tiểu luận luật kinh doanh ban kiểm soát công ty cổ phần

Ban kiểm soát trong công ty cô phần đóng một vai trò quan trọng là giám sát hoạt động của Hội đồng quản trị, tống giám đốc, giám đốc nhằm ngăn chặn và phát hiện những trường hợp sai phạm

Nw NÓ Net Mở Mi Mực M Mi Mi Nư/Àz 34 Non ben ke Sur

Tiểu luận luật kinh doanh

Ban kiểm soát công ty cô phân

Nee Nae Nae Na Nae Nae Nee New Nae Nae Me Nee Nee Naw Nae Mae

Lu t kinh doanh GVHD: LS.Ths Lé Minh Nh t

MUC LUC

I GIOI THIEU DE TAI

1 Cơ sở hình thành đề tài . s-s<<ssss=sseessssessssessssessssrssee 2

II NOI DUNG DE TAI

1 Khái quát chung về công ty cỗ phần,

2 Những quy định về ban kiểm soát trong công ty cỗ phần theo

pháp luật hiện hành

2.1 Ban kiỂm soát -.-.scecsesesesesesesesesestststststsessee 5 2.2 Tiêu chuẩn và điều kiện làm thành viên Ban kiểm soát 5 2.3 Quyên và nhiệm vụ của Ban kiểm soát .s-s 6 2.4 Quyền được cung cấp thông tin cia Ban kiểm soát 7 2.5 Thù lao và lợi ích khác của thành viên Ban kiểm soát 7 2.6 Nghĩa vụ của thành viên Ban kiểm soát .-.ssss° 8 2.7 Miễn nhiệm, bãi nhiệm ban kiểm soát . «- 9

3 Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả của Ban kiểm soát

trong công ty cỗ phần ở nước ta

3.1 Thực tiễn hoạt động của Ban kiếm soát trong công ty cô

3.2 Một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả của Ban kiếm

Tài liệu tham khảo

Phụ lục: Một số Báo cáo của Ban kiêm soát của các công ty cô phân nắm 2011

Lu t kinh doanh GVHD: LS.Ths Lé Minh Nh t

L GIỚI THIÊU ĐÈ TÀI

Sau 30 năm xây dựng nên kinh tế kế hoạch hóa tập trung, hơn 10 năm xây

dựng nên kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đã

nhận ra rằng cần phải có những doanh nghiệp có sức cạnh tranh cao, làm tiền đề thúc

đây các thành phân kinh tế Điều này chỉ có thể thực hiện bởi một loại hình doanh

nghiệp là công ty cô phần

Công ty cô phần xuất hiện từ lâu ở các nước tư bản và nó rất phố biến ở các nước đó Nhưng ở Việt Nam công ty cổ phần chỉ được chú ý và phát triển trong một thập ký gần đây Khi chưa có Luật doanh nghiệp thì công ty cỗ phần hoạt động theo Luật công ty nhưng lúc Luật doanh nghiệp ra đời ( tháng 12 năm 1999) thì công ty

cổ phần được xác định rõ ràng và day đủ hơn, là một trong những loại hình doanh

nghiệp được quy định trong Luật doanh nghiệp Cũng từ đó mà công ty cô phần phát triển mạnh hơn và ngày càng phát huy được những ưu thế của nó trong nên kinh tế

So với các loại hình doanh nghiệp khác thì công ty cô phần có ưu thế trong việc huy động nguồn vốn nhàn rỗi trong công chúng Mặt khác với việc hình thành thị trường chứng khoán ở nước ta thì công ty cô phần là điều kiện quan trọng và tiên quyết cho

sự hoạt động của thị trường này Từ đó thúc đây nền kinh tế phát triển

Tuy vậy, để kiểm soát được hoạt động của công ty cỗ phan nham muc dich đem lại lợi ích cho tất cả cô đông cũng như nâng cao hoạt động của công ty thì cần

phải có những quy định cụ thể, đáp ứng được sự phát triển mạnh mẽ hiện nay của loại hình công ty cô phân

Thực tiễn cho thấy, hiện nay những quy định của pháp luật về công ty cô

phan ở Việt Nam còn nhiều 16 hong lớn, còn nhiều kẽ hở, bất cập trong việc thi

hành Đặc biệt là trong cơ cầu tô chức, vận hành của công ty cỗ phân

Ban kiểm soát trong công ty cô phần đóng một vai trò quan trọng là giám sát hoạt động của Hội đồng quản trị, tống giám đốc, giám đốc nhằm ngăn chặn và phát hiện những trường hợp sai phạm, thiếu sót, bất minh, bất hợp lý, xung đột lợi ích trong việc quản lý, điều hành công ty Ban kiểm soát còn đóng vai trò quan trọng trong việc đề xuất các biện pháp, giải pháp khắc phục,cải tiến hoạt động quản lý, điều hành công ty đạt được hiệu quả cao nhất Tuy vậy, thực tế ở Việt Nam cho thấy

Ban kiểm soát đã chưa thể hiện day đủ vai trò bảo vệ cổ đông và nhà đầu tư, do đó rủi ro mà nhà đầu tư và cỗ đông phải gánh chịu từ sự hoạt động kém hiệu quả của

Ban kiểm soát là rất lớn Nguyên nhân dẫn đến rủi ro trên cũng do những quy định

3

Lu t kinh doanh GVHD: LS.Ths Lé Minh Nh t

của pháp luật về hoạt động của ban kiêm soát trong công ty cổ phần còn nhiều kẽ hở dẫn đến hiệu quả của ban kiểm soát không cao gây nhiều tôn thất cho công ty cũng như các cô đông của công ty cô phần

Nhận biết tầm quan trọng của Ban kiểm soát trong công ty cô phần với những kiến thức còn hạn chế, em chọn đề tài “ Hoạt động của Ban kiểm soát trong công ty

cô phần hiện nay”

Ban kiểm soát đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình kiểm tra, kiểm soát của Hội đồng quản trị và Ban giám đốc Tuy vậy, trong thời gian vừa qua, có rất nhiều việc làm sai trái của Hội đồng quản trị và Ban giám đốc ảnh hường nghiêm trọng đến lợi ích của cô đông nhưng không hề có tiếng nói cảnh cáo từ Ban kiểm soát cho đến khi sự việc được phát hiện Có thể thấy, Ban kiểm soát trong công ty cô

phần chưa phát huy hết được vai trọng của mình trong việc giám sát hoạt động của

công ty cô phần, giảm rủi ro và đem lại lợi ích cho cỗ đông và nhà đầu tư

Với ý nghĩa như trên, bài nghiên cứu “ Hoạt động của Ban kiểm soát trong công ty cô phần hiện nay” nhằm mục đích:

- _ Đánh giá tông quát quá trình hoạt động của Ban kiểm soát trong các công ty

cô phần hiện nay theo Luật doanh nghiệp 2005

- Phân tích và phát hiện các quy định bất cập, chưa hợp lý, còn thiếu sót của Luật doanh nghiệp 2005 về Ban kiểm soát trong công ty cô phần

- - Đưa ra các giải pháp khắc phục nhằm góp phần xây dựng một khung pháp lý hoàn chỉnh hơn, giúp Ban kiểm soát phát huy được hết vai trò của mình trong công ty cô phân

- - Phạm vi không gian:

Đề tài này chỉ nghiên cứu trong phạm vi các công ty cô phần ở Việt Nam theo Luật doanh nghiệp 2005

- Pham vi thoi gian:

Nghiên cứu các công ty cô phần từ tháng 1 năm 2006 đến nay

4 Phương pháp nghiên cứu:

Đề tài sử dụng các phương pháp sau:

- Phuong phap thu thập thong tin:

Lu tkinh doanh GVHD: LS.Ths Lé Minh Nh t

+ Tham khao sach, bao

+ Các trang thông tin trên Internet

- Su dung phương pháp thống kê, phân tích, đối chiếu, so sánh hoạt động của Ban kiêm soát trong các công ty cô phân

- _ Phương pháp tong hop thong tin, sử dụng và kế thừa các nghiên cứu của các

tô chức

Đề tài sử dụng nhiều phương pháp để làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn đôi với hoạt động của Ban kiêm soát trong công ty cô phân từ đó đưa ra phương hướng hoàn thành pháp luật vê hoạt động của Ban kiêm soát trong công ty cô phân

5 Bố cục của bài tiểu luận

Chương 1: Khái quát chung về công ty cổ phần

Chương 2: Những quy định về Ban kiểm soát trong công ty cô phần theo pháp luật hiện hành

Chương 3: Một số biện pháp nhăm nâng cao hiệu quả của Ban kiểm soát trong công ty cô phần hiện nay

Lu t kinh doanh GVHD: LS.Ths Lé Minh Nh t

II NOI DUNG DE TAI

1 Khái quát chung về công ty cô phần

Ld Khái niềm

Theo Điều 77 Luật Doanh nghiệp, Công ty cô phân là doanh nghiệp, trong đó:

- _ Vốn điều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cô phân;

- CỔ đông có thê là tổ chức, cá nhân; số lượng cỗ đông tối thiểu là ba và không hạn chế số lượng tối đa;

- CỔ đông chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của

doanh nghiệp trong phạm vi số vốn đã góp vào doanh nghiệp;

- Cổ đông có quyền tự do chuyển nhượng cô phần của mình cho người khác, trừ trường hợp là cố đông sở hữu cỗ phần ưu đãi biểu quyết và cô phần phố thông của cô đông sáng lập

- _ Công ty cô phần có tư cách pháp nhân kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh

- _ Công ty cô phần có quyền phát hành chứng khoán các loại để huy động vốn

1.2 Đặc điểm

a) Vệ thành viên góp vốn:

Thành viên góp vốn trong công ty cô phần có thê là cá nhân hoặc tô chức, gọi chung là cô đông số lượng ít nhất là 3 và không hạn chế số lượng tối đa Đặc điểm này cho phép công ty cô phân có thê phát triên rất lớn về số lượng cô đông tham gia b) Cổ động chịu trách nhiệm hữu hạn trên phạm vì số vẫn đã góp và được tự

do chuyên nhượng cô phân:

Các cổ đông chỉ chịu trách nhiệm trên phạm vi số vốn đã góp (không ảnh hưởng đến các tài sản còn lại của cổ đông) và trong quá trình nắm giữ cỗ phân, cô đông có quyên tự do chuyên nhượng cô phần này cho bất cứ ai và bất cứ lúc nào Tuy nhiên, đối với cỗ đông sở hữu cỗ phần ưu đãi biểu quyết và cô phần phố thông của cô đông sáng lập thì việc chuyển nhượng cô phân phải chịu một số giới hạn c) Công ty có tt cách pháp nhân:

Công ty được xem như có tư cách pháp nhân từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh và công ty chỉ chịu trách nhiệm hữu hạn trên vốn của công

ty, gọi là vốn điều lệ, là phần vốn góp của các cô đông

Lu t kinh doanh GVHD: LS.Ths Lé Minh Nh t

d) Công ty được quyên phát hành tất cả chứng khoán:

Đây là đặc điểm cho phép công ty cỗ phần có thê thu hút nguồn vốn rất lớn và rất nhanh vì trong quá trình hoạt động, công ty cỗ phần được quyên phát hành tất cả chứng khoán đề huy động vốn

2 Những quy định về ban kiếm soát trong công ty cô phần theo pháp luật

hiện hành

2.1 Quy định về thành lập Ban kiểm soái

- _ Theo Điều 95, Luật Doanh nghiệp, Ban Kiểm soát sẽ phải được thành lập khi công ty có trên 11 cô đông là cá nhân hoặc có cô đông là tổ chức sở hữu trên 50% tổng số cô phần của công ty

- _ Việc biểu quyết bầu thành viên Ban kiểm soát phải thực hiện theo phương thức dồn phiếu, theo đó mỗi cổ đông có tổng số phiếu biểu quyết tương ứng với tông số cô phần sở hữu nhân với số thành viên được bầu của Ban kiểm soát và cô dông có quyền dồn hết tổng số phiếu bầu của mình cho một hoặc một số ứng viên

2.2 Cơ cấu Ban kiểm soát Công ty cô phân

- _ Ban kiểm soát có từ ba đến năm thành viên nếu Điều lệ công ty không có quy định khác; nhiệm kỳ của Ban kiểm soát không quá năm năm; thành viên Ban

kiểm soát có thê được bầu lại với số nhiệm kỳ không hạn chế

- _ Các thành viên Ban kiểm soát bầu một người trong số họ làm Trưởng ban kiểm soát Quyền và nhiệm vụ của Trưởng ban kiểm soát do Điều lệ công ty quy định Ban kiểm soát phải có hơn một nửa số thành viên thường trú ở Việt

Nam và phải có ít nhất một thành viên là kế toán viên hoặc kiểm toán viên

- _ Trong trường hợp vào thời điểm kết thúc nhiệm kỳ mà Ban kiểm soát nhiệm

kỳ mới chưa được bầu thì Ban kiểm soát đã hết nhiệm kỳ vẫn tiếp tục thực

hiện quyền và nhiệm vụ cho đến khi Ban kiểm soát nhiệm kỳ mới được bầu

và nhận nhiệm vụ

(Theo điều 121 Luật Doanh Nghiệp 2003)

2.3 Tiêu chuẩn và điều kiện làm thành viên Ban kiểm soát

Theo điều 122 Luật Doanh nghiệp, thành viên Ban kiểm soát phải có tiêu

chuân và điêu kiện sau đây:

- _- Từ 21 tuổi trở lên, có đủ năng lực hành vi dân sự và không thuộc đôi tượng

bị câm thành lập và quản lý doanh nghiệp theo quy định của Luật này;

Lu t kinh doanh GVHD: LS.Ths Lê Minh Nh t

- _- Không phải là vợ hoặc chồng, cha, cha nuôi, mẹ, mẹ nuôi, con, con nuôi, anh, chị, em ruột của thành viên Hội đồng quản trị, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc và người quản lý khác

- - Thanh viên Ban kiểm soát không được giữ các chức vụ quản lý công ty Thành viên Ban kiểm soát không nhất thiết phải là cổ đông hoặc người lao động của công ty

2.4 Quyên và nhiệm vụ của Ban kiẫm soát

- Ban kiểm soát thực hiện giám sát Hội đồng quản trị, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc trong việc quản lý và điều hành công ty; chịu trách nhiệm trước Đại hội đồng cô đông trong thực hiện các nhiệm vụ được giao

- Kiểm tra tính hợp lý, hợp pháp, tính trung thực và mức độ cần trọng trong

quản lý, điều hành hoạt động kinh doanh, trong tô chức công tác kế toán,

thống kê và lập báo cáo tài chính

- Tham định báo cáo tình hình kinh doanh, báo cáo tài chính hàng năm và sáu tháng của công ty, báo cáo đánh giá công tác quản lý của Hội đông quản trị

- _ Trình báo cáo thâm định báo cáo tài chính, báo cáo tình hình kinh doanh hàng năm của công ty và báo cáo đánh giá công tác quản lý của Hội đồng quản trị lên Đại hội đồng cổ đông tại cuộc họp thường niên

- Xem xét số kế toán và các tài liệu khác của công ty, các công việc quản lý, điều hành hoạt động của công ty bất cứ khi nào nếu xét thấy cần thiết hoặc theo quyết định của Đại hội đồng cỗ đông hoặc theo yêu cầu của cô đông hoặc nhóm cô đông sở hữu trên 10% tổng số cô phần phố thông trong thời hạn liên tục ít nhất 6 tháng hoặc tỉ lệ nhỏ hơn theo quy định của Điều lệ

- _ Khi có yêu cầu của cô đông hoặc nhóm cô đông quy định tại khoản 2 Điều 79 của Luật này, Ban kiểm soát thực hiện kiểm tra trong thời hạn bảy ngày làm

việc, kế từ ngày nhận được yêu cầu Trong thời hạn mười lăm ngày, kế từ

ngày kết thúc kiêm tra, Ban kiểm soát phải báo cáo giải trình về những vấn đề

được yêu cầu kiểm tra đến Hội đồng quản trỊ và cô đông hoặc nhóm cỗ đông

có yêu câu

- _ Việc kiểm tra của Ban kiểm soát quy định tại khoản này không được cản trở hoạt động bình thường của Hội đồng quản trị, không gây gián đoạn điều hành hoạt động kinh doanh của công ty

- Kiến nghị Hội đồng quản trị hoặc Đại hội đồng cô đông các biện pháp sửa đối, bố sung, cải tiến cơ cầu tổ chức quản lý, điều hành hoạt động kinh doanh của công ty

Lu tkinh doanh GVHD: LS.Ths Lé Minh Nh t

- Khi phat hién c6 thanh vién H6i đồng quan tri, Giam đốc hoặc Tổng giấm đốc

vi phạm nghĩa vụ của người quản lý công ty quy định tại Điều 119 của Luật này thì phải thông báo ngay bằng văn bản với Hội đồng quản trị, yêu cầu người có hành vi vi phạm chấm dứt hành vi vi phạm và có giải pháp khắc phục hậu quả

- - Thực hiện các quyền và nhiệm vụ khác theo quy định của Luật này, Điều lệ

công ty và quyết định của Đại hội đồng cô đông

- Ban kiém soát có quyền sử dụng tư vấn độc lập để thực hiện các nhiệm vụ được g1ao

- Ban kiểm soát có thể tham khảo ý kiến của Hội đồng quản trị trước khi trình

báo cáo, kết luận và kiến nghị lên Đại hội đồng cô đông

2.5 Quyên được cung cấp thông tin của Ban kiểm soát

- _ Thông báo mời họp, phiếu lẫy ý kiến thành viên Hội đồng quản trị và các tài liệu kèm theo phải được gửi đến thành viên Ban kiểm soát cùng thời điểm và theo phương thức như đối với thành viên Hội đồng quản trị

- - Báo cáo của Giám đốc hoặc Tổng giám đốc trình Hội đồng quản trị hoặc tài liệu khác do công ty phát hành được gửi đến thành viên Ban kiểm soát cùng thời điểm và theo phương thức như đối với thành viên Hội đồng quản trị

- Thanh vién Ban kiểm soát có quyền tiếp cận các hồ sơ, tài liệu của công ty lưu giữ tại trụ sở chính, chỉ nhánh và địa điểm khác; có quyền đến các địa điểm nơi người quản lý và nhân viên của công ty làm việc

- _ Hội đồng quản trị, thành viên Hội đồng quản trị, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, người quản lý khác phải cung cấp đầy đủ, chính xác và kịp thời thông tin, tài liệu về công tác quản lý, điều hành và hoạt động kinh doanh của công

ty theo yêu cầu của Ban kiểm soát

(Theo điều 124 Luật Doanh Nghiệp 2003) 2.6 _ Thù lao và lợi ích khác của thành viên Ban kiểm soát

Trong trường hợp Điều lệ công ty không có quy định thì thù lao và lợi ích

khác của thành viên Ban kiểm soát được thực hiện theo quy định sau đây:

- _ Thành viên Ban kiểm soát được trả thù lao theo công việc và được hưởng các lợi ích khác theo quyết định của Đại hội đồng cô đông Đại hội đồng cô đông

quyết định tổng mức thù lao và ngân sách hoạt động hàng năm của Ban kiểm soát căn cứ vào số ngày làm việc dự tính, số lượng và tính chất của công việc

và mức thù lao bình quân hàng ngày của thành viên;

Lu t kinh doanh GVHD: LS.Ths Lé Minh Nh t

- Thanh vién Ban kiểm soát được thanh toán chỉ phí ăn, ở, đi lại, chi phí sử

dụng dịch vụ tư vẫn độc lập với mức hợp lý Tống mức thù lao và chi phí này không vượt quá tổng ngân sách hoạt động hàng năm của Ban kiểm soát đã được Đại hội đồng cô đông chấp thuận, trừ trường hợp Đại hội đồng cỗ đông

có quyết định khác;

- _ Thù lao và chi phí hoạt động của Ban kiểm soát được tính vào chi phí kinh doanh của công ty theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp, pháp luật có liên quan và phải được lập thành mục riêng trong báo cáo tài chính hàng năm của công ty

2.7 Nghĩa vụ của thành viên Ban kiểm soát

Theo điều 126 Luật kinh doanh, nghĩa vụ của Ban kiểm soát viên được quy định như sau:

- Tuân thủ đúng pháp luật, Điều lệ công ty, quyết định của Đại hội đồng cô

đông và đạo đức nghề nghiệp trong thực hiện các quyền và nhiệm vụ được

giao

- _ Thực hiện các quyền và nhiệm vụ được giao một cách trung thực, cần trọng, tốt nhất nhằm bảo đảm lợi ích hợp pháp tối đa của công ty và cô đông của công ty

- _ Trung thành với lợi ích của công ty và cô đông công ty; không được sử dụng

thông tin, bí quyết, cơ hội kinh doanh của công ty, lạm dụng địa vị, chức vụ

và tài sản của công ty để tư lợi hoặc phục vụ lợi ích của tổ chức, cá nhân

khác

- _ Các nghĩa vụ khác theo quy định của Luật này và Điều lệ công ty

- _ Trường hợp vi phạm nghĩa vụ quy định tại các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều này

mà gây thiệt hại cho công ty hoặc người khác thì các thành viên Ban kiểm

soát phải chịu trách nhiệm cá nhân hoặc liên đới bồi thường thiệt hại đó

Moi thu nhập và lợi ích khác mà thành viên Ban kiểm soát trực tiếp hoặc gián

tiêp có được do vi phạm nghĩa vụ quy định tại khoản 3 Điêu này đêu thuộc sở hữu của công ty

- Trường hợp phát hiện có thành viên Ban kiểm soát vi phạm nghĩa vụ trong thực hiện quyền và nhiệm vụ được giao thì Hội đồng quản trị phải thông báo bang văn bản đến Ban kiểm soát; yêu cầu người có hành vi vi phạm chấm đứt

hành vi vi phạm và có giải pháp khắc phục hậu quả

10