bài 47: Ảnh của 1 vật tạo bởi thấu kính hội tụ

Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ: 1.. Thí nghiệm: * Mục đích: Quan sát ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ.. Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hộ

Trang 1

Giáo viên: Đỗ Khắc Cường

Phòng GD – ĐT Thanh Liêm

Trường THCS Thanh Lưu

Trang 2

1 Hãy nêu cách nhận biết thấu kính hội tụ?

2 Từ điểm sáng S hãy nêu đường truyền của ba tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ?

Trả lời:

1 Thấu kính hội tụ có:

2 Đường truyền của ba tia sáng đặc biệt từ S qua thấu kính hội tụ:

F

F’

S

O

Trang 3

Một thấu kính hội

tụ được đặt sát vào mặt trang sách Khi

từ từ dịch chuyển thấu kính hội tụ ra

xa, kích thước dòng chữ thay đổi như thế nào? Vì sao vậy?

Trang 4

I Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ:

1 Thí nghiệm:

* Mục đích: Quan sát ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ.

* Dụng cụ:

+ Một thấu kính hội tụ có

f = 12cm.

+ Một giá quang học.

+ Một màn hứng ảnh.

+ Một cây nến và một b ật lửa

I Đặc điểm của ảnh của

một vật tạo bởi thấu kính

hội tụ:

1.Thí nghiệm:

* Tiến hành thí nghiệm:

B1: Cả vật và màn đều được đặt vuông góc với trục chính của thấu kính hội tụ có f = 12 cm

B2: Đặt vật ở các vị trí khác nhau,di chuyển màn → quan sát ảnh rõ nét trên màn

Trang 5

* Tiến hành thí nghiệm trả lời C1;C2;C3 ghi các nhận xét vào bảng 1.2f

f=12 cm

d: khoảng cách từ vật đến TKHT

A

B

* Tiến hành thí nghiệm:

hội tụ:

1.Thí nghiệm:

a Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự:

b.Đặt vật trong khoảng tiêu cự:

C1 Đặt vật ở xa thấu kính và màn ở sát thấu kính Từ từ dịch chuyển màn ra xa thấu kính cho đến khi xuất hiện ảnh rõ nét của vật ở trên màn, đó là ảnh thật Cho biết : Ảnh thật cùng chiều hay ngược chiều so với vật ?

C2 Dịch vật vào gấn thấu kính hơn Tiến hành thí

nghiệm như trên, có thu được ảnh của vật trên màn nữa không ? Cho biết : Ảnh thật hay ảnh ảo ?Ảnh cùng

chiều hay ngược chiều so với vật ?

C3 Hãy chứng tỏ không hứng được ảnh của vật ở trên màn Hãy quan sát ảnh của vật qua thấu kính Cho

biết : Ảnh thật hay ảnh ảo ?Ảnh cùng chiều hay ngược chiều , lớn hơn hay nhỏ hơn vật ?

Trang 6

1) Vật đặt ngoài khoảng tiêu cự:

 Ảnh thật ngược chiều với vật, nằm tại tiêu điểm thấu kính

F



F



f f

a) Vật đặt ở rất xa thấu kính:

Trang 7

d > 2f C2)

-Ảnh thật, ngược chiều với vật, nhỏ hơn vật

F



F



0

Vật đặt cách thấu kính 1 khoảng d > 2f:

Trang 8

-  Ảnh thật, ngược chiều với vật lớn hơn vật

F



F



f d

Dịch chuyển vật lại gần thấu kính

cách TK 1 khoảng d: f< d< 2f

Trang 9

b) Đặt vật trong khoảng tiêu cự:

Dịch chuyển vật lại gần thấu kính

cách thấu kính 1 khoảng d: d< f

-  Ảnh không hứng được trên màn, ảnh này là ảnh ảo , cùng chiều , lớn hơn vật

F



f d

F



Trang 10

Kết quả

Vật đặt

Khoảng cách vật đến TK

(d)

Ảnh thật hay ảo

Cùng chiều hay ngược chiều với vật

Lớn hơn hay nhỏ

hơn vật

1

2

3

4

2) GHI CÁC NHẬN XÉT Ở TRÊN VÀO BẢNG 1:

Vật ở rất xa Ảnh thật Ngược chiều Nhỏ hơn vật

Ảnh ảo Cùng chiều Lớn hơn vật

d> 2f

f<d<2f d<f

Chú ý:

 Một điểm sáng nằm ngay trên trục chính, ở rất xa thấu kính, cho ảnh tại tiêu điểm của thấu kính

Vật vuông góc trục chính của thấu kính cho ảnh cũng vuông góc với trục chính

Trang 11

II Cách dựng ảnh:

1 Dựng ảnh của điểm sáng S nằm ngoài trục chính có d > f

* S’ là ảnh của S qua thấu kính hội tụ.

* Cách dựng: + Vẽ 2 tia tới đặc biệt

→ Dựng 2 tia ló tương ứng.

→ Giao điểm của 2 tia ló là ảnh của điểm sáng

hội tụ:

1.Thí nghiệm:

b.Đặt vật trong khoảng tiêu cự:

II Cách dựng ảnh:

1 Dựng ảnh của điểm

sáng S nằm ngoài trục

chính có d > f

a Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự:

2.Kết luận: (SGK)

S’

S

F

F’

O

* Quan sát chùm sáng từ S phát ra.

Trang 12

F

S

S′

Do đó chúng ta chỉ cần vẽ 2 tia là đủ

DỰNG ẢNH CỦA ĐIỂM SÁNG S TẠO BỞI TKHT

o

Trang 13

II Cách dựng ảnh:

2 Dựng ảnh của một vật sáng AB qua thấu kính hội tụ (AB ⊥ trục chính;

A ∈ trục chính), f = 12 cm

* Đặc điểm ảnh: + Ảnh thật

+ Ngược chiều + Nhỏ hơn vật

* Đặc điểm ảnh: + Ảnh ảo

+ Cùng chiều + Lớn hơn vật

Dựng ảnh A’B’ của AB và nhận xét đặc điểm ảnh trong 2 trường hợp sau:

a) d = 36cm b) d = 8cm

A

B

A’

B’

B

A

A’

B’

C ách dựng : + Dựng ảnh của điểm B

+ Từ B’ dựng B’A’ ⊥ trục chính

F

F’

Trang 14

III) VẬN DỤNG:

AB = h = 1cm

OA = d = 36cm

OF=OF’= f = 12cm

A’B’ = h’=? cm

C6.

' '

OF B

A

OI

=

Mà OI = AB

O A B

A O

A

AO B

A

AB

' '

'

36 1

=

⇒

12

1

' '

'B = A O −

12 '

36 )

2 ( );

1

(

−

=

⇒

O A O

A

⇒A’O = 18cm , A’B’ = h’ = 0,5cm

A

F

F’

0

B

A’ B’

I

' '

a

' a ' ' '

Trang 15

AB = h = 1cm

OA = d = 8cm

OF=OF’= f = 12cm

A’B’ = h’=? cm

'

OI OF

A B A F

Mà OI = AB

' ' ' ' ' '

1 8

AB AO

A B AO A B AO

⇒ = ⇒ = (1)

12

1

' '

'B = A O +

12 '

8 )

2 ( );

1

(

+

=

⇒

O A O

A

⇒A’O = 24cm , A’B’ = h’ = 3cm

B’

B I

C6.

' '

a

' a ' ' '

Trang 16

Khi dịch chuyển thấu kính từ từ ra xa trang sách,ảnh của dòng chữ quan sát qua thấu kính cùng chiều va øto hơn dòng chữ thật trên trang sách Đó là ảnh ảo tạo bởi TKHT

Khi dịch chuyển thấu kính ra xa một khoảng cách

nhất định nào đó, ta nhìn thấy ảnh của dòng chữ

ngược chiều với vật Đó là ảnh thật của dòng chữ

tạo bởi TKHT

Trang 17

KẾT LUẬN:

Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi

THẤU KÍNH HỘI TỤ

Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi

THẤU KÍNH HỘI TỤ

Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự (d > f)

Đặt vật ngoài khoảng

Đặt vật trong khoảng tiêu cự (d < f)

Vật ở rất

xa thấu kính

Vật ở rất

ảnh nhỏ hơn vật

có vị trí d’ = f

ảnh nhỏ hơn vật

ảnh nhỏ

ảnh to hơn vật

Ảnh thật ngược chiều so

với vật

Ảnh thật ngược chiều so

với vật

* Ảnh ảo

* Cùng chiều

* Lớn hơn vật

* Ảnh ảo

* Cùng chiều

* Lớn hơn vật

Trang 18

Cách dựng ảnh Cách dựng ảnh

Dựng ảnh của một điểm sáng

(ngoài trục chính d > f)

Dựng ảnh của một điểm sáng

(ngoài trục chính d > f)

Dựng ảnh của một vật sáng AB

+ A ∈ trục chính

+ AB ⊥ trục chính

Dựng ảnh của một vật sáng AB

+ A ∈ trục chính

+ AB ⊥ trục chính

+ Vẽ 2 tia tới đặc biệt

→ dựng 2 tia ló tương ứng

→ giao điểm của 2 tia ló là ảnh của điểm sáng

+ Vẽ 2 tia tới đặc biệt

→ dựng 2 tia ló tương ứng

→ giao điểm của 2 tia ló là ảnh của điểm sáng

+ Dựng ảnh của điểm B

+ Từ B’ dựng B’A’ ⊥ trục chính + Dựng ảnh của điểm B

+ Từ B’ dựng B’A’ ⊥ trục chính

Trang 19

CÔNG VIỆC VỀ NHÀ:

* Học thuộc lòng phần ghi nhớ (SGK)

* Làm bài tập 43.4 → 43.6 (SBT)

* Bài tập thêm:

Dựng ảnh S’ của S biết

• d < f

• S nằm ngoài trục chính

Dựng ảnh S’ của S khi S nằm trên trục chính thấu kính hội tụ

d

f

S

O

f

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	3,69 MB