TIỂU LUẬN AN TOÀN SINH HỌC : Thực phẩm GMO: “dán nhãn” hay “không dán nhãn”

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI KHOA CÔNG NGHỆ SINH HỌC AN TOÀN SINH HỌC : Thực phẩm GMO: “dán nhãn” hay “không dán nhãn” GVHD: PGS. TS. NGUYỄN THỊ PHƯƠNG THẢO Nhóm SV thực hiện: NHÓM 12 Họ và tên MSV Trần Thị Minh Na 550372 Lê Thị Thiên Nga 550373 Mai Thị Ngàn 550374 Nguyễn Trọng Nghĩa 550375 Hà Nội, tháng 3 năm 2013 MỤC LỤC I. Đặt vấn đề II. Nội dung 1. Thực phẩm biến đổi gene • Khái niệm thực phẩm biến đổi gene • Cách phân loại thực phẩm biến đổi gene Thực phẩm có chứa thành phần biến đổi gene (có sự biến đổi DNA) Thực phẩm được chế biến từ nguyên liệu có nguồn gốc là sinh vật biến đổi gene • Hai quan điểm về thực phẩm biến đổi gene Ý kiến ủng hộ (đối tượng, lý do) Ý kiến phản đối (đối tượng, lo ngại,..) 2. Dán nhãn là gì? • Khái niệm chung về dán nhãn • Dán nhãn thực phẩm bình thường và thực phẩm biến đổi gen Những thông tin cần cho việc dán nhãn Cách thực hiện việc dán nhãn 3. Tranh cãi xung quanh việc dán nhãn thực phẩm biến đổi gene • Ý kiến ủng hộ việc dán nhãn Đối tượng ủng hộ, lý do? • Ý kiến phản đối việc dán nhãn (đối tượng, lý do) 4. Ý nghĩa của việc dán nhãn • Lợi ích của việc dán nhãn Lợi ích đối với người tiêu dùng Lợi ích với nhà sản xuất Lợi ích trong quản lý • Khó khăn của việc dán nhãn Đối với người tiêu dùng Đối với nhà sản xuất Khó khăn trong viêc nhận thức Khó khăn trong quản lý Khó khăn trong kỹ thuât, công nghệ (việc phân biệt, đánh giá và xác định thực phẩm biến đổi gene) 5. Các quy định dán nhãn hiện nay ở một số nước • Quan điểm của Mỹ về việc dán nhãn thực phẩm biến đổi gen • Quy định dán nhãn ở EU và một số nước khác • Quan điểm của Việt Nam về việc dán nhãn thực phẩm biến đổi gene III. Kết luận IV. Tài liệu tham khảo I. Đặt vấn đề Thời gian gần đây thực phẩm biến đổi gen (Genetically modified organism GMO) trở thành vấn đề thời sự ở nhiều nước, trong đó có Việt Nam. Cùng với những áp lực của sự gia tăng dân số, theo dự tính sẽ đạt mốc 12 tỷ người trong vòng 50 năm tới, hệ quả là vấn đề an ninh lương thưc sẽ bất ổn. Thách thức thật sự đạt ra cho các nhà khoa học, mà cụ thể là trong vấn đề nghiên cứu giống có khả năng cho năng suất cao. Sự nỗ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

KHOA CÔNG NGHỆ SINH HỌC

AN TOÀN SINH HỌC

“không dán nhãn”

GVHD: PGS TS NGUYỄN THỊ PHƯƠNG THẢO

Nhóm SV thực hiện: NHÓM 12

Hà Nội, tháng 3 năm 2013

MỤC LỤC

I Đặt vấn đề

II Nội dung

1 Thực phẩm biến đổi gene

 Khái niệm thực phẩm biến đổi gene

 Cách phân loại thực phẩm biến đổi gene

- Thực phẩm có chứa thành phần biến đổi gene (có sự biến đổi DNA)

- Thực phẩm được chế biến từ nguyên liệu có nguồn gốc là sinh vật biến đổi gene

 Hai quan điểm về thực phẩm biến đổi gene

- Ý kiến ủng hộ (đối tượng, lý do)

- Ý kiến phản đối (đối tượng, lo ngại, )

2 Dán nhãn là gì?

 Khái niệm chung về dán nhãn

 Dán nhãn thực phẩm bình thường và thực phẩm biến đổi gen

- Những thông tin cần cho việc dán nhãn

- Cách thực hiện việc dán nhãn

3 Tranh cãi xung quanh việc dán nhãn thực phẩm biến đổi gene

 Ý kiến ủng hộ việc dán nhãn

- Đối tượng ủng hộ, lý do?

 Ý kiến phản đối việc dán nhãn (đối tượng, lý do)

4 Ý nghĩa của việc dán nhãn

 Lợi ích của việc dán nhãn

- Lợi ích đối với người tiêu dùng

- Lợi ích với nhà sản xuất

- Lợi ích trong quản lý

 Khó khăn của việc dán nhãn

- Đối với người tiêu dùng

- Đối với nhà sản xuất

- Khó khăn trong viêc nhận thức

- Khó khăn trong quản lý

- Khó khăn trong kỹ thuât, công nghệ (việc phân biệt, đánh giá và xác định thực phẩm biến đổi gene)

5 Các quy định dán nhãn hiện nay ở một số nước

 Quan điểm của Mỹ về việc dán nhãn thực phẩm biến đổi gen

 Quy định dán nhãn ở EU và một số nước khác

 Quan điểm của Việt Nam về việc dán nhãn thực phẩm biến đổi gene

III Kết luận

IV Tài liệu tham khảo

I Đặt vấn đề

Thời gian gần đây thực phẩm biến đổi gen (Genetically modified organism - GMO) trở thành vấn đề thời sự ở nhiều nước, trong đó có Việt Nam

Cùng với những áp lực của sự gia tăng dân số, theo dự tính sẽ đạt mốc 12 tỷ người trong vòng 50 năm tới, hệ quả là vấn đề an ninh lương thưc sẽ bất ổn Thách thức thật sự đạt ra cho các nhà khoa học, mà cụ thể là trong vấn đề nghiên cứu giống có khả năng cho năng suất cao Sự nỗ lực không ngừng của các nhà lai tạo giống, mà phát triển nhất hiện giờ là phương pháp lai hữu tính, nhưng cũng không đạt được những đột phá Sự phát triển không ngừng của công nghệ gen

đã mở ra một bước ngoặc lớn, hàng loạt các sản phẩm biến đổi gene được tạo ra hứa hẹn là bước tiến lớn giải quyết những vấn đề còn tồn đọng của an ninh lương thực Tuy nhiên rất nhiều nguồn ý kiến trái chiều cho vấn đề này, mà chủ yếu là nên hay không nên sử dụng, nên hay không nên dán nhãn thực phẩm biến đổi gene

Thực tế hiện nay, thực phẩm GMO đã trở nên rất phổ biến trên thị trường toàn cầu và làm sao để quản lý tốt loại thực phẩm này đang là vấn đề đau đầu của không ít quốc gia trên thế giới Dán nhãn thực phẩm GMO là một giải pháp có tiềm năng cho vấn đề này, tuy nhiên việc dán nhãn cũng vấp phải không ít những khó khăn

Theo kế hoạch của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, từ năm 2010 Việt Nam sẽ khảo nghiệm và trồng thử nông sản biến đổi gen Khoảng năm 2015, những sản phẩm được chế biến

từ ngô, đậu nành… biến đổi gen sẽ xuất hiện trong siêu thị, chợ và bữa ăn của các gia đình Việt Nam

Vậy, nên hay không thực hiện việc dán nhãn cho thực phẩm GMO? Làm cách nào để thi hành những quy định về việc dán nhãn? Và lợi ích cũng như khó khăn của việc dán nhãn là gì?

Để hiểu rõ những vấn đề này, chúng tôi thực hiện chuyên đề “Thực phẩm GMO - dán nhãn hay không dán nhãn?”

II Nội Dung.

1 Thực phẩm biến đổi gene

a Khái niệm thực phẩm biến đổi gen

Như chúng ta đã biết, sinh vật biến đổi gen (GMO: Genetically ModifiedOrganism) là sinh

vật mà vật liệu di truyền của nó đã bị biến đổi theo ý muốn chủ quan của con người Ngoài ra cũng có thể có những sinh vật được tạo ra do quá trình lan truyền, biến đổi của gen trong tự nhiên

Thực phẩm biến đổi gen là một thuật ngữ chỉ các thực phẩm thu được từ những sinh vật

được biến đổi gen bằng công nghệ sinh học đó là những sản phẩm có chứa toàn bộ hoặc một phần thành phần có nguồn gốc từ sinh vật biến đổi gen, bao gồm cả mẫu vật di truyền của sinh vật biến đổi gen không có khả năng tự tạo cá thể mới trong điều kiện tự nhiên

Với công cụ là công nghệ sinh học và bằng một cách thức nào đó, làm thay đổi một hay nhiều gen có chủ định với cây trồng vật nuôi, từ đó các giống cây trồng vật nuôi này tạo cho ta những thực phẩm để sử dụng Những thực phẩm có được bằng cách thức này được gọi là thực phẩm biến đổi gen

Thực phẩm biến đổi gen không bao gồm những thực phẩm thu được từ mùa màng và sau đó được xử lý bằng công nghệ sinh học Chẳng hạn, ta xử lý gen của một cây ngô trước khi gieo trồng thì những bắp ngô thu được từ cây ngô này là thực phẩm biến đổi gen Nhưng khi ta đã thu hoạch được bắp ngô từ mùa vụ rồi xử lý công nghệ sinh học thì bắp ngô này không được gọi là thực phẩm biến đổi gen

Sự ra đời của thực phẩm biến đổi gen, không đơn thuần là một ý tưởng của khoa học, mà thực

tế đã đang và sẽ chứng mình đó là sự tất yếu Trước tương quan bất cân bằng giữa dân số, và nhu cầu lương thực ngày càng tăng, đòi hỏi có một đối tượng cây trồng có năng suất, chất lượng cao hơn, phục vụ những nhu cầu đó, chính vì vậy mà thực phẩm biến đổi gen ra đời

b Cách phân loại thực phẩm biến đổi gene

 Thực phẩm chứa thành phần biến đổi gen(có sự biến đổi DNA)

Là những thực phẩm được sử dụng trực tiếp trên những đối tượng thực vật đã biến đổi gen GMOs sử dụng công nghệ sinh học dựa trên thay đổi các thuộc tính sử dụng với sản phẩm cuối cùng như đậu phụ hay bắp rang bơ,

 Thực phẩm được chế biến từ nguyên liệu có nguồn gốc là thực phẩm biến đổi gen

Các chất phụ gia, axit amin, vitamin, enzyme … được sử dụng trong sản xuất thực phẩm với

sự giúp đỡ của vi sinh vật biến đổi gen, vi sinh vật biến đổi gen được sử dụng để sản xuất dược phẩm, vacxin, hóa chất đặc biệt, chất phụ gia thức ăn, các vitamin và các chất cho ngành công nghiệp chế biến thực phẩm Ví dụ Vitamin B2 ( màu, rivoflavin E 101), vitamin C( bảo quản, ascorbic acid E 300) Chất làm đặc, Xanthan ( E415) điều chỉnh độ acid, acid citric( E 330) Nhiều amino acid dùng để cải thiện thức ăn động vật cũng được sử dụng trong một số loại thực phẩm có vai trò là chất tăng vị ngọt (E 621) Nhiều enzyme sử dụng trong sản xuất pho mat, bánh mì, đồ uống có cồn …Các vitamin và chất phụ gia được sản xuất với sự giúp đỡ của vi

sinh vật biến đổi gen không yêu cầu dán nhãn GMO vì không trực tiếp liên quan đến sản phẩm cuối cùng

 Thực phẩm có liên quan đến công nghệ sinh học nhưng không có trong sản phẩm cuối cùng:

Các sản phẩm có nguồn gốc từ động vật ăn thức ăn biến đổi gen như thịt, trứng, sữa mà trong thành phần không thấy DNA hay protein mới thì vẫn không cần phải dán nhãn

c Hai quan điểm trái chiều về thực phẩm biến đổi gen

Hiện nay có 2 luồng ý kiến trái chiều kể cả trong giới khoa học và giới quản lý, nhiều người ủng hộ, nhiều người phản đối

 Trên quan điểm của những người ủng hộ

Thực phẩm biến đổi gene là một hướng nghiên cứu của các nhà khoa học nhằm đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng về mặt số lượng và chất lượng lương thực, thực phẩm khi dân số thế giới

có khả năng sẽ tăng gấp đôi trong vòng 50 năm tới Thực phẩm biến đổi gen hiện nay sử dụng chủ yếu là thực vật chuyển gen

Ưu điểm nổi bật của thực phẩm biến đổi gen là:

- Tạo các giống cây trồng có năng suất cao, chất lượng tốt, bảo đảm nguồn lương thực, thực phẩm trong toàn cầu Từ đó giúp cải thiện kinh tế, xóa đói giảm nghèo, đảm bảo an ninh lương thực và hạ giá thành lương thực trên thế giới

- Đảm bảo ổn định đa dạng sinh học

- Sử dụng hiệu quả nguồn nguyên liệu từ bên ngoài cho nông nghiệp và môi trường

- Tạo lợi nhuận kinh tế và xã hội, giảm bớt đói nghèo ở các nước đang phát triển

 Quan điểm phản đối

Các nhà bảo vệ môi trường, nhà khoa học và chính phủ bày tỏ quan ngại đối với GMF và không ngừng chỉ trích ngành nông nghiệp vì chạy theo lợi nhuận mà bỏ qua các hiểm họa tiềm tàng Họ cho rằng GMF huỷ hoại môi trường do tác hại không lường đến các loài khác; Nguy cơ gây bệnh

dị ứng và một số tác động khác ở người có cơ địa nhạy cảm Cụ thể, trẻ em có nguy cơ bị dị ứng suốt đời với lạc và một số thức ăn khác Mặc dù còn nhiều lo ngại về GMF, nhưng nói chung, ngoài khả năng gây dị ứng, GMF khó gây hại đến sức khoẻ con người; Mặt khác, do nghiên cứu

và ứng dụng GMF là một quá trình lâu dài và tốn kém, nên khi một sản phẩm mới được lưu hành, giá thành của nó sẽ rất cao, không thích hợp với các nước nghèo, dẫn tới khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn

Tóm lại, GMF có tiềm năng to lớn giải quyết nạn đói và suy dinh dưỡng hiện nay trên thế giới, đồng thời có thể hạn chế bớt tác hại của thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ đối với môi trường Tuy nhiên, còn rất nhiều khó khăn phía trước đối với các Chính phủ trong việc kiểm định an toàn, quy chế quản lý và dán nhãn thực phẩm GMF có thể trở thành một làn sóng mới trong tương lai Và để “tương lai” đồng bộ hóa cây trồng biến đổi gen hoàn thành, khâu quản lý, mà cụ thể phải xác định rõ việc “nên” hay “không nên” dán nhẵn thực phẩm biến đổi gen

2 Dán nhãn là gì?

 Khái niệm chung về dán nhãn

Luật liên bang Mỹ về thực phẩm, dược phẩm và thực phẩm định nghĩa “dán nhãn” thực phẩm

là tất cả nhãn mác và những sản phẩm viết tay, in ấn hay đồ họa trên tất cả các sản phẩm hoặc trên bất kì vật chứa hoặc bao bọc, hoặc đi kèm với những sản phẩm đó Thuật ngữ “đi kèm” không những để chỉ những liên kết vật lí với sản phẩm thực phẩm Nó mở rộng ra để chỉ áp phích, tờ rơi, thẻ, thông tư, tập tài liệu, hướng dẫn, website v.v…

Ghi nhãn hàng hoá là thể hiện nội dung cơ bản, cần thiết về hàng hoá lên nhãn hàng hoá để người tiêu dùng nhận biết, làm căn cứ lựa chọn, tiêu thụ và sử dụng; để nhà sản xuất, kinh doanh quảng bá cho hàng hoá của mình và để các cơ quan chức năng thực hiện việc kiểm tra, kiểm soát

 Thực hiện dán nhãn

Nhìn chung dù là thực phẩm biến đổi gen hay thực phẩm không biến đổi gen để thực hiện việc dán nhãn đều có những chỉ tiêu, thông số nhất định tên sản phẩm, nguồn gốc, xuất sứ, thành phần, các chỉ tiêu dinh dưỡng………,

Tất cả các loại thực phẩm đưa bán ra thị trường đều phải được phê chuẩn bởi các cơ quan quản

lý quốc gia có thẩm quyền sau khi đã tiến hành đánh giá rủi ro ……

Tuy nhiên với thực phẩm biến đổi gen cần chú ý đó là

- Dán nhãn nhằm cung cấp cho người tiêu dùng thông tin và sự lựa chọn đối với sản phẩm;

- Việc dán nhãn không nhằm chứng minh tính an toàn thực phẩm (không có trường hợp ngoại lệ)

- Việc dán nhãn phải tuân thủ theo thủ tục quy định của nước nhập khẩu

(Theo GS Paul Teng, Trường đại học Kỹ thuật Nanyang, Singapore, Phó Chủ tịch ISAAA (Dịch

vụ Quốc tế về tiếp thu các ứng dụng công nghệ Sinh học trong nông nghiệp))

Đồng tình với quan điểm này, ông Lê Tiến, Giám đốc Công ty Agbiotech Việt Nam (chuyên cung cấp các dịch vụ thông tin về công nghệ sinh học trong nông nghiệp) chia sẻ: Ghi nhãn là để cung cấp cho người sử dụng những thông tin cần thiết cho việc sử dụng và bảo đảm quyền được biết hàng hóa tiêu dùng có những gì Nói cách khác, bảo đảm tính trung thực không bị lừa dối, bị quảng cáo sai mục đích

3 Tranh cãi xung quanh việc dán nhãn thực phẩm biến đổi gene

Sự xuất hiện của thực phẩm biến đổi gen là một sự tranh cãi, chính và vậy những dự luận nói chung, và việc dán nhãn nói riêng xung quanh việc dán nhãn cũng gặp nhiều khó khăn và nhiều ý

kiến Xoay quanh vấn đề này cũng tồn tại 2 quân điểm tranh luận trái chiều nhau Một là “việc

dán nhãn thực phẩm biến đổi gen là “nên” và bắt buộc” Hai là “không cần thiết phải dán nhãn cho thực phẩm biến đổi gen”?.

 Những người ủng hộ quan điểm một chủ yếu là chính phủ và người tiêu dùng

Trong một cuộc khảo sát do Trung tâm Kỹ thuật, tiêu chuẩn, đo lường chất lượng 3 (TĐC 3) tiến hành trong tháng 3 và đầu tháng 4-2010 cho thấy, tại thị trường TP Hồ Chí Minh đã xuất hiện một số loại thực phẩm có nguồn gốc từ cây chuyển gen (thực phẩm BĐG)

Theo TĐC 3, trong số 323 mẫu gạo, củ, quả được chọn ngẫu nhiên tại các siêu thị, chợ thì có đến gần 35% (111 mẫu) có dương tính với chất dung môi chỉ thị có chứa thành phần từ cây BĐG Trong số này xác định được nhiều nhất là sản phẩm từ cây ngô, đậu tương, khoai tây và cà chua Điều quan trọng với người tiêu dùng là chúng có an toàn khi sử dụng hay không đến nay vẫn có nhiều ý kiến khác nhau

Ở nước ta, thông tin về thực phẩm có nguồn gốc từ cây BĐG xuất hiện trên thị trường với các nhà khoa học là không mới, vì dưới nhiều hình thức khác nhau, chúng đã xuất hiện nhưng nhìn chung chưa được quản lý hay thông báo công khai Kết quả một cuộc điều tra của Bộ

NN&PTNT cho thấy, hầu hết mẫu thức ăn chăn nuôi có mặt trên thị trường được nhập theo con đường chính thức thông qua các công ty liên doanh với nước ngoài đều chứa sản phẩm BĐG (ngô và đậu tương chuyển gen) với một tỷ lệ nào đó Ba cây trồng được xem là "điểm nóng" gồm: ngô, lúa và cây bông Ngoài ra, rất có thể một số thực phẩm chế biến từ đậu tương, ngô, cải dầu trên thị trường cũng có chứa sản phẩm biến đổi gen mà ngoài nhãn mác không hề ghi thông báo "sản phẩm biến đổi gen"

Người tiêu dùng như đứng giữa một ma trận thực phẩm vô cùng đa dạng mà không biết rõ nguồn gốc xuất xứ của nguyên liệu thực phẩm có sử dụng công nghệ biến đổi gen hay không? Do vậy quyền lợi của họ cần được đảm bảo

Về phía chính phủ việc thuận ý nhân dân nhằm đảm bảo sự ổn định trong phát triển nhiều nước trên thế giới đã có những chính sách cụ thể về việc dán nhẵn thực phẩm biến đổi gen

 Trái ngược với quan điểm trên, những người đi theo quan điểm thứ hai đại đa số là các nhà khoa

học và các nhà sản xuất lại cho rằng “ Việc thực hiện dán nhãn đối với các thực phẩm biến đổi gen là không cần thiết” Các nhà khoa học lên tiếng rằng thực phẩm biến đổi gen, trước khi

đến được với người tiêu dùng, đã phải trải qua rất nhiều cuộc xét nghiệm để chứng minh được tính an toàn, vậy thì tại sao người tiêu dùng còn phải yêu cầu việc bắt buộc dán nhãn cho chúng? Còn với các nhà sản xuất, chắc chắn là họ không hề muốn thực hiện dán nhãn đối với các thực phẩm biến đổi gen vì chi phí cho việc dán nhãn khá tốn kém đồng thời có thể điều này sẽ gây tâm lý lo ngại cho người tiêu dùng, khiến người tiêu dùng có thể sẽ không lựa chọn sản phẩm của họ nữa

Ngày 2/5/2011, tại thủ đô Ottawa của Canada đã diễn ra hội nghị của LHQ về vấn đề cần hay không cần dán nhãn các thực phẩm biến đổi gene (GM) để thông báo cho người tiêu dùng

9 năm tranh luận không mang lại thỏa thuận nào về vấn đề này Mỹ và Canada, hai nước sản xuất thực phẩm GM nhiều nhất thế giới, kịch liệt phản đối việc dán nhãn, trong khi châu Âu và châu Á lại ủng hộ Tại một phiên họp, Patrick Deboyser, một quan chức thuộc bộ phận lương thực và công nghệ sinh học của Ủy ban châu Âu, khẳng định: “Tại châu Âu hai năm qua, chúng tôi thấy người tiêu dùng nói riêng và cộng đồng nói chung rất nhạy cảm với thực phẩm GM”

Nhưng ở Mỹ và Canada, dường như dư luận ít quan tâm đến vấn đề này Một phần là do ngành công nghiệp thực phẩm của hai nước này không gặp nhiều sự cố đáng sợ (chẳng hạn thịt bò điên bán lẫn thịt thường) như ở châu Âu Do đó, người tiêu dùng tin tưởng nhà sản xuất hơn Ngoài

ra, người dân ở đây cũng ít hiểu biết về thực phẩm GM Một siêu thị hàng đầu của Canada cho biết họ không gắn nhãn cho một loạt sản phẩm rau xanh biến đổi gene mới, vì hầu như chẳng khách hàng nào hiểu “thuật ngữ” này Nếu dán, có lẽ họ sẽ không mua nữa

Là những nhà sản xuất thực phẩm GM lớn nhất thế giới, Mỹ và Canada sẽ có lợi nếu các tổ chức môi trường bớt lo ngại và phản đối công nghệ biến đổi gene Hai nước đã tranh cãi khá nhiều với

EU về lệnh cấm của EU đối với một số sản phẩm GM và thịt qua xử lý hormone Quan điểm của các bên hoàn toàn đối lập

Tuy nhiên theo nhìn nhận tổng quan thì việc dán nhãn cho thực phẩm biến đổi gen đang được thực hiện ngày càng nhiều ở các quốc gia, điều này cho thấy nhóm đi theo quan điểm thứ nhất đang chiếm ưu thế

4 Ý nghĩa của việc dán nhãn

a) Lợi ích của việc dán nhãn

 Về phía người tiêu dùng:

Không thể chắc chắn về mối nguy hại của tất cả thực phẩm biến đổi gen vì vậy trong khi mọi việc chưa rõ ràng thì mọi người có quyền lựa chọn cho mình các loại thực phẩm truyền thống hay biến đổi gen nhưng với điều kiện họ phải được cung cấp đầy đủ thông tin Khá đông người tiêu dùng còn đang lo ngại rằng những thay đổi trong hệ gen của GMO có thể gây ra rủi ro

về sức khỏe của họ, vì vậy họ yêu cầu các nhà sản xuất phải chứng minh giống biến đổi gen và thực phẩm GM là an toàn cho người tiêu dùng trước khi đưa chúng ra thị trường Những người phản đối thực phẩm GMO không chấp nhận những sản phẩm có nguồn gốc không rõ ràng, bởi vậy họ là những người đòi hỏi việc dán nhãn thực phẩm GM mạnh nhất

Michael Hansen, một nhà khoa học cao cấp của Liên minh người tiêu dùng nói: “Nếu các công ty nói rằng kỹ thuật di truyền là tốt, thực phẩm GMO là an toàn, chúng ta hãy gắn nhãn

nó và để cho người tiêu dùng đưa ra quyết định riêng của họ"

 Về phía nhà sản xuất:

Để giáp đáp thắc mắc và nghi ngại của người tiêu dùng đối với thực phẩm GM của mình, nhiều nhà sản xuất lựa chọn giải pháp dán nhãn cho chúng để khẳng định mức an toàn cũng như chất lượng của sản phấm đối với người tiêu dùng

Một số nhà sản xuất khác lại quan tâm tới vấn đề bản quyền về giống cũng như công nghệ sản xuất và mẫu mã sản phẩm của mình Do đó, họ sử dụng nhãn mác để sản phẩm của mình được bảo hộ trên thị trường, tránh nguy cơ bị làm giả, làm nhái hay ăn cắp bản quyền thương hiệu

Không chỉ có những công ty sản xuất thực phẩm có chứa thành phần biến đổi gen ủng hộ việc dán nhán thực phẩm GMO vì những lợi ích kể trên, mà những công ty sản xuất sản phẩm

không biến đổi gen cũng rất ủng hộ việc này Bởi như thế sản phẩm của họ sẽ có sức cạnh tranh cao hơn trước những khách hàng không muốn dùng GMO

 Về phía nhà quản lý

Việc dán nhãn cũng gần như việc đặt một cái tên vậy, nó sẽ là một háng rào giúp quản lý một cách xuyên suốt từ nơi sản xuất đến khi đến tay người tiêu dùng, đảm bảo và kiểm soát được những vấn đề có thể xảy ra Tuy nhiên để xây dựng được hệ thống quản lý này cũng còn nhiều điều bất cập

b) Khó khăn của việc dán nhãn

Tính 2 mặt luôn song song tồn tại trong bất cứ một vấn đề nào, việc dán nhãn thực phẩm biến đổi gen cũng vậy, lợi ích rõ ràng có những mặt nhất định, nhưng khó khăn bất cập cũng không ít Chung quy lại đánh giá những khía cạnh liên quan đến tính thương mại, đối tượng chú trọng chính là lợi nhuận Việc dán nhãn sẽ là một cản trở và làm giảm giá trị thặng dư của sản phẩm Điều đó sẽ là không đáng nói nếu chỉ xét riêng khâu dán nhãn, tuy nhiên để trở thực phẩm được thương mại hóa và lưu thông trên thị trường, thì không chỉ thực phẩm biến đổi gen hay thực phẩm không biến đổi gen đều phải trải qua, các khâu kiểm định, đánh giá an toàn là bắt buộc, chính vì thế khúc mắc ở đây là không hề nhỏ

 Về phía người tiêu dùng:

Việc dán nhãn chắc chắn sẽ tạo ra các chi phí phát sinh Và nếu chi phí phát sinh này được các nhà sản xuất tính vào giá sản phẩm thì sẽ khiến những người tiêu dùng phải trả thêm một khoản nữa Chẳng hạn một nghiên cứu gần đây ở Canada cho thấy chi phí dán nhãn ít nhất vào khoảng 9 -10% giá bán lẻ của thực phẩm chế biến và khoảng 35 -41% so với giá của nhà sản xuất Vậy, liệu người tiêu dùng có sẵn sàng bỏ thêm chi phí để được mua những sản phẩm được dán nhãn?

Gía thành sản phẩm cao, hơn nữa nhận thức về thực phẩm biến đổi gen còn nhiều thiếu sót , về

cơ bản khái miệm về thực phẩm biến đổi gen còn xa lạ với đại đa số người tiêu dùng Trên thực

tế cũng mới chỉ có 25 quốc gia trồng cây BĐG, 61 nước phê chuẩn 677 sản phẩm BĐG và cho xuất hiện trên thị trường, trong đó khoảng 40% sản phẩm BĐG được phê chuẩn từ châu Á và 40 nước chấp nhận dán nhãn lên sản phẩm Trong số này, chỉ một vài nước có quy định về dán nhãn nhưng rất ít nước thực thi chúng một cách hiệu quả

 Về phía nhà sản xuất:

Michael Jacobsen, Giám đốc điều hành Trung tâm Khoa học và Quyền lợi công cộng cho rằng nhiều nhà sản xuất ghi nhãn là quá rủi ro Theo ông: "Các công ty thực phẩm sẽ không sử dụng giống biến đổi gen nếu họ phải ghi nhãn vì không có lợi ích cho các công ty" , "GMO đã trở thành một thuật ngữ độc hại, họ sẽ có thể mất 2% doanh số bán hàng nếu dán nhãn vậy tại sao họ lại phải tự gây các tổn thất cho họ"

Trong thực tế, một nghiên cứu năm 2006 của Pew Initiative for Food and Biotechnology cho thấy rằng chỉ có 23% phụ nữ (thành phần mua sắm chính) cho rằng thực phẩm biến đổi gen

là an toàn Như vậy đa số người tiêu dùng không ủng hộ GMO và thực phẩm GMO, điều đó là nguyên nhân làm giảm mạnh doanh số bán hàng của các công ty có thực phẩm biến đổi gen

Ông Ab Basu, phó chủ tịch điều hành của Tổ chức Công nghiệp Công nghệ sinh học cho thực phẩm và nông nghiệp nói: “FDA có chuyên môn khoa học và dinh dưỡng để thiết lập ghi nhãn thực phẩm và đánh giá an toàn thực phẩm nó, bạn có thể xem tại trang web của FDA và thấy rằng ngô GM tương đương với ngô sản xuất thông thường, không có lý do để dán nhãn cho nó”

Hơn nữa tất cả các sản phẩm trước khi đưa ra thị trường đều phải được các cơ quan chức năng kiểm tra về tính an toàn, sau đó nó mới được bày bán Vì vậy, nếu một loại thực phẩm biến đổi gen đã được kiểm định là an toàn cho sức khỏe con người thì nó cũng giống như những thực phẩm truyền thống khác Khi đó việc dán nhãn cho loại thực phẩm này trở nên không cần thiết

Thêm vào đó, việc dán nhãn thực phẩm GMO sẽ làm tăng thêm chi phí sản xuất Vậy thì

ai sẽ là người gánh chi phí đó? Nếu các nhà sản xuất chịu chi phí đó thì họ sẽ bị giảm lợi nhuận, còn nếu họ tính vào giá sản phẩm thì sẽ khiến cho sản phẩm đó khó cạnh tranh được với những mặt hàng rẻ hơn

Các nhà sản xuất phải đau đầu về câu hỏi là làm sao để nhãn vừa bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng vừa không làm sản phẩm bị phản đối Điều đó là rất khó để giải quyết trong bối cảnh

xã hội đang có những ý kiến trái chiều về vấn đề thực phẩm chuyển gen

Trong vấn đề tranh cãi về những lợi ích và bất lợi của việc dán nhãn cho thực phẩm GMO, ngay cả khi tất cả mọi người đều đồng ý việc dán nhãn thì việc này cũng còn không ít khó khăn trong việc thực thi

 Khó khăn trong quản lý thực phẩm GMO

Dễ hay khó có thể tùy vào cách nhìn nhận của mỗi đối tượng, nhưng vấn đề ở đây đối tượng đó là ai Cả một cơ quan quản lý, việc xây dựng được các khung quản lý và để khung pháp

lý đó được chấp thuật đã khó, việc phân công, và kiểm soát, thực thi những pháp lý đó lại càng khó hơn Để trở thành một sản phẩm bày bán trên thị trường thì phải trải qua rất nhiều công đoạn

và mỗi công đoạn lại do những bên khác nhau chịu trách nhiệm

GMO do người nông dân sản xuất ra trên đồng ruộng

↓

Thu hoạch GMO

↓

Nhà máy xử lý, chế biến tạo sản phẩm

↓

Phân phối sản phẩm