một số kinh nghiệm qua cấp cứu 347 bệnh nhân ngộ độc thực phẩm hàng loạt

MỘT SỐ KINH NGHIỆM QUA CẤP CỨU 347 BỆNH NHÂN NGỘ ĐỘC THỰC PHẨM HÀNG LOẠT Nguyễn Quốc Khánh, Hà Văn Lợi, Đỗ Quốc Huy, Bùi Minh Trạng.. Đặt vấn đề Ngộ độc thực phẩm HL thực sự là một th

MỘT SỐ KINH NGHIỆM QUA CẤP CỨU 347 BỆNH NHÂN

NGỘ ĐỘC THỰC PHẨM HÀNG LOẠT

Nguyễn Quốc Khánh, Hà Văn Lợi,

Đỗ Quốc Huy, Bùi Minh Trạng.

Bệnh Viện Nhân Dân 115

tp Hồ Chí Minh

Đặt vấn đề

 Ngộ độc thực phẩm HL thực sự là một thảm họa:

 Đối với cộng đồng dân cư hay một công sở, nhà máy xí nghiệp … dưới góc độ kinh tế, xã hội hay sức khỏe

 Đối với bất cứ một TTY tế, bệnh viện dưới góc độ tổ

chức tiếp nhận, cứu chữa

 3/10/2001- xảy ra vụ ngộ độc thực phẩm hàng loạt với 720 công nhân của 02 CTy Tân Phú Cường và S&H, P Tân Thới Nhất, Q.12, tp.HCM

Bệnh Viện Nhân Dân 115 tp hồ chí minh

 700 giường, ngày 3/10/01 có 1014 BN nội trú.

 Ngoài nh/vụ khám chữa bệnh còn có tr/nhiệm là

BV dã chiến tuyến cuối (KH phòng thủ 315).

 Luôn sẵn sàng đối phó với cấp cứu thảm họa:

 Các phương án cụ thể: thiên tai, chiến tranh, bạo động…

 Các tổ, đội cấp cứu lưu động

 Các cơ số trang thiết bị, thuốc men, …

Diễn biến vụ ngộ độc thực phẩm hàng loạt

 8h30: bắt đầu có hàng chục BN nhập khoa cấp cứu với bệnh cảnh giống nhau: đau bụng, nôn ói và tiêu chảy

Phản ứng của bệnh viện

 Khai thác thông tin sơ bộ:

 Còn có nhiều công nhân khác bị bệnh tương tự

 Có 02 công ty nằm gần nhau với tổng số hàng ngàn

công nhân có dấu hiệu bị ngộ độc thực phẩm hàng loạt

 Hội ý BGĐ với các trưởng khoa phòng liên quan.

 Thống nhất nhận định sẽ có cấp cứu hàng loạt

 Phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ phận, cá nhân

 Báo cáo sở Y tế thành phố về vụ việc, đề nghị:

 Tăng cường, phối hợp, chia sẻ nhận bệnh với các BV

 Chỉ đạo TTYT dự phòng, cô lập nguồn lây, xác định MB

Diễn biến tiếp theo

 9 - 11h30: hàng đoàn xe đủ loại (taxi, tải, xich lô, lam, gắn máy…) chở ào ạt BN nhập viện

Tổ chức tiếp nhận phân loại

 Chủ động liên lạc với 02 công ty xảy ra thảm hoạ để phân luồng vận chuyển BN đến BV khác.

 Tiến hành phân loại chọn lọc (triage) BN ngay

trên xe tại cổng BV - chia 03 nhóm:

 Nặng và nguy kịch: có dấu mất nước rõ, rối loạn huyết động, ý thức chuyển nhập khoa cấp cứu hoặc HSTC

 Vừa: chưa có dấu mất nước rõ hay RLHĐ  nhập

khoa truyền nhiễm, nội tiêu hóa

 Nhẹ: còn tự đi lại được  hướng dẫn tự nhập khoa phòng khác: Dịch Vụ, TM, VLTL, Ngoại

Phân luồng vận chuyển bệnh nhân

720 BN ngộ độc TP

347 BN nhập BVND 115

Nhóm Nhẹ

Cấp Cứu

Hồi Sức TC

Truyền NhiễmNội Tiêu Hóa

Khoa khác

(TM,Ngoại,VLTL )

Phân loại xắp xếp BN vào các khoa

Tổ chức điều trị

 Tăng cường nhân lực (Bs, Đd, Y công):

 Động viên người ra trực ở lại làm việc tiếp

 Điều động Bs khoa HSTC (bộ phận chống độc) đến các khoa hỗ trợ đánh giá BN nặng

 Tạm ngưng phục vụ BN vật lý trị liệu, dịch vụ…,

cho xuất viện sớm những BN nhẹ có thể ra được.

 Tận dụng tối đa:

 Diện tích có thể: hành lang, phòng trống …

 Giường bệnh: băng ca, ghế - giường xếp, bàn VLTL…

 Dồn bệnh nhân nhẹ dành giường cho cấp cứu

 Cấp phát bổ xung cơ số dịch truyền, kháng sinh…

Tổ chức thống kê, báo cáo, giám sát

 Nhanh chóng thành lập :

 Ban chỉ đạo gồm: GĐ trực tiếp chỉ huy,TP KHTH, TK Cấp cứu, TKHSTC, TK Truyền Nhiễm

 Tổ thống kê ghi nhận diễn tiến báo cáo kịp thời cho

BGĐ, sở y tế, UBNDTP

 Tổ XN, điều tra DT: lấy bệnh phẩm (phân, chất nôn, máu) cấy trùng phân lập MB cho số BN nặng (40 mẫu)

 Phối hợp với các cơ quan liên quan:

 BV, TTCC: trong vận chuyển, phân luồng BN

 TT Y tế dự phòng: điều tra dịch tễ

 Cơ quan báo, đài TH trong thông tin tuyên truyền

Đánh giá kết qủa

“Cơ bản Bệnh Viện Nhân Dân 115 đã tổ chức tốt việc cứu chữa một lượng lớn bệnh nhân ngộ độc thực phẩm hàng loạt trong trật tự, an toàn và đảm bảo chất lượng cấp cứu điều trị ”

nguyên nhân thành công

 Quan tâm, chỉ đạo sát sao của TW, UBND, Sở Ytế

 Luôn sẵn sàng trong CT phòng chống thảm họa (tp HCM tiến hành diễn tập hàng năm):

 Có phương án tổ chức thích hợp cho nhiều tình huống

 Có chuẩn bị sẵn bộ máy nhân sự, trang thiết bị, thuốc…

 Tích cực chủ động:

 Trong phân loại chọn lọc và phân luồng BN

 Phối hợp các bộ phận liên quan sức mạnh tập thể

Một số mặt còn hạn chế

 Trong công tác tổ chức - tiếp nhận:

 Chưa dự tính: quá đông BN nhập viện trong một khoảng thời gian ngắn (trong diễn tập tối đa 150-200/ngày)

 Chưa có phương án tiếp nhận trực tiếp từ cơ sở, hiện

trường (chỉ nhận theo tuyến, từ BV-TTYTcấp dưới)

 Chưa triển khai hệ thống quản lý chất thải, chủ động

ngăn chặn dịch nh/trùng nhiễm độc ăn uống trong BV

 Chưa có biểu mẫu dành cho cấp cứu ngộ độc TP hàng loạt đ/ứng y/cầu điều tra DT, n/c khoa học và điều trị

Một số mặt còn hạn chế (tiếp)

 Trong công tác chẩn đoán và điều trị:

 Chưa quan tâm đến yếu tố Tâm Lý Thảm Họa :

 1/3 số BN vì thấy người khác bị nôn ói, đau bụng và tiêu chảy nên cũng thấy đau bụng, buồn nôn…,

 Một số ít BN vì nghe nói sẽ được tiền đền bù của ông chủ.

 Chưa chú ý đúng mức đến việc lấy bệnh phẩm một

cách có hệ thống và khoa học  khó khăn cho kết luận

 Chưa thống nhất tiêu chuẩn chẩn đoán mức đoä nên truyền dịch đồng loạt cho cả BN mất nước nhẹ

Đề xuất từ thực tế

 Tổ chức diễn tập thực tế định kỳ với các phương án, tình huống cụ thể cho các cơ sở Y tế.

 Giảng dạy tại trường ĐH Y kiến thức về cấp cứu ngộ độc hàng loạt.

 Thống nhất toàn ngành biểu mẫu thống kê, b/cáo.

 Thành lập trung tâm chống độc tại các vùng nhằm

tư vấn, chỉ đạo, giúp đỡ các địa phương trong

công tác phòng chống ngộ độc.

Xin cám ơn sự chú ý của qúy vị đại biểu