Trụ não, tiểu não, não trung gian

Đồi thị Dưới đồi thị Não trung gian Củ não sinh tư Cuống não Não giữa Trụ não Cầu não Hành não não trung gian hành não cầu não não giữa Củ não sinh tư cuống não tiểu não Tiểu não Đại nã

TRÂN TRỌNG KÍNH CHÀO

SINH HỌC 8

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC

GD



Bài giảng: SINH HỌC 8

Huỳnh Thị Trúc Loan

TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIAN

I VỊ TRÍ VÀ CÁC THÀNH PHẦN CỦA NÃO BỘ

Trụ não tiếp liền với tủy

sống ở phía dưới Nằm

giữa trụ não và đại não là

…… …… … Trụ não

gồm ……….… , …………

và ………… Não giữa gồm

……… ở mặt trước và

……… ở mặt sau

Phía sau trụ não là ………

Bài: 46

Tìm hiểu hình 46-1 để hoàn chỉnh thông tin

dưới đây:

Não bộ gồm:

- Đại não

- Não trung gian nằm

giữa trụ não và đại não

- Trụ não tiếp liền với

tuỷ sống ở phía dưới

gồm: hành não, cầu

não, não giữa.

- Tiểu não ở phía sau trụ

não.

Đồi thị

Dưới đồi thị

Não trung gian

Củ não sinh tư Cuống não

Não giữa Trụ

não

Cầu não Hành não

não trung gian

hành não cầu não não giữa

Củ não sinh tư

cuống não

tiểu não

Tiểu não Đại não

H ình 46.1 – não bộ bổ dọc

Não trung gian

Trụ não

Tiểu não

1

4 5 6

7

II CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA TRỤ NÃO

Dựa vào thông tin mục II, thảo luận nhóm (2 bạn) hoàn thành sơ đồ sau:

Trụ não

C ấu

Chức

năng

Bộ phận trung ương Bộ phận ngoại biên

Chất xám Chất trắng

Ở trong tập trung thành các nhân xám Điều khiển, điều hoà hoạt động của các nội quan ( hô hấp, tiêu hoá, tuần hoàn)

Bao phía ngoài các nhân xám

Dẫn truyền bao gồm các đường dẫn truyền cảm giác và dẫn

truyền vận động

Có 12 đôi dây thần kinh não gồm: dây cảm giác, dây vận động, dây pha

II CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA TRỤ NÃO

Bao phía ngoài các nhân xám Dẫn truyền lên (cảm giác), dẫn truyền xuống (vận động) và nối 2 bán cầu tiểu não

2.Bộ phận ngoại biên (dây thần kinh):

1 Bộ phận trung ương

Chất trắng:

Tập trung thành các nhân xám  Điều khiển, điều hoà hoạt động của các nội quan: hô hấp, tuần hoàn, tiêu hoá.

Chất xám:

I

II IV

VIII

VI

V

VII

X

IX

XI

XII

Hình 46-2 Các dây thần kinh não (nhìn mặt dưới não)

II CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA TRỤ NÃO

bao phía ngoài các nhân xám Dẫn truyền lên (cảm giác), dẫn truyền xuống (vận động)

và nối 2 phần tiểu não

2.Bộ phận ngoại biên (dây thần kinh):

1 Bộ phận trung ương

Chất trắng:

tập trung thành các nhân xám  Điều khiển, điều hoà hoạt động của các nội quan: hô hấp, tuần hoàn, tiêu hoá.

Có 12 đôi gồm 3 loại : dây cảm

giác, dây vận động và dây pha

Chất xám:

II CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA TRỤ NÃO

Bảng 46 Vị trí, chức năng của tuỷ sống và trụ não

Tu sống ỷ Trụ não

Vị trí Chức năng Vị trí Chức năng

Bộ

phận

trung

ương

Chất xám

Chất trắng Bộ phận ngoại

biên (dây thần

kinh)

Ở giữa tủy sống, thành dải liên tục

Căn cứ thần kinh (trung khu)

Phân thành các nhân xám

C n c th n kinh ă ứ ầ

c a h tu n ho ủ ệ ầ àn,

h h ệ ơ h p, h ấ ệ tiêu hố

Bao quanh chất xám Dẫn truyền dọc

Bao phía ngoài các nhân xám

Dẫn truyền dọc và nối 2 bán cầu tiểu não

Dây thần kinh pha ( 31 đôi)

Gồm 3 loại: dây cảm giác, dây vận động và dây pha thuộc dây thần kinh não (12 đơi)

So sánh cấu tạo và chức năng của trụ não với tuỷ sống để hồn thành bảng 46.

Quan sát lại hình 46.1 và

thông tin phần III trả lời

câu hỏi sau:

Hãy nêu cấu tạo và chức năng của não trung gian?

III NÃO TRUNG GIAN

Não

trung

gian

Đồi thị

Dưới đồi thị

Đồi thị

Dưới đồi thị

Não trung gian

III NÃO TRUNG GIAN

chuyển tiếp các đường dẫn truyền từ dướI lên não.

là các nhân xám  điều khiển quá trình trao đổi chất và điều hoà

thân nhiệt.

- Chất trắng (ngoài):

- Chất xám ( trong):

IV TIỂU NÃO

Nghiên cứu lại hình 46.1

và hình 46.3 và thông tin

trả lời các câu hỏi sau:

1 Vị trí của tiểu não?

2 Tiểu não có cấu tạo

như thế nào? Sau trụ não dưới đại não

- Chất xám:

- Chất trắng:

- Cấu tạo:

+ Chất xám: ở ngoài làm

thành vỏ tiểu não và các

nhân xám

+ Chất trắng: ở trong là

các đường dẫn truyền.

Nghiên cứu 2 thí nghiệm sau:

TN1: Phá tiểu não chim

bồ câu, con vật đi lảo đảo, mất thăng bằng.

TN2: Phá hủy một bên tiểu não ếch cũng làm ếch nhảy, bơi lệch về phía bị hủy tiểu não.

=> Từ 2 thí nghiệm trên

em hãy rút ra kết luận

về chức năng của tiểu não.

Điều hoà,

phối hợp các cử động

phức tạp và giữ thăng

bằng của cơ thể.

- Chức năng :

Tiểu não

Đồi thị

Dưới đồi thị

Não trung gian

Củ não sinh tư Cuống não

Não giữa Trụ

não

Cầu não Hành não

Tiểu não Đại não

Tiểu não

Tiểu não

Ở ngoài

làm thành vỏ tiểu não và

các nhân xám

Ở trong

là các đường dẫn

truyền.

Hãy giải thích tại sao những người say rượu thường có biểu hiện chân này đá chân kia trong lúc đi ?

sự dẫn truyền qua xinap giữa các tế bào có liên quan đến tiểu não khiến sự phối hợp các hoạt động phức tạp và giữ thăng bằng cơ thể bị ảnh hưởng

2 Tại sao khi tham gia giao thông chúng ta phải đội mũ bảo hiểm đúng theo qui định ?

Trả lời: Để bảo vệ tốt não bộ

1 Khi đùa giỡn, không nên đánh vào phía sau ót của bạn Vì sao?

Trả lời: V ì sẽ làm tổn thương đến tiểu não

TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIAN

Bài: 46

I VỊ TRÍ VÀ CÁC THÀNH PHẦN CỦA NÃO BỘ

Não bộ gồm:

- Đại não

- Não trung gian nằm giữa trụ não và đại não

- Trụ não tiếp liền với tủy sống ở phía dưới gồm: hành não, cầu não, não giữa.

- Tiểu não ở phía sau trụ não.

II CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA TRỤ NÃO

bao phía ngồi các nhân xám Dẫn truyền lên (cảm giác), dẫn truyền xuống (vận động) và nối 2 phần tiểu não

2.Bộ phận ngoại biên (dây thần kinh):

1 Bộ phận

trung ương

Chất trắng:

tập trung thành các nhân xám  Điều khiển, điều hồ hoạt động của các nội quan: hơ hấp, tuần hồn, tiêu hố.

Cĩ 12 đơi gồm 3 loại : dây cảm giác, dây vận động

và dây pha

Chất xám:

III NÃO TRUNG GIAN

chuyển tiếp các đường dẫn truyền từ dướI lên não.

là các nhân xám  điều khiển quá trình trao đổi chất và điều hồ

thân nhiệt.

- Chất trắng (ngồi):

- Chất xám ( trong):

IV TIỂU NÃO

- Cấu tạo:

+ Chất xám: ở ngoài làm thành vỏ tiểu não và các nhân

+ Chất trắng ở trong là các đường dẫn truyền

- Chức năng: điều hoà, phối hợp các cử động phức tạp và giữ thăng bằng cơ thể.

1 Số lượng dây thần kinh của não trong cơ thể là bao nhiêu ?

a 12 đơi b 21 đơi c 25 đơi d 31 đơi

a 12 đơi

A Hãy chọn câu trả lời đúng nhất trong các câu sau:

2 Vị trí của não trung gian

a nằm phía dưới tủy sống

c nằm ở giữa tủy sống và trụ não

d nằm ở giữa hành não và cầu não.

b nằm ở giữa trụ não và đại não

Các bộ phận

1 Trụ não

2 Tiểu não

3 Não trung

gian

a Điều hoà và phối hợp

các hoạt động phức tạp, giữ thăng bằng

cơ thể

b Điều khiển điều hoà

hoạt động của các nội quan (tuần hoàn, hô hấp, tiêu hoá)

c Điều khiển quá trình

trao đổi chất

1 ghép với…

2 ghép với…

3 ghép với…

B Hãy sắp xếp chức năng tương ứng với từng

bộ phận của não:

a.

b.

c.

1 ghép với

2 ghép với

3 ghép với

a c b

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP Ở NHÀ

• Học bài theo nội dung Đọc “Em có biết”/ 146 sgk

Trả lời câu hỏi 1 / 146 sgk như mẫu gợi ý sau:

Chất xám Chất trắng Chức năng Trụ não

Não trung gian

Tiểu não

• Chuẩn bị bài 47: Đại não

Tìm hiểu cấu tạo và chức năng của đại não theo

thông tin và yêu cầu của các lệnh / 147, 148 và

149 sgk

TN2: Phá tiểu não ếch.