Đối với người giáo viên Tổng phụ trách Đội – là người có nhiệm vụ cần phải có những biện pháp thật hiệu quả trong việc giáo dục truyền thống: “Tôn sư trọng đạo” đối với đội viên của Liên
Trang 1TRƯỜNG THCS XUÂN GIANG – SÓC SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một số biện pháp giáo dục truyền thống:
“Tôn sư trọng đạo” cho đội viên của
Trường THCS Xuân Giang
NĂM HỌC: 2012 - 2013
Trang 2PHẦN I - MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài:
Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện
về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa Một trong những
phẩm chất trên thì giáo dục đạo đức truyền thống của dân tộc với các em
học sinh là một trong những vấn đề vô cùng quan trọng
Như chúng ta đã biết lịch sử dân tộc ta trải qua nghìn năm dựng nước
và giữ nước, gắn liền với từng thời kì lịch sử đó có nhiều tên tuổi của các vị anh hùng làm sáng ngời bảng vàng của dân tộc
Trong các truyền thống văn hoá đó, mà chúng ta phải kể đến là
truyền thống: “ Tôn sư trọng đạo” Đây là truyền thống vô cùng quý báu
của dân tộc ta đã được gìn giữ và phát huy xuyên suốt đến ngày nay
Cuấn theo sự phát triển của đất nước, sự đổi mới của nền công nghệ khoa học tiên tiến, nhiều thông tin liên lạc hiện đại đến với các em học sinh rất nhanh, nếu chúng ta vẫn triển khai theo cách thức hình thức cũ thì học sinh không thích tham gia, rời rạc và thiếu tính sôi động Để giữ gìn và phát
huy truyền thống: “ Tôn sư trọng đạo” ngày một tốt hơn thì mỗi chúng ta
phải coi đó là một nhiệm vụ quan trọng
Đối với người giáo viên Tổng phụ trách Đội – là người có nhiệm vụ cần phải có những biện pháp thật hiệu quả trong việc giáo dục truyền
thống: “Tôn sư trọng đạo” đối với đội viên của Liên đội mình
Do vậy tôi đã chọn đề tài để nghiên cứu:
Một số biện pháp giáo dục truyền thống: “Tôn sư trọng đạo” cho đội viên của Trường THCS Xuân Giang
Tôi làm đề tài nghiên cứu này với hy vọng góp một phần không nhỏ vào sự nghiệp giáo dục chung của nhà trường, đồng thời cũng nhằm để đẩy mạnh phong trào hoạt động công tác Đội nói riêng của Liên đội trường THCS Xuân Giang
Trang 32 Mục đích nghiên cứu:
Tôi nghiên cứu đề tài này đề xuất một số biện pháp truyền thống: “ Tôn
sư trọng đạo” cho đội viên của Liên đội trường THCS Xuân Giang nhằm
giúp các em trở thành những người con ngoan, những học trò giỏi, là những người có ích cho xã hội
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu:
3.1 Khách thể nghiên cứu:
Truyền thống: “ Tôn sư trọng đạo” cho đội viên trường THCS Xuân Giang
3.2 Đối tượng nghiên cứu:
Đội viên của Liên đội trường THCS Xuân Giang
Trang 44 Giả thuyết khoa học:
Nếu truyền thống: “Tôn sư trọng đạo” được giáo dục bằng những biện
pháp phù hợp thì đội viên của Liên đội trường THCS Xuân Giang sẽ thực hiện
nghiêm túc và tích cực Một số biện pháp giáo dục truyền thống: “ Tôn sư
trọng đạo” được thông qua các hình thức như: tổ chức hoạt động dưới cờ, tổ
chức trong tiết sinh hoạt theo chủ điểm của tháng, đợt thi đua; tổ chức thông qua kỉ niệm các ngày kỉ niệm lớn trong năm học, tổ chức hoạt động của đội tuyên truyền măng non, tổ chức hoạt động đội qua những ca khúc măng non…
5 Nhiệm vụ nghiên cứu:
5.1 Cơ sơ lí thuyết :
Trong những hoạt động giáo dục của Đội TNTP - Hồ Chí Minh nhằm giúp các em đội viên phát triển toàn diện Người phụ trách Đội ngoài việc cung cấp trang bị cho đội viên những kĩ năng, nghiệp vụ công tác Đội còn phải biết lồng ghép các hoạt động giáo dục truyền thống vào hoạt động Đội
Để làm tốt việc này thì người tổng phụ trách phải tự trang bị cho mình
Trang 5những kiến thức kĩ năng, nghiệp vụ công tác Đội thật đầy đủ, tạo điều kiện cho hoạt động giáo dục truyền thống, đồng thời giúp học sinh trở thành người con ngoan, trò giỏi mãi xứng đáng là cháu ngoan Bác Hồ, chủ nhân tương lai của đất nước
5.2 Thực trạng vấn đề :
Giáo dục truyền thống: “ Tôn sư trọng đạo” ở trường THCS Xuân
Giang những năm trở lại đây vẫn còn nhiều hạn chế và đạt được một số kết quả đáng kể Thế nhưng so với yêu cầu nhiệm vụ đặt ra thì kết quả đó phải
cố gắng nhiều hơn nữa
Đặc biệt là việc đổi mới hình thức giáo dục truyền thống: “ Tôn sư
trọng đạo” đối với từng đội viên trong Liên đội
Trang 65.3 Đề xuất giải pháp:
Để giáo dục truyền thống: “ Tôn sư trọng đạo” đạt kết quả tốt, người
giáo viên Tổng phụ trách Đội có thể sử dụng nhiều biện pháp thông qua nhiều hoạt động với nhiều hình thức Đội sinh động, thu hút, lôi cuốn đội viên của Liên đội
6 Phương pháp nghiên cứu:
6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu:
Việc sử dụng nhóm phương pháp nghiên cứu nhằm giúp ta hiểu được
thực trạng, nguyên nhân của vấn đề thực hiện giáo dục truyền thống: “Tôn
sư trọng đạo” để từ đó đưa ra biện pháp giáo dục phù hợp hiệu quả
6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
Phương pháp khảo sát bằng phiếu hỏi, phương pháp quan sát sư phạm, phương pháp nghiên cứu tài liệu và sản phẩm hoạt động sư phạm …
6.3 Nhóm phương pháp thống kê:
Để có những kết quả nghiên cứu, đánh giá chính xác cụ thể khách quan
tạo điều kiện cho việc đề xuất các giải pháp giáo dục truyền thống: “Tôn sư
trọng đạo”
Trang 77 Phạm vi và giới hạn nghiên cứu:
* Phạm vi nghiên cứu:
Giáo viên chủ nhiệm (phụ trách chi) : khối 7,8 là: 9 đồng chí
Ban chỉ huy Liên đội: 13 đội viên
Chi đội 7A : 37 đội viên
Chi đội 8C : 33 đội viên
Khối 6 : 157 đội viên
Khối 9 : 154 đội viên
Thời gian nghiên cứu:
Từ 05/09/2012 đến 30/03/2013
Trang 8
PHẦN II - NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
1 Cơ sở lí luận của đề tài nghiên cứu:
1.1 Một số khái niện cơ bản của đề tài:
Khái niệm giáo dục là gì?
Giáo dục: là tác động có hệ thống để con người có thêm năng lực
phẩm chất cần thiết, là sự hình thành có mục đích, có tổ chức những sức mạnh thể chất và tinh thần con người, hình thành thế giới quan, đạo đức và thị hiếu thẩm mỹ cho con người
Khái niệm biện pháp là gì?
Biện pháp: Là cách làm, cách giải quyết vấn đề cụ thể nào đó
Khái niệm truyền thống là gì?
Truyền thống: Là thói quen được hình thành từ lâu đời trong nếp
sống, nếp nghĩ được truyền từ đời này sang đời kia
Khái niệm: “ Tôn sư trọng đạo” là gì?
“Tôn sư trọng đạo”: Là kính trọng thầy và coi trọng đạo lý, đạo nghĩa Biện pháp giáo dục truyền thống: “ Tôn sư trọng đạo” cho đội viên
là cách thức giáo dục nhằm làm cho đội viên hiểu, tiếp thu, lĩnh hội một giá trị truyền thống tốt đẹp của địa phương, của dân tộc
Trang 9
2 Mục đích, ý nghĩa của việc giáo dục truyền thống: “ Tôn sư trọng đạo” đối với đội viên của trường THCS :
Hoạt động Đội là một trong những hoạt động đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp giáo dục, trọng tâm được triển khai trên 5 chương trình với 9 hoạt động cụ thể Trong 9 hoạt động đó thì giáo dục truyền thống là một hoạt động thực sự quan tâm Qua việc đưa ra các khái niệm trên, bản thân tôi thấy
rất cần thiết về vấn đề giáo dục truyền thống: “Tôn sư trọng đạo” trong nhà
trường, bởi vì đây là một vấn đề đã được Đảng, Nhà nước, ngành giáo dục rất quan tâm coi đó là nhiệm vụ vô cùng quan trọng, đối với các thầy cô giáo nhằm hướng tới mục tiêu giúp các em phát triển toàn diện Đối với người giáo viên Tổng phụ trách Đội đó là một nhiệm vụ chính trị rất quan trọng góp phần giáo dục đội viên ngày tốt hơn
Trang 10
2 Phân tích thực trạng của công tác giáo dục truyền thống: “ Tôn sư trọng đạo” ở Liên đội trường THCS Xuân Giang
2.1 Một số đặc trưng của Liên đội trường THCS Xuân Giang:
Trường THCS Xuân Giang là một trường nằm xa trung tâm Huyện khoảng 6 km, xa Thủ đô khoảng 40km, Đời sống nhân dân chủ yếu bằng nghề nông, điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn Trường học hai ca: ca sáng - khối 8,9; ca chiều - khối 6,7; do đó công tác hoạt động Đội cũng có hạn chế Ngoài thời gian học tập trên lớp, các em đội viên còn phải tham gia công việc của gia đình như: đi bò, lấy rau, cắt cỏ… Vì vậy trong công
tác giáo dục nhà trường nói chung, việc giáo dục truyền thống: “ Tôn sư
trọng đạo” nói riêng cũng có nhiều khó khăn
2.2 Các phương pháp nghiêm cứu:
Trang 11
Phương pháp khảo sát bằng phiếu hỏi
(Trong phiếu có ghi rõ 4 câu hỏi, dùng hỏi cho 4 khối)
Trang 12Tôn s- trọng đạo ” của đội viên tôi th-ờng xuyên
quan sát ghi chép thống kê những biểu hiện trong giao tiếp, ứng xử của đội viên với thầy cô
Kết quả thu đ-ợc nh- sau:
71% có thái độ, cách ứng xử đúng mực
15% có thái độ , cách ứng xử ch-a phù hợp
14% ch-a biết hoặc thiếu tôn trọng thầy cô
Trang 13Ph-ơng pháp thử nghiệm s- phạm:
Để biết đ-ợc đội viên của mình thực hiện
truyền thống: “ T ôn s- trọng đạo ” nh- thế nào tôi
đã tiến hành điều tra khảo sát ở cỏc chi đội bằng cách đặt các em vào tình huống có vấn đề
+ Tình huống 1:
Khi em gặp thầy cô giáo ở cổng tr-ờng, em sẽ ứng xử nh- thế nào?
+ Tình huống 2:
Trang 14? Đ-a ra tình huống bằng hình thức sân khấu hoá rồi để đội viên xử lí tình huống đó với nhiều cách:
+ Có thể tiểu phẩm đ-a ra là biểu hiện thiếu tôn trọng thầy cô giáo
+ Có thể tình huống đó là những câu hỏi trắc nghiệm
+ Có thể tình huống đ-a ra là một thông điệp Nh-ng những tình huống đó đều đ-ợc giải quyết ph-ơng pháp tích cực đối với những em đội viên
Ngoài ra, để tìm hiểu tình hình, nguyên nhân của vấn đề tôi còn sử dụng nhiều biện pháp khác nh-: ph-ơng pháp nghiên cứu điển hình, ph-ơng pháp nghiên cứu tài liệu và sản phẩm hoạt động s- phạm
Trang 15
3 Đề xuất biện pháp:
Từ thực trạng đội viên của Liên đội THCS Xuân Giang nhận thức và thực hiện còn nhiều hạn chế tôi đã và đang đ-a ra một số biện pháp giáo
dục truyền thống: “ T ôn s- trọng đạo ” nh- sau:
3.1 Biện pháp tuyên truyền giáo dục thông qua các hoạt động:
với hoạt động trọng tâm trong công tác Đội:
Năm học 2012 - 2013 là năm học hoạt động Đội
đ-a vai trò và ý nghĩa giáo dục truyền thống – năm
Trang 16học kỉ niệm 30 năm ngày Nhà giỏo Việt Nam, 68 năm ngày thành lập Quõn Đội nhõn dõn Việt Nam, 83 năm thành lập Đảng cộng sản Hồ Chớ Minh, hướng tới kỉ niệm 82 năm thành lập Đoàn Thanh niện cộng sản Hồ Chớ Minh, 72 năm ngày thành lập Đội TNTP - Hồa Chớ Minh nhằm giúp các em đội viên biết về nguồn cội, truyền thống và lòng tự hào của dân tộc Việt Nam qua các thời kì của truyền thống dõn tộc thụng qua các nhân vật lịch sử, các danh nhân văn hoá, các di tích lịch sử… ở địa phương mỡnh và ở nước mỡnh Khi phong trào được phỏt động cỏc chi đội trong liờn đội đó tự mỡnh tỡm hiểu kiến thức về cỏc ngày lễ lớn từ: nguồn gốc của ngày lễ, nhõn vật, sự kiện tiờu biểu, người nổi tiếng trờn nhiều thụng tin như: sỏch, bỏo,
dữ liệu, vào mạng, thu thập tin tức … Nhiều cõu hỏi cú liờn qua đến lịch sử địa phương, cỏc em đội viờn đến gia đỡnh và UBND xó để tỡm hiểu Cụ thể như:
- Địa phương ta cú bao nhiờu người anh hựng tham gia khỏng chiến cỏch mạng? Kể tờn một trong số anh hựng đú mà em biết
- Đảng Bộ xó em được thành lập vào năm nào? Lỳc mới thành lập gồm cú bao nhiờu người? Em hóy kể tờn một số người em biết?
- Huyện Súc Sơn được thành lập khi nào? Chi bộ Đảng đầu tiờn được thành lập ở đầu? Vào năm nào?
- Trường ta thành lập vào năm bao nhiờu? Ngụi trường mới được xõy dựng vào năm nào?
* Giỏo dục truyền thống: “Tụn sư trọng đạo” thụng qua tổ chức hoạt
động dưới cờ:
Trang 17
Một tiết hoạt động dưới cờ thường xuyên tổ chức vào thứ 2 hàng tuần bằng nhiều hình thức để thay đổi nhằm giáo dục cho đội viên được giải trí, thu hút các em có một tiết học bổ ích, trong đó có giá trị giáo dục truyền
thống: “Tôn sư trọng đạo”
Liên đội có có nhiều cách giáo dục có hiệu quả như: Tuyên truyền, diễn đàn, thi tìm hiểu kiến thức bộ môn khoa học, văn nghệ, kể chuyện…
Với hình thức tuyên truyền:
Dẫn dắt đội viên hiểu khái niệm thế nào là: “ Tôn sư trọng đạo”?
Những biểu hiện như thế nào để thể hiện là người có thái độ tôn kính thầy cô giáo, thái độ của mình trước những biểu hiện thiếu tôn trọng thầy,
cô giáo?
Trang 18Thi văn nghệ:
Đội viên trong liên đội tham gia vào hoạt động văn hoá - văn nghệ và đã
có sức thu hút mạnh mẽ Do đó, nhân dịp thi đua đợt 2 với chủ đề: “ Thầy cô và
mái trường”; liên đội có tổ chức múa hát thông qua hoạt động bình chọn những
đội viên, những tập thể có nội dung múa hát hay nhất, diễn xuất tốt nhất để trao thưởng Như vậy, từ việc tham gia vào hoạt động văn hoá - văn nghệ, các em được bồi đắp tình cảm yêu quí thầy cô, cha mẹ, những người đã có công dưỡng dục mình
Trang 19
Thi kể chuyện:
Sau khi phát động phong trào thi kể chuyện về thầy giáo, cô giáo mà
em yêu kính nhất Cuộc thi đã cung cấp cho các em những tiềm năng sáng tạo và góp phần rèn luyện thêm cho đội viên khả năng làm văn, bày tỏ tình cảm của mình đối với thầy giáo, cô giáo, những người đã dạy dỗ mình Và tất nhiên liên đội cũng có những phần quà nhỏ dành cho cá nhân, tập thể có những bài kể chuyện hay nhất Để tổ chức tốt được những hoạt động này, liên đội cần phải có sự chuẩn bị tốt một số điều kiện như: Ban giám khảo, hình thức tổ chức, sự nhiệt tình, năng động của đội viên…
* Giáo dục truyền thống: “ Tôn sư trọng đạo” nhân dịp vào các ngày lễ lớn trong năm:
Gắn liền với công tác giảng dạy của giáo viên và việc học tập của học sinh, trong một năm học có một số ngày lễ lớn có liên quan đến chủ đề:
“Tôn sư trọng đạo” như ngày 20/11 là ngày biết ơn thầy cô giáo, ngày
22/12 là ngày thành lập quân đội nhân dân Việt Nam, ngày 26/3 ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
Nhân dịp những sự kiện này, liên đội phối hợp với các tổ chức trong nhà trường như đoàn thanh niên, đội ngũ phụ trách chi… triển khai nhiều nhiều hoạt động với các hình thức đa dạng, phong phú lôi cuốn đội viên liên đội tham gia Cụ thể như:
Làm báo tường, tập san:
Trang 20Cùng với kế hoạch của Hội đồng đội huyện Sóc Sơn và thực trạng của liên đội để xây dựng và triển khai kế hoạch theo đợt, tháng thi đua,
trong đó cuộc thi báo tường với chủ đề: “ Tôn sư trọng đạo” hay: “Uống
nước nhớ nguồn” là một hoạt động cũng rất thu hút đội viên trong liên đội
tham gia Nội dung bài báo tường có: xã luận, thơ, truyện ngắn, tranh vui,
âm nhạc, hòm thư góp ý do các em sưu tầm hoặc tự sáng tác ca ngợi công
ơn thầy cô giáo và mái trường - nơi em khôn lớn lên người
Thi đua giành nhiều hoa điểm giỏi, tiết học hay, ngày học tốt, tuần học tốt, tháng học tốt:
Gắn liền với hoạt động trong công tác đội, các em đội viên kết hợp:
“ Học mà chơi”, “Chơi mà học” để phấn đấu học tập, rèn luyện trở thành
con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, đây là nhiệm vụ mục tiêu của mỗi đội viên trong chương trình rèn luyện đội viên mà ngay từ đầu năm đưa ra Nhân dịp một số ngày lễ lớn (ngày 20/11, ngày 22/12, ngày 26/3 ) Liên đội cũng có thể tổ chức phát động phong trào thi đua giành nhiều hoa điểm tốt, tiết học hay, ngày học tốt Phong trào được tổng kết, đánh giá, động viên tuyên dương kịp thời, đặc biệt đối với đội viên tiêu biểu trong các chi đội Trong các đợt thi đua đó các đội viên có những phần quà nhỏ nhưng rất có ý nghĩa
Trang 21giúp các em phấn đấu trong học tập và rất tự hào trong kết qủa học tập của mình
4.2 Hoạt động giáo dục truyền thống: “ Tôn sư trọng đạo” có sự kết hợp với các lực lượng giáo dục:
Công tác giáo dục truyền thống nói chung, giáo dục truyền thống:
“Tôn sư trọng đạo” nói riêng cho đội viên là nhiệm vụ của tất cả tổ chức
trong nhà trường, trong đó có Ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm, đoàn thanh niên Trong đó đội ngũ phụ trách chi (giáo viên chủ nhiệm) là người gắn bó gần gũi đối với đội viên Đồng thời họ cũng là người trực tiếp quản