TIỂU LUẬN LUẬT KINH DOANH GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP KINH DOANH THƯƠNG MẠI BẰNG THỦ TỤC TRỌNG TÀI

QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH Năm 1963 và 1964 miền Bắc thành lập Hội đồng Trọng tài Ngoại thương và Hội đồng Trọng tại Hàng Hải Năm 1970 hệ thống các trọng tài kinh tế từ huyện đến tỉnh và Trung ương được thành lập. Năm 1998 hệ thống Trọng tài kinh tế đã giải thể Ngày 25022003 UBTVQH đã ban hành Pháp lệnh Trọng tài Thương mại SỰ ĐIỀU CHỈNH CỦA PHÁP LỆNH TTTM Qui định về hiệu lực của thỏa thuận trọng tài Điều kiện trở thành trọng tài viên Trọng tài vụ việc Mở rộng thẩm quyền lựa chọn trọng tài viên Ghi nhận mối quan hệ giữa Trọng tài và Tòa án

TRƯỜNG ĐH MỞ TP HỒ CHÍ MINH KHOA ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC

GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP KINH

DOANH THƯƠNG MẠI BẰNG THỦ TỤC

TRỌNG TÀI

Gvhd: TS LS TRẦN ANH TUẤN Thực hiện: NHÓM 14

THÀNH VIÊN

TRẦN THỊ THÙY DƯƠNG TRẦN NGỌC HUY NGUYỄN QUỐC VIỆT AN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

● Luật kinh doanh – LSTS Trần Anh Tuấn và

LSTh.S Lê Minh Nhựt

● Luật Trọng tài thương mại 54/2010/QH12

●Nghị định 63/2011/NĐ-CP Quy định chi tiết và

hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Trọng tài thương mại

●Cổng thông tin điện tử Bộ tư pháp

www.moj.gov.vn

●Website trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam:

www.viac.vn

THUẬT NGỮ VIẾT TẮT

1 TT Trọng tài

2 TTTM Trọng tài thương mại

3 TTTT Trung tâm trọng tài

4 HĐTT Hội đồng trọng tài

5 TTV Trọng tài viên

6 VIAC Trung tâm trọng tài quốc tế bên cạnh

Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam

7 TAND Tòa án nhân dân

PHẦN 1

SỰ CẦN THIẾT BAN HÀNH LUẬT

TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI

Năm 1963 và 1964 miền Bắc thành lập Hội đồng Trọng

tài Ngoại thương và Hội đồng Trọng tại Hàng Hải

Năm 1970 hệ thống các trọng tài kinh tế từ huyện đến

tỉnh và Trung ương được thành lập.

Năm 1998 hệ thống Trọng tài kinh tế đã giải thể

QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH

Ngày 25/02/2003 UBTVQH đã ban hành Pháp lệnh

Trọng tài Thương mại

SỰ ĐIỀU CHỈNH CỦA PHÁP

LỆNH TTTM

● Qui định về hiệu lực của thỏa thuận trọng tài

● Điều kiện trở thành trọng tài viên

● Trọng tài vụ việc

● Mở rộng thẩm quyền lựa chọn trọng tài viên

● Ghi nhận mối quan hệ giữa Trọng tài và Tòa án

● Việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời

● Việc triệu tập nhân chứng

● Thẩm quyền của Hội đồng trọng tài

● Việc hủy quyết định trọng tài

● Vấn đề địa điểm tiến hành trọng tài

● Cách tính thời hiệu khởi kiện ….

Theo thống kê của Trung tâm trọng tài quốc tế bên cạnh Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VIAC)

● Luật Trọng tài

Thương mại được

Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khóa XII,

NHỮNG ĐIỂM MỚI LUẬT

TTTM

● Thẩm quyền trọng tài đối với các tranh chấp (Điều 2)

● Tình huống vô hiệu hóa thỏa thuận trọng tài (Điều 18)

● Có thể lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp

(Điều 17)

● Qui định về tiêu chuẩn tối thiểu đối với Trọng tài viên

(Điều 20)

● Đưa ra khái niệm Trọng tài quy chế thay cho khái niệm

“ Hội đồng trọng tài được thành lập tại Trung tâm trọng tài” (khoản 6 điều 3)

NHỮNG ĐIỂM MỚI LUẬT

TTTM (tt)

● Cho phép các TTTT được ban hành quy tắc tố tụng

trọng tài

● Tổ chức TT nước ngoài được mở chi nhánh, văn

phòng đại diện tại Việt Nam (Chương XII)

● Cho phép HĐTT thu thập chứng cứ, triệu tập

nhân chứng, áp dụng một số biện pháp khẩn cấp tạm thời (điều 47 48, 49 và 50)

● Hạn chế nguy cơ Tòa án hủy phán quyết Trọng

tài (Điều 68)

NHỮNG ĐIỂM MỚI LUẬT

● Qui định phù hợp hơn về thủ tục Tòa xét đơn

yêu cầu hủy phán quyết trọng tài (điều 71)

● Qui định việc thành lập Hiệp hội trọng tài

(điều 22)

PHẦN 2

TRUNG TÂM TRỌNG TÀI

THẨM QUYỀN GIẢI QUYẾT

● Tranh chấp giữa các bên phát sinh từ hoạt động

Thương mại

● Tranh chấp phát sinh giữa các bên trong đó có ít

nhất một bên có hoạt động thương mại.

● Tranh chấp giữa các bên mà pháp luật qui định

được giải quyết bằng Trọng tài

Điều 2 Luật TTTM

PHÂN LOẠI THỦ TỤC

● Chia làm 2 loại:

● Trọng tài quy chế là hình thức giải quyết tranh

chấp tại một Trung tâm trọng tài theo quy định của Luật Trọng tài thương mại và quy tắc tố

tụng của Trung tâm Trọng tài đó

● Trọng tài vụ việc là hình thức giải quyết tranh

chấp theo qui định của Luật Trọng tài thương mại và trình tự, thủ tục do các bên thỏa thuận

NGUYÊN TẮC GIẢI QUYẾT

● Tôn trọng thỏa thuận của các bên nếu thỏa thuận

đó không vi phạm điều cấm và trái đạo đức xã

hội

● TTV độc lập, khách quan, vô tư và tuân theo quy

định của pháp luật

● Các bên bình đằng về quyền và nghĩa vụ

● Không công khai, trừ trường hợp các bên có thỏa

thuận khác

● Phán quyết trọng tài là chung thẩm.

Điều 4 Luật TTTM

ĐIỀU KIỆN GIẢI QUYẾT

● Có thỏa thuận trọng tài

● Trường hợp một bên là cá nhân chết hoặc mất năng

lực hành vi  người thừa kế hoặc người đại diện,

trừ trường hợp các bên có thoả thuận khác

● Trường hợp một bên là tổ chức phải chấm dứt hoạt

động, bị phá sản, giải thể, hợp nhất, sáp nhập, chia,

tách hoặc chuyển đổi hình thức tổ chức,  tổ chức

tiếp nhận quyền và nghĩa vụ, trừ trường hợp các bên

có thoả thuận khác

● Trong trường hợp có thoả thuận trọng tài mà một bên

khởi kiện tại Tòa án Tòa án phải từ chối thụ lý

Điều 5 Luật TTTM

THỜI HIỆU KHỞI KIỆN

● Trừ trường hợp luật chuyện ngành có qui định

khác, thời hiệu khởi kiện theo thủ tục Trọng tài là

02 năm, kể từ thời điểm quyền và lợi ích hợp

pháp bị xâm phạm

LUẬT ÁP DỤNG

● Đối với tranh chấp không có yếu tố nước ngoài, 

luật Việt Nam

● Đối với tranh chấp có yếu tố nước ngoài,  pháp

luật do các bên lựa chọn; nếu các bên không có

thỏa thuận về luật áp dụng Hội đồng trọng tài

quyết định

● Trường hợp pháp luật lựa chọn không có quy định

cụ thể liên quan đến nội dung tranh chấp thì Hội

đồng trọng tài được áp dụng tập quán quốc tế để

giải quyết tranh chấp

Điều 14 Luật TTTM

NGOẠI TRỪ

● Thẩm phán, Kiểm soát viên, Điều tra viên, Chấp

hành viên, công chức thuộc Tòa án nhân dân,

Viện kiểm sát nhân dân, Cơ quan điều tra, Cơ quan thi hành án

● Người đang là bị can, bị cáo, người đang chấp

hành án hình sự hoặc đã chấp hành xong bản án

nhưng chưa được xóa án tích

Điều 20 Luật TTTM

CÔNG BỐ THÀNH LẬP TTTT

● 30 Ngày nhận giấy đăng ký hoạt động

phải đăng báo 3 số liên tiếp

● Tên + địa chị trụ sở

● Lĩnh vực hoạt động

● Số giấy đăng ký, cơ quan cấp, ngày cấp

● Thời gian bắt đầu hoạt động

● Niêm yết tại trụ sở cùng danh sách TTV

Điều 26 Luật TTTM

TƯ CÁCH PHÁP NHÂN

● Có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản, Phi lợi

nhuận

● Được lập chi nhánh, VPĐD trong ngoài nước

● Ban điều hành, ban thư ký, do điều lệ trung tâm

quy định

● Chủ tịch (TTV) + phó chủ tịch + (Tổng thư ký)

Điều 27 Luật TTTM

PHẦN 3

TRÌNH TỰ TỐ TỤNG TRỌNG TÀI

Phán quyết trọng tài

Thi hành phán

quyết trọng tài

KHỞI KIỆN

● Đơn khởi kiện và các tài liệu kèm theo

● Đơn khởi kiện gồm có các nội dung sau đây:

o Ngày, tháng, năm làm đơn khởi kiện;

o Tên, địa chỉ của các bên; tên, địa chỉ của người làm chứng,

nếu có;

o Tóm tắt nội dung vụ tranh chấp;

o Cơ sở và chứng cứ khởi kiện, nếu có;

o Các yêu cầu cụ thể của nguyên đơn và giá trị vụ tranh chấp;

o Tên, địa chỉ người được nguyên đơn chọn làm Trọng tài

viên hoặc đề nghị chỉ định Trọng tài viên.

Điều 30 Luật TTTM

KHỞI KIỆN (tt)

● Thời điểm bắt đầu tố tụng TT ( Điều 31 )

● Thông báo đơn khởi kiện ( Điều 32 )

● Bản tự bảo vệ và việc gửi bản tự bảo vệ ( Điều 35 )

1 Ngày, tháng, năm làm bản tự bảo vệ;

2 Tên và địa chỉ của bị đơn;

3 Cơ sở và chứng cứ tự bảo vệ, nếu có;

4 Tên và địa chỉ của người được bị đơn chọn làm

Trọng tài viên hoặc đề nghị chỉ định Trọng tài viên.

● Đơn kiện lại của bị đơn (Điều 36)

Điều 31, 32, 35, 36 Luật TTTM

THÀNH LẬP HĐTT

• Qui trình thành lập HĐTT tại trung tâm trọng tài

(điều 40)

• Qui trình thành lập HĐTT vụ việc (Điều 41)

1 Nếu bị đơn không chọn Trọng tài viên thì trong thời hạn

7 ngày, kể từ ngày hết hạn quy định, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài chỉ định Trọng tài viên trong TTTT cho bị đơn.

2 Các Trọng tài viên đại diện các bên phải chọn Trọng tài

viên thứ ba có tên trong danh sách làm Chủ tịch Hội

đồng Trọng tài

3 Nếu không chọn được thì Chủ tịch Trung tâm TT sẽ chỉ

định 1 Trọng tài viên theo quy định PL

Điều 40, 41 Luật TTTM

THÀNH LẬP HĐTT (tt)

• Thẩm quyền Hội đồng trọng tài

• - Xem xét thỏa thuận trọng tài vô hiệu, thỏa thuận

trọng tài không thực hiện được (điều 43)

• - Xác minh sự việc (điều 45)

• - Thu thập chứng cứ (điều 46)

• - Triệu tập người làm chứng (điều 47)

• - Áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời (điều 49,

51)

• Hội đồng Trọng tài có quyền gặp các bên để nghe

các bên trình bày ý kiến

Điều 45, 46,47,49 LuẬT TTTM

TỔ CHỨC PHIÊN HỌP (tt)

•Hoà giải, công nhận hòa giải thành ( Điều

58 )

Hội đồng Trọng tài hoà giải thành thì ra quyết

định công nhận hoà giải thành

Biên bản hoà giải thành phải được các bên và

các Trọng tài viên ký

Quyết định công nhận hoà giải thành của Hội

đồng Trọng tài là chung thẩm và được thi hành

●Điều 58 Luật TTTM

PHÁN QUYẾT TRỌNG TÀI

•Nguyên tắc ra phán quyết ( Điều 60 )

•Nội dung, hình thức và hiệu lực của phán quyết

trọng tài ( Điều 61 )

•Đăng ký phán quyết trọng tài vụ việc (Điều 62)

•Sửa chữa và giải thích phán quyết; phán quyết

bổ sung ( Điều 63 )

•Lưu trữ hồ sơ ( Điều 64 )

Điều 60, 61, 62, 63, 64 Luật TTTM

PHÁN QUYẾT TRỌNG TÀI (tt)

Quyết định trọng tài của HĐTT được lập

theo đa số, ý kiến thiểu số được ghi vào biên bản

Quyết định trọng tài có thể được công bố

ngay tại phiên họp cuối cùng hoặc sau đó, nhưng không quá 60 ngày, kể từ ngày kết thúc phiên họp cuối

QĐ trọng tài được gửi cho các bên ngay sau

ngày công bố và có hiệu lực ngay

PHÁN QUYẾT TRỌNG TÀI (tt)

•Trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày

nhận đ ợc quyết định trọng tài, một bên

có thể yêu cầu Hội đồng Trọng tài sửa

chữa những lỗi về tính toán, lỗi đánh

máy, lỗi in hoặc những lỗi kỹ thuật khác

•Trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày

nhận đ ợc yêu cầu, Hội đồng Trọng tài

tiến hành sửa chữa và phải thông báo cho bên kia

HỦY PHÁN QUYẾT TRỌNG TÀI

●Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận

quyết định TT, nếu có bên không đồng ý thì có

quyền làm đơn gửi Toà án tỉnh nơi HĐTT ra quyết định trọng tài, để yêu cầu huỷ quyết định TT

●Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày thụ lý,

Toà án mở phiên toà để xét đơn yêu cầu huỷ

quyết định TT

●Nếu Hội đồng xét xử không huỷ quyết định

trọng tài thì quyết định trọng tài được thi hành

●Điều 68, 69, 71 Luật TTTM

HỦY PHÁN QUYẾT TRỌNG TÀI (tt)

•Không có thỏa thuận trọng tài

•Thỏa thuận vô hiệu

•Thành phần HĐTT, tố tụng trọng tài không phù hợp với thỏa thuận các bên

•Tranh chấp không thuộc thẩm quyền HĐTT

•Bên yêu cầu chứng minh được trong quá trình giải quyết, TTV vi phạm nghĩa vụ

•Quyết định TT trái với lợi ích công cộng của Nhà nước Việt Nam

THI HÀNH PHÁN QUYẾT

TRỌNG TÀI

Khuyến khích tự nguyện thi hành

Sau thời hạn 30 ngày, kể từ ngày hết thời hạn thi hành quyết định trọng tài, nếu một bên không tự nguyện thi hành, bên được thi hành quyết định

trọng tài có quyền làm đơn yêu cầu cơ quan thi

hành án cấp tỉnh nơi có trụ sở, nơi cư trú hoặc nơi

có tài sản của bên thi hành, thi hành quyết định

trọng tài

Điều 65, 66, 67 Luật TTTM

QUY TRÌNH TỐ TỤNG

QUY TRÌNH TỐ TỤNG (tt)

PHẦN 4

TRỌNG TÀI – TÒA ÁN

TRỌNG TÀI – TÒA ÁN

Nội dung Trọng tài Tòa án

Thẩm quyền Thẩm quyền được

hình thành từ thỏa thuận của các bên

Thẩm quyền đương nhiên

Tính chung

thẩm Quyết định trọng tài có giá trị chung thẩm Các bản án của tòa thường bị kháng

cáo hoặc kháng nghị

sự công nhận quốc tế

Các thẩm phán thường có chuyên môn trong một số lĩnh vực trong khi

đó lại phải giải quyết tất cả các tranh chấp thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau

vụ tranh chấp

Các thủ tục có tính bắt buộc đối với các bên

Các biện

pháp khẩn

cấp tạm thời

Áp dụng gián tiếp thông

TRỌNG TÀI – TÒA ÁN

Nội dung Trọng tài Tòa án

Thời gian giải

quyết

Trọng tài thường nhanh hơn tòa án

Trọng tài có thể giải quyết trong thời

gian ngắn theo thỏa thuận của các bên.

Quá trình tố tụng thường bị trì

hoãn và kéo dài

Tính bí mật Các phiên họp tại

trọng tài, phán quyết trọng tài được giữ bí mật

Các phiên xử tại tòa và các bản án của tòa được

công bố công khai

ƯU ĐIỂM CỦA GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP BẰNG TRỌNG TÀI

● Thủ tục linh hoạt, thân thiện

● Tôn trọng ý chí tự do thỏa thuận các bên

● Thời gian giải quyết nhanh chóng

● Nội dung tranh chấp được giữ bí mật

● Trọng tài viên có kiến thức và kinh nghiệm

chuyên môn cao

● Các quyết định trọng tài có giá trị chung

thẩm, không bị kháng án

NHƯỢC ĐIỂM

● Trọng tài vụ việc hoàn toàn phụ thuộc vào

thiện chí của các bên Cả trọng tài viên và các

bên đều không nhận được sự hỗ trợ từ tổ chức trọng tài thường trực nào.

● Trọng tài quy chế tốn kém nhiều chi phí.

● Phán quyết trọng tài có giá trị chung thẩm nên

các bên khó có cơ hội phát hiện và khắc phục những sai sót trong quá trình giải quyết tranh

chấp

SỐ VỤ TRANH CHẤP VIAC ĐÃ

XỬ LÝ TỪ 2001 ĐẾN 2011

2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 0

ĐỀ XUẤT

● Phổ biến Luật trọng tài thương mại cho các

doanh nghiệp

● Nâng cao năng lực của các Trọng tài viên và

mở rộng số lượng các Trung tâm Trọng tài.

● Hiệu quả của hoạt động trọng tài phụ thuộc rất

nhiều vào nhận thức của các doanh nghiệp

và mức độ tin tưởng của các doanh nghiệp vào trình độ nghiệp vụ của các Trọng tài viên và

các Trung tâm trọng tài.

LOGOThank You!