skkn nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với toán

Hoạt động vui chơi là môt trong những hoạt động chủ đạo, song hoạt động học tập được thể hiện qua các giờ hoạt động chung có chủ đích đó là hoạt động cung cấp chủ yếu có hệ thống kiến th

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO TRẺ LÀM QUEN VỚI TOÁN

PHÒNG GD&ĐT MỸ ĐỨC CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Trường MN Lê Thanh B Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

=======&======

ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

I SƠ YẾU LÝ LỊCH

Ngày tháng năm sinh : 06 - 01-1981

Đối tượng giảng dạy : Trẻ 5-6 tuổi

Trong các hoạt động giáo dục trẻ ở trường Mầm non Hoạt động vui chơi là môt trong những hoạt động chủ đạo, song hoạt động học tập được thể hiện qua các giờ hoạt động chung có chủ đích đó là hoạt động cung cấp chủ yếu có hệ thống kiến thức cần trang bị cho trẻ.Vậy tổ chức các tiết học như thế nào để trẻ lĩnh hội các kiến thức một cách đơn giản nhưng hiệu quả nhất là đối với môn “ Làm quen với toán” Đây là môn học đòi hỏi độ chính xác cao Muốn làm tốt được việc này trước hết đòi hỏi người giáo viên phải có tâm huyết với nghề, say sưa suy nghĩ tìm tòi, chu đáo tỉ mỉ, sáng tạo hướng dẫn trẻ tham gia vào hoạt động một cách có khoa

học để trẻ bước đầu nắm bắt, hình thành những kỹ năng học tập đối với môn làm quen với biểu tượng toán sơ đẳng Đối với môn học này người giáo viên cần phải đầu tư thời gian, công sức một cách công phu, khoa học để chuẩn bị đồ dùng cho tiết mới mong tiết học đạt được hiệu quả cao và khả năng tiếp thu kiến thức của trẻ

sẽ đạt được ở mức độ cao nhất trong quá trình tham gia các hoạt động của trẻ Xuất phát từ nhận thức của trẻ từ trực quan sinh động, đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trưu tượng quay trở về thực tiễn Thông qua môn học giúp trẻ nhận thức tốt hơn về thế giới xung quanh Từ đó hình thành hệ thống hoá kién thức một cách chính xác, khoa học Nhật thưc về toán học có liên quan mật thiết với quá trình phát triển toàn diện của trẻ, thông qua toán học sớm hình thành ở trẻ khả năng tìm tòi, quan sát, khám phá, so sánh, phân tích, tổng hợp các sự vật hiện tượng khách quan Trên cơ

sở đó bổ sung thêm vôn ngôn ngữ và góp phần tích cực vào việc phát triển trí tuệ

và thể chất cho trẻ

Với khẩu hiệu “ Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai” Trẻ em là hạnh phúc gia đình, là mầm non tương lai của đất nước Để có một đất nước luôn trên đà phát triển, thì giáo dục mầm non là khâu đặt nền móng đầu tiên trong quá trình đào tạo nhân cách con người mới Mặt khác giáo dục mầm non còn thực hiện nhiệm vụ:

“Chuẩn bị tâm thế và hành trang cho trẻ bước vào trường tiểu học” vì vậy việc dạy trẻ làm quen với toán là một hoạt động hết sức quan trọng và cũng là một trong những nội dung của chương trình hình thành toán sơ đẳng cho trẻ mầm non, góp

phần xây dựng mục tiêu giáo dục mầm non

mọi mặt cho các cháu noi theo Là những người mang đến tinh hoa tươi đẹp cho những mầm non tương lai của đất nước Mang những kiến thức tuy đơn giản nhưng

vô cùng quí báu đến cho trẻ

Việc dạy cho trẻ nắm chắc các kiến thức trong hoạt động làm quen với biểu tượng toán sơ đẳng, không những giúp cho trẻ học bộ môn toán sau này đẽ dàng hơn mà còn giúp cho trẻ tiếp thu kiiến thức của các môn học khác một cách nhanh nhạy và chính xác hơn

Dạy trẻ nhận biết phân biệt về biểu tượng toán là dạy trẻ cách làm quen và hình thành cho trẻ các biểu tượng toán về tập hợp, số lượng, phép đếm Trong dó yêu cầu cảu nội dung này là trẻ phải đếm được thứ tự trong phạm vi đếm 10 Nhận biết quan hệ số lượng trong phạm vi 10, nhận biết các chữ số từ 0 – 10 biết thực biện một số những phép biến đổi đơn giản như thêm bớt, tạo nhóm, chia nhóm đồ vật có

số lượng trong phạm vi 10 ra 2 phần Đây là một trong những nội dung chính nằm trong các nội dung khác của việc dạy học cho trẻ làm quen với biểu tượng toán Vì

số lượng bài chiếm nhiều thời gian so với nội dung về các hình, các khối, định hướng không gian, phép đo, Mà để dạy trẻ được những nội dung này và nắm bắt kiến thức được một cách có hệ thống và chính xác, đòi hỏi người giáo viên phải sự thay đổi mưói trong phương pháp dạy trẻ theo hướng cực hoá hoạt động lấy trẻ làm trung tâm trẻ tụ minh khám phá nhận xét phán đoán về những vấn đề có liên quan đến môn học Chính vì vậy để nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với biểu tượng toán siư đẳng cho trẻ tôi mạnh dạn nghiên cứu thực nghiệm và viết đề tài “Nâng cao chất lượng cho trẻ 5 -6 tuổi làm quen vởi biểu tượng toán sơ đẳng”

Trong các hoạt động thì hoạt động làm quen với toán có một vị trí quan trọng Trẻ nhận biết được các biểu tượng về số lượng, đếm và nhận biết được 10 chữ số đầu tiên, nhận biết được các hình dạng kích thước, các biểu tượng định hướng trong không gian, xác định được phải trái , trước sau của bản thân và của đối tượng khác Vì vậy môn làm quen với toán có tầm quan trọng đặc biệt không thể thiếu trong trường mầm non, nhất là các cháu 5-6 tuổi với những mục tiêu và nhiệm vụ trên năm học 2011-2012 nghành giáo dục huyện Mĩ Đức , trường mầm

non lê Thanh Btiếp tục thực hiện nghị quyết TW2 Khóa VIII, nghị quyết đại hội đảng khóa IX là “coi giáo dục là quốc sách hàng đầu” Chính vì vậy môn làm quen với toán ở trường mầm non là một trong những bộ môn quan trọng để chuẩn bị cho trẻ bước vào trường phổ thông được tốt

Là một giáo viên của trường mầm non Lê Thanh B tôi rất băn khoăn và suy nghĩ làm thế nào dể nâng cao chất lượng dạy học của trường mình lên một bước Bằng các hình thức tổ chức và các phương pháp giúp trẻ nhận biết về số lượng, hình dạng, kích thước và biết định hướng trong không gian qua các trò chơi, giáo viên phải biết gợi mở hướng dẫn Khi hướng dẫn giáo viên phải có nghệ thuật, biết

sử dụng hợp lý các hình thức, biện pháp, lời nói kết hợp với sử dụng đồ dùng Biết

sử lý các tình huống một cách linh hoạt, sáng tạo, khuyến khích trẻ tranh luận, phán đoán, ước lượng và tìm cách kiểm tra sự phán đoán của mình nêu ra Các câu hỏi trẻ phải suy nghĩ như tại sao các con biết số bạn trai bằng số bạn gái ? các cháu còn cách nào khác nữa không ? Bằng những câu hỏi như vậy sự tiếp thu kiến thức của trẻ được nâng lên rõ rệt, trẻ học toán say xưa và ham thích học toán

Ngoài ra bản thân tôi còn nhận thấy toán là một môn học khiến nhiều giáo viên phải lo sợ mỗi khi giảng dạy bởi nó vừa khô khan vừa cần nhiều đồ dùng mỗi khi giảng dạy nhất là học về số lượng và phép đếm

Từ nhận thức và lý do trên tôi tháy rằng nhiệm vụ ưuan trọng nhất là giáo viên phải nâng cao chất lượng dạy học Vì vậy tôi chọn đề tài này nhằm tìm ra một

số biện pháp mới để nâng cao chất lượng dạy môn làm quen với toán ở trường mầm non Lê Thang B

2-Mục đích nghiên cứu

Việc nghiên cứu đề tài : “Nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với toán” là quá trình giảng dạy và tiếp thu của trẻ Để tìm ra hướng giải quyết tốt nhất hình thành những biểu tượng toán học sơ đẳng cho trể 5 -6 tuổi một cách chính xác và bền vững, khắc phục phần lớn những khó khăn chung đồng thời phát huy cao nhất được tính tích cực của trẻ

3 Thời gian nghiên cứu

Do thời gian không cho phép tôi chỉ nghiên cứu về “ Nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với toán” trẻ 5 -6 tuổi Trường Mầm non Lê Thanh B

- Thời gian xây dựng đề cương ngày 20 tháng 10 – ngày 30 tháng 10 năm 2011

- Viết đề tài 1/1 – 20/4 – 2012

- Hoàn thành đề tài 05/ 05/ 2012

- Địa điểm: Trường Mầm non Lê Thanh B - Huyện Mỹ Đức – TP Hà Nội

- Đối tượng: 5 – 6 tuổi

Đề tài dựa vào quan điểm giáo dục trẻ em phát triển toàn diện việc đưa chương trình chăm sóc giáo dục trẻ phải dựa trên tâm lý của trẻ để rút ra một số phương pháp biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ làm quên với toán giúp trẻ tìm tòi khám phá mọi vấn đề xung quanh trẻ trong các hoạt động và học tập nhất là môn làm quên với toán Hoạt động của bộ môn toán và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ

để xây dụng những trò chơi học tập nhằm phảm ánh nội dung cơ bản của tiết học toán góp một phần nhỏ vào đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao hiệu quả cho tiết học toán, giờ học sôi nổi say mê không mệt mỏi

5-Kết quả đạt được đầu năm

Sau đây là kết quả khảo sát đánh giá sự nhận thức của trẻ qua các hoạt động làm quen với toán Thực hiện đánh giá trên 31 cháu ở đầu năm học cụ thể như sau:

có thể vận dụng vào trong thực tế, Để có sự phát triển và hướng toíư một nền giáo dục toàn diên như Bác Hồ đã từng nói

“ Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây

Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”

Ngay từ nhỏ trẻ đã được tiếp xúc với ông, bà, cha mẹ Và các sự vật hiện tượng đến nhận thức xung quanh tất cả những cái trẻ nhìn thấy đều ảnh hưởng đến nhận thức của trẻ , đần dần trẻ có được những khái niện giản đơn nhất về thế giới xung quanh có nhu cầu muốn tìn tòi ,phám phá về tính chất, đặc điểm của sự vật hiện tượng ,tập hợp các số lượng , hình dạng, màu sắc, kích thước, vị trí, sắp xếp của chúng trong không gian

VD: Khi chơi với đồ vật trẻ muốn biết tại sao vật này lại lăn được nhưng vật kia lại không lăn được hình dạng, kích thước và chất liệu của chúng khác nhau như thế

nào? Hoặc trẻ muốn biết từng nhóm đồ vâth có bao nhiêu vật và cách so sánh các nhóm với nhau trẻ muốn biết nhóm này có số lượng nhiều hay ít hơn nhóm kia Bắt đầu trẻ muốn biết làm thế nào để cho hai nhóm được bằng nhau Từ đó trong tư duy của trẻ đã nảy sinh khái niện thêm bớt một cách giản đơn nhất về phép cộng trừ của bậc tiểu học Xuất phát từ nhu cầu đó mà việc cho trẻ làm quen với biểu tượng toán sơ đẳng là nhu cầu cần thiết Nhưng thực chất chương trình toán học trong trường mầm non hiện nay chỉ cho phép dạy trẻ làm quen với một số khái niện

về toán đơn giản, chưa dạy trẻ học toán Nếu nhu dạy trẻ học toán sớm sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của trể Vì vậy nảy sinh vấn đề là làm thế nào để dạy trẻ những khái niếm về toán học mang tính chất trìu tượng nhưng lại phải phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ mẫu giáo Song khó khăn lớn nhất của trẻ mẫu giáo là làm quenvới một số khải niệm toán học đó là khả năng lĩnh hội tri thức của trẻ còn non nớt, do thực tế đó mà không thể cho trẻ làm quen với khái niệm về tổ hợp, phép đếm, số lượng, hình dạng, kích thước, định hướng không gian bằng các định nghĩa chính xác mà phải dựa trên tâm lý của trẻ và khái niệm toán học sơ đẳng, để

có phương pháp giảng dạy cụ thể, phù hợp với đặc điểm nhận thức của trẻ biến những khái niệm toán học trìu tượng thành những biểu tượng quen thuộc mà trẻ có thể lĩnh hội được một cách ấn tượng và sâu sắc nhất, hình thành những kiến thức ban đau về toán học sơ đẳng cho trẻ

2 Cơ sở thực tiễn

2.1: Đặc điểm tình hình địa phương và nhà trường

* Đặc điểm của địa phương

- Là một xã bần nông kinh tế còn nghèo nàn do đó mà cơ sở vật chất trang thiết

bị phục vụ cho hoạt động chuyên môn còn hạn chế

* Về giáo dục

Là một cô giáo được học tập và nắm vững chuyên môn với tấm lòng yêu nghề mến trẻ, nhiệt tình, tích cực trong công việc nghiên cứu các phương pháp tôi luôn học hởi đồng nghiệp những cô giáo đã có nhiều thành tích trong năm công tác

Tôi đã hiểu được mục đích yêu cầu, tầm quan trọng tính cấp thiết và khả năng của bộ môn toán đối với trẻ Mầm non, nên tôi đã cố gắng tìm ra những biên pháp tốt nhất phù hợp nhất với đặc điểm của địa phương và của lớp để đạt được kết quả cao trong việc dạy trẻ và học vì vậy Trường Mầm non Lê thanh B rất chú trọng với việc dạy và học của cô và trẻ nhà trường đã giúp đỡ tạo điều kiện cho giáo viên được tham gia dự giờ các lớp chuyên đề, thao giảng về toán học ở trong

và ngoài trường, để đạt được những phương pháp, hình thức đổi mới nhà trường chúng tôi đã lên kế hoạch cụ thể cho từng tiết học và có tài liệu để cho cô dạy tốt, giúp trẻ học tốt

* Đặc điểm của lớp:

+ Thuận lợi:

Năm học 2011 – 2012 được sự phân công của ban giám hiệu nhà trường tôi chủ nhiệm một lớp 5 -6 tuổi Học theo chương trình đổi mới với sĩ số là 31 trẻ Độ tuổi đồng đều cũng là một thuận lợi cho việc truyền thụ kiến thức cho trẻ.100% trẻ sống

ở vùng nông thôn là con em nông dân, các cháu đều rất ngoan ham học, lớp học lại được xây dựng ở khu trung tâm và đặt ở làng văn hoá, cha mẹ học sinh cũng biết được nhu cầu của con em mình ở độ tuổi 5 – 6 tuổi rất cần được học bộ môn làm quen với toán và hiểu tầm quan trọng của việc toàn dân đưa trẻ đến trường

Là một lớp 5- 6 tuổi nên rất được nhà trường quan tâm trong việc mua sắm đồ dùng phục vụ cho bộ môn toán

Đặc biệt toán là môn ngành giáo dục đã nhiều năm chỉ đạo chuyên đề nên để đánh giá sự học tập của trẻ có kết quả cao,

+ Điều kiện phục vụ của lớp

Về cơ sở vật chất đã được nhà trường quan tâm đáp ứng nhu cầu đồ dùng đồ chơi Đảm bảo 2 cháu 1 bàn mỗi cháu 1 nghế Tuy vậy một số đồ dùng phục vụ môn toán cũng như môn học khác còn nhiều hạn chế nên việc học tập các cháu chưa được đảm bảo

* Về nhu cầu phụ huynh

Giáo viên đã phối kết hợp sưu tầm nghiên cứu và làm dồ dùng đồ chơi học liệu cho trẻ học tập được tốt hơn

3.1 Giáo viên tự bồi dưỡng

Giáo viên là nguồn động lực chính để thúc đẩy phong trào thi đua hai tốt, giáo viên là người trực tiếp giảng dạy, chăm sóc các cháu trở thành những chủ nhân tương lai của đất nước Do vậy mà bản thân tôi luôn coi trọng việc bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho mình cụ thể là thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn của trường (Thao giảng, kiến tập ),đọc tham khảo tài liệu như cuốn thiết kế các hoạt động có chủ đích, hoạt động góc, hoạt động ngoài trời trong trường mầm non trẻ 5-6 tuổi do Lê Thu Huệ, Trần Thị Hương, Phạm thị Tâm đồng chủ biên trong tất cả các chủ đề cuốn chương trình chăm sóc giáo dục trẻ 5-6 tuổi, hướng dẫn chăm sóc giáo dục trẻ

Từ đó bản thân nắm chắc lý thuyết, phương pháp dạy của từng loại tiết , nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy trong trường và nâng cao kiến thức cho bản

thân Đặc biệt là bộ môn làm quen với toán bởi vì trẻ 5 tuổi rất thích tham gia vào các hoạt động học tập

3.2 Xây dựng góc học toán

Để trẻ tích cực tham gia vào hoạt động học tập đặc biệt là hoạt động làm quen với toán thì góc học toán không thể thiếu được Do vậy tôi đã xây dựng góc học toán nhằm giúp trẻ nhìn ngắm, tiếp xúc với các biểu tượng toán học để hằng ngày trẻ được ngắm nhìn, tiếp xúc và tạo nên những mảng toán ở góc học tập Góc toán có nhiều vật liệu chủng loại đa dạng phong phú để nhiều trẻ được tham gia chơi

Trong góc tôi đã bố trí rất hợp lý để cho trẻ rễ quan sát, bố trí góc hài hòa không rối mắt để trẻ rễ phát hiện rễ lấy rễ cất và được hoạt động thường xuyên Ngoài ra góc toán tôi bố trí được đảm bảo tính khoa học và tính giáo dục

Ngoài ra tôi đã sưu tầm nhiều loại đồ dùng đồ chơi bằng các chất liệu khác nhau nhưng không cầu kỳ mà vẫn gần gũi với trẻ