câu trần thuật đơn

* Trả lời: -Thành phần chính của câu là những thành phần bắt buộc phải có mặt để câu có cấu tạo hoàn chỉnh và diễn đạt được một ý trọn vẹn.. TN C V Tôi đã trở thành một chàng dế thanh ni

øng dông c«ng nghÖ th«ng

tin vµo gi¶ng d¹y

Gv: §µo ThÞ TuyÒn

Ng÷ v¨n 6

T N

Kiểm tra bài cũ.

-Phân biệt thành phần chính với thành phần phụ của câu? Cho ví dụ?

* Trả lời:

-Thành phần chính của câu là những thành phần bắt buộc phải có mặt để câu có cấu tạo hoàn chỉnh và diễn đạt được một ý trọn vẹn Thành phần không bắt buộc có mặt được gọi là thành phần phụ

* VD:

-Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng

TN C V

Tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng.// //

-> Khi bỏ trạng ngữ, vẫn là câu hoàn chỉnh vì

có đủ thành phần chính; chủ ngữ_vị ngữ

I Câu trần thuật đơn là gì?

Tiết 110: câu trần thuật đơn

1.Ví dụ: ( SGK/101)

Chưa nghe hết câu, tôi đã

hếch răng lên xì một hơi rõ dài Rồi, với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng:

nhà ta? Dễ nghe nhỉ! Chú mày hôi như cú mèo thế này,

ta nào chịu được Thôi, im cái

điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi Đào tổ nông thì cho chết!

Tôi về, không một chút bận tâm ( Tô Hoài)

2 Nhận xét

1

9

8

7

6

4 3

2

5

-Đoạn văn có 9 câu

-Các câu dùng để kể tả, nêu ý

kiến: Câu 1, 2, 6, 9

-Câu dùng để hỏi: câu 4

-Câu bộc lộ cảm xúc: câu 3; 5; 8

- Câu yêu cầu ra lệnh: câu 7

Đoạn văn có mấy câu ? Mỗi câu

được dùng để làm gì ?

Hãy phân loại câu theo mục đích

nói ?

->Câu trần thuật

->câu nghi vấn

-> Câu cảm

-> Câu cầu khiến

?2/ Xác định chủ ngữ, vị ngữ của các câu trần thuật vừa tìm được.

Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên xì một hơi rõ dài Rồi, với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng:

Hức! Thông ngách sang nhà ta? Dễ nghe nhỉ! Chú mày hôi như cú mèo như thế này, ta nào chịu được Thôi, im cái

điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi

Đào tổ nông thì cho chết!

Tôi về, không một chút bận tâm

( Tô Hoài)

//

//

//

//

//

Tiết 110: câu trần thuật đơn

I Câu trần thuật đơn là gì?

1.Ví dụ:

2 Nhận xét

?3/ Xếp các câu trần thuật vừa tìm được thành hai loại:

- Câu do một cặp chủ ngữ- vị

ngữ (một cụm C-V) tạo thành:

Câu 1, 2, 9

Câu do hai hoặc nhiều cụm

C-V sóng đôi tạo thành:

Câu 6

=> Là câu trần thuật đơn

=> Là câu trần thuật ghép

3

1

6

4 5

8

7

9 2

?/4: Căn cứ vào mục đích nói thì câu trần thuật đơn dùng để làm gì ?

- Câu trần thuật đơn dùng để giới thiệu, để tả hoặc

kể về một sự vật, sự việc, hay nêu một ý kiến.

?/5: Em hiểu thế nào là câu trần thuật đơn ?

vật hay để nêu một ý kiến

- Câu có nội dung kể, tả, nêu ý kiến có cấu tạo …

một cụm C-V=> Câu trần thuật đơn

3 Ghi nhớ ( SGK/101 ):

Câu trần thuật đơn là loại câu do một cụm C-V tạo thành, dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc

sự vật hay để nêu một ý kiến

Tiết 110: câu trần thuật đơn

I Câu trần thuật đơn là gì?

1.Ví dụ:

2 Nhận xét

II Luyện tập:

II Luyện tập

Bài tập 1: (SGK/101)

Tìm câu trần thuật đơn trong đoạn trích sau đây Cho biết những câu trần thuật đơn ấy được dùng làm gì?

Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa Từ khi có Vịnh Bắc Bộ và từ khi quần đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của sự sống con người thì, sau mỗi lần dông bão bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng như vậy Cây trên núi đảo lại thêm xanh mượt, nước biển lại lam biếc đậm đà hơn hết cả mọi khi, và cát lại vàng giòn hơn nữa Và nếu cá có vắng tăm biệt tích trong ngày dông bão thì nay lưới càng thêm nặng mẻ cá giã đôi.

( Nguyễn Tuân )

Trả lời:

Câu 1: Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa.

-> Có cấu tạo là một cụm C-V, nội dung tả cảnh Cô Tô.

Câu 2: Từ khi có Vịnh Bắc Bộ và từ khi quần đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của con người thì, sau mỗi lần dông bão bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng như vậy.

-> Câu có cấu tạo là một cụm C-V, nội dung nêu ý kiến nhận xét về quần đảo, bầu trời Cô Tô.

//

//

Bài tập 2(SGK/102):

Dưới đây là một số câu mở đầu các truyện em đã học chúng thuộc các loại câu nào và có tác dụng gi`?

a Ngày xưa, ở miền đất Lạc Việt, cứ như bây giờ là Bắc bộ nước

ta, có một vị thần thuộc nòi rồng, con trai thần Long Nữ, tên là Lạc Long Quân

( Con Rồng cháu Tiên )

b Có một con ếch sống lâu ngày trong một giếng nọ

( ếch ngồi đáy giếng )

c Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều

( Vũ Trinh )

=> Cả ba câu đều có cấu tạo là một cụm C-V-> là câu trần thuật

đơn, dùng để giới thiệu nhân vật

//

//

//

Bài tập 3 (SGK/102)

Cách giới thiệu nhân vật chính trong những truyện sau có gi` khác so với cách giới thiệu nêu trong bài tập 2 ?

b Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái tên là Mị Nương, ngư

ời đẹp như hoa, tính nết hiền dịu Vua cha yêu thương nàng hết mực, muốn kén cho con một người chồng thật xứng đáng

Một hôm có hai chàng trai đến cầu hôn

( Sơn Tinh, Thuỷ Tinh )

*Trả lời:

+ BT2: Các câu giới thiệu thẳng trực tiếp vào nhân vật chính

+ BT3:

- Giới thiệu nhân vật phụ trước: vua Hùng, Mị Nương

- Miêu tả việc làm, quan hệ của nhân vật phụ

- Thông qua việc làm, quan hệ của nhân vật phụ rồi mới giới thiệu

nhân vật chính: Hai chàng trai

Bài tập 4(SGK/105)

Ngoài tác dụng giới thiệu nhân vật, những câu mở đầu sau đây còn có tác dụng gi`:

a) Xưa có một người thợ mộc dốc hết vốn nhà ra mua gỗ để làm nghề đẽo cày

( Đẽo cày giữa đường)

b) Người kiếm củi tên mỗ ở huyện Lạng Giang, đang bổ củi ở sườn núi, thấy dưới thung lũng phía xa, cây cỏ lay động không ngớt mới vác búa

đến xem, thấy con hổ trán trắng, cúi đầu cào bới đất, nhảy lên, vật xuống, thỉnh thoảng lấy tay móc họng, mở miệng nhe răng, máu me, nước dãi trào ra

( Vũ Trinh )

=>Ngoài giới thiệu nhân vật, những câu mở đầu sau còn có tác dụng

miêu tả hoạt động của các nhân vật:

- Người thợ mộc: dốc vốn mua gỗ để đẽo cày

- Người kiếm củi: đang bổ củi vác búa, thấy con hổ Người kiếm củi: đang bổ củi vác búa, thấy con hổ …… ……

* Bài tập thêm: Tham khảo đoạn văn sau:

hoa lan nở hoa trắng xoá Hoa giẻ từng chùm mảnh dẻ Hoa móng rồng bụ bẫm thơm như mùi mít chín ở góc vườn ông Tuyên Ong vàng, ong vò vẽ, ong mật đánh lộn nhau để hút mật ở hoa Chúng đuổi cả bướm Bư

ớm hiền lành bỏ chỗ lao xao Từng đàn rủ nhau lặng lẽ bay đi.

( Lao xao- Duy Khán)

nhiên ) trong đó có sử dụng câu trần thuật đơn.

III Củng cố:

Thế nào là câu trần thuật đơn ?

IV.Hướng dẩn về nhà:

-Học lý thuyết: Khái niệm về câu trần thuật đơn.

- - Hoàn chỉnh bài tập 3(SGK/102) phần a,c

- -Bài tập 5(SGK/103): Nhớ và viết lại bài thơ Lượm ( từ

“Ngày Huế đổ máu Nhảy trên đường vàng”.)

- Tìm hiểu trước bài: “Câu trần thuật đơn có từ là”.

Tiết 110: câu trần thuật đơn

I Câu trần thuật đơn là gì?

1.Ví dụ:

2 Nhận xét

3 Ghi nhớ ( SGK/101 )

II Luyện tập:

Bµi häc kÕt thóc t¹i ®©y.

C¸m ¬n c¸c em!