Mô hình hoá BĐKH, ĐDSH và mối liên hệ với xoá đói giảm nghèo

MNP Tonnie Tekelenburg Tại hội nghị quốc tế Về ĐDSH và BĐKH: mối liên hệ với Đói nghèo và Phát triển bền vững Hà Nội, 22 và 23 tháng 5, 2007

Trang 1

Mô hình hoá

BĐKH, ĐDSH và mối liên hệ với xoá đói giảm

Trang 2

MNP là cơ quan nào?

Là cơ quan nhà nước:

• Cơ quan đánh giá môi trường Hà Lan

• Ở 3 cấp địa lý: quốc gia, khu vực và toàn cầu

• Tạo sự tiếp xúc giữa các nhà hoạch định chính sách <-> nghiên cứu

Trang 3

– Xây dựng sự biểu biết về mối liên hệ với đói nghèo

– Nâng cao năng lực ở cấp quốc gia

– Đóng góp thực hiện các đánh giá

• Các đối tác (tiềm năng): các Bộ, ngành, NGO, cơ quan nghiên

cứu ở một số nước và khu vực.

Trang 4

Các cơ quan tham gia

• Bộ KH&ĐT, Văn phòng Nghị sự 21 và Hội đồng Phát triển bền vững

• Ba cơ quan chịu trách nhiệm đối với từng nhóm công tác

• MNP: nâng cao năng lực và hỗ trợ phân tích

• Các đối tác để chia sẻ thông tin, dữ liệu và phân tích

• SNV là cơ quan thúc đẩy/hỗ trợ cho tiến trình này

• Đại sứ quán Hà Lan: tài trợ và hướng dẫn

Trang 5

Nội dung

• ĐDSH là cần thiết

• Tác động toàn cầu lên ĐDSH

• Tập trung nghiên cứu ở khu vực Nam và Đông Á

• Xây dựng chỉ số để mô hình hoá sự suy giảm ĐDSH

• Mô hình hoá ĐDSH quốc gia tại Việt Nam

• Tác động của những lựa chọn mang tính chính sách

về giảm thiểu BĐKH

• Các cơ chế gây nên suy giảm ĐDSH và Đói nghèo

• Hai nghiên cứu điển hình gần các khu bảo tồn

Trang 6

Khung phân tích MA

Trang 7

Khai thác ở mức độ thấp

Nông nghiệp quảng canh

Nông nghiệp thâm canh

Bị suy thoái

So sánh cường độ sử dụng đất với

sự phụ thuộc vào các hàng hoá và dịch vụ của hệ sinh thái

Trang 8

HDI

Có quan hệ tỷ lệ nghịch theo thời gian?

Sự suy giảm ĐDSH do tăng phúc lợi của con người

Trang 9

Đánh bắt làm giảm nguồn lợi thuỷ sản

Trang 10

original species of ecosystem

Species

abundance

Range in intact ecosystem

a b c d e f g h x y z

Species abundance

a b c d e f g h x y z original species of ecosystem

Species

abundance

Species abundance

Chỉ số nào?

Time Chỉ số phong phú loài trung bình (MSA)

MSA

Trang 11

Giảm ĐDSH

100%

50%

Tô màu bản đồ

Trang 12

Kịch bản cơ sở

Đặc điểm (2050):

• Các chính sách đương thời

• Kyoto

• Dân số toàn cầu tăng 1,5 lần

• Nhu cầu sử dụng năng lượng toàn cầu tăng 2,5 lần

• Thu nhập bình quân đầu người tăng 3 lần

• Năng suất sản xuất lương thực tăng ở mức trung bình

Trang 13

Xu hướng toàn cầu của tác động ĐDSH

Trang 14

cơ sở 2050

một thế giới đang chảy máu

Trang 15

Sự suy giảm ĐDSH từ năm 1700 đến năm 2050 đang gia tăng

Các hệ sinh thái Nghèo kiệt hơn Các hệ sinh thái

đa dạng hơn

Trang 19

6 Các khu bảo tồn (20% /sinh khối)

7 Kịch bản cơ sở (OECD mọi việc sẽ đâu lại vào đấy)

Trang 20

Những thay đổi về nhu cầu đất chăn thả và canh

Trang 21

Lựa chọn 1: Tự do hoá thương mại

Trang 22

Tự do hoá nông nghiệp;

Các tác động đối với châu Âu

Trang 23

Sự thay đổi ĐDSH ở Liên minh Châu Âu và những

tác động lên phần còn lại của thế giới

Trang 24

Sự suy giảm ĐDSH toàn cầu: 70% -> 63%

63%

Trang 25

Lựa chọn 4: giảm thiểu BĐKH

Nhiệt độ tăng tối đa: 2 oC (sau 2100)*

Nhu cầu sử dụng năng lượng thế giới: 400 -> 650 (250 EJ tăng hiệu quả)

Các cây trồng cung cấp năng lượng: chiếm 23% tổng nhu cầu sử dụng năng

lượng

Kỳ vọng:

• giảm thiểu BĐKH

• gây nên sự suy giảm sinh cảnh

• thuốc chữa bệnh tồi tệ hơn bệnh dịch?

• diện tích đất nông nghiệp + 10%

Trang 26

Tác động BĐKH lên ĐDSH trên phạm vi toàn cầu

Trang 27

Giảm thiểu BĐKH

Trang 28

Sự suy giảm ĐDSH gia tăng

do sản xuất nhiên liệu sinh học trên phạm vi toàn cầu

Trang 29

Động lực gián tiếp Các sức ép trực tiếp Các tác động

GTAP => TIMER => IMAGE => GLOBIO

GTAP: Dự án phân tích thương mại toàn cầu và các sức ép lên ĐDSH

TIMER: Mô hình năng lượng khu vực IMage

Ph ương pháp luận ng pháp lu n ận

Trang 30

Tính toán MSA cho Việt Nam

Trang 31

Nh ng k t qu ban đ u ững kết quả ban đầu ết quả ban đầu ả ban đầu ầu

Ucraine

Nicaragua

Một số ví dụ ở các nước khác

tổng sự phong phú loài trung bình cho Việt

Nam

Trang 32

Climate change Remainning MSA

Trang 33

Đồng bằng Đông Bắc Trung du Tây Bắc Bắc Trung Nam Trung Tây Đông Nam Đồng băng

Sự phong phú loài trung bình theo vùng vào năm 1993

Trang 34

ĐDSH còn l i (MSA) các khu b o t n ại (MSA) ơ các khu bảo tồn ơng pháp luận ả ban đầu ồn

Trang 35

các mối quan hệ sức ép – sự phong phú loài trung bình

khí hậu

0 0,2

0,4

0,6

0,8

1 1,2

Trang 36

MSA theo s c ép ức ép

(BĐKH 2000)

Trang 37

Lập bản đồ đói nghèo và khu bảo tồn

Trang 40

Những vấn đề chính liên quan tới Đói nghèo:

• Làm thế nào để tránh được đói nghèo như là hậu quả của sự suy

giảm ĐDSH (thua thiệt-thua thiệt)?

• Làm thế nào để đạt được xoá đói giảm nghèo mà không làm suy

giảm ĐDSH (thắng-trung lập)?

• Làm thế nào để sự bảo tồn/phục hồi ĐDSH thúc đẩy quá trình

xoá đói giảm nghèo (thắng-thắng)?

Trang 41

Vị trí trên “Đường cong Kutznets”

Trang 42

Mô tả các cơ chế cho sự thay đổi 1

Sự thay đổi do vốn

• Nhằm mục đích điều khiển hệ sinh thái để đem lại lợi

nhuận tối đa đối với một hoặc một số sản phẩm;

• Chủ yếu bị điều khiển bởi nhu cầu thị trường đang mở

rộng và có lợi nhuận; Sản xuất sử dụng nhiều vốn,

thường đem lại lợi nhuận cao;

• Nguồn vốn do các cơ quan tài chính ở cấp quốc gia hoặc

toàn cầu cung cấp;

• Tạo ra thu nhập và việc làm nhưng cũng tạo ra một số tác

động tiêu cực;

• Thường gây nên sự bất bình đẳng.

Trang 43

Mô tả các cơ chế cho sự thay đổi 2:

Sự thay đổi do đói nghèo

• Chủ yếu gây ra bởi những cộng đồng nghèo phụ thuộc vào các

nguồn tài nguyên thiên nhiên mà không có sinh kế thay thế hoặc

bị rơi vào bẫy đói nghèo;

• Sản xuất ở quy mô nhỏ và cần nhiều lao động, thường có lợi

nhuận thấp;

• Phải đối mặt với sự khan hiếm và sức ép lên các nguồn tài

nguyên thiên nhiên ngày càng tăng;

• Nhằm mục đích đảm bảo an ninh lương thực ở mức độ tự cung

tự cấp và thu nhập ở mức tối thiểu.

Trang 44

Những tác động tổng hợp

intensive extensive

natural Hunter & gathers Self-subsistence Modern

.

migration conversion conservation intensification

consumption

biodiversity

intensive extensive

natural Hunter & gathers Self-subsistence Modern

.

migration conversion conservation intensification

consumption

biodiversity

Trang 45

Đánh giá định tính các yếu tố để giải thích sự tác động lên

ĐDSH và Đói nghèo

Màu đỏ = yếu tố không thuận lợi đối với đối tượng nghèo được lựa chọn

Màu cam = tình hình bình thường hoặc không rõ ràng

Trang 46

Khai thác và trồng rừng ngập mặn tại Việt Nam

Dư luận thế giới

và năng lực

Vốn xã hội các cơ quan

Năng suất lao động

Ngư dân đánh cá quy mô nhỏ và người dân thu hái

Tiếp cận tới

vốn

Tiếp cận tới công nghệ

Động lực vốn

Động lực Bẫy - đẩy Đói nghèo

Động lực chính sách

Năng suất đất đai

Thực trạng và xu hướng

đối với ĐDSH

Tác động lên phúc lợi của con người

Trang 47

Sự sụp đổ của canh tác du canh du cư ở vùng miền núi Việt Nam

Dư luận thế giới và năng lực

Vốn xã hội

và các cơ quan

Năng suất lao động

Người dân tộc thiểu số

Tiếp cận tới

vốn

Tiếp cận tới công nghệ

Động lực vốn

Động lực Bẫy - đẩy Đói nghèo

Động lực chính sách

Năng suất đất đai

Trang 48

Kết luận

• Sự suy giảm ĐDSH sẽ tiếp tục diễn ra

• Sự suy giảm ĐDSH do BĐKH sẽ gia tăng

• Các khu bảo tồn đang và sẽ tiếp tục bị tác động bởi

con người và BĐKH

• Biện pháp giảm thiểu BĐKH vừa có tác động tích cực

và tiêu cực tới ĐDSH

• Các nghiên cứu điển hình đã chỉ ra rằng người nghèo,

những người mà sinh kế của họ phụ thuộc vào ĐDSH

không thể thoát khỏi cái bẫy đói nghèo

• Các biện pháp phát triển bền vững là:- quản lý nghiêm

ngặt nguồn tài nguyên của cộng đồng, - tăng cường

các hệ thống sản xuất và – thoát khỏi nông nghiệp

Tiêu đề	Mô hình hoá bđkh, đdsh và mối liên hệ với xoá đói giảm nghèo
Tác giả	Tonnie Tekelenburg
Trường học	Học viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam
Chuyên ngành	Khoa học môi trường
Thể loại	Bài thuyết trình
Năm xuất bản	2007
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	48
Dung lượng	4,33 MB