Tóm tắt luận án tiến sĩ triết học vấn đề giữ gìn và phát huy di sản văn hóa ở thừa thiên huế hiện nay

Những nỗ lựctrong công tác trùng tu, bảo vệ DSVH vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu củamột quần thể di tích có quy mô lớn, đa dạng, phức tạp và chưa tương xứngvới tiềm năng văn hóa vốn có của

TRẦN THỊ HỒNG MINH

vấn đề giữ gìn và phát huy di sản văn hóa

ở thừa thiên huế hiện nay

Chuyờn ngành : CNDVBC & CNDVLS

tóm tắt Luận án tiến sĩ triết học

Hà Nội - 2014

tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh

Người hướng dẫn khoa học: gs.TS NGUYễN HùNG HậU

Vào hồi giờ ngày tháng năm 2014

Có thể tìm hiểu luận án tại: Thư viện Quốc gia

và Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

TTH là trung tâm văn hóa - du lịch quốc gia và quốc tế hấp dẫn, đãđược Tổ chức UNESCO công nhận hai DSVH của nhân loại Nơi đây hiệnđang lưu giữ trong lòng nhiều DSVH vật thể và phi vật thể chứa đựng giátrị biểu trưng cho trí tuệ và tâm hồn của dân tộc Việt Nam Trong nhiềunăm qua, với sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, cùng sự giúp đỡ củacộng đồng quốc tế, đặc biệt là sự tham gia đầy nhiệt huyết của các cấpchính quyền địa phương, cán bộ, Đảng viên và nhân dân TTH, công táctrùng tu, giữ gìn và phát huy các DSVH ở TTH đã có những chuyển biếnlớn lao và đạt nhiều thành tựu to lớn, vượt qua giai đoạn khó khăn và đangchuyển dần vào giai đoạn ổn định phát triển theo hướng bền vững

Tuy nhiên, do hậu quả nặng nề của chiến tranh và do thiên tai tàn phá,nhiều di tích văn hóa ở TTH vẫn thường xuyên bị đe dọa Những nỗ lựctrong công tác trùng tu, bảo vệ DSVH vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu củamột quần thể di tích có quy mô lớn, đa dạng, phức tạp và chưa tương xứngvới tiềm năng văn hóa vốn có của tỉnh TTT.Vai trò chủ thể của nhân dânTTH trong việc giữ gìn và phát huy DSVH cũng chưa được khẳng định.Vậy làm thế nào để khắc phục tình trạng nói trên, để các giá trị DSVHcủa TTH tiếp tục được phát huy có hiệu quả, góp phần xây dựng TTH trởthành một tỉnh vững về chính trị, giàu về kinh tế, đẹp về văn hóa, tôi quyết

định chọn đề tài: “Vấn đề giữ gìn và phát huy di sản văn hóa ở Thừa Thiên Hu ế hiện nay" để làm luận án tiến sĩ của mình.

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án

2.1 M ục đích

Mục đích nghiên cứu của luận án là làm rõ những vấn đề lý luận vàthực tiễn của vấn đề giữ gìn và phát huy DSVH; phân tích, đánh giá thựctrạng giữ gìn và phát huy DSVH ở TTH hiện nay; từ đó, đề xuất một sốgiải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc giữ gìn và phát huy các DSVHtại địa phương này hiện nay

2.2 Nhi ệm vụ

Để thực hiện mục đích trên luận án có nhiệm vụ:

- Làm rõ cơ sở lý luận của vấn đề giữ gìn và phát huy DSVH ở nước

ta hiện nay Đặc biệt làm rõ các khái niệm liên quan đến luận án như: vănhóa, DSVH, giữ gìn và phát huy DSVH

- Nghiên cứu kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới về giữ gìn

và phát huy DSVH Từ đó, rút ra những bài học kinh nghiệm cho ViệtNam nói chung và tỉnh TTH nói riêng

- Phân tích thực trạng, một số vấn đề đặt ra của việc giữ gìn, phát huyDSVH ở TTH hiện nay Trên cơ sở đó, luận án đưa ra các quan điểm làm

cơ sở và một số giải pháp kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả của việc giữgìn và phát huy DSVH tại địa phương trong thời gian tới

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận án nghiên cứu hoạt động giữ gìn và phát huy DSVH ở tỉnh TTHdưới góc độ triết học Chủ yếu nghiên cứu thực trạng giữ gìn và phát huyDSVH ở TTH trên những nét tiêu biểu gắn liền với quần thể di tích Cố đôHuế do TTBTDTCĐ Huế quản lý

3.2 Ph ạm vi nghiên cứu

Về không gian: Qua quá trình điền dã thực tế, kế thừa từ các kết quả

nghiên cứu của các công trình đi trước, tác giả luận án lựa chọn và tậptrung khảo sát chủ yếu các DSVH ở TTH gắn liền với quần thể di tích cố

đô Huế

Về thời gian: Nghiên cứu thực trạng giữ gìn và phát huy các giá trị

DSVH ở TTH với trọng tâm số liệu được giới hạn trong khoảng thời gian

từ 1996 đến năm 2013, các giải pháp đưa ra cho thời kỳ đến năm 2020

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận án

- Luận án dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh và các quan điểm, đường lối chủ trương của Đảng, chínhsách của Nhà nước Việt Nam về văn hóa, DSVH, giữ gìn và phát huyDSVH Cơ sở thực tiễn của luận án là phân tích kinh nghiệm của một sốnước và đánh giá thực trạng giữ gìn và phát huy DSVH ở tỉnh TTH

- Trên cơ sở lý luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủnghĩa Mác - Lênin, luận án sử dụng các phương pháp cụ thể: Phương phápphân tích- tổng hợp, phương pháp thu thập và xử lý thông tin Đồng thời

có sự kế thừa các kết quả nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án

5 Những đóng góp về khoa học của luận án

- Làm rõ thực trạng giữ gìn và phát huy DSVH ở tỉnh TTH với nhữngnét đặc thù riêng có của một tỉnh trong vùng kinh tế trọng điểm miền trungbao gồm: những kết qủa đạt được, hạn chế, nguyên nhân và những vấn đềđặt ra

- Đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả của vấn đềgiữ gìn và phát huy DSVH ở tỉnh TTH trong thời gian tới

6 Kết cấu luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, đề tàiluận án gồm 4 chương, 11 tiết

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI VẤN ĐỀ GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY DI SẢN VĂN HÓA Ở

THỪA THIÊN HUẾ HIỆN NAY

1.1 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU TỔNG QUÁT VỀ VĂN HÓA, DI SẢN VĂN HÓA VÀ VẤN ĐỀ GIỮ GÌN, PHÁT HUY DI SẢN VĂN HÓA DÂN TỘC

Văn hóa, DSVH và vấn đề giữ gìn, phát huy DSVH dân tộc đã được

nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu ở những mức độ và góc độ khácnhau Văn hóa được làm sáng tỏ từ sự hình thành, phát triển và tiếp biếntrong điều kiện mới Nội dung nghiên cứu là các vai trò của văn hóa đốivới đời sống xã hội, quan điểm chỉ đạo của Đảng, chính sách của Nhànước về bảo tồn DSVH, kinh nghiệm của một số quốc gia về bảo tồnDSVH Các công trình khoa học đã làm rõ các khái niệm văn hóa, DSVH

và vấn đề giữ gìn, phát huy DSVH dân tộc Cách tiếp cận của các côngtrình khoa học thường đi từ khái niệm văn hóa, DSVH để bàn về xây dựng

phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới Vấn đề giữ gìn và pháthuy DSVH đã được nhiều công trình khoa học đề cập đến, nhưng đối vớitỉnh TTH chưa có một công trình khoa học nghiên cứu một cách có hệthống Luận án của tác giả sẽ kế thừa các khái niệm cộng cụ: Văn hóa,DSVH và vấn đề giữ gìn, phát huy DSVH dân tộc của các công trình khoahọc nêu trên để thực hiện mục đích, nhiệm vụ đặt ra.

1.2 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU TRỰC TIẾP ĐẾN VẤN ĐỀ GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY DI SẢN VĂN HÓA Ở THỪA THIÊN HUẾ HIỆN NAY

1.2.1 Từ góc độ sử học gồm

Các công trình nghiên cứu đã bổ sung cho tác giả luận án một cáchphong phú hơn để có thể tiếp cận một cách cụ thể, hiểu thêm kiến trúc, cácloại hình DSVH ở TTH để từ đó có cơ sở đưa ra một số kiến nghị nhằmbảo vệ, giữ gìn và phát huy có hiệu quả các công trình DSVH đó

1.2.2 Từ góc độ văn hóa học, quản lý văn hóa

Các bài viết đã cho tác giả cái nhìn tổng quát về những thành tựu đạtđược của việc giữ gìn và phát huy DSVH của TTH trong giai đoạn hiện nay.Như vậy, đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu về giữ gìn và pháthuy DSVH với những kết quả đáng trân trọng Những kết quả đó có giá trịtham khảo, nên tác giả đã kế thừa và phát triển để hoàn thành luận án với đềtài: “Vấn đề giữ gìn và phát huy DSVH ở Thừa Thiên Huế hiện nay”

Những kết luận và vấn đề đặt ra cho nghiên cứu tiếp theo của luận án

Thứ nhất, trong thời gian qua, DSVH, giữ gìn và phát huy DSVH là

một trong những chủ đề thu hút nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu

và đạt được những kết quả đáng trân trọng Những kết quả đó có giá trịtham khảo cho tác giả luận án

Thứ hai, trên cơ sở kế thừa và tiếp thu kết quả nghiên cứu của các nhà

khoa học đi trước, việc bổ sung vào khoảng trống các vấn đề nghiên cứucòn bỏ ngõ để hoàn thiện thêm những vấn đề lý luận và thực tiễn của việcgiữ gìn và phát huy DSVH được luận án xác định là hướng phát triểnnghiên cứu tiếp theo

Thứ ba, luận án cho rằng, còn một số vấn đề sau đây cần tiếp tục để

nghiên cứu:

- Luận án cần thiết làm sáng tỏ các quan niệm khác nhau về văn hóa;DSVH; giữ gìn và phát huy DSVH; vị trí và vai trò của nó trong đời sống

xã hội hiện nay

- Luận án đánh giá nhân tố quan trọng tác động trực tiếp đến vấn đềviệc giữ gìn và phát huy DSVH ở TTH chính là nhận thức của con người

- Luận án nghiên cứu và đánh giá thực trạng của việc việc giữ gìn vàphát huy DSVH ở một địa phương trong một thời gian dài, trên cơ sở đótìm kiếm các giải pháp nhằm nhằm nâng cao hiệu quả việc giữ gìn và pháthuy DSVH ở TTH hiện nay Đây là việc làm hết sức cần thiết và chưađược nhiều người nghiên cứu

Đó là những gợi mở để đề tài luận án: “Vấn đề giữ gìn và phát huy di

s ản văn hóa ở Thừa Thiên Huế hiện nay” lựa chọn thực hiện, không

trùng lặp với công trình khoa học nào nêu trên về nội dung và hình thứcluận án

Chương 2 GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY DI SẢN VĂN HÓA Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

- MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

2.1 VĂN HÓA, DI SẢN VĂN HÓA VÀ VẤN ĐỀ GIỮ GÌN, PHÁT HUY

DI SẢN VĂN HÓA Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

2.1.1 Khái niệm văn hóa và di sản văn hóa

- Khái ni ệm văn hóa (Culture)

Xuất phát từ nhiều cách tiếp cận, có những quan niệm và cách lý giảikhác nhau về văn hóa Để thống nhất về mặt nhận thức, chúng tôi đưa ra

định nghĩa sau để giải quyết các vấn đề của luận án: Văn hóa là toàn bộ

các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra, tích lũy lại trong quá trình hoạt động thực tiễn - xã hội Những giá trị vật chất và tinh thần đó làm nên hệ giá trị xã hội, là một thành tố cốt lõi tạo ra bản sắc riêng của một cộng đồng xã hội, nó có khả năng chi phối đời sống tâm lý

và mọi hoạt động của con người sống trong cộng đồng xã hội ấy.

Khái ni ệm di sản văn hóa (Cultural leritage)

Dựa trên những văn bản của Đảng, Nhà nước Việt Nam và của các tác

giả đi trước về DSVH mà chúng tôi vừa khái quát, có thể rút ra: DSVH là

tổng thể những tài sản văn hóa truyền thống bao gồm cả văn hóa vật thể

và văn hóa phi vật thể trong hệ thống giá trị của nó, được chủ thể nhận

biết, qua đó tiến hành giữ gìn và phát huy nhằm đáp ứng những nhu cầu

và đòi hỏi của cuộc sống hiện tại.

DSVH được chứa đựng các yếu tố sau: thứ nhất, trong DSVH chứa đựng vốn kinh nghiệm và tri thức sống của con người Thứ hai, là hội tụ những yếu tố, phẩm chất: đúng, tốt đẹp, có ích Thứ ba, phải biểu hiện thành những hiện tượng văn hóa Thứ tư, tính lịch sử sẽ làm cho vốn

DSVH có bề dày về thời gian, có sự phong phú về loại hình

2.1.2 Các quan điểm của UNESCO, Đảng và Nhà nước Việt Nam

về giữ gìn, phát huy di sản văn hóa

- Quan điểm của UNESCO về giữ gìn và phát huy DSVH

Nguyên Tổng Giám đốc UNESCO, F.Mayor cũng nhấn mạnh: Kinhnghiệm của hai thập kỷ qua cho thấy rằng trong mọi xã hội ngày nay, bấtluận ở trình độ phát triển kinh tế nào hoặc theo xu hướng chính trị nào, vănhóa và phát triển là hai mặt gắn liền với nhau ( ) Hễ nước nào tự đặt racho mình mục tiêu phát triển kinh tế mà tách rời môi trường văn hóa thìnhất định sẽ xảy ra những mất cân đối nghiêm trọng cả về mặt kinh tế lẫnvăn hóa và tiềm năng sáng tạo của nước ấy sẽ bị suy yếu rất nhiều Một sựphát triển chân chính đòi hỏi phải sử dụng một cách tối ưu nhân lực và vậtlực của mỗi cộng đồng Vì vậy phân tích đến cùng, các trọng tâm, cácđộng lực và các mục đích của phát triển phải được tìm trong văn hóa ( )

Từ nay trở đi văn hóa cần coi mình là một nguồn bổ sung trực tiếp chophát triển và ngược lại phát triển cần thừa nhận văn hóa giữ một vị trítrung tâm, một vai trò điều tiết xã hội

Ở phương diện pháp lý, UNESCO đã có nhiều công ước về bảo vệDSVH nhằm kêu gọi các quốc gia hành động để giữ gìn và phát huycác DSVH

- Quan điểm của Đảng Cộng sản và Nhà nước Việt Nam về giữ gìn và phát huy DSVH.

Quan điểmThứ nhất, quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam về giữ gìn và phát huy DSVH

chỉ đạo của Đảng ta trong hơn 80 năm qua là: Trân trọng, bảo vệ, kếthừa và phát huy những giá trị văn hóa của dân tộc vì cuộc sống ấm no,hạnh phúc, vì tiến bộ của nhân dân Khẳng định: “DSVH là tài sản vô giá,gắn kết cộng đồng dân tộc, là cốt lõi của bản sắc dân tộc, cơ sở để sáng tạo

ra những giá trị mới và giao lưu văn hóa Hết sức coi trọng bảo tồn, kếthừa, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống (bác học và dân gian),văn hóa cách mạng, bao gồm cả văn hóa vật thể và phi vật thể”

Thứ hai, chính sách của Nhà nước Việt Nam về giữ gìn và phát huy DSVH.

Ngay sau khi giành được độc lập, ngày 23- 11-1945 Chủ tịch Hồ ChíMinh đã ký và công bố sắc lệnh số 65/SL về bảo tồn cổ tích trên toàn cõi ViệtNam Trong sắc lệnh này, thuật ngữ “cổ tích” được hiểu với nghĩa DSVH, baogồm cả văn hóa vật thể và văn hóa phi vật thể Từ đó đến nay, nhiều văn bảnquy phạm pháp luật được ban hành Hiến pháp 1992 đã quy định trách nhiệmcủa Nhà nước, các tổ chức và nhân dân về bảo vệ phát huy DSVH dân tộc.Với nhiều yếu tố khách quan và chủ quan, Luật DSVH đã được Quốchội khóa X, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 14/6/2001 được xem là văn bảnhoàn chỉnh nhất từ trước đến nay về vấn đề giữ gìn và phát huy DSVH ởnước ta Luật quy định những nội dung chủ yếu như khái niệm, nội dungcủa DSVH; phạm vi, đối tượng điều chỉnh của luật; chính sách biện phápchủ yếu của Nhà nước nhằm bảo vệ DSVH; trách nhiệm của cơ quan Nhànước, tổ chức, cá nhân và của toàn bộ xã hội trong việc bảo vệ DSVH; giảithích các từ ngữ về DSVH và bảo vệ, phát huy các DSVH; xác định quyền

sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý và các hình thức sở hữukhác đối với DSVH; những mục đính của việc sử dụng và phát huyDSVH; các điều cấm nhằm bảo vệ DSVH

2.2 VỊ TRÍ VÀ VAI TRÒ CỦA DI SẢN VĂN HÓA ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI

Trong giai đoạn hiện nay, chúng ta cần nhận thức vị trí và vai trò củaDSVH đối với đời sống xã hội được thể hiện ở một số khía cạnh sau:

Thứ nhất, DSVH là một bộ phận quan trọng tạo nên môi trường văn hóa của các cộng đồng dân tộc.

Thứ hai, DSVH là yếu tố cơ bản tạo nên bản sắc dân tộc, cơ sở lựa chọn và sáng tạo những giá trị văn hóa mới, tạo điều kiện cho sự phát triển của văn hóa dân tộc trong giai đoạn tiếp theo.

Thứ ba, DSVH là một bộ phận hợp thành nền tảng tinh thần xã hội, tạo nên động lực tinh thần của xã hội.

Thứ tư, DSVH là tài sản vô giá, là nguồn lực phát triển kinh tế của đất nước Thứ năm, DSVH là cơ sở để giao lưu văn hóa trong nước và quốc tế, làm cho văn hóa dân tộc và văn hóa nhân loại ngày càng phát triển đa dạng.

2.3 KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI TRONG VIỆC GIỮ GÌN, PHÁT HUY DI SẢN VĂN HÓA

Qua một số kinh nghiệm của các nước như Trung Quốc, NhậtBản,Thái Lan, Ấn Độ, Vương Quốc Anh về giữ gìn và phát huy DSVH,chúng ta có thể rút ra nhận xét như sau:

- DSVH nói chung là tài sản của mỗi quốc gia, là cơ sở hình thành nênbản sắc dân tộc Tùy vào điều kiện của mỗi quốc gia, việc giữ gìn và pháthuy DSVH ngoài những vấn đề có tính nguyên tắc vẫn có những đặc trưngriêng Tuy nhiên, dù theo cách thức nào thì vai trò của chủ thể văn hóacũng quyết định lớn đến thành công hay thất bại của sự nghiệp giữ gìn vàphát huy DSVH của mỗi nước

- Trong việc giữ gìn và phát huy DSVH, chú ý vai trò chủ đạo củaNhà nước Cần có chính sách đầu tư thích hợp của Nhà nước, trong đầu tưchú ý cân nhắc kỹ lưỡng về thứ hạn, mức độ như kinh nghiệm của TrungQuốc Cần có sự phân cấp rõ ràng trong việc quản lý DSVH như kinhnghiệm từ Vương quốc Anh Đồng thời, Nhà nước phải thật sự quan tâmđến vấn đề quy hoạch bảo tồn DSVH, đào tạo đội ngũ cán bộ am hiểu vềvăn hóa cho công tác này, phải xem DSVH như là tài sản quý báu quốc gia

từ kinh nghiệm của nước Nhật Bản

- Cần thực hiện chủ trương xã hội hóa trong công tác giữ gìn các ditích nói riêng và xã hội hóa các hoạt động văn hóa nói chung Đây là kinhnghiệm rất quý giá để Việt Nam lưu tâm vì chỉ có cách xã hội hóa các yếu

tố văn hóa truyền thống mới giữ gìn được các DSVH phi vật thể dưới dạng

“sống” trong cơn lốc của quá trình đô thị hóa và toàn cầu hóa đang diễn ramạng mẽ hiện nay.

- Nâng cao ý thức trách nhiệm của cộng đồng đối với việc giữ gìn disản dân tộc trên cơ sở tuyên truyền sâu rộng trong các tầng lớp nhân dân

về giá trị của DSVH Thông qua, giáo dục cộng đồng để thúc đẩy việc giữgìn DSVH trong quá trình hội nhập thế giới

- Gắn giữ gìn và phát huy DSVH với phát triển du lịch xanh và hợptác quốc tế Trong quá trình trao đổi văn hóa, cần chú ý nổ lực trong việctruyền bá DSVH dân tộc, ”xuất khẩu” các hình ảnh mang tính thương hiệucủa dân tộc ra khắp bạn bè thế giới

Kết luận chương 2

Trong chương 2, luận án đã dẫn chứng một số định nghĩa về văn hóa

và giới hạn khái niệm văn hóa của luận án hướng đến giải quyết

Chương 2, luận án cũng phân tích các định nghĩa về DSVH và chorằng DSVH là tổng thể những tài sản văn hóa truyền thống bao gồm cả vănhóa vật thể và văn hóa phi vật thể trong hệ thống giá trị của nó, được chủthể nhận biết, qua đó tiến hành giữ gìn và phát huy nhằm đáp ứng nhữngnhu cầu và đòi hỏi của cuộc sống hiện tại DSVH tồn tại như một thực thểkhách quan, bởi nó luôn gắn kết yếu tố truyền thống với hiện đại Nó làhình bóng của quá khứ trong đời sống hiện tại, luôn luôn tác động, ảnhhưởng tới tâm tư tình cảm của con người DSVH đóng vai trò như một

“mã di truyền xã hội” hay “một hệ thống các giá trị” những nhân tố quantrọng hình thành nên bản sắc văn hóa dân tộc

Chương 3 GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY DI SẢN VĂN HOÁ Ở THỪA THIÊN HUẾ HIỆN NAY:THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA

3.1 NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VẤN ĐỀ GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY DI SẢN VĂN HÓA Ở THỪA THIÊN HUẾ HIỆN NAY

3.1.1 Điều kiện tự nhiên - xã hội của Thừa Thiên Huế ảnh hưởng đến vấn đề giữ gìn và phát huy di sản văn hóa

- Về vị trí địa lý.

TTH là một trong 7 tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm miền Trung.TTH có diện tích 503.320,53 ha nằm trên trục giao thông quan trọngxuyên Bắc- Nam, trục hành lang Đông- Tây nối Thái Lan- Lào- Việt Namtheo đường chính TTH ở vào vị trí trung độ của cả nước, nằm giữa thànhphố Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh là hai trung tâm lớn của hai vùngkinh tế phát triển chính của Việt Nam, nằm ở khu vực tập trung nhiều disản của miền Trung Việt Nam hội tụ những tinh hoa văn hóa nhân loại vàđược UNESSCO công nhận là các DSVH thế giới như Quần thể di tích cố

đô Huế, nhã nhạc cung đình Huế

- Về địa hình, khí hậu

Nằm ở giữa Việt Nam, TTH có vùng khí hậu chuyển tiếp giữa khí hậumiền Bắc (Bắc đèo Hải Vân) và khí hậu miền Nam, từ đồng bằng ven biểnlên vùng núi cao Chế độ khí hậu, thủy văn ở đây có đặc tính biến động lớn

và hay xảy ra thiên tai bão lụt Đặc điểm nổi bật của khí hậu TTH là lượngmưa lớn nhất cả nước, vùng đồng bằng hẹp thường chịu nhiều lũ lụt màviệc hạn chế ngập rất khó khăn

Về chế độ mưa, lượng mưa trung bình khoảng 2500mm/năm Mùamưa bắt đầu từ tháng 9 đến tháng 2 năm sau, tháng 11 có lượng mưa lớnnhất, chiếm tới 30% lượng mưa của cả năm Độ ẩm trung bình trong năm

là 85%- 86% Đặc điểm mưa ở TTH là mưa không đều, lượng mưa tăngdần từ Đông sang Tây, từ Bắc vào Nam và tập trung vào một số thángvới cường độ mưa lớn do đó dễ gây lũ lụt, xói lở đã tác động nghiêmtrọng đến đời sống và là vấn đề lớn đối với giữ gìn và phát huy cácDSVH ở TTH

- Về điều kiện kinh tế - xã hội.

Về tốc độ phát triển kinh tế: Với mục tiêu duy trì tăng trưởng kinh tếcao và bền vững, trong các giai đoạn tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnhTTH khá cao và ổn định Bình quân tốc độ tăng tưởng kinh tế giai đoạn2006- 2010 là 12,1%, trong đó dịch vụ tăng 12,4%, công nghiệp- xâydựng tăng 15,7% và nông lâm- ngư nghiệp tăng 2,1%; năm 2011 đạt

11,1%, trong đó dịch vụ tăng 12,7%, công nghiệp- xây dựng tăng 11,6%

và nông lâm- ngư nghiệp tăng 3,3%; năm 2012 đạt 9,7%, trong đó dịch

vụ tăng 12,8%, công nghiệp- xây dựng tăng 8,5% và nông lâm ngưnghiệp tăng 2,2%

Về tiềm năng du lịch: TTH có tiềm năng du lịch phong phú bao gồmcác tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn Những tài nguyên này là điềukiện để phát triển nhiều loại hình du lịch như nghỉ mát, du lịch biển, dulịch sinh thái, du lịch văn hoá, du lịch nghiên cứu Cố đô Huế là mộttrong những trung tâm văn hóa lớn của Việt Nam, hiện đang lưu giữ mộtkho tàng tài nguyên văn hoá vật thể và phi vật thể đồ sộ, đặc sắc tiêu biểucho văn hoá dân tộc Việt Nam; là địa bàn vừa có quần thể di tích đượcUNESCO xếp hạng DSVH nhân loại với những công trình về kiến trúccung đình và danh lam thắng cảnh nổi tiếng; vừa có Nhã nhạc cung đìnhHuế cũng được UNESCO công nhận là DSVH phi vật thể nhân loại "Huế

là một kiệt tác về thơ, về kiến trúc đô thị, là một thành phố độc quyền giữtrong mình những kho tàng vô giá, một nhà bảo tàng kỳ lạ của nền văn hoávật chất và tinh thần của Việt Nam" (UNESCO) Ngoài ra, TTH còn cóhàng trăm chùa chiền với kiến trúc dân tộc độc đáo và một kho tàng vănhoá phi vật chất đồ sộ với các loại hình lễ hội tôn giáo, lễ hội dân gian, lễhội cung đình

Mặc dù tiềm năng du lịch ở TTH là rất lớn nhưng do kinh tế phát triểncòn chậm, thu nhập còn thấp, các ưu đãi đối với DSVH còn hạn chế cộngvới nguồn nhân lực đáp ứng cho công cuộc giữ gìn, phát huy DSVH ởTTH còn thiếu so với nhu cầu cũng là một trong những khó khăn khiến cácDSVH của tỉnh chưa phát huy hết tác dụng

3.1.2 Về nhận thức của các cấp chính quyền Trung ương và tỉnh Thừa Thiên Huế đối với công tác giữ gìn và phát huy di sản văn hóa

Trong nhiều năm gần đây, lãnh đạo Đảng, Nhà nước ta luôn dành sựquan tâm đặc biệt đối với công tác giữ gìn phát huy DSVH ở TTH Nhiều

dự án đã được Chính phủ phê duyệt đã tạo một cơ sở pháp lý vững chắccho công tác giữ gìn và phát huy DSVH ở TTH