Yêu cầu sử dụng tiếng việt có tính nghệ thuật

 * Chỉ ra sự khác biệt giữa từ phát âm theo địa phương so với những từ tương ứng trong ngôn ngữ tòan dân ở bài tập 1b..  * Tóm lại , Khi nói, cần phát âm theo âm thanh chuẩn; khi viết

Tiết 74-75 – Tiếng Việt

Những yêu cầu về sử dụng Tiếng Việt

I/ Sử dụng đúng theo các chuẩn mực của

Tiếng Việt:

 1.Các yêu cầu cơ bản :

 a Về ngữ âm – chữ viết :

 *Đọc và phát hiện lỗi chính tả để sửa lại cho đúng trong phần 1a.

 - Giặc giặt : nói và viết sai phụ âm cuối.

 - Dáo ráo : nói và viết sai phụ âm đầu.

 - lẽ, đỗi lẻ, đổi : phát âm sai thanh, viết sai lỗi chính tả

 * Chỉ ra sự khác biệt giữa từ phát âm theo địa phương so với những từ tương ứng trong ngôn ngữ tòan dân ở bài tập 1b.

 - dưng mà  nhưng mà; giời  trời; bẫu 

bão

 => phát âm theo ngôn ngữ địa phương

thường có sự biến âm.

 * Tóm lại , Khi nói, cần phát âm theo âm

thanh chuẩn; khi viết, cần viết đúng theo quy tắc hiện hành về chính tả và chữ viết nói

chung

 b.Về từ ngữ :

 * Phân tích và sửa các câu sai ở phần 2a, 2b.

 - Dùng từ “ chót lọt ” : từ không thích hợp 

“ phút chót”, “phút cuối ”.

 - Dùng từ “ truyền tụng ”: nhầm lẫn từ Hán Việt, từ gần âm, gần nghĩa  truyền thụ, truyền đạt .

 -Cụm từ “… mắc và chết các bệnh truyền nhiễm ” : kết hợp từ sai  … mắc và chết vì các bệnh truyền nhiễm

 * Tóm lại, khi dùng từ ngữ đúng với hình thức cấu tạo, đúng với ý nghĩa, đúng với đặc điểm ngữ pháp chung của Tiếng Việt .

 c.Về ngữ pháp :

 * Sửa lỗi về ngữ pháp trong các câu 3a- 3b- 3c :

 - 3a:

 + Câu 1: Nguyên nhân sai : do không phân định rõ ràng thành phần trạng ngữ và chủ ngữ ( có 3 cách sửa).

 + Câu 2: câu có kết cấu CV chưa rõ ràng.( thêm từ ngữ làm CN hoặc thêm VN).

 -3b: câu 1và 2 sai nhầm lẫn giữa thành phần phụ

với thành phần chủ ngữ

 -3c : sai chủ yếu về về liên kết các câu trong đọan

thiếu logic  sắp xếp lại câu, vế câu, thay đổi một số từ ngữ để nội dung câu chặt chẽ hơn

 *Tóm lại, khi viết câu cần chú ý về :

cấu tạo câu cho đúng với qiu tắc ngữ

pháp tiếng Việt, diễn đạt đúng các quan hệ ý nghĩa, sử dụng dấu câu thích hợp;

 d.Về phong cách ngôn ngữ :

 * Sửa những từ không phù hợp với phong cách ngôn ngữ ở phần 4a-4b-4c :

 - 4a Từ “ Hòang hôn ” là từ dùng trong p/c ngôn ngữ văn chương, không thể dùng trong phong cách ngôn ngữ hành chính  thay bằng từ “ chiều ”

 -4b : từ “hết sức” là từ dùng trong p/c ngôn ngữ khẩu ngữ không dùng trong văn bản nghị luận  thay bằng

“ rất ” hoặc “ vô cùng ”.

 - 4c Đọan văn sử dụng ngôn ngữ sinh họat :

 + Dùng các từ xưng hô ( bẩm cụ, con ).

 + Dùng các thành ngữ ( trời chu đất diệt, một thước

cắm dùi…)

 + Dùng các từ ngữ mang sắc thái khẩu ngữ ( sinh ra,

coo dám nói gian, …)

 * Tóm lại, khi nói và viết, cần sử dụng ngôn ngữ ( từ ngữ, câu văn, cách phát âm , cách thức trình bày …) phù hợp

với đặc trưng và tính chuẩn mực của từng phong cách ngôn ngữ

2/ Ghi nhớ ( sgk )

 * Phân tích hiệu quả biểu đạt của việc dùng ẩn dụ và

so sánh

 -Trong câu 1:

 - Các từ “ đứng”, “quỳ ” được dùng với nghĩa chuyển

câu tục ngữ mang tính hình tượng và tính biểu cảm cao

 - Câu 2: Các cụm từ “ chiếc nôi xanh ”, “ cái máy điều hòa khí hậu ” đều biểu thị cây cối nhưng mang tính

hình tượng và biểu cảm hơn khi diễn tả về vai trò của cây cối với cuộc sống con người.

 - Câu 3 : Đọan văn dùng phép điệp, phép đối, nhịp điễu dứt khóat, khỏe khoắn …  làm cho lời kêu gọi tòan quốc kháng chiến của Bác thêm hùng hồn và có sức thuyết phục cao

 2 Ghi nhớ ( sgk)

III/ Luyện tập :

 1 Bài 1 : Lựa chọn những từ ngữ viết đúng ( nhóm 1)

 2 Bài 2 :Phân tích tính chính xác và tính biểu cảm của các từ

“lớp” , “sẽ” trong Di chúc của Hồ Chí Minh

 ( nhóm 2)

 3 Bài 3: Phân tích chỗ đúng sai của các câu trong đọan văn ( nhóm 3 ).

 4 Bài 4: Phân tích sắc thái biểu cảm và tính hình tượng cũng như cấu trúc ngữ pháp trong đọan văn ( nhóm 4 ).

 5 Bài 5 : Tự sửa các lỗi sai trong bài số 5 ( làm độc lập ).