Biên chế nội bộ nhân lực là công tác quản lý con người trong phạm vi nội bộ một tổ chức, là sự đối xử của tổ chức doanh nghiệp với người lao động. Biên chế nội bộ doanh nghiệp chịu trách nhiệm về việc bố trí đúng người đúng việc trong doanh nghiệp, giúp người lao động thực hiện công việc hiệu quả nhất, là cơ sở cho sự phát triển hiệu quả của doanh nghiệp. Mục tiêu cơ bản của biên chế nội bộ trong doanh nghiệp là sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của sản xuất kinh doanh nhằm tăng năng suất lao động và nâng cao tính hiệu quả của doanh nghiệp; động viên, thúc đẩy nhân viên, tạo điều kiện cho họ bộc lộ, phát triển và cống hiến tài năng cho doanh nghiệp, giúp họ gắn bó, tận tâm, trung thành với doanh nghiệp. Biên chế nội bộ doanh nghiệp là một phần của quản trị nhân lực, là bộ phận quan trọng trong quản trị doanh nghiệp vì suy cho cùng mọi hoạt động trong doanh nghiệp đều thực hiện bởi con người. Xét về mặt kinh tế, bố trí nhân lực đúng giúp cho các doanh nghiệp khai thác các khả năng tiềm tàng, nâng cao năng suất lao động và lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp về nguồn nhân lực. Về mặt xã hội, biên chế nội bộ doanh nghiệp thể hiện quan điểm rất nhân bản về quyền lợi của người lao động, đề cao vị thế và giá trị của người lao động, chú trọng giải quyết hài hòa mối quan hệ lợi ích giữa tổ chức, doanh nghiệp và người lao động. Nhận thức được tầm quan trọng của biên chế nội bộ nên các doanh nghiệp đều chú trọng đến vấn đề này. Tuy nhiên, trên thực tế công tác biên chế nguồn nhân lực ở các doanh nghiệp hiện nay vẫn còn gặp rất nhiều vấn đề. Những tồn tại trong vấn đề này thực tế như thế nào, chúng tôi sẽ làm rõ hơn khi phân tích chương trình biên chế nội bộ nhân lực tại Nhà máy Cơ khí, Vũ khí và quang học nghiệp vụ (E112 – H56). Tên viết tắt: Nhà máy E112 – Bộ Công An.
Trang 1ĐỀ TÀI : NGHIÊN CỨU BIÊN CHẾ NỘI BỘ TRONG MỘT
DOANH NGHIỆP
Trang 2MỤC LỤC
A LỜI NÓI ĐẦU……….4
B NỘI DUNG I Cơ sở lý thuyết 1 Thuyên chuyển……….5
2 Thăng tiến……….7
3 Xuống chức………9
II Thực trạng nhà máy E112 1 Tổng quan chung về nhà máy………10
2 Thực trạng công tác biên chế nội bộ của nhà máy………17
3 Đánh giá công tác biên chế………22
4 Giải pháp hoàn thiện……….26
C KẾT LUẬN………27
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Giáo trình Quản trị nhân lực ( NXB ĐH Kinh tế Quốc Dân )
2 Tình hình cơ cấu nhân sự của nhà máy E112
Trang 3A.LỜI MỞ ĐẦU
Biên chế nội bộ nhân lực là công tác quản lý con người trong phạm vi nội bộmột tổ chức, là sự đối xử của tổ chức doanh nghiệp với người lao động Biên chếnội bộ doanh nghiệp chịu trách nhiệm về việc bố trí đúng người đúng việc trongdoanh nghiệp, giúp người lao động thực hiện công việc hiệu quả nhất, là cơ sở cho
sự phát triển hiệu quả của doanh nghiệp
Mục tiêu cơ bản của biên chế nội bộ trong doanh nghiệp là sử dụng có hiệuquả nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của sản xuất kinh doanh nhằm tăng năng suấtlao động và nâng cao tính hiệu quả của doanh nghiệp; động viên, thúc đẩy nhânviên, tạo điều kiện cho họ bộc lộ, phát triển và cống hiến tài năng cho doanhnghiệp, giúp họ gắn bó, tận tâm, trung thành với doanh nghiệp
Biên chế nội bộ doanh nghiệp là một phần của quản trị nhân lực, là bộ phậnquan trọng trong quản trị doanh nghiệp vì suy cho cùng mọi hoạt động trong doanhnghiệp đều thực hiện bởi con người Xét về mặt kinh tế, bố trí nhân lực đúng giúpcho các doanh nghiệp khai thác các khả năng tiềm tàng, nâng cao năng suất laođộng và lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp về nguồn nhân lực Về mặt xã hội,biên chế nội bộ doanh nghiệp thể hiện quan điểm rất nhân bản về quyền lợi củangười lao động, đề cao vị thế và giá trị của người lao động, chú trọng giải quyết hàihòa mối quan hệ lợi ích giữa tổ chức, doanh nghiệp và người lao động
Nhận thức được tầm quan trọng của biên chế nội bộ nên các doanh nghiệp đềuchú trọng đến vấn đề này Tuy nhiên, trên thực tế công tác biên chế nguồn nhân lực
ở các doanh nghiệp hiện nay vẫn còn gặp rất nhiều vấn đề Những tồn tại trong vấn
đề này thực tế như thế nào, chúng tôi sẽ làm rõ hơn khi phân tích chương trình biênchế nội bộ nhân lực tại Nhà máy Cơ khí, Vũ khí và quang học nghiệp vụ (E112 –
Trang 4H56) Tên viết tắt: Nhà máy E112 – Bộ Công An.
B NỘI DUNG
I Cơ sở lý thuyết
Quá trình biên chế nội bộ là quá trình bố trí lại người lao động trong nội bộdoanh nghiệp để nhằm đưa đúng người vào đúng việc Biên chế nội bộ bao gồm:thuyên chuyển, đề bạt, xuống chức nhằm đáp ứng nhu cầu của sản xuất kinh doanh
và làm cho các nhu cầu trưởng thành và phát triển của cá nhân phù hợp với các yêucầu của doanh nghiệp
1 Thuyên chuyển (luân chuyển, điều động)
a, Khái niệm
Thuyên chuyển là việc chuyển người lao động từ công việc này sang công việckhác hoặc từ địa dư này sang địa dư khác
b, Nguyên nhân của thuyên chuyển:
Thuyên chuyển có thể được đề xuất từ:
- Doanh nghiệp: (thuyên chuyển không tự nguyện) có thể được thực hiện donhững lý do sau:
+ Để điều hòa nhân lực giữa các bộ phận hoặc để cắt giảm chi phí ởnhững bộ phận mà công việc kinh doanh đang bị suy giảm
+ Để lấp các vị trí việc làm đang còn trống do các lý do như mở rộngsản xuất, chuyển đi, chết, về hưu,chấm dứt hợp đồng
+ Để sửa chữa những sai sót do bố trí lao động
Trang 5- Người lao động: (thuyên chuyển tự nguyện) nhưng phải có sự chấp nhậncủa doanh nghiệp có thể do người lao động muốn thay đổi môi trường làmviệc, muốn thử thách bản thân ở một công việc mới.
c, Các dạng của thuyên chuyển
- Theo mục tiêu của doanh nghiệp:
+ Thuyên chuyển sản xuất: do nhu cầu của sản xuất, điều hòa lao động, tránhphải giãn thợ
+ Thuyên chuyển thay thế: để lấp vào vị trí làm việc còn trống
+ Thuyên chuyển sửa chữa sai sót: để sửa chữa các sai sót trong tuyển chọnhay bố trí lao động
- Theo thời gian:
+ Thuyên chuyển tạm thời: thuyên chuyển trong một thời gian ngắn để điềuhòa lao động, tận dụng lao động tạm thời…
+ Thuyên chuyển lâu dài: thuyên chuyển trong một thời gian dài để đáp ứngnhu cầu của sản xuất, để sửa chữa sai sót trong bố trí lao động, để tận dụng nănglực của cán bộ…
d, Những lưu ý khi thiết kế chương trình thuyên chuyển: để quản lý có hiệu quả
quá trình thuyên chuyển, tổ chức cần đề ra các chính sách và các quy định cụ thể vềthuyên chuyển, trong đó cần lưu ý đến các vấn đề sau:
Thứ nhất: xác định rõ trách nhiệm của những người liên quan đến hoạt động
thuyên chuyển trong tổ chức:
- Người có quyền đề xuất thuyên chuyển là các cán bộ lãnh đạo bộ phận,
Trang 6những người quản lý.
- Người tập hợp ý kiến thuyên chuyển, điều tiết, xem xét các vấn đề là cán bộchuyên trách nguồn nhân lực
- Người quyết định việc thuyên chuyển là cán bộ quản lý cấp cao
Thứ hai: khi thuyên chuyển cần đảm bảo sự phù hợp giữa trình độ của người
lao động và vị trí làm việc mới, thực hiện các hoạt động đào tạo và phát triển đểcung cấp các kiến thức và kỹ năng cần thiết cho người lao động
Thứ ba: khi thuyên chuyển cần lưu ý mối quan hệ giữa mức tiền công hiện tại
của người lao động với mức tiền công ở vị trí làm việc mới
Thứ tư: việc thuyên chuyển đối với những người “lao động có vấn đề” cần
phải được thực hiện bởi các thủ tục chặt chẽ, phải có các biện pháp giáo dục trướckhi thuyên chuyển, phải đươc sự đồng ý của quản lý bộ phận mới
2.Thăng tiến
a, Khái niệm
Thăng tiến là đưa người lao động vào vị trí làm việc mới,có quyền lợi nhiềuhơn,điều kiện làm việc tốt hơn,tiền lương cao hơn,cơ hội phát triển nhiều hơn tráchnhiệm phải lớn hơn
b, Mục đích
- Đối với doanh nghiệp: Đề cao thành tích của những người có đóng gópcho doanh nghiệp và đồng thời lấp những vị trí trống
- Đối với người lao động: Để đáp ứng nhu cầu phát triển cá nhân của họ
và giúp người lao động có cơ hội khẳng định bản thân
c, Các dạng đề bạt
Trang 7- Đề bạt ngang: chuyển người lao động từ vị trí làm việc ở bộ phận nàysang một vị trí việc làm ngang hoặc cao hơn ở bộ phận khác(chất lượng cuộcsống của người lao động cao hơn).
- Đề bạt thẳng: là chuyển người lao động ở vị trí thấp lên vị trí caonhưng trong cùng một bộ phận
d, Tác dụng của đề bạt
Đáp ứng nhu cầu về nhân lực và phát triển cá nhân người lao động
Kích thích người lao động nỗ lực phấn đấu
Gìn giữ nhân tài trong doanh nghiệp
e, Cơ sở của đề bạt
Các quyết định về đề bạt cần được đưa ra dựa trên các cơ sở sau:
- Kết quả thực hiện công việc của người lao động:
Trang 8đạt được những mục tiêu nghề nghiệp cụ thể Nêu rõ yêu cầu từng vị trí để bản thânngười lao động phấn đấu.
Thực hiện đào tạo người lao động trước quá trình thuyên chuyển
Chuẩn bị vị trí quay trở lại đề phòng người được đề bạt sang vị trí mới khônglàm việc được phải quay về vị trí cũ
Dựa vào kết quả đánh giá thực hiện công việc
Dựa vào năng lực trình độ của người lao động
II THỰC TRẠNG CỦA NHÀ MÁY E112 - BCA
1 Tổng quan chung về nhà máy
Trang 9Tên cơ quan: Nhà máy Cơ khí, Vũ khí và quang học nghiệp vụ (E112 – Viện H56– Tổng cục VI).
Tên viết tắt: Nhà máy E112 – Bộ công an
Địa chỉ: Khu công nghiệp An Ninh – Xã Lại Yên – Hoài Đức – Hà Nội
Vốn đầu tư ban đầu : Trên 130 tỷ VND
Nhà máy được khánh thành và chính thức đi vào hoạt động vào ngày19/8/2008
Nhà máy E112 được được trang bị những thiết bị công nghệ mới, hiện đạibao gồm các khu sản xuất chính và các công trình phụ trợ đảm bảo sản xuất sảnphẩm chuyên dụng và lưỡng dụng để đưa vào phục vụ công tác bảo đảm an ninhchính trị, trật tự an toàn xã hội mà không phải nhập khẩu của nước ngoài
Sản phẩm: sản xuất kinh doanh các mặt hàng theo bộ công an yêu cầu gồm+ Sản xuất các loại tủ :
-Tủ két sắt
Trang 10-Tủ hồ sơ
-Tủ bảo mật
+ Sản xuất các loại công cụ hỗ trợ: Khoá còng số 8, các loại quả nổ, súng đa năng,súng bắn lưới, các loại đạn …
Tổng số cán bộ công nhân viên Nhà máy hiện nay là: 151 người gồm 25 nữ,
126 nam Nhà máy có 33 cán bộ - chiến sỹ trong biên chế lực lương công an thamgia công tác quản lý, 118 công nhân hợp đồng dài hạn và ngắn hạn làm việc tại nhà
máy, Chi bộ có 24 đ/c Đảng viên.
Công nghệ : Các thiết bị dây chuyền công nghệ của 03 phân xưởng đượccung cấp từ Hàn Quốc , Trung Quốc ,Đài Loan và các nước G7 Các dây chuyềnthiết bị, công nghệ được đầu tư đồng bộ, hiện đại và được các nhà thầu cung cấpthiết bị hướng dẫn, chuyển giao công nghệ, đào tạo công nhân tại chỗ để tiếp quản
và vận hành có hiệu quả các thiết bị, công nghệ
Cơ cấu tổ chức
Trang 11Mô hình tổ chức bộ máy của nhà máy
Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của Nhà máy là cơ cấu theo mô hình trựctuyến chức năng hay còn gọi là cơ cấu hỗn hợp Theo kiểu cơ cấu này thì quản lýlãnh đạo phục tùng theo trực tuyến và theo chức năng, vẫn tuân thủ theo chế độ mộtthủ trưởng mà tận dụng được sự tham gia của các bộ phận chức năng, giảm bởtgánh nặng cho các cấp lãnh đạo cao nhất của Nhà máy
Có thể nói đây là Nhà máy đầu tiên của Bộ công an được Bộ quan tâm cả vềđầu tư, tổ chức cơ cấu và phạm vi hoạt động nhằm nâng cao khả năng khai tháchiệu quả vốn đầu tư và đáp ứng nhu cầu công tác chiến đấu của Ngành
Trang 12Văn phòng nhà máy có trách nhiệm giúp giám đốc dự thảo báo cáo, tổng hợpcác mặt công tác của nhà máy Tham mưu giám đốc xây dựng các nội quy, quy chếcông tác tuyển dụng, bồi dưỡng, đào tạo nguồn nhân lực, thực hiện chính sách chocán bộ - công nhân viên và duy trì quản lý công tác hậu cần và các mặt công táckhác của nhà máy :
1- Xây dựng lịch làm việc hàng tuần của Nhà máy, dự thảo báo cáo công táctheo tuần, tháng, quý, năm
2- Tổ chức công tác bảo mật và cấp phát, lưu giữ công văn tài liệu
3- Xây dựng và quản lý hệ thống thông tin liên lạc, hệ thống quản lý bằngmạng máy tính
4- Xây dựng nội quy, quy chế làm việc, quản lý lao động, thực hiện chế độchính sách cho cán bộ - công nhân viên
5- Xây dựng chức năng, nhiệm vụ của các phòng, ban, xưởng, thực hiệncông tác tuyển dụng cán bộ - công nhân theo quy định của Bộ
6- Phối hợp với ban kỹ thuật và các phân xưởng lập kế hoạch đào tạo kiểmtra bậc thợ nâng tay nghề của công nhân
7- Theo dõi công tác thi đua khen thưởng, xây dựng phòng trào thể thao, vănnghệ… Thực hiện công tác hậu cần, bếp ăn tập thể, công tác đối ngoại của nhàmáy
8- Thực hiện công tác phòng chống cháy nổ, phòng ngừa rủi ro
9- Tổ chức công tác bảo vệ, bảo mật, an toàn lao động, vệ sinh công nghiệp,
vệ sinh môi trường
10- Đề xuất Hội đồng thi đua của nhà máy thực hiện công tác khen thưởng,
kỷ luật đối với cán bộ, công nhân theo quy chế của cán bộ
11- Đề xuất tuyển dụng đảm bảo nguồn nhân lực cho yêu cầu sản xuất, kinh
Trang 13doanh của nhà máy.
13- Đề xuất mua sắm các trang thiết bị, dụng cụ phục vụ công tác chung củanhà máy
Văn phòng nhà máy do Phó Giám đốc chính trị hậu cần phụ trách chung Có 01
Chánh văn phòng và 01 Phó chánh văn phòng giúp việc
- Phòng cháy chữa cháy (1)
3 Ban tài chính – kế toán : Cán bộ 5, công nhân 4
Trách nhiệm : giúp Giám đốc nhà máy lập kế hoạch nhu cầu tài chính đảmbảo cho quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh (dài hạn, ngắn hạn), tổ chứccông tác kế toán theo Luật kế toán Tham mưu cho Giám đốc về công tác quản
Trang 14Trách nhiệm : xây dựng kế hoạch sản xuất hàng năm của Nhà máy theoyêu cầu của Bộ, của Tổng cục, của Viện và Công an các đơn vị, địa phương.Tham mưu giúp Giám đốc có những quyết định chính xác về định hướngchiến lược phát triển các sản phẩm có hàm lượng kỹ thuật cao trang bị chocông tác chiến đấu của lực lượng Công an và tham gia sản xuất các mặt hàngthị trường yêu cầu Xây dựng kế hoạch quảng bá các sản phẩm của Nhà máy,
tổ chức hội thảo lấy ý kiến khách hàng đề điều chỉnh chiến lược phát triển sảnxuất kinh doanh
Ban kế hoạch – kinh doanh nhà máy do đồng chí Trưởng ban phục trách, có
01 phó ban giúp việc
Tổ chức của Ban bao gồm:
- Tổ kế hoạch, vật tư.(2)
- Tổ kho(4), lái xe(2)
- Tổ maketting quảng bá sản phẩm(2)
5 Ban kĩ thuật và KCS : cán bộ 3, công nhân 7
Trách nhiệm : giúp Giám đốc triển khai toàn bộ công tác kỹ thuật của nhà máy,kiểm tra, duy trì sự hoạt động của các dây truyền thiết bị Tổ chức kiểm tra chấtlượng (KCS) sản phẩm kể cả nguyên liệu đầu vào Từ chối và đề xuất ngừng sảnxuất nếu yêu cầu vật tư và chất lượng sản phẩm sản xuất không đảm bảo
Ban kỹ thuật nhà máy do Phó giám đốc phụ trách kỹ thuật phụ trách chung có
01 Trưởng ban, 01 phó ban giúp việc:
Tổ chức của Ban bao gồm:
- Tổ thiết kế, lập quy trình công nghệ.(3)
- Tổ KCS sản phẩm và nguyên liệu đầu vào (3)
- Tổ kiểm tra kỹ thuật - thiết bị, an toàn lao động.(2)
Trang 156 Phân xưởng cơ khí đa năng (PX I): Cán bộ 1, công nhân 26
Trách nhiệm : thực hiện lệnh của Giám đốc nhà máy về công tác sản xuấttheo đề nghị của Ban kế hoạch – kinh doanh và yêu cầu của Ban kỹ thuật Tổ chứcquản lý toàn bộ các dây truyền thiết bị, máy móc được trang bị
Phân xưởng cơ khí đa năng nhà máy do Quản đốc phụ trách, có 01 Phó quảnđốc giúp việc Chia thành 4 tổ với 4 tổ trưởng
Tổ chức của phân xưởng bao gồm:
- Tổ cắt, uốn, hàn
- Tổ đột dập
- Tổ công nghệ cao CNC
- Tổ cặt gọt kim loại
7 Phân xưởng Vũ khí (PX II): Cán bộ 4, công nhân 40
Trách nhiệm : Giúp Giám đốc triển khai công tác sản xuất và lắp ráp các sản
phẩm vũ khí nghiệp vụ có chất lượng và hàm lượng kỹ thuật cao, phục vụ yêu cầutrang bị của lực lượng Công an nhân dân, quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật đượctrang bị
Phân xưởng II có 01 Quản đốc phụ trách và 01 Phó quản đốc giúp việc chiathành 5 tổ với 5 tổ trưởng
Tổ chức của Phân xưởng bao gồm:
- Tổ đúc
- Tổ khoan, taro
- Tổ đạn
Trang 16- Tổ công nghệ cao CNC.
- Tổ lắp ráp
8 Phân xưởng xử lý bề mặt (PX III): Cán bộ 5, công nhân 16
Trách nhiệm : Thực hiện lệnh của Giám đốc nhà máy về công tác sản xuất theo
đề nghị của Ban kế hoạch – kinh doanh và yêu cầu của Ban kỹ thuật Tổ chức quản
lý toàn bộ các dây truyền thiết bị máy móc được trang bị
Phân xưởng xử lý bề mặt nhà máy do Quản đốc phụ trách, có 01 Phó quản đốcgiúp việc Chia thành 3 tổ với 3 tổ trưởng
Tổ chức của phân xưởng bao gồm:
Biến động nhân sự qua các năm :
Trình độ công nhân viên nhà máy :
- Công nhân phổ thông : 7/122
- Tốt nghiệp trung cấp nghề : 22/122
- Tốt nghiệp cao đẳng : 18/122
Trang 17- Tốt nghiệp đại học chính quy : 24/122
- Đại học tại chức : 51/122
Tuổi trung bình của công nhân viên : 26
Phương thức trả công : Theo thâm niên làm việc + bằng cấp
2 Thực trạng công tác biên chế nội bộ của nhà máy
Những người liên quan :
- Người có quyền đề xuất : Trưởng phó các ban phân xưởng trở lên
- Người tập hợp nhu cầu : Chánh văn phòng quản lý nhân sự
- Người có quyền ra quyết định thuyên chuyển : Giám đốc
Trong vài trường hợp đặc biệt có những sự thay đổi cho phù hợp
a Thuyên chuyển
Thuyên chuyển do sản xuất : Do đặc điểm sản xuất kinh doanh nhiều loại sản
phẩm của nhà máy, mỗi sản phẩm đòi hỏi quy trình công nghệ khác nhau nên việcluân chuyển công nhân giữa các tổ đội trong một phân xưởng xảy ra tương đốithường xuyên khi nhà máy đi vào sản xuất sản phẩm mới Theo quy trình côngnghệ mà bộ phận kĩ thuật đưa ra, tổ kĩ thuật họp với ban quản đốc phân xưởng vàcác tổ trưởng đưa ra các điều chỉnh phù hợp Các quyết định điều chỉnh này do xảy
ra thường xuyên và mang tính chuyên môn cao, vì vậy, người đưa ra quyết địnhthuyên chuyển này là quản đốc phân xưởng Các quyết định thuyên chuyển nàykhông nhất thiết phải qua sự đồng ý của ban giám đốc Thuyên chuyển này thườngmang tính tạm thời, không ổn định Những người có tay nghề chuyên môn caođược làm việc cố định, ít bị chịu dạng thuyên chuyển này
Việc luân chuyển giữa 3 xưởng xảy ra ít hơn so với trong phân xưởng dođiều kiện yêu cầu về kĩ thuật cũng như tay nghề là khác nhau giữa 3 phân xưởng.Việc thuyên chuyển này đáp ứng kế hoạch sản xuất kinh doanh dài hạn của nhàmáy Cũng trên cơ sở họp bàn giữa bộ phận kĩ thuật và các quản đốc phân xưởngcùng với bộ phận quản lí nhân sự ở văn phòng, sự kí duyệt của giám đốc, và sựđồng ý của người lao động, quyết định thuyên chuyển ra đời Thuyên chuyển nàythường mang tính lâu dài
Mặt khác, sự tăng cường hoạt động của các bộ phận khác ngoài sản xuấtcũng dẫn đến các quyết định nhân sự Biến động nhân sự dạng này thường xảy ranhiều ở bộ phận văn phòng,đặc biệt là nhà bếp, canteen khi tính chuyên môn đặt ra