Tiết 110- Tiếng Việt 6 - Mai Hường

2-Xác định thành phần chính của câu sau: Trả lời: Thành phần chính của câu là những thành ph ầ n bắt buộc phải có mặt để câu có cấu tạo hoàn chỉnh và diễn đạt được một ý trọn vẹn.. Cá

Môn: Ng÷ V¨n 6

Gi¸o Viªn: Mai ThÞ H êng

Tr êng THCS Vò Ninh – Thµnh Phè B¾c Ninh Thµnh Phè B¾c Ninh

KIỂM TRA BÀI CŨ

Ngày mai, trên đất nước này, sắt, thép có thể nhiều hơn tre, nứa.

1-Thế nào là thành phần chính của câu?

2-Xác định thành phần chính của câu

sau:

Trả lời:

Thành phần chính của câu là những thành

ph ầ n bắt buộc phải có mặt để câu có cấu tạo hoàn chỉnh và diễn đạt được một ý trọn vẹn Thành phần chính gồm có chủ ngữ và vị ngữ.

CN1

VN

Tiết 110

CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN

Đọc đoạn văn sau:

Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài

Rồi, với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng:

- Hức! Thông ngách sang nhà ta? Dễ nghe

nhỉ! Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu được Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi Đào tổ nông thì cho chết!

Tôi về, không một chút bận tâm.

(Tô Hoài)

VÝ dô:

Các câu trong đoạn văn

Câu 1: Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một

hơi rõ dài

Câu 2: Rồi, với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng

Câu 3: Hức!

Câu 4: Thông ngách sang nhà ta?

Câu 5: Dễ nghe nhỉ!

Câu 6:Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu được

Câu 7: Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi

Câu 8: Đào tổ nông thì cho chết!

Câu 9: Tôi về, không một chút bận tâm

Kể

Bộc lộ cảm xúc

Tả

Hỏi Bộc lộ cảm xúc

Tả Cầu khiến Bộc lộ cảm xúc Nêu ý kiến

Mục đích nói

CÂU TRẦN THUẬT

(1) Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài ( kể )

(6) Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu được ( tả )

(2) Rồi, với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng ( tả )

(9) Tôi về, không một chút bận tâm ( nêu ý kiến )

VN2

CN

VN1

VN1 CN

VN

CN VN VN

CN

Em lµ häc sinh líp 6.

VN CN

(giíi thiÖu)

- Câu do 2 cụm CN - VN tạo thành: câu 6

- Câu do 1 côm CN - VN tạo thành: câu 1,2,9

* GHI NHỚ: SGK/101:

Câu trần thuật đơn là loại câu do một cụm C-V tạo thành, dùng để giới thiệu,

tả hoặc kể về một sự việc, sự vật hay

để nêu một ý kiến.

II Luyện tập:

Bài tập 1/ 101: Tỡm cõu trần thuật đơn trong đoạn trớch dưới đõy? Cho biết những cõu trần thuật đơn ấy được dựng làm gỡ?

Ngày thứ năm trờn đảo Cụ Tụ là một ngày trong trẻo, sỏng sủa

Từ khi cú vịnh Bắc Bộ và từ khi quần đảo Cụ Tụ mang lấy dấu

hiệu của sự sống con người thỡ, sau mỗi lần dụng bóo, bao giờ bầu trời Cụ Tụ cũng trong sỏng như vậy Cõy trờn nỳi đảo lại

thờm xanh mượt, nước biển lại lam biếc đặm đà hơn hết cả mọi khi, và cỏt lại vàng giũn hơn nữa Và nếu cỏ cú vắng tăm biệt tớch trong ngày động bóo, thỡ nay lưới càng thờm nặng mẻ cỏ gió đụi

(Nguyễn Tuõn)

Trả lời: Cỏc cõu trần thuật đơn là:

a) Ngày thứ năm trờn đảo Cụ Tụ là một ngày trong trẻo sỏng sủa (dựng để tả hoặc giới thiệu vẻ đẹp của Cô Tô )

b) Từ khi cú vịnh Bắc Bộ và từ khi cú quần đảo Cụ Tụ mang lấy dấu hiệu của sự sống con người thỡ sau mỗi lần dụng bóo, bao

giờ bầu trời Cụ Tụ cũng trong sỏng như vậy

(dựng để nờu ý kiến nhận xột về vẻ đẹp của bầu trời Cô Tô sau trận bão)

Bài tập 2/ 102: Dưới đõy là một số cõu mở đầu cỏc truyện em đó học Chỳng thuộc loại cõu nào và cú tác dụng gỡ?

a) Ngày xưa, ở miền đất Lạc Việt, cứ như bõy giờ là Bắc Bộ nước

ta, cú một vị thần thuộc nũi rồng, con trai thần Long nữ, tờn là Lạc Long Quõn

(Con Rồng, chỏu Tiờn)

b) Cú một con ếch sống lõu ngày trong một giếng nọ

( Ếch ngồi đỏy giếng)

c) Bà đỡ Trần là người huyện Đụng Triều

(Vũ Trinh)

Trả lời: - Cõu trần thuật đơn.

- Giới thiệu trực tiếp nhân vật: Lạc long Quân ;

Con ếch ; Bà đỡ Trần.

Bài tập 3/ 102: Cách giới thiệu nhân vật chính trong những truyện sau có gì khác với cách giới thiệu nhân vật nêu ở bài tập 2?

a) Tục truyền đời Hùng Vương thứ sáu, ở làng Gióng có hai vợ chồng ông lão chăm chỉ làm ăn và có tiếng là phúc đức Hai ông

bà ao íc có một đứa con Một hôm bà ra đồng trông thấy một dấu chân rất to, liền đặt bàn chân mình lên ướm thử để xem thua kém bao nhiêu Không ngờ về nhà bà thụ thai và mười hai tháng sau sinh một cậu bé mặt mũi rất khôi ngô

(Thánh Gióng)

b) Hùng Vương thứ m êi t¸m có một người con gái tên là Mị

Nương, người đẹp như hoa, tính nết hiền dịu Vua cha yêu

thương nàng hết mực, muốn kén cho con một người chồng thật xứng đáng

Một hôm có hai chàng trai đến cầu hôn

(Sơn Tinh, Thuỷ Tinh)

Tr¶ lêi:

-Giíi thiÖu nh©n vËt phô tr íc.

-Miªu t¶ viÖc lµm, quan hÖ cña c¸c nh©n vËt phô råi míi giíi thiÖunh©n vËt chÝnh

Bài 4/103: Ngoài tỏc dụng giới thiệu nhõn vật, những cõu mở đầu sau đõy cũn cú tỏc dụng gỡ?

b) Người kiếm củi tờn Mỗ ở huyện Lạng Giang, đang bổ củi ở

sườn nỳi, thấy dưới thung lũng phớa xa, cõy cỏ lay động khụng ngớt mới vỏc bỳa đến xem, thấy cú một con hổ trỏn trắng, cỳi

đầu cào bới đất, nhảy lờn, vật xuống, thỉnh thoảng lấy tay múc

họng, mở miệng nhe cỏi răng, mỏu me, nhớt dói trào ra

(Vũ Trinh)

Trả lời:

-Giới thiệu nhõn vật: Mỗ

+ Nghề nghiệp: làm nghề kiếm củi

+ Hoạt động: bổ củi.

Bài 5/103: Chính tả (nhớ – Thành Phố Bắc Ninh viết):

“L ợm” (từ Ngày Huế đổ máu đến nhảy trên

đ ờng vàng).

Ngày Huế đổ máu

Chú Hà Nội về

Tình cờ chú cháu

Gặp nhau hàng Bè

Chú bé loắt choắt

Cái xắc xinh xinh

Cái chân thoăn thoắt

Cái đầu nghênh nghênh

Ca lô đội lệch

Mồm huýt sáo vang

Nh con chim chích

Nhảy trên đ ờng vàng

Bài tập củng cố

• Em hãy khoanh tròn vào cõu trả lời đúng nhất.

Câu trần thuật đơn là:

A Câu do một cụm C-V tạo thành để giới thiệu sự vật,

sự việc.

B Câu dùng để nêu một ý kiến do một cụm C-V tạo thành

C Câu do một cụm C-V tạo thành dùng để giới thiệu, tả, kể về một sự vật sự việc hay để nêu một ý kiến

D Câu dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự vật, sự việc.

C

- Về nhà học thuộc ghi nhớ/ 101SGK.

- Làm bài tập 3(c), 4(a).

- Viết một đoạn văn ngắn (5 đến 7 cõu) trong đó

- Xem trước bài : Cõu trần thuật đơn cú từ “là”.

KÝNH CHóC C¸C THÇY C¤ M¹NH KHOÎ.

Chóc c¸c em häc giái !