Bai ghep thao giang truong Cuc hay- TAC DUNG CUA DONG DIEN

NỘI DUNGI/ Tác dụng nhiệt: Đèn sáng do vùng chất khí giữa hai dầu dây đèn phát sáng Qua các câu hỏi trên các em hãy hoàn thành kết luận cho phần này Kết luận: Dòng điện chạy qua chất khí

TRƯỜNG THCS HÒA BÌNH

Tổ: Vật Lý – Công Nghệ

Môn Vật Lý 7

PHỊNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 1: Chiều dòng điện được quy ước như thế

nào?

Trả lời:

Chiều dòng điện là chiều từ cực dương qua dây dẫn và các thiết bị điện tới cực âm của nguồn điện

Câu 2: Hãy nối tên một số bộ phận của mạch

điện với các kí hiệu tương ứng của nó ?

1- Nguồn điện

2- Hai nguồn điện mắc nối tiếp

3- Bóng đèn

4- Công tắc đóng

5- Công tắc mở

1 - c

2 - d

3 - b

4 - a

BÀI 22-23

TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN

nhìn thấy các điện tích dịch chuyển Nhưng ta có thể nhận biết được sự tồn tại của nó nhờ quan

sát các các tác dụng mà dòng điện gây ra

Các tác dụng của dòng điện là:

Và bây giờ chúng ta cùng tìm hiểu các tác

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

C1: Hãy kể tên một số dụng cụ, thiết bị thường dùng được đốt nóng khi có dòng điện chạy qua

Trả lời: Các dụng cụ, thiết bị được đốt nóng khi có dòng điện chạy qua là

Bàn là điệnBếp điện

Mỏ hàn điện

Và còn những dụng cụ thiết bị

Nồi cơm điện

C1: Bếp điện, mỏ

hàn điện, bàn là

điện, nồi cơm

điện,…

I/ Tác dụng nhiệt:

Lò nướng

Lò sưởiMáy sấy tóc

Như là

C1: Bếp điện, mỏ

hàn điện, bàn là

điện, nồi cơm điện,…

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt: C2:và tìm hiểu các nội dung sau đây: Hãy lắp mạch điện như sơ đồø hình 22.1

a) Khi đèn sáng, bóng đèn có nóng lên không? Bằng cách nào để xác nhận điều đó?

Bóng đèn bị nóng lên, ta có thể cảm thấy khi sờ bằng tay

b) Bộ phận nào của đèn bị đốt nóng mạnh và phát sáng khi có dòng điện chạy qua ?

Dây tóc bóng đèn

Hình 22.1

C1: Bếp điện, mỏ

hàn điện, bàn là

điện, nồi cơm điện,…

C2:

a) Bóng đèn bị nóng

lên, ta có thể cảm

thấy khi sờ bằng

tay

b)Dây tóc bóng đèn

I/ Tác dụng nhiệt:

Người ta thường dùng Vonfram để làm dây tóc bóng đèn vì vonfram có nhiệt

C1: Bếp điện, mỏ

hàn điện, bàn là

điện, nồi cơm điện,…

C2:

a) Bóng đèn bị nóng

lên, ta có thể cảm

thấy khi sờ bằng

tay

b)Dây tóc bóng đèn

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt: Qua các câu C1 và C2 các em rút

ra được nhận xét gì ?

Vật dẫn điện nóng lên khi có dòng điện chạy qua

 Nhận xét: Vật dẫn

điện nóng lên khi có

dòng điện chạy qua.

C1: Bếp điện, mỏ

hàn điện, bàn là

điện, nồi cơm điện,…

C2:

a) Bóng đèn bị nóng

lên, ta có thể cảm

thấy khi sờ bằng

tay.

b)Dây tóc bóng đèn.

I/ Tác dụng nhiệt:

Hình 22.2

C3 Các em hãy quan sát thí

nghiệm theo hình 22.2

 Vật dẫn điện nóng lên

khi có dòng điện chạy qua.

C1: Bếp điện, mỏ hàn

điện, bàn là điện, nồi cơm

điện,…

C2:

a) Bóng đèn bị nóng lên,

ta có thể cảm thấy khi

sờ bằng tay.

b) Dây tóc bóng đèn.

C3:

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt: Sau khi quan sát thí nghiệm hãy cho biết:

a) Có hiện tượng gì xảy ra với các mảnh giấy khi đóng công tắc?

b) Từ quan sát trên, hãy cho biết dòng điện đã gây tác dụng gì với dây sắt AB ?

Trả lời

a) Các mảnh giấy bị dây sắt đốt

cháy đứt và rơi xuống

b) Dòng điện đã làm cho dây sắt nóng lên (gây tác dụng nhiệt)

 Nhận xét: Vật dẫn điện

nóng lên khi có dòng điện

chạy qua.

C1: Bếp điện, mỏ hàn

điện, bàn là điện, nồi cơm

điện,…

C2:

a) Bóng đèn bị nóng lên,

ta có thể cảm thấy khi

sờ bằng tay.

b) Dây tóc bóng đèn.

C3:

a) Các mảnh giấy bị dây sắt

đốt cháy đứt và rơi

xuống.

b)Dòng điện đã làm cho dây

sắt nóng lên (gây tác

dụng nhiệt).

I/ Tác dụng nhiệt:

nóng lên

nhiệt độ phát sáng

 Kết luận:

Khi có dòng điện chạy

qua, các vật dẫn bị

nóng lên.

Dòng điện chạy qua

dây tóc bóng đèn làm

dây tóc nóng tới nhiệt

Qua các câu hỏi và thí nghiệm trên các em có kết luận gì về tác dụng nhiệt của dòng điện ?

 Nhận xét: Vật dẫn

điện nóng lên khi có

dòng điện chạy qua.

C1:

C2:

C3:

-Nguyên nhân gây ra tác dụng

nhiệt là do vật dẫn có điện trở

Tác dụng nhiệt có thể có lợi và

có hại.

-Để giảm tác dụng nhiệt người ta

làm dây dẫn bằng chất có điện

trở suất nhỏ.

-Ngày nay người ta đang cố gắng

sử dụng vật liệu siêu dẫn (có điện trở suất bằng 0)

I/ Tác dụng nhiệt: C4: Nếu trong mạch điện với dây

dẫn bằng đồng có nối xen một đoạn dây chì ( gọi là cầu chì) thì trong một số trường hợp do tác dụng nhiệt của dòng điện, dây dẫn có thể nóng lên trên 327oC

Hỏi khi đó có hiện tượng gì xảy ra với đoạn dây chì và với mạch

Khi có dòng điện chạy qua,

các vật dẫn bị nóng lên.

Dòng điện chạy qua dây tóc

bóng đèn làm dây tóc nóng

tới nhiệt độ cao và phát

sáng.

 Nhận xét: Vật dẫn

điện nóng lên khi có dòng

điện chạy qua.

C1:

C2:

C3:

C4: Dây chì nóng chảy và

bị đứt làm ngắt mạch điện.

K

Cầu chì

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

II/Tác dụng phát sáng: trọng của dòng điện là phát sáng Một trong những tác dụng quan

Nhiều loại đèn điện hoạt động dựa trên tác dụng này

1 Bóng đèn bút thử điện:

C5: Trong bóng đèn bút thử điện có chứa một chất khí ( khí nêôn) Hãy quan sát bóng đèn này và nêu nhận xét về hai đầu dây bên trong nó

Trả lời

Hai đầu dây bên trong bóng đèn của bút thử điện tách rời nhau

1 Bóng đèn bút thử điện:

I/ Tác dụng nhiệt:

II/Tác dụng phát sáng: C6: Hãy quan sát bóng đèn bút

thử điện khi nó phát sáng và trả lời câu hỏi sau đây:

Đèn sáng do hai đầu dây đèn nóng sáng hay do vùng chất khí

ở giữa hai đầu dây này phát sáng ?

1 Bóng đèn bút thử điện:

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

Đèn sáng do vùng chất khí giữa hai

dầu dây đèn phát sáng

Qua các câu hỏi trên các em hãy hoàn thành kết luận cho phần

này

Kết luận: Dòng điện chạy qua chất khí trong bóng đèn bút thử điện làm chất khí này

Kết luận: Dòng điện chạy

qua chất khí trong bóng

đèn bút thử điện làm

chất khí này phát sáng.

1 Bóng đèn bút thử điện:

phát sáng

I/ Tác dụng nhiệt:

II/Tác dụng phát sáng:

Kết luận: Dòng điện chạy

qua chất khí trong bóng

đèn bút thử điện làm

chất khí này phát sáng

1 Bóng đèn bút thử điện:

2 Đèn điôt phát quang (đèn

LED):

điôt phát quang để nhận biết hai bản kim loại to, nhỏ khác nhau ở bên trong đèn và hai đầu dây bên ngoài nối với chúng

Hình 22.4

I/ Tác dụng nhiệt:

II/Tác dụng phát sáng:

1 Bóng đèn bút thử điện:

I/ Tác dụng nhiệt:

II/Tác dụng phát sáng:

Kết luận: Dòng điện chạy

qua chất khí trong bóng

đèn bút thử điện làm

chất khí này phát sáng

1 Bóng đèn bút thử điện:

I/ Tác dụng nhiệt:

II/Tác dụng phát sáng:

2 Đèn điôt phát quang (đèn

LED):

Kết luận: Dòng điện chạy

qua chất khí trong bóng

đèn bút thử điện làm

chất khí này phát sáng.

1 Bóng đèn bút thử điện:

I/ Tác dụng nhiệt:

II/Tác dụng phát sáng:

Bản KL to

Bản KL nhỏ

NỘI DUNG b) Thắp sáng đèn điôt phát

quang bằng cách nối hai đầu dây của đèn vào hai cực của nguồn điện theo hình 22.5 Quan sát xem đèn có sáng không ?

Pin

K

2 Đèn điôt phát quang (đèn

LED):

Kết luận: Dòng điện chạy

qua chất khí trong bóng

đèn bút thử điện làm

chất khí này phát sáng.

1 Bóng đèn bút thử điện:

I/ Tác dụng nhiệt:

II/Tác dụng phát sáng:

Kết quả

+ _

Đèn LED chỉ sáng khi cực dương của pin nối với bản kim loại nhỏ của đèn

2 Đèn điôt phát quang (đèn

LED):

Kết luận: Dòng điện chạy

qua chất khí trong bóng

đèn bút thử điện làm

chất khí này phát sáng.

1 Bóng đèn bút thử điện:

I/ Tác dụng nhiệt:

II/Tác dụng phát sáng:

C7: Đèn LED chỉ sáng

khi cực dương của pin

nối với bản kim loại

nhỏ của đèn.

NỘI DUNG Các em hãy hoàn thành kết

luận cho phần này bằng cách chọn từ thích hợp điền vào chổ trống

Đèn điôt phát quang chỉ cho dòng điện đi qua theo nhất định và khi đó đèn sáng.

một chiều

2 Đèn điôt phát quang (đèn

LED):

Kết luận: Dòng điện chạy

qua chất khí trong bóng

đèn bút thử điện làm

chất khí này phát sáng.

II/Tác dụng phát sáng:

C7: Đèn LED chỉ sáng

khi cực dương của pin

nối với bản kim loại

nhỏ của đèn.

I/ Tác dụng nhiệt:

1 Bóng đèn bút thử điện:

Kết luận: Đèn điôt phát

quang chỉ cho dòng điện

đi qua theo một chiều

nhất định và khi đó đèn

sáng

Kết luận:

- Sử dụng đèn điôt góp phần làm giảm tác dụng nhiệt của dòng

điện, nâng cao hiệu suất sử dụng điện.

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

II/Tác dụng phát sáng:

1 Bóng èn bút thử điện:

2 Đèn điôt phát quang

(đèn LED):

Nào bây giờ chúng ta hãy vận dụng kiến thức đã học giải quyết các câu hỏi sau:

C8: Dòng điện không gây tác dụng nhiệt trong các dụng cụ nào dưới đây khi chúng hoạt động bình thường

A Bóng đèn bút thử điện

B Đèn điôt phát quang

C Quạt điện

D Không có trường hợp nào

I/ Tác dụng nhiệt:

1 Bóng èn bút thử điện:

II/Tác dụng phát sáng:

I/ Tác dụng nhiệt:

1 Bóng èn bút thử điện:

2 Đèn điôt phát quang

(đèn LED):

II/Tác dụng phát sáng:

I/ Tác dụng nhiệt:

1 Bóng èn bút thử điện:

2 Đèn điôt phát quang

(đèn LED):

II/Tác dụng phát sáng:

I/ Tác dụng nhiệt:

1 Bóng èn bút thử điện:

 Vận dụng:

C8: D

K

22.5 Nguồn điện là một chiếc pin với các cực (+) và(-) chưa biết Hãy nêu cách làm khi sử dụng đèn điôt phát quang để xác định xem A hay B là cực (+) của pin này và chiều dòng điện chạy trong mạch

2 Đèn điôt phát quang

(đèn LED):

II/Tác dụng phát sáng:

I/ Tác dụng nhiệt:

1 Bóng èn bút thử điện:

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

II/Tác dụng phát sáng:

1 Bóng đèn bút thử điện:

2 Đèn điôt phát quang

(đèn LED):

Pin

K

+ _

Trả lời

* Đóng khoá K, nếu đèn không sáng đổi hai đầu dây đèn Khi đèn sáng, bản kim loại nhỏ trong đèn LED nối với cực nào thì đó là cực dương Còn cực kia là cực âm

C8: D

 Vận dụng:

C9: Đóng khoá K, nếu

đèn không sáng đổi

hai đầu dây đèn Khi

đèn sáng, bản kim loại

nhỏ trong đèn LED nối

với cực nào thì đó là

cực dương Còn cực kia

là cực âm

I/ Tác dụng nhiệt:

Nhận xét: Vật dẫn điện

nóng lên khi có dòng điện

chạy qua

Kết luận:

Khi có dòng điện chạy qua,

các vật dẫn bị nóng lên

Dòng điện chạy qua dây tóc

bóng đèn làm dây tóc nóng

tới nhiệt độ cao và phát

sáng

II/Tác dụng phát sáng:

Kết luận: Dòng điện chạy

qua chất khí trong bóng

đèn bút thử điện làm

chất khí này phát sáng

1 Bóng đèn bút thử điện:

2 Đèn điôt phát quang (đèn

LED):

Kết luận: Đèn điôt phát

quang chỉ cho dòng

điện đi qua theo một

Bây giờ các em hãy nhắc lại xem sau bài này ta cần ghi nhớ những gì ?

Ghi nhớ:

•* Dòng điện đi qua mọi vật dẫn thông thường đều làm cho vật dẫn nóng lên Nếu vật dẫn nóng đến nhiệt độ cao thì phát sáng.

•* Dòng điện có thể làm sáng bóng đền bút thử điện và đèn điôt phát quang mặc dù các đèn này chưa nóng tới nhiệt độ cao.

Có thể em chưa biết

 Ngày nay đèn điốt phát quang được

dùng làm đèn báo ở nhiều dụng cụ và

thiết bị điện như rađiô, tivi, máy tính,

điện thoại di động, ổn áp,… Đèn này rất bền, rẻ tiền và tiết kiệm điện.

 Dòng điện chạy qua đèn ống, nhờ cơ chế đặc biệt, chất bột phủ bên trong thành ống phát sáng Đèn này nóng lên rất ít

nên tiêu thụ điện ít hơn so với đèn dây tóc nóng sáng.

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

 Vận dụng:

III/ Tác dụng từ:

1 Tính chất từ của nam

1 Nam châm vĩnh cửu:

Nam châm vĩnh cửu: có hai cực: cực Bắc (N), cực Nam (S)

2 Nam châm điện:

Nam châm điện cũng có hai cực

Nam châm điện

Kim nam châm

Gồm: Nam châm thẳng và kim nam châm.

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

 Vận dụng:

III/ Tác dụng từ:

1 Tính chất từ của nam

châm:

II/Tác dụng phát sáng:

Vậy theo các em mổi nam châm (nam châm điện và nam châm vĩnh cửu) có mấy cực ?

Trả lời:

Mổi nam châm có hai cực: Cực bắc (N), Cực nam (S).

 Mổi nam châm có hai

cực: Cực bắc (N), Cực

nam (S)

I/ Tác dụng nhiệt:

II/Tác dụng phát sáng:

 Vận dụng:

III/ Tác dụng từ:

1 Tính chất từ của nam

khi đưa nam châm lại gần vụn sắt, thép thì có hiện tượng gì xảy ra?

Trả lời:

Vụn sắt, thép bị nam châm hút.

vụn sắt, thép

Nam châm có tính chất từ

Vì có khả năng hút được

Trả lời:

 Nam châm có khả

năng hút được các

vật bằng sắt, thép

Các em quan sát thí nghiệm dưới đây và trả lời câu hỏi:

Khi đưa nam châm thẳng đến gần kim nam châm thì có hiện tượng gì ?

III/ Tác dụng từ:

1 Tính chất từ của nam

Nam châm điện

Đinh sắt

Kim nam châm

a) Đưa 1 đầu cuộn dây lại gần các đinh sắt nhỏ, các mẫu dây đồng hoặc nhôm Quan sát xem có hiện tượng gì xảy ra khi công tắc ngắt và công tắc đóng.

NỘI DUNG

I/ Tác dụng nhiệt:

 Vận dụng:

III/ Tác dụng từ:

1 Tính chất từ của nam

châm:

II/Tác dụng phát sáng:

 Mổi nam châm có hai

cực: Cực bắc (N), Cực

nam (S).

 Nam châm có khả

năng hút được các vật

bằng sắt, thép.

Qua câu C1 các em hãy hoàn thành kết luận:

1 Cuộn dây dẫn quấn quanh lõi sắt non có dòng điện chạy qua là ………

2 Nam châm điện có

………vì nó có khả năng làm quay kim nam châm và

hút các vật bằng sắt thép.

nam châm điện.

tính chất từ

Kết luận

 KẾT LUẬN

1 Cuộn dây dẫn quấn

quanh lõi sắt non có

dòng điện chạy qua là

nam châm điện

2 Nam châm điện có

tính chất từ vì nó có

khả năng làm quay

I/ Tác dụng nhiệt:

 Vận dụng:

III/ Tác dụng từ:

1 Tính chất từ của nam

châm:

II/Tác dụng phát sáng:

 Mổi nam châm có hai

cực: Cực bắc (N), Cực

nam (S).

 Nam châm có khả

năng hút được các vật

bằng sắt, thép.

 KẾT LUẬN

1 Cuộn dây dẫn quấn

quanh lõi sắt non có

dòng điện chạy qua là

nam châm điện

2 Nam châm điện có

tính chất từ vì nó có

khả năng làm quay

kim nam châm và hút

Tìm hiểu chuông điện

Hình 23.2 mơ tả cấu tạo của chuơng điện, trong đĩ miếng sắt được gắn với lá thép đàn hồi và khi chưa đĩng cơng tắc, miếng sắt luơn tì sát vào tiếp điểm.

I/ Tác dụng nhiệt:

 Vận dụng:

III/ Tác dụng từ:

1 Tính chất từ của nam

chuơng?

ChuôngCuộn dây

Chốt kẹp

Lá thép đàn hồi

Miếng sắt

Tiếp điểmĐầu gõ chuông

Sơ đồ mô tả

cấu tạo của

chuông điện.

Đóng công

tắc

C2 Khi đóng công tắc

 Cuộn dây : trở thành nam châm điện

 Miếng sắt : bị nam châm điện hút

 Đầu gõ chuông : đánh vào chuông 

Tạm dừng

Trả lời

Tạm dừng

C3 Ngay sau đó, mạch điện bị hở :

 Hãy chỉ ra chỗ hở mạch này

 Giải thích tại sao miếng sắt khi đó lại trở về tì sát vào tiếp điểm?

I/ Tác dụng nhiệt:

 Vận dụng:

III/ Tác dụng từ:

1 Tính chất từ của nam

châm:

C3 Chỗ hở mạch là ở chỗ miếng sắt bị hút rời khỏi tiếp điểm.

Khi mạch hở cuộn dây không có dòng điện chạy qua không có tính chất từ không hút miếng sắt do thanh kim loại đàn hồi làm cho miếng sắt trở về tiếp điểm.

C3 Chỗ hở mạch là ở

chỗ miếng sắt bị hút

rời khỏi tiếp điểm

Khi mạch hở cuộn dây

không có dòng điện

chạy qua không có

tính chất từ không

hút miếng sắt do

thanh kim loại đàn

hồi làm cho miếng sắt

trở về tiếp điểm

I/ Tác dụng nhiệt:

 Vận dụng:

III/ Tác dụng từ:

1 Tính chất từ của nam

châm:

II/Tác dụng phát sáng:

NỘI DUNG

C3 Chỗ hở mạch là ở

chỗ miếng sắt bị hút

rời khỏi tiếp điểm

Khi mạch hở cuộn dây

không có dòng điện

chạy qua không có

tính chất từ không

hút miếng sắt do

thanh kim loại đàn

hồi làm cho miếng sắt

trở về tiếp điểm

tiếp chừng nào công tắc còn đóng ?

C4 Khi miếng sắt tì

vào tiếp điểm mạch

điện kín, cuộn dây

có tính chất từ sẽ

hút miếng sắt, làm

đầu gõ chuông đập

vào chuông Sau đó

mạch điện lại hở

miếng sắt trở về tì

sát vào tiếp điểm

Quá trình cứ diễn ra

liên tục như thế

-Dòng điện gây ra xung quanh nó một từ trường Các đường dây cao áp có thể gây ra một điện từ

trường mạnh Các sinh vật trong đó có thể bị nhiễm điện do hưởng ứng khiến cho tuần hoàn máu bị ảnh hưởng.

-Để giảm tác dụng này cần xây

dựng đường dây cao áp xa khu

dân cư.

I/ Tác dụng nhiệt:

 Vận dụng:

III/ Tác dụng từ:

1 Tính chất từ của nam

châm:

II/Tác dụng phát sáng:

NỘI DUNG

C4 Khi miếng sắt tì

vào tiếp điểm mạch

điện kín, cuộn dây

có tính chất từ sẽ

hút miếng sắt, làm

đầu gõ chuông đập

vào chuông Sau đó

mạch điện lại hở

miếng sắt trở về tì

sát vào tiếp điểm

Quá trình cứ diễn ra

liên tục như thế

làm chuông kêu liên tiếp Có thể nói đó là biểu hiện tác dụng

cơ học của dòng điện Các động

cơ điện như: Quạt điện, máy bơm nước,… hoạt động dựa trên tác dụng này của dòng điện.