôi ngồi cho con bú ở bên rổ bóng đèn.[…]
Cô tôi chưa dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng Giá những cổ tục đã đày đọa mẹ tôi là một vật như hòn đá hay cục thủy tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới thôi
Cô tôi bỗng đổi giọng, lại vỗ vai, nhìn vào mặt tôi, nghiêm nghị :
- Vậy mày hỏi cô Thông- tên người đàn bà họ nội xa kia- chỗ ở của mợ mày, rồi đánh giấy cho mợ mày, bảo dù sao cũng phải về Trước sau cũng một lần xấu, chả nhẽ bán xới mãi được sao ?
Tỏ sự ngậm ngùi thương xót thầy tôi, cô tôi chập chừng nói tiếp :
- Mấy lại rằm tháng tám này là giỗ đầu cậu mày, mợ mày về dù sao cũng đỡ tủi cho cậu mày,
và mày cũng còn phải có họ, có hàng, người ta hỏi đến chứ ?
( Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
Trang 6* Tỡnh huống 1:
Bố: - Con có đồng ý lấy người ta không?
Con: (Đỏ mặt, im lặng)
* Tỡnh huống 2:
A: - Em định thi vào khoa nào?
B: - Em định thi khoa bỏo chớ, nhưng thực ra( ngừng ngắn) em vẫn thớch sư phạm hơn.
Trang 7? Trong hội thoại , im lặng khi đến lượt lời của mình biểu thị điều gì?
- Trong hội thoại im lặng khi đến lượt lời của mình biểu thị thái độ ( bất bình, tôn trọng, lịch sự, đồng ý )
Trang 81.2 Ghi nhớ:
- Trong hội thoại , ai cũng được nói Mỗi lần có một người tham gia hội thoại nói
được gọi là một lượt lời.
-Để giữ lịch sự, cần tôn trọng lượt lời của người khác, tránh nói tranh lượt lời, cắt
lời hoặc chêm vào lời người khác.
- Nhiều khi , im lặng khi đến lượt lời của mình cũng là một cách biểu thị thái độ.
Trang 10II LuyÖn tËp :
Bµi 1:
(2 lượt lời)
Nhân
(4 lượt lời) (1 lượt lời) (6 lượt lời)
Trang 11N/v Chị Dậu (6 lượt lời)
Lượt
lời
1/ Nhà cháu đã túng lại phải đóng cả suất sưu của chú nó nữa, nên mới lôi thôi như thế Chứ cháu có dám bỏ bễ tiền sưu của nhà nước đâu? Hai ông làm phúc nói với ông lí cho cháu khất
2/ Khốn nạn! Nhà cháu đã không có, dẫu ông chửi mắng cũng đến thế thôi Xin ông trông lại!
3/ Cháu van ông, nhà cháu vừa mới tỉnh được một lúc, ông tha cho!
4/ Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ!
5/ Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!
6/ Thà ngồi tù Để cho chúng nó làm tình làm tội mãi thế, tôi không chịu được …
Trang 12N/v Chị Dậu (6 lượt lời)
Lượt
lời
1/ Nhà cháu đã túng lại phải đóng cả suất sưu của chú nó nữa, nên mới lôi thôi như thế Chứ cháu có dám bỏ bễ tiền sưu của nhà nước đâu? Hai ông làm phúc nói với ông lí cho cháu khất
2/ Khốn nạn! Nhà cháu đã không có, dẫu ông chửi mắng cũng đến thế thôi Xin ông trông lại!
3/ Cháu van ông, nhà cháu vừa mới tỉnh được một lúc, ông tha cho!
4/ Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ!
5/ Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!
Trang 13II LuyÖn tËp :
Bµi 1:
(2 lượt lời)
Nhân
(4 lượt lời) (1 lượt lời) (6 lượt lời)
Trang 14N/v Cai l ệ (4 lượt lời)
=> Hách dịch ,thô bạo, tàn nhẫn…
Trang 15 Bài tập: Viết một đoạn hội thoại
ngắn bàn về chủ đề học tập, chỉ ra các lượt lời và vai xã hội trong đoạn hội thoại đó
Trang 16Bài 2:
a Sự chủ động tham gia cuộc thoại của chị Dậu với cái Tí phát triển ngư
ợc chiều nhau như thế nào?
b.Tác giả miêu tả diễn biến cuộc thoại như vậy có hợp với tâm lí nhân vật không ? Vì sao?
- Lúc đầu:
+ Tí : nói nhiều -> chưa biết nó bị bán
+ Chị Dậu: nói ít -> đau lòng vì phải bán con
- Về sau:
+ Tí: nói ít -> nó biết nó bị bán Nó buồn
Nhân vậtPhần
Phần 1Phần 2
Trang 17Bài 3 (SGK trang107)
Trong tranh, một chú bé đang ngồi nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi bầu trời trong xanh Mặt chú bé như toả ra một thứ ánh sáng rất lạ [ ] Mẹ hồi hộp thì thầm vào tai tôi: …
- Con có nhận ra con không?
Tôi giật sững người Chẳng hiểu sao tôi phải bám chặt lấy tay mẹ Thoạt tiên là sự ngỡ ngàng, rồi đến hãnh diện, sau đó là xấu hổ Dưới mắt em tôi, tôi hoàn hảo đến kia ư? Tôi nhìn như thôi miên vào dòng chữ đề trên bức tranh: “Anh trai tôi” Vậy mà dưới mắt tôi thì
- Con đã nhận ta con chưa? - Mẹ vẫn hồi hộp.
Tôi không trả lời mẹ vì tôi muốn khóc quá Bởi vì nếu nói được
với mẹ, tôi sẽ nói rằng : “Không phải con đâu Đấy là tâm hồn và lòng nhân hậu của em con đấy.”.
Trang 18*Tình huống
1/ Một chiến sĩ cách mạng bị bắt Giặc tra tấn dã man nhưng anh vẫn không nói nửa lời.
2/ Một bạn học sinh nhìn thấy kẻ xấu lấy trộm xe đạp của bạn mình Khi được hỏi, bạn học sinh ấy im lặng không nói nửa im lặng không nói nửa
lời.
- Sự im lặng trong tình huống nào trên
đây là đáng quý, đáng ca ngợi? Vì sao?
Trang 19• Lưu ý:Trong trường hợp cần im lặng để giữ bí
Trang 20Im lặng khi tham gia hội thoại
bậc
Thân tình
Quen biết
Không tranh cướp
Không nói leo
Biểu thị thái
Trang 21Hướng dẫn về nhà:
thoại vào trong giao tiếp hàng ngày