Văn 8-Tiết 92-Thuyết minh về Văn miếu-Quốc tử giám

Năm 1076, Lí Nhân Tông cho lập trường Quốc Tử Giám ở bên cạnh Văn Miếu có thể coi đây là trường đại học đầu tiên ở Việt Nam.. Bốn mặt đều là phố, cổng chính là phố Quốc Tử Giám phía Nam

YÊU CẦU:

- Đối tượng: danh lam thắng cảnh Văn

Miếu

- Kiểu loại văn bản: thuyết minh

- Phương thức biểu đạt: thuyết minh có sử dụng các yếu tố miêu tả, biểu cảm

II GIỚI THIỆU

hiền, bốn mùa cúng tế Hoàng thái tử đến đấy

học.“ ( đại Việt sử kí toàn thư) Như vậy Văn

miếu ngoài chức năng thờ các bậc Tiên thánh,

Tiên sư của đạo Nho, còn mang chức năng của một trường học Hoàng gia.

Năm 1076, Lí Nhân Tông cho lập trường Quốc

Tử Giám ở bên cạnh Văn Miếu có thể coi đây là

trường đại học đầu tiên ở Việt Nam Ban đầu,

trường chỉ dành riêng cho con vua và con các bậc đại quyền quý Năm 1156, Lí Anh Tông cho sửa lại Văn Miếu và chỉ thờ Khổng Tử.

Năm 1253, vua Trần Thái Tông đổi Quốc Tử

Giám thành Quốc học viện cho mở rộng và thu nhận

cả con cái các nhà thường dân có sức học xuất sắc

Tháng 6 lập Quốc Học Viện tô tượng Khổng Tử,

Chu Công và Á Thánh, vẽ tượng 72 người hiền để

thờ Tháng 9 xuống chiếu cho các nho sĩ trong nước đến Quốc học viện giảng học Tứ thư, lục kinh “.

Đời Trần Minh Tông, Chu Văn An được cử làm quan Quốc Tử giám Tư nghiệp (hiệu trưởng) và thầy dạy trực tiếp của các hoàng tử Năm 1370 ông mất, được vua Trần Nghệ Tông cho thờ ở Văn Miếu bên cạnh Khổng Tử.

Sang thời Hậu Lê, 1484, Lê Thánh Tông cho

dựng bia tiến sĩ của những người thi đỗ tiến sĩ từ

khoa thi 1442 trở đi (chủ trương đã đề ra năm 1442 nhưng chưa thực hiện được) Mỗi khoa, một tấm bia đặt trên lưng rùa Tới năm đó, nhà Lê đã tổ chức

được 12 khoa thi cao cấp, Lê Thánh Tông (1460 -

1497) đã tổ chức đều đặn cứ ba năm một lần, đúng

12 khoa thi

Năm 1762, Lê Hiển Tông cho sửa lại là Quốc Tử Giám - cơ sở đào tạo và giáo dục cao cấp của triều đình.

Đời nhà Nguyễn, Quốc Tử giám lập tại Huế Năm

1802, vua Gia Long ấn định đây là Văn Miếu - Hà

Nội và cho xây thêm Khuê Văn Các Như vậy vào

đầu thời Nguyễn, Văn miếu Thăng Long đã một lần được sửa sang, sau đổi thành Văn Miếu Hà Nội

Đầu năm 1947, thực dân pháp nã đạn đại bác làm

đổ sập căn nhà, chỉ còn cái nền với hai cột đá và 4

nghiên đá Ngày nay toàn bộ khu Thái Học được xây dựng với diện tích 1530m2 được mô phỏng theo kiến trúc truyền thống trên nền đất xưa của Quốc Tử

Giám.

Văn Miếu-Quốc Tử Giám nằm ở phía Nam thành Thăng Long, xưa thuộc thôn Minh Giám, tổng Hữu Nghiêm, huyện Thọ Xương; thời Pháp thuộc làng

Thịnh Hào, tổng Yên Hạ, huyện Hoàng Long, tỉnh Hà Đông Nay thuộc thành phố Hà Nội Bốn mặt đều là phố, cổng chính là phố Quốc Tử Giám (phía Nam),

phía Bắc là phố Nguyễn Thái Học, phía Tây là phố

Tôn Đức Thắng, phía Đông là phố Văn Miếu Quần thể kiến trúc này nằm trên diện tích 54331m2 bao

gồm: hồ Văn, khu Văn Miếu - Quốc Tử Giám và vườn Giám mà kiến trúc chủ thể là Văn Miếu nơi thờ

Khổng Tử và Quốc Tử Giám, trường học cao cấp đầu tiên của Việt Nam

2.Vị trí địa lí:

ở đây đơn giản hơn, kiến trúc đơn giản hơn và theo phương

thức truyền thống nghệ thuật dân tộc.

Phía trước Văn Miếu có một hồ lớn gọi là hồ Văn Chương, tên cũ xưa gọi là Thái Hồ Giữa hồ có gò Kim Châu, trước đây

Trong Văn miếu chia làm 5 khu vực rõ rệt, mỗi khu vực đều có tường ngăn cách và cổng đi lại liên hệ với nhau :

Khu thứ nhất: bắt đầu với cổng chính Văn Miếu Môn

đi đến cổng Đại Trung Môn, hai bên có cửa nhỏ là

Thành Đức Môn và Đạt Tài Môn

Khu thứ hai: từ Đại Trung Môn vào đến khuê Văn

Các Khuê Văn Các là công trình kiến trúc tuy không

đồ sộ song tỷ lệ hài hòa và đẹp mắt Kiến trúc gồm 4

trụ gạch vuông (85 cm x 85 cm) bên dưới đỡ tầng gác phía trên, có những kết cấu gỗ rất đẹp Tầng trên có 4 cửa hình tròn Mái ngói chồng hai lớp tạo thành công

trình 8 mái Gác là một lầu vuông tám mái, bốn bên

tường gác là cửa sổ tròn hình mặt trời toả tia sáng

Công trình mang vẻ đẹp sao Khuê, ngôi sao sáng tượng trưng cho văn học Đây là nơi thường được dùng làm

nơi thưởng thức các sáng tác văn thơ từ cổ xưa tới nay Hai bên phải trái Khuê Văn Các là Bi Văn Môn và Súc Văn Môn dẫn vào hai khu nhà bia Tiến sỹ

Khu thứ ba: gồm hồ nước Thiên Quang Tỉnh (nghĩa là

giếng soi ánh mặt trời), có hình vuông Hai bên hồ là khu nhà bia tiến sĩ Mỗi tấm bia được làm bằng đá, khắc tên các vị thi đỗ Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa,

Hoàng giáp, Tiến sĩ Bia đặt trên lưng một con rùa Hiện còn 82 tấm bia về các khoa thi từ năm 1442 đến năm

1779

yếu của văn Miếu, gồm hai công trình lớn bố cục

song song và nối tiếp nhau Toà ngoài nhà là Bái

đường, toà trong là Thượng cung

Khổng Tử, liên hệ với khu vực thứ 4 qua Khải Thành

môn Khu này mới được xây dựng lại

4 Những tu sửa sau năm 1954

Năm 1954 sau ngày tiếp quản Thủ đô, cơ quan chủ quản ngành văn hoá Hà Nội trùng tu lại hai dãy Đông vu, Tây

vu ở hai bên sân Đại bái

Ngày 25 - 4 - 1988, thành lập Trung tâm hoạt động văn

hoá khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám có chức năng

quản lý tu bổ, tôn tạo di tích

Năm 1991: Tu bổ điện Đại Thành và cải tạo toàn bộ hệ

thống thoát nước

Năm 1994: Xây dựng lại 8 nhà che bia, sắp xếp bia Tiến

sĩ, mỗi bên 4 dãy, mỗi dãy 10 bia Đặt bia của 2 khoa thi

1442 và 1448 vào giữa hai toà đình bia, đồng thời sửa

chữa toàn bộ đường đi trong khu di tích, nạo vét giếng

Thiên Quang

Năm 1995: Lắp đặt hệ thống đèn chiếu sáng, tu bổ

tường bao từ khu thứ nhất đến khu thứ tư của Văn

Miếu, Tu sửa nhà Bái đường, Cổng Đại Trung,

cổng Đại Thành, Khuê Văn Các, cổng Thái Học

II Dàn bài:

1 Mở bài: giới thiệu chung về di tích Văn Miếu: là

biểu tượng cho văn hoá và lịch sử Việt Nam, là trường đại học đầu tiên của nước ta

2 Thân bài:

a) Lịch sử: Được xây từ thời nhà Lí, được dùng để

thờ các bậc tiên thánh, tiên sư của đạo Nho

b) Vị trí địa lí; nằm ở phía Nam thành Thăng Long,

xưa thuộc thôn Minh Giám, tổng Hữu Nghiêm, huyện Thọ Xương; thời Pháp thuộc làng Thịnh Hào, tổng Yên Hạ, huyện Hoàng Long, tỉnh Hà Đông Nay thuộc thành phố Hà Nội

c) Cấu trúc: 5 khu vực rõ rệt, mỗi khu vực đều có tường ngăn cách và cồng thông

- Khu thứ nhất: bắt đầu với cổng chính Văn Miếu Môn

đi đến cổng Đại Trung Môn, hai bên có cửa nhỏ là Thành Đức Môn và Đạt Tài Môn

Khu thứ hai: từ Đại Trung Môn vào đến khuê Văn

Các Hai bên phải trái Khuê Văn Các là Bi Văn

Môn và Súc Văn Môn dẫn vào hai khu nhà bia

Tiến sỹ

Khu thứ ba: gồm hồ nước Thiên Quang Tỉnh có

hình vuông Hai bên hồ là khu nhà bia tiến sĩ Mỗi

tấm bia được làm bằng đá, khắc tên các vị thi đỗ

Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa, Hoàng giáp,

Tiến sĩ Bia đặt trên lưng một con rùa Hiện còn 82

tấm bia về các khoa thi từ năm 1442 đến năm 1779

Khu thứ tư: là khu trung tâm và là kiến trúc chủ yếu

của văn Miếu, gồm hai công trình lớn bố cục song

song và nối tiếp nhau Toà ngoài nhà là Bái đường,

toà trong là Thượng cung

Khu thứ năm: là khu đền Khải thánh, thờ bố mẹ

Khổng Tử, liên hệ với khu vực thứ 4 qua Khải

Thành môn Khu này mới được xây dựng lại

d) Giá trị và ý nghĩa của Văn Miếu:

- Là trường đại học đầu tiên của nước ta

- Là nơi dạy dỗ, nuôi dưỡng nhân tài cho đất nước

=)) Phải luôn bảo vệ và phát huy di tích Thân bài

Dàn bài:

3 Kết bài:

-Khẳng định giá trị của Văn Miếu trong đời sống hiện nay

-Luôn có ý thức giữ gìn và bảo vệ

Một góc Văn Miếu nhìn từ trên cao Khu nhà bia tiến sỹ

IV BÀI VIẾT:

Trong s hàng nghìn di tích l ch s c a ố hàng nghìn di tích lịch sử của ịch sử của ử của ủa

Hà N i, h n 500 di tích đã đ c x p ội, hơn 500 di tích đã được xếp ơn 500 di tích đã được xếp ược xếp ếp

h ng, thì Văn Mi u - Qu c T Giám là ạng, thì Văn Miếu - Quốc Tử Giám là ếp ố hàng nghìn di tích lịch sử của ử của

m t di tích g n li n v i s thành l p c a ội, hơn 500 di tích đã được xếp ắn liền với sự thành lập của ền với sự thành lập của ới sự thành lập của ự thành lập của ập của ủa kinh đô Thăng Long d i tri u Lý, đã có ưới sự thành lập của ền với sự thành lập của

l ch s g n nghìn năm, v i quy mô khang ịch sử của ử của ần nghìn năm, với quy mô khang ới sự thành lập của trang b th nh t, tiêu bi u nh t cho Hà ền với sự thành lập của ếp ất, tiêu biểu nhất cho Hà ểu nhất cho Hà ất, tiêu biểu nhất cho Hà

N i và cũng là n i đ c coi là bi u t ng ội, hơn 500 di tích đã được xếp ơn 500 di tích đã được xếp ược xếp ểu nhất cho Hà ược xếp cho văn hóa, l ch s Vi t Nam ịch sử của ử của ệt Nam .

Theo Đại Việt sử ký, vào mùa thu năm Canh Tuất -

1070, Vua Lý Thánh Tông đã cho khởi công xây dựng Văn Miếu để thờ các bậc tiên thánh tiên hiền, các bậc nho gia có công với nước, trong đó có thờ Khổng Tử - người sáng lập ra nền nho giáo phương Đông và Tư nghiệp Quốc Tử Giám Chu Văn An, người thầy tiêu biểu đạo cao, đức trọng của nền giáo dục Việt Nam Sáu năm sau - năm 1076, Vua Lý Nhân Tông quyết

định khởi xây Quốc Tử Giám - một trường Nho học cao cấp nhất hồi bấy giờ nhằm đào tạo nhân tài cho đất nước Đây là một sự kiện có ý nghĩa quan trọng đánh dấu sự chọn lựa đầu tiên của triều đình phong kiến Việt Nam về vấn đề giáo dục, đào tạo con người Việt Nam theo mô hình Nho học châu Á

Hiện trong di tích còn có 82 tấm bia đá,

trên đó được khắc tên của 1306 vị đã từng đỗ

tiến sĩ trong 82 kỳ thi từ giữa năm 1484 và 1780 Cũng trên các tấm bia này đã ghi lại người đỗ

tiến sĩ cao tuổi nhất trong lịch sử là ông Bàn Tử Quang Ông đỗ tiến sĩ khi 82 tuổi Người trẻ nhất

là Nguyễn Hiền, quê Nam Trực (Nam Định), đậu trạng nguyên năm Đinh Mùi niên hiệu Thiên ứng Chính bình thứ 16 ( tức năm 1247) dưới triều

Trần Thái Tông khi đó mới 13 tuổi Từ đó Văn

Miếu cùng Quốc Tử Giám - được coi là trường đại học đầu tiên của Việt Nam đã tồn tại đến thế kỷ

19

Văn Miếu-Quốc Tử Giám nằm ở phía Nam thành Thăng Long, xưa thuộc thôn Minh Giám, tổng Hữu Nghiêm, huyện Thọ Xương; thời Pháp thuộc làng Thịnh Hào, tổng Yên Hạ, huyện Hoàng Long, tỉnh Hà Đông Nay thuộc thành phố Hà Nội Tọa lạc trên khuôn viên hơn 54.000m2, khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám nằm giữa bốn dãy phố, cổng chính ở

đường Quốc Tử Giám (phía Nam), phía Bắc giáp đường

Nguyễn Thái Học, phía Đông giáp phố Tôn Đức Thắng, phía Tây là phố Văn Miếu Bên ngoài có tường vây bốn phía, bên trong chia làm 5 khu vực

Khu vực 1 gồm có Văn hồ (hồ văn); Văn

Miếu môn, tức cổng tam quan ngoài cùng, cổng

có ba cửa, cửa giữa to cao và xây hai tầng, tầng trên có ba chữ Văn Miếu môn Khu vực thứ hai,

từ cổng chính đi thẳng vào cổng thứ hai là Đại Trung môn, bên trái là Thánh Dực môn, bên

phải có Đạt Tài môn Tiếp trong là Khuê Văn

Các (được xây dựng vào nǎm 1805) Khu vực 3

là giếng Thiên Quang (Thiên Quang Tỉnh có

nghĩa là giếng trời trong sáng) Tại khu vực này

có 82 bia Tiến sĩ dựng thành hai hàng, mặt bia quay về giếng, là một di tích thật sự có giá trị

Qua c a Đ i Thành là vào khu v c th ửa Đại Thành là vào khu vực thứ ại Thành là vào khu vực thứ ực thứ ứ

4, c a Đ i Thành cũng m đ u cho nh ng ửa Đại Thành là vào khu vực thứ ại Thành là vào khu vực thứ ở đầu cho những ầu cho những ững

ki n trúc chính nh hai dãy T Vu và H u ến trúc chính như hai dãy Tả Vu và Hữu ư hai dãy Tả Vu và Hữu ả Vu và Hữu ững

Vu, chính gi a là Toà Đ i Bái đ ững ại Thành là vào khu vực thứ ư hai dãy Tả Vu và Hữu ờng, tạo ng, t o ại Thành là vào khu vực thứ

thành m t c m ki n trúc hình ch U c kính ột cụm kiến trúc hình chữ U cổ kính ụm kiến trúc hình chữ U cổ kính ến trúc chính như hai dãy Tả Vu và Hữu ững ổ kính

và truy n th ng X a, đây là n i th nh ng ền thống Xưa, đây là nơi thờ những ống Xưa, đây là nơi thờ những ư hai dãy Tả Vu và Hữu ơi thờ những ờng, tạo ững

v T đ o Nho Khu trong cùng là n i gi ng ị Tổ đạo Nho Khu trong cùng là nơi giảng ổ kính ại Thành là vào khu vực thứ ơi thờ những ả Vu và Hữu

d y c a tr ại Thành là vào khu vực thứ ủa trường Quốc Tử Giám thời Lê, ư hai dãy Tả Vu và Hữu ờng, tạo ng Qu c T Giám th i Lê, ống Xưa, đây là nơi thờ những ửa Đại Thành là vào khu vực thứ ờng, tạo

nhi u th h nhân tài "nguyên khí c a n ền thống Xưa, đây là nơi thờ những ến trúc chính như hai dãy Tả Vu và Hữu ệ nhân tài "nguyên khí của nước ủa trường Quốc Tử Giám thời Lê, ư hai dãy Tả Vu và Hữu ớc c nhà" đã đ ư hai dãy Tả Vu và Hữu ợc rèn giũa tại đây Khi nhà c rèn giũa t i đây Khi nhà ại Thành là vào khu vực thứ

Nguy n d i tr ễn dời trường Quốc học vào Huế, nơi ờng, tạo ư hai dãy Tả Vu và Hữu ờng, tạo ng Qu c h c vào Hu , n i ống Xưa, đây là nơi thờ những ọc vào Huế, nơi ến trúc chính như hai dãy Tả Vu và Hữu ơi thờ những đây dùng làm đ n th Khi Thánh (cha m ền thống Xưa, đây là nơi thờ những ờng, tạo ẹ

Kh ng T ), nh ng ngôi đ n này đã b h ổ kính ửa Đại Thành là vào khu vực thứ ư hai dãy Tả Vu và Hữu ền thống Xưa, đây là nơi thờ những ị Tổ đạo Nho Khu trong cùng là nơi giảng ư hai dãy Tả Vu và Hữu

h ng hoàn toàn trong chi n tranh ỏng hoàn toàn trong chiến tranh ến trúc chính như hai dãy Tả Vu và Hữu

Về mặt di tích mà nói thì 2 nhà bia Tiến sĩ ở 2 bên

giếng Thiên Quang là nơi bảo tồn những di tích quý nhất của cả khu di tích lịch sử này 82 tấm bia Tiến sĩ hiện còn

có giá trị về nhiều mặt Đây là những tư liệu văn tự quý giá: Nhà sử học có thể tìm thấy ở đây những tư liệu về

lịch sử giáo dục Nhà nghiên cứu triết học có thể tìm ở

đây những chứng cứ để xác định vai trò của Nho giáo ở Việt Nam Những người Việt Nam ở khắp nơi cũng tới đây tìm tên họ một vị tổ nào đó thuộc dòng họ nhà mình xưa đã có tên trong khoa bảng Đây còn là những tư liệu

có hệ thống liên tục, ít nhất cũng trong vòng 3 thế kỷ (từ

1484 tới 1780) về kỹ thuật điêu khắc đá Đã có nhiều bài nghiên cứu viết về bia Tiến sĩ, song việc khai thác tư liệu của 2 nhà bia vẫn còn tiếp tục

Trong nǎm 2000, Chính phủ Việt Nam đã

quyết định khởi công xây dựng Thái học đường với giá trị 22 tỷ đồng · hoàn thành vào năm

2003 nhằm làm cho khu di tích Vǎn Miếu -

Quốc Tử Giám ngày càng hoàn chỉnh hơn,

đúng với tầm cỡ và vị trí của di tích Công

trình này mang tính yêu cầu của thời đại, đó là công trình mới nhằm tôn vinh nền văn hoá của dân tộc Những người đời sau đến đây có được những giây phút tưởng niệm những người đã

có công sáng lập và xây dựng nền giáo dục Việt Nam

Trải qua bao thăng trầm và những biến

cố của lịch sử, Văn Miếu - Quốc Tử Giám

không còn nguyên vẹn như xưa Những

công trình thời Lý, thời Lê hầu như không còn nữa Song Văn Miếu - Quốc Tử Giám

vẫn giữ nguyên được những nét tôn nghiêm

cổ kính của một trường đại học có từ gần

1000 năm trước của Hà Nội, xứng đáng là

khu di tích vǎn hoá hàng đầu và mãi là niềm

tự hào của người dân Thủ đô khi nhắc đến truyền thống ngàn năm văn hiến của Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội.

Đại Trung Môn

M t s hình nh v Văn Mi u: ột số hình ảnh về Văn Miếu: ố hình ảnh về Văn Miếu: ảnh về Văn Miếu: ề Văn Miếu: ếu:

Văn Miếu

Khổng Tử Chu Văn An

Bái đường Văn Miếu

Bia tiến sĩ

Vườn bia trước khi tu sửa

Khuê Văn Các