Lãnh đạo công nghệ thông tin: Các nhiệm vụ cơ bản

Lãnh đạo công nghệ thông tin: Các nhiệm vụ cơ bản

GIỚI THIỆU GIẢNG VIÊN

– TS Hóa Lý Luyện kim, ĐH Thép và Hợp kim Matxcơva, Liên Xô, 1988 – Thạc sĩ Khoa học Quản trị, Trường Quản lý Sloan, ĐH Tổng hợp

Massachusetts, USA, 1999

– Chuyên viên về Sở hữu Trí tuệ, Cục SHTT, Bộ KHCN, 1988-1991

– Tham dự khóa đào tạo về KT Vĩ mô, ĐH Harvard, 1999

– Chủ tịch HDQT, Tổng Giám đốc VietSoftware, từ 2000

– Sáng lập các cty VietSoftware International, Alliant, Viettech,

MobizCom, NewStar…

– Chủ tịch Software Cluster Hanoi (2003-2005)

– Thành viên Hội đồng Cố vấn, Liên minh PM Châu Á Asianux, 2007

– Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách CNTT, Hiệp hội PMVN

Vinasa.

– Tham vấn Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Thông tin và Truyền thông

về chiến lược và chính sách công nghệ.

CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Sách trắng từ nguồn CIO USA, CIO UK

- Chương trình Lãnh đạo CNTT và Giáo trình mở của MIT

- Wikipedia.org

- Sách tham khảo:

http://www.amazon.com/Governance-Performers-Decision-Superior-Results/dp/1591392535/ref=pd_sim_b_5

MỘT SỐ ĐIỀU CẦN LƯU Ý

• Bài giảng theo phong cách đối thoại

• Đi sâu phân tích một số khái niêm ngoài phạm vi CNTT

PHỎNG VẤN CÁC CIO

• Phỏng vấn các CIO giỏi nhất nước Mỹ:

• http://www.youtube.com/watch?v=rLoJLjUFL30&feature=related

ĐỊNH NGHĨA

Lãnh đạo CNTT (CIO):

Là người trong ban lãnh đạo một tổ chức (công ty hay các tổ chức phi kinh doanh) chịu trách nhiệm

về hệ thống công nghệ thông tin được xây dựng

nhằm phục vụ cho các mục tiêu của tổ chức đó.

- Là thành viên Ban Lãnh đạo có đóng góp quan trọng trong việc xây dựng các mục tiêu chiến lược của tổ chức

- Là người đề xuất hệ thống CNTT cần thiết để đạt được các mục tiêu chiến lược, thực thi việc xây dựng và vận hành hệ thống

đó trong phạm vi ngân sách được hoạch định.

MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM QUAN TRỌNG

- Là thành viên của Ban Lãnh đạo cao cấp nhất

- Không có yêu cầu cụ thể về lĩnh vực chuyên môn và trình độ học vấn của CIO Một số ngành chuyên môn phổ biến của CIO là:

- Khoa học máy tính/Phần mềm/Hệ thống thông tin

- Quản trị kinh doanh/Khoa học quản trị.

- Khả năng lãnh đạo, tư duy chiến lược và sự nhạy cảm trong quản lý/kinh doanh, kỹ năng quản trị dự án là những phẩm chất quan trọng

PHỎNG VẤN CÁC CIO

Vai trò thay đổi của CIO:

• http://www.youtube.com/watch?

v=EXZ6qR3ph3Y&feature=fvsr

CIO - 10 VẤN ĐỀ QUAN TRỌNG NHẤT  

Theo khảo sát của Tạp chí CIO UK, 2007, 10 vấn đề được các Lãnh đạo CNTT coi là quan trọng nhất trong hoạt động của mình:

1 Vấn đề lãnh đạo

2 Chiến lược CNTT

3 Hạ tầng CNTT

4 Bảo đảm an toàn an ninh

5 Tích hợp và liên thông của hệ thống CNTT

6 Quản trị tài nguyên và nhân lực

7 Quản lý ngân sách

8 Quản lý khách hàng

9 Quản lý thay đổi

10 Quan hệ quản trị

1 CIO VÀ VẤN ĐỀ LÃNH

ĐẠO

“Người lãnh đạo không tạo ra những

người đi theo mình Họ tạo ra những

người lãnh đạo mới”.

Tom Peters (Tác giả “In search of Excellence”)

CÁC LÝ THUYẾT VỀ LÃNH ĐẠO

• 1 Lý thuyết “Vĩ nhân”

• Coi năng lực lãnh đạo là tố chất bẩm sinh, rằng người lãnh đạo

là do sinh ra, chứ không phải đào tạo mà nên Lý thuyết này coi người lãnh đạo như là vĩ nhân, người anh hùng, thần bí, và được trao cho sứ mệnh dẫn dắt khi cần thiết, đặc biệt trong tình huống chiến tranh.

• 2 Lý thuyết “Phẩm chất”

• Lý thuyết này coi rằng những người có phẩm chất và đặc điểm

ưu việt nhất định làm cho họ có cơ hội trở thành người lãnh đạo lớn hơn so với những người khác

CÁC LÝ THUYẾT VỀ LÃNH ĐẠO

• 3 Lý thuyết "Tùy biến"

• Tập trung vào các yếu tố của tình huống cụ thể để xác định

trong tình huống nhất định thì loại lãnh đạo nào là phù hợp Lý thuyết này cho rằng không có loại lãnh đạo phù hợp cho mọi hoàn cảnh

• 4 Lý thuyết "Tình huống"

• Cho rằng người lãnh đạo luôn ra được những quyết định phù hợp nhất Phong cách lãnh đạo khác nhau thì phù hợp với tình huống ra quyết định khác nhau.

CÁC LÝ THUYẾT VỀ LÃNH ĐẠO

• 5 Lý thuyết "Hành vi"

• Cho rằng người thủ lĩnh được tạo ra, chứ không phải sinh ra, khả năng lãnh đạo là có thể có được do đào tạo, rèn luyện Lý thuyết này đặt tầm quan trọng của hành động lên trên các phẩm chất tinh thần hay trạng thái nội tâm

• 6 Lý thuyết "Tham dự"

• Cho rằng lãnh đạo là người biết biến nỗ lực của người khác

thành giá trị cụ thể Người lãnh đạo theo lý thuyết này là người khuyến khích sự đóng góp của người khác cho quá trình thực hiện mục tiêu.

2 CIO VÀ VẤN ĐỀ CHIẾN LƯỢC

"Chiến lược không phải là một danh mục những điều mong muốn".

Michael Porter.

CHIẾN LƯỢC LÀ GÌ?

• Chiến lược là định hướng và phạm vi hành động của một tổ chức trong dài hạn nhằm đạt được ưu

thế trong phạm vi sử dụng tài nguyên của mình

và trong môi trường hoạt động nhất định với

mục đích đáp ứng nhu cầu của thị trường và thỏa mãn kỳ vọng của các cổ đông.

CHIẾN LƯỢC LÀ GÌ?

Bài nói của Michael Porter:http://www.youtube.com/watch?

v=ibrxIP0H84M

CHIẾN LƯỢC CNTT

VÀ CHIẾN LƯỢC CỦA TỔ CHỨC

- Chiến lược CNTT bắt đầu từ chiến lược và mục tiêu của tổ chức, doanh nghiệp

- CNTT có thể làm cho tổ chức điều chỉnh chiến lược, điều chỉnh cấu trúc để đạt mục tiêu cao hơn

- Chiến lược tổ chức và chiến lược CNTT phải tác động tích cực với nhau trong một tổng thể thống nhất, hài hòa (Business/IT

Alignment)

Quan trọng: Mối quan hệ Lãnh đạo tổ chức và Lãnh đạo CNTT phải được xây dựng trên cơ sở lòng tin và tin thần hợp tác.

CHU TRÌNH CHIẾN LƯỢC CNTT

CHU TRÌNH CHIẾN LƯỢC CNTT

•

CÁC HOẠT ĐỘNG TRONG CHIẾN LƯỢC CNTT

B

T

O

IT Strategy

Quản lý Quan hệ khách hàng Luồng công việc/ Quản lý Quy trình

Kinh doanh Quản lý Tình huống Kinh doanh thông minh Quản lý Tri thức và Giá trị Kinh doanh Điện tử

Tham gia các dịch vụ/ Chia sẻ dữ liệu

Xử lý giấy tờ Quản lý nguồn nhân lực

Hệ thống tài chính Cải thiện không gian làm việc

Cải thiện tích cực cơ sở hạ tầng CNTT Bảo mật

Hoạt động/Kinh doanh

Mục tiêu của Chiến lược CNTT được hình thành từ thực tiễn kinh doanh hiện tại và định hướng trong tương lai Chiến lược CNTT không nhằm mục tiêu xác định hoặc giải quyết các khoảng cách kinh doanh.

3 CIO VÀ HỆ THỐNG CNTT

"Tiếp cận hệ thống - Giải pháp tổng thể".

VietSoftware.

CÁC NHIỆM VỤ CỦA CIO ĐỐI VỚI HỆ THỐNG CNTT

CÁC MỤC TIÊU

1 Đáp ứng nhu cầu các chủ thể tham gia (stakeholders)

2 Hệ thống CNTT phù hợp với Hệ thống của tổ chức

3 Khả năng tích hợp dịch vụ/ứng dụng và chia sẻ dữ liệu

4 An ninh và độ tin cậy

5 Tính thống nhất của dữ liệu

HỆ THỐNG CNTT

KIẾN TRÚC ĐEM LẠI GIÁ TRỊ

KIẾN TRÚC HỆ THỐNG CNTT (2)

Định nghĩa:

Là hệ thống có tổ chức các quyết định đồng thuận về chính sách, các nguyên tắc, các dịch vụ, giải pháp, tiêu chuẩn, định hướng về CNTT của một tổ chức

Lưu ý: Một trong những mục tiêu quan trọng nhất của việc xây dựng một kiến trúc hệ thống CNTT như vậy là việc đạt được quyết định đồng thuận.

4 KẾT HỢP CHIẾN LƯỢC CNTT VỚI CHIẾN LƯỢC CỦA TỔ CHỨC

CÁC VẤN ĐỀ CỦA HÀI HÒA CHIẾN

LƯỢC CNTT VÀ CHIẾN LƯỢC TỔ CHỨC

Mô hình Risk3 (3 rủi ro):

1 Rủi ro công nghệ: Hệ thống có hoạt động như thiết kế

và mong muốn hay không?

2 Rủi ro tổ chức: Lãnh đạo và các bộ phận có được tổ

chức hợp lý để hoạt động hài hòa, thống nhất hay không?

3 Rủi ro hoạt động: Hoạt động của hệ thống có giúp đạt

các mục tiêu của tổ chức hay không?

VAI TRÒ CỦA CNTT ĐỐI VỚI SỰ

CHUYỂN ĐỔI CỦA TỔ CHỨC

• CNTT để tăng năng suất lao động

• CNTT để phục vụ các quá trình tác nghiệp

chuyên biệt

• CNTT để biến đổi tổ chức (Chuyển biến từ

hướng nội tại sang hướng dịch vụ…)

5 CIO VÀ VẤN ĐỀ AN NINH HỆ

THỐNG CNTT

6 TÍNH THỐNG NHẤT CỦA HỆ

THỐNG CNTT

TÍNH TÍCH HỢP, TƯƠNG HỢP

(integration, compatability)

CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN

TÍCH HỢP

• Định nghĩa: Khả năng kết hợp của các ứng dụng trong

Hệ thống CNTT của tổ chức

– Khả năng tiếp nhận thành phần mới của một hệ thống

– Khả năng kết hợp làm việc của các hệ thống con

– Khả năng tiếp nhận các nền tảng công nghệ khác

• Lưu ý: Tính bảo toàn trong đầu tư CNTT.

TÍNH LIÊN THÔNG (inter-operability)

CÁC VẤN ĐỀ CỦA TÍNH THỐNG NHẤT

• Nguồn mở

• Chuẩn mở

• Nền tảng mở

7 CIO - QUẢN LÝ NHÂN LỰC

VÀ TÀI NGUYÊN

“Trí tuệ là tài nguyên cơ bản của con người”

John Fitzgerald Kennedy

TỔ CHỨC NHÂN LỰC CNTT

QUẢN LÝ NGUỒN LỰC

TÀI CHÍNH

• Xác định giới hạn của nguồn lực tài chính

• Quyết định đầu tư nhằm đạt hiệu quả tối đa

– Vấn đề Tổng chi phí sở hữu (TCO – Total Cost of

Ownership)

– Vấn đề hiệu quả đầu tư (ROI – Return on Investment)

• Đánh giá hiệu quả theo các phương pháp, tiêu chí phù hợp (đo lường trực tiếp và gián tiếp)

8 QUẢN LÝ KHÁCH HÀNG

“Khách hàng là Thượng đế”.

“Khách hàng là Cộng sự”.

KHÁCH HÀNG NỘI BỘ

• HDQT/Ban Lãnh đạo

• Các Phòng Ban

9 CIO VÀ QUẢN LÝ THAY ĐỔI

“Chỉ có một thứ bất biến Đó là sự thay đổi”.

Vô danh.

CÁC MỨC THAY ĐỔI

• Thay đổi trong một ứng dụng, dịch vụ

• Thay đổi của Hệ thống CNTT

• Thay đổi về quản lý, tố chức, dẫn đến thay đổi từng

phần hay toàn bộ Hệ thống CNTT

• Thay đổi về công nghệ dẫn đến những thay đổi trên

• Thay đổi về mô hình hoạt động dẫn đến những thay đổi trên

• Thay đổi Lãnh đạo

ÁP LỰC THAY ĐỔI HỆ THỐNG CNTT

• Sự biến động của tổ chức và hoạt động

• Sự phát triển của công nghệ

• Sự phát triển của các hình thái mới trong thế giới

quản lý và công nghệ…

– Phần mềm nguồn mở – Phần mềm như là dịch vụ – Điện toán đám mây

– Di động – …

10 CIO VÀ QUAN HỆ QUẢN TRỊ

QUẢN TRỊ CNTT

1 Khái niệm về quản trị:

Quản trị là một quá trình bao gồm hoạt động (1) Xác định mục tiêu chiến lược, (2) Trao quyền hạn thực thi và (3) Kiểm tra kết quả

thực hiện đối với bộ máy lãnh đạo và quản lý của một tổ chức.

2 Quản trị Công ty/Tổ chức và Quản trị CNTT:

Là hai hoạt động song song, trong đó quản trị CNTT được thực thi trên cơ sở quản trị tổ chức, nhằm phục vụ các mục tiêu chiến lược của tổ chức.

Ghi chú: "Board Politics" - vấn đề thuyết phục cấp trên.

QUẢN TRỊ CNTT:

QUÁ KHỨ VÀ HIỆN TẠI

• Quá khứ: Các quyết định về CNTT được giao hoàn toàn cho các chuyên gia công nghệ (trên thực tế chuyên gia công nghệ lại

VAI TRÒ CIO ĐỐI VỚI BAN QUẢN TRỊ

1 CIO là thành viên của Ban Giám đốc, có khả năng làm việc với

cấp Lãnh đạo quản trị

1 CIO có thể là thành viên HDQT, hoặc là Cố vấn cao cấp của

HDQT về vấn đề công nghệ

1 Là thành viên của Ban Giám đốc, CIO tham gia vào các quyết

định quản lý của tổ chức, hiểu rõ tất cả các khía cạnh hoạt động

và công nghệ của các Phòng, Ban trong tổ chức Các thông tin

điều hành này là cần thiết để CIO báo cáo về hoạt động CNTT lên HDQT.

CÁC CÔNG VIỆC CẦN THỰC HIỆN

1 Xây dựng cơ chế hỗ trợ CIO để họ thực hiện đầy đủ

trách nhiệm của mình

2 Xác định trình độ, kinh nghiệm, phẩm chất mà CIO

cần có để thực hiện tuyển dụng

3 Xác định vai trò, nhiệm vụ và quyền hạn của CIO

4 Thực hiện phân tích PEST/SWOT để xác định chiến

lược CIO

5 Thực hiện công tác đào tạo CIO: Xác định kiến thức,

kỹ năng, phẩm chất cần thiết và cung cấp đào tạo phù hợp Đào tạo cần được thực hiện thường xuyên

KHUYẾN NGHỊ:

RÀ SOÁT LẠI HỆ THỐNG CNTT

• Tham khảo: Sổ tay Công nghệ Thông tin và

Truyền thông cho Doanh nghiệp

– (USAID, VNCI, Vietnam Software Cluster).

KHUYẾN NGHỊ:

MẠNG LƯỚI LIÊN KẾT CÁC CIO

1 Phổ biến đường lối chiến lược của Tổng Công ty về

CNTT

1 Cung cấp thông tin kiến thức cập nhật về quản lý và

công nghệ cho các CIO

1 Liên kết để trao đổi kinh nghiệm giữa các CIO các cấp

trong hệ thống quản lý Tổng Công ty

THẢO LUẬN