TƯ TƯỞNG “QUÂN SỰ LẤY CHÍNH TRỊ LÀM GỐC” CỦA HỒ CHÍ MINH

TƯ TƯỞNG “QUÂN SỰ LẤY CHÍNH TRỊ LÀM GỐC” CỦA HỒ CHÍ MINH Tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh là một di sản quý báu có ý nghĩa dân tộc, quốc tế to lớn. Tư tưởng quân sự của Hồ Chí Minh là quan điểm và lý thuyết của Người về việc xây dựng nền quốc phòng, lực lượng vũ trang, về những vấn đề có tính quy luật của khởi nghĩa vũ trang và chiến tranh cách mạng, về chính trị và quân sự. Tư tưởng quân sự của Người đã kế thừa tư tưởng quân sự truyền thống của dân tộc và tiếp thu những tinh hoa quân sự nhân loại.

TƯ TƯỞNG “QUÂN SỰ LẤY CHÍNH TRỊ LÀM GỐC” CỦA HỒ CHÍ MINH

ThS Hoàng Ngọc Vĩnh, ĐHKH Huế

Chủ tịch Hồ Chí Minh, lãnh tụ tối cao và vĩ đại của Đảng và của dân tộc, nhà chính trị kiệt xuất, đồng thời là nhà quân sự lỗi lạc của cách mạng Việt Nam

Tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh là một di sản quý báu có ý nghĩa dân tộc, quốc tế to lớn Tư tưởng quân sự của Hồ Chí Minh là quan điểm và lý thuyết của Người về việc xây dựng nền quốc phòng, lực lượng vũ trang, về những vấn đề có tính quy luật của khởi nghĩa vũ trang và chiến tranh cách mạng, về chính trị và quân sự Tư tưởng quân sự của Người đã kế thừa tư tưởng quân sự truyền thống của dân tộc và tiếp thu những tinh hoa quân sự nhân loại

Là bộ phận cấu thành quan trọng của tư tưởng Hồ Chí Minh, tư tưởng của Người về quân sự là cốt lõi đường lối quân sự của Đảng Cộng sản Việt Nam, góp phần phát triển truyền thống quân sự của dân tộc lên đỉnh cao mới của thời đại Một trong các nội dung quan

trọng của tư tưởng Hồ Chí Minh về quân sự là quan điểm “ quân sự lấy chính trị làm gốc”,

“quân sự phải phục tùng chính trị”.

Hồ Chí Minh là người sáng lập ra quân đội nhân dân Việt Nam Người đã trực tiếp

biên soạn và chỉ đạo biên soạn nhiều tác phẩm về quân sự như: “Cách đánh du kích”, “Phép dùng binh của Tôn Tử”, “Cách huấn luyện quân sự của Khổng Minh”, “Kinh nghiệm du kích Nga”, “Kinh nghiệm du kích Tàu”, “Chính trị viên trong quân đội”, “Công tác chính trị trong quân đội” dùng làm tài liệu huấn luyện cán bộ, chiến sỹ cách mạng và chỉ đạo

cuộc đấu tranh vũ trang của dân tộc Việt Nam

Rút kinh nghiệm của cách mạng trong nước và cách mạng thế giới, Người khẳng định tính tất yếu của việc “lấy bạo lực cách mạng chống lại bạo lực phản cách mạng” Bởi vì “chế độ thực dân, tự bản thân nó, đã là một hành động bạo lực của kẻ mạnh đối với kẻ yếu rồi”1

Do đó, nhất định phải có “một cuộc khởi nghĩa vũ trang ở Đông Dương”2 Vì độc lập tự do không thể cầu xin mà có được, và để giành chính quyền tất yếu nhân dân ta phải sử dụng bạo lực cách mạng, đập tan ách thống trị của chúng Người khẳng định: “Trong cuộc đấu tranh gian khổ chống kẻ thù của giai cấp và của dân tộc, cần dùng bạo lực cách mạng chống lại bạo lực phản cách mạng, giành chính quyền và bảo vệ chính quyền”3

Tư tưởng bạo lực cách mạng của Hồ Chí Minh, trước hết thống nhất với yêu hòa bình và chủ nghĩa nhân đạo Suốt cuộc đời, Người cùng toàn Đảng, toàn dân phấn đấu cho mục tiêu cách mạng và hòa bình trong độc lập, tự do Giá trị nổi bật của thiên tài quân sự ở Hồ Chí Minh là kiên định hòa bình để trì hoãn và giải quyết chiến tranh, dùng vũ lực chỉ là bất

1 Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội, 2000, tập 1, trang 96.

2 Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội, 2000, tập 1, trang 468.

3 Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội, 2000, tập 12, trang 304.

khả kháng, tất cả vì lợi ích và hạnh phúc của nhân dân trên hết, trước hết Từ 1945-1946, khi độc lập dân tộc ngàn cân treo sợi tóc, Người đã sử dụng mọi biện pháp hòa bình để giữ gìn độc lập dân tộc: hòa hoãn với thực dân Pháp để đuổi quân giặc Tưởng ra khỏi Việt Nam; Chấp nhận sang Pháp với tư cách là thượng khách của nước Pháp mặc dù thừa biết dã tâm của thực dân Pháp muốn tách Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủ tướng Phạm Văn Đồng ra khỏi Việt Nam để dễ thực hiện mưu đồ xâm lược của chúng Chỉ đến khi chúng ta càng nhân nhượng chúng càng lấn tới thì Người mới ra lời kêu gọi toàn dân dùng vũ lực để đánh đuổi thực dân giữ gìn độc lập dân tộc Ngay khi phải dùng bạo lực cách mạng, chiến tranh cách mạng để chống lại chiến tranh xâm lược, Người vẫn muốn tránh chiến tranh, vẫn tìm mọi cách cứu vãn hòa bình Người tuyên bố: “Đồng bào tôi và tôi thành thực muốn hòa bình Chúng tôi không muốn chiến tranh Cuộc chiến tranh này chúng tôi muốn tránh bằng đủ mọi cách Nhưng cuộc chiến tranh ấy, nếu người ta buộc chúng tôi phải làm thì chúng tôi sẽ làm Chúng tôi không lạ gì những điều đang đợi chúng tôi Nước Pháp có những phương tiện ghê gớm, và cuộc chiến đấu sẽ khốc liệt, nhưng dân tộc Việt Nam đã sẵn sàng chịu đựng tất cả, chứ không chịu mất tự do”4 Khi chiến tranh đã xảy ra, Người vẫn đề nghị: “Chính phủ và nhân dân Pháp chỉ cần có một cử chỉ công nhân độc lập và thống nhất của nước Việt Nam là chấm dứt được những tai biến này; hòa bình và trật tự sẽ trở lại ngay tức khắc”5 Chính lẽ đó, trong cả hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Người luôn viết thư kêu gọi các bên ngồi vào Hội nghị hòa bình để giải quyết chiến tranh bằng thương lượng

Theo Người: “Dùng binh là việc nhân nghĩa, muốn cứu nước, cứu dân”6 Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, chiến tranh ở Việt Nam là cuộc chiến của toàn dân chống ngoại xâm, bao gồm cả ba thứ quân: quân chủ lực, quân địa phương và dân quân tự vệ Sức mạnh bạo lực cách mạng là sự kết hợp sức mạnh của quân sự với chính trị và ngoại giao Trong đó sức mạnh quân sự là đòn đánh quyết định, sức mạnh chủ yếu chiến thắng quân thù trong toàn bộ cuộc chiến là sức mạnh chính trị và sức mạnh ngoại giao Sức mạnh bạo lực cách mạng về quân sự là sự kết hợp quân đội chính quy, du kích và binh vận Trong đó sức mạnh quân đội chính quy và du kích là đòn quyết định, sức mạnh chủ yếu để chiến thắng kẻ thù tàn bạo là binh vận, mà đóng góp của tình báo là cực kỳ quan trọng và to lớn Sức mạnh bạo lực cách mạng trong tư tưởng quân sự của Hồ Chí Minh chủ yếu còn là sức mạnh của chiến tranh nhân dân: toàn dân kháng chiến, toàn diện kháng chiến, trường kỳ kháng chiến đặt lợi ích và hạnh phúc của nhân dân lên trên hết, trước hết

Cơ sở quân sự của tư tưởng Hồ Chí Minh về khởi nghĩa toàn dân, chiến tranh nhân dân, quốc phòng toàn dân và lực lượng vũ trang nhân dân chính là “lấy dân làm gốc”, “dân là chủ” theo phương châm “quân với dân như cá với nước”7, “tất cả sức mạnh đều từ dân mà ra”8 Coi trọng việc giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa chính trị và quân sự, chính trị và

4 Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội, 2000, tập 4, trang 473.

5 Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội, 2000, tập 5, trang 12.

6 Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội, 2000, tập 4, trang 251.

7 Xem Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội, 2000, tập 11, trang 350.

8 Xem Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội, 2000, tập 4, trang 101; tập 5, trang 55, 409.

chiến tranh, Người khẳng định vai trò quyết định của chính trị trong mọi hoạt động quân sự, từ việc vạch đường lối chiến lược, phát động tập hợp quần chúng đấu tranh vũ trang, xây dựng và sử dụng lực lượng đến việc củng cố hậu phương, căn cứ địa cách mạng, nâng cao trạng thái chính trị, tinh thần của quân đội, v.v Chính vì thế mà cuộc cách mạng do Người và Đảng Cộng sản Việt Nam do Người sáng lập, lãnh đạo là nhằm thực hiện mục tiêu chính trị:

“giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội, giải phóng con người”, thực hiện

“độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội”, là làm cho “nước ta hoàn toàn được độc lập, dân ta hoàn toàn được tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng phải được học hành”9

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, quân sự phục vụ cho chính trị là một quan điểm cơ bản, đấu tranh chính trị và chiến tranh quân sự luôn gắn bó với nhau Người khẳng định, mọi hoạt động quân sự phải đứng vững trên lập trường chính trị giai cấp công nhân, đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, toàn diện và trực tiếp của Đảng Cộng sản Việt Nam Người chỉ rõ: “Quân sự mà không có chính trị như cây không có gốc, vô dụng lại có hại”10 Chính vì thế mà trong quân đội, từ đại đội trở lên đều phải có chính trị viên, chính ủy Nghiêm chỉnh chấp hành sự lãnh đạo của Đảng là nguyên tắc cao nhất, là nhân tố quyết định sự trưởng thành, sức mạnh chiến đấu của các lực lượng vũ trang

Quan điểm “quân sự lấy chính trị làm gốc”, “quân sự phải phục tùng chính trị” là một nội dung cốt lõi của tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh, là nguyên tắc cơ bản có ý nghĩa chỉ đạo mọi lực lượng, mọi hoạt động quân sự của Đảng và nhân dân ta trong khởi nghĩa vũ trang và trong chiến tranh cách mạng Đó là nhân tố quyết định làm nên những chiến thắng tuyệt vời của dân tộc ở Hội nghị Giơ-ne-vơ, Hội nghị Pa-ri và nhất là Đại thắng Mùa Xuân năm 1975 Chiến thắng này đã không diễn ra cảnh người Việt tàn sát lẫn nhau như kẻ thù đã từng tuyên truyền Trái lại, chiến thắng này đã bao gồm việc gìn giữ, bảo vệ tốt nhất tính mạng con người, tài sản của nhân dân, của đất nước: Toàn bộ sỹ quan và binh sĩ ngụy chỉ sau một thời gian học tập, cải tạo, được hưởng chính sách khoan hồng, nhân đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, đã trở về sum họp, đoàn tụ với gia đình, chung sức xây dựng cuộc sống mới; Hầu hết các tỉnh lỵ, thành phố, thị xã, thị trấn ở miền Nam được giữ gần như nguyên vẹn Đây là chiến công vĩ đại, tuyệt vời nhất của dân tộc, là chiến thắng của ý chí cách mạng tiến công, chiến thắng của đường lối, phương pháp cách mạng đúng đắn, khoa học, nhân đạo đúng như nguyện ước của Bác Hồ

Ngày nay, tư tưởng “quân sự lấy chính trị làm gốc” của Người vẫn luôn là ngọn đuốc soi đường cho Việt Nam trong giữ gìn độc lập dân tộc nói chung, trong đấu tranh khẳng định và giành chủ quyền của Việt Nam tại Hoàng Sa, Trường Sa nói riêng Chủ tịch Hồ Chí Minh là vị anh hùng giải phóng dân tộc vĩ đại của nhân dân Việt Nam, là thiên tài quân sự của Việt Nam, là nhà hoạt động xuất sắc của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, một chiến sĩ kiên cường của phong trào giải phóng dân tộc trong thế kỷ XX Người đã từng khẳng định:

“trong thời đại đế quốc chủ nghĩa, ở một nước thuộc địa nhỏ, với sự lãnh đạo của giai cấp vô

9 Xem Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội, 2000, tập 12, trang 517.

10 Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội, 2000, tập 6, trang 318.

sản và đảng của nó, dựa vào quần chúng nhân dân rộng rãi trước hết là nông dân và đoàn kết được mọi tầng lớp nhân dân yêu nước trong mặt trận thống nhất, với sự ủng hộ của phong trào cách mạng thế giới, trước hết là của phe xã hội chủ nghĩa hùng mạnh, nhân dân nước đó nhất định thắng lợi”11 Chính vì thế, chúng ta không chỉ đàm phán song phương Việt–Trung, mà vấn đề này phải trở thành một nội dung lớn của các Hội nghị thượng đỉnh các nước ASEAN, chúng ta cũng có thể kiện ra Tòa án quốc tế tranh thủ sự đồng tình ủng hộ, giúp đỡ của nhân loại tiến bộ, yêu chuộng hòa bình thế giới để giành và giữ chủ quyền của Việt Nam tại Hoàng Sa và Trường Sa Trung thành với tư tưởng Hồ Chí Minh, kiên định con đường hòa bình, đặt quyền lợi và hạnh phúc của nhân dân lên trên hết, trước hết, đồng thời Việt Nam phải không ngừng củng cố, xây dựng, phát triển an ninh, quốc phòng toàn dân theo hướng tiến tiến, hiện đại nhằm mục đích Hòa bình, Giữ vững biên cương của Tổ quốc

11 Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQG, Hà Nội, 2002, tập 9, tr.315 - 316