Diễn đàn logistics và dịch vụ cảng biển việt nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế

tài liệu tham khảo Diễn đàn logistics và dịch vụ cảng biển việt nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế

Diễn đàn Logistics và Dịch vụ cảng

biển Việt Nam trong bối cảnh

hội nhập kinh tế quốc tế

Vũng Tàu, 30/3/2011

Hậu cần thương mại và cách thức

sử dụng năng lực và lợi thế quốc gia nhằm thúc đẩy logistics và

EU-Vietnam MUTRAP Jan Tomczyk 3

Khái niệm về hậu cần thương

mại

Định nghĩa của tổ chức

GFPTT (hỗ trợ vận tải và

TM toàn cầu, thuộc UN) :

Là việc quản lý các luồng

hàng hóa quốc tế và các thủ

tục thanh toán có liên quan,

với mục đích giảm chi phí

hậu cần một cách trực tiếp

và gián tiếp thông qua việc

đơn giản hóa và hài hòa hóa

các thủ tục và giấy tờ

Nghị định số 140/2007/NĐ-CP của VN quy định chi tiết Luật

Thương mại về điều kiện tham gia kinh doanh dịch vụ

Logistics và giới hạn trách nhiệm của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics

EU-Vietnam MUTRAP Jan Tomczyk 4

Các cách định nghĩa khác

Của khối tư nhân:

• Là sản xuất đúng loại hàng hóa,

tại đúng nơi, vào đúng thời điểm,

với một mức giá hợp lý và đem

lại lợi nhuận dự tính

• Là khai thác và sử dụng một

chuỗi cung ứng minh bạch, hiệu

quả, và có thể dự đoán được

Định nghĩa khác:

• Là quá trình thuận lợi hóa thương mại và vận tải qua biên giới, và cung cấp chuỗi cung ứng hậu cần, bao gồm quản lý toàn diện các luồng thương mại, các luồng thông tin liên quan từ khâu sản xuất, lắp ráp và phân phối cho đến cung ứng tới người tiêu dùng cuối cùng; bắt đầu từ quá trình lựa chọn nguyên liệu, cho đến việc đánh giá các khía cạnh thuận lợi hóa thương mại quốc tế.

EU-Vietnam MUTRAP Jan Tomczyk 5

Các nội dung thảo luận

• Tại sao cần cải thiện dịch vụ hậu cần thương mại?

• Làm sao sử dụng các công cụ quản lý để cải thiện dịch vụ hậu cần và cảng biển?

EU-Vietnam MUTRAP Jan Tomczyk 6

Tại sao cần cải thiện dịch vụ hậu cần

thương mại? (1)

• Cạnh tranh về chất lượng và giá cả của các dịch vụ hậu cần thương mại như vận tải, phân phối, kho bãi, công nghệ thông tin và các dịch vụ hàng hải có mối liên hệ với năng lực cạnh tranh quốc gia

• Hạn chế sẵn có của chất lượng dịch vụ hậu cần dẫn tới sự giảm thiểu thương mại và kéo theo sự hạn chế hơn nữa dịch vụ hậu cần

• Việc các cơ quan chính phủ thuận lợi hóa dịch vụ hậu cần và thương mại vận tải sẽ tác động trực tiếp tới hiện trạng của các loại hình dịch vụ này

• Phát triển dịch vụ hậu cần sẽ giúp tăng trưởng kinh tế, hỗ trợ xóa đói giảm nghèo, tạo thêm nhiều việc làm và tăng kỹ năng cho đội ngũ quản lý, nhân viên

EU-Vietnam MUTRAP Jan Tomczyk 7

Tại sao cần cải thiện dịch vụ hậu cần

thương mại? (2)

• Việc tìm kiếm thêm các thị trường xuất khẩu đòi hỏi một phân tích có hệ thống về hậu cần thương mại, về quá trình thuận lợi hóa thương mại và vận tải, về những trở ngại, thông qua việc

sử dụng một số phương pháp (công cụ) như kiểm tra thuận lợi hóa thương mại, đo hiệu suất dịch vụ hậu cần, hành lang vận tải xuyên biên giới, GMS, so sánh các dữ liệu lịch sử và thống

kê đối chiếu, các công cụ theo dõi hàng hóa và xe tải

• Quản lý chuỗi cung ứng ở Việt Nam còn hạn chế vì thiếu nguồn nhân lực vận hành và quản lý về dịch vụ hậu cần quốc

tế đạt chuẩn

EU-Vietnam MUTRAP Jan Tomczyk 8

Tại sao cần cải thiện dịch vụ hậu cần

thương mại?(3)

• Các nền kinh tế đang phát triển cần một chiến lược chủ động

về hậu cần thương mại nhằm thu hút khối dịch vụ hậu cần, thông qua việc cho phép họ mở rộng và kết hợp chặt chẽ với một số đối tác thương mại như 24 Hour Rule và CTPAT của Mỹ; hay AEO của EU

• ASEAN tổng kết:“Nhiều nhà đầu tư đã tỏ ý lo ngại về phát sinh những chi phí không cần thiết khi kinh doanh tại ASEAN

Đó là: các tiêu chuẩn sản phẩm lệch lạc, hải quan kém hiệu

quả và tình trạng yếu kém của liên kết hậu cần khu vực”

(Ông R Vitasa, Giám đốc Phòng Nông nghiệp& Cơ sở hạ tầng cho hội nhập kinh

tế và tài chính, Ban Thư kí ASEAN, tại Hội nghị và Triển lãm Cảng biển và vận tải ASEAN lần thứ 5, tại Johor Bahru, 13/6/2007)

EU-Vietnam MUTRAP Jan Tomczyk 9

Tại sao cần cải thiện dịch vụ hậu cần

thương mại?(4)

• chi phí vận chuyển tăng 10% => khối lượng thương mại giảm 20%

• Nắm bắt cơ hội kinh doanh

• Mỗi ngày vận chuyển trễ tương ứng với 70km vận tải thêm

• Cảng kém hiệu quả làm tăng 60% khoảng cách vận tải

• Cảng kém hiệu quả làm giảm 0,47% GDP

• Logistics Việt Nam chiếm 15-20% GDP, ứng với 12 tỷ USD

• Vận tải chiếm 40-60% chi phí hậu cần

• Việt Nam có hơn 800 công ty logistics, trong đó chủ yếu là doanh nghiệp vừa và nhỏ

• Công nghiệp logistics tăng trưởng khoảng 18-20%

• Doanh thu từ logistics đạt 130 tỷ USD

EU-Vietnam MUTRAP Jan Tomczyk 10

Tại sao cần cải thiện dịch vụ hậu cần

thương mại (5)

Thông điệp:

1 Logistics rất quan trọng với VN: nó đã, đang

và sẽ giúp kinh tế VN tăng trưởng một cách hiệu quả

2 Logistics đẳng cấp toàn cầu giúp thu hút FDI

3 Logistics hiệu quả và có thể dự báo được sẽ

giúp các công ty trong nước tăng cường khả năng cạnh tranh và thúc đẩy xuất khẩu

EU-Vietnam MUTRAP Jan Tomczyk 11

Làm sao để cải thiện dịch vụ logistics (1)

• Coi mỗi vấn đề là một cơ hội

• “Tiếp cận một cách toàn diện chính phủ”

• Xác định và giải quyết một cách hệ thống những trở ngại hữu hình và vô hình, các vấn đề cản trở thương mại nảy sinh từ sự thiếu hài hòa, phức tạp, không minh bạch và khó tiếp cận thị trường Điều này sẽ giúp các công ty hậu cần trong nước trở thành bộ phận của chuỗi cung ứng toàn cầu

EU-Vietnam MUTRAP Jan Tomczyk 12

Làm sao để cải thiện dịch vụ logistics(2)

Nguyên tắc/ phương pháp tối ưu hóa chuỗi cung ứng:

1 Minh bạch hóa các quy định quản lý

2 Tăng cường hiệu quả các quy định

3.Tăng tính dự báo trong các cách thức và quy định

Thông điệp: Doanh nhân phải có chuỗi cung ứng

có thể dự đoán được

EU-Vietnam MUTRAP Jan Tomczyk 13

Minh bạch hóa

Áp dụng các thủ tục và quyết định có thể dự đoán

• Giảm thiểu rủi ro thông qua minh bạch thông tin và hợp tác công tư (PPP)

• Phổ biến thông tin qua internet

• Lập Uỷ ban tư vấn hoặc hỗ trợ thương mại quốc gia

• Tham vấn chuyên môn trước khi thông qua luật

• Đào tạo nhân lực logistics cho cả hai khối chính phủ và

tư nhân, tham gia vào các hiệp hội, tổ chức như WCO về Hải quan, FIATA về giao nhận, UNCTAD và UNECE về thuận lợi hóa thương mại, CILT về giáo dục và đào tạo nghề vận tải và logistics

EU-Vietnam MUTRAP Jan Tomczyk 14

Tăng cường hiệu quả(1)

Quản lý tốt việc sử dụng tài sản

Thông điệp: có thể nâng cao hiệu quả, tốn ít chi phí và giữ vững an ninh, làm thế nào?

• Đơn giản hóa, loại bỏ bớt các thủ tục rườm rà,

• Loại bỏ con dấu và chữ ký: sử dụng mã hóa

• Đơn giản hóa các bộ chứng từ xuất nhập khẩu

• Kiểm tra độ xác thực của các chứng từ khai báo hải quan

• Cấp hộ chiếu 1 năm nhập cảnh cho lái xe tải

• Loại bỏ hình thức chuyển phương tiện vận tải qua biên giới

• Tăng cường cảnh báo xuất nhập khẩu qua p.tiện điện tử

• Kiểm hóa hàng xuất nhập khẩu: giảm thiểu rủi ro

• Quản trị rủi ro: dựa vào các chỉ tiêu đánh giá, chọn lọc

• Thanh toán qua hải quan điện tử: Rủi ro thấp/Tin cậy

EU-Vietnam MUTRAP Jan Tomczyk 15

Tăng cường hiệu quả(2)

Quản lý tốt việc sử dụng tài sản

• Xây dựng nơi làm việc cho trạm kiểm soát biên giới (BCP-Border Crossing Point); kết nối IT cho trạm

• Sử dụng phần mềm quản lý hải quan qua máy tính: ASYCUDA

• Sử dụng hệ thống hải quan 1 cửa trong ASEAN

• Sử dụng hệ thống quản lý biên giới thống nhất

• Sử dụng trao đổi dữ liệu điện tử (EDI-Electronic Data Interchange)

• Sử dụng chỉ số hiệu suất biên giới

• Trạm kiểm soát liên hợp: SSI (single-stop inspection) – GMS (the Greater Mekong Subregion gồm 6 quốc gia: Cambodia, Laos, Myanmar, Thailand, Vietnam, 2 tỉnh thuộc T.Quốc)

• Cần nắm rõ liệu các cảng, trung tâm logistics đang hoạt động còn khả năng sử dụng hay không trước khi chi ngân sách xây dựng cảng hay trạm tiếp vận mới: phải tối ưu hóa thủ tục điều hành và quản lý, đồng thời quản lý tài sản logistics công tương tự như doanh nghiệp, coi dịch

vụ khách hàng và tiếp thị là ưu tiên hàng đầu cho kế hoạch kinh doanh.

EU-Vietnam MUTRAP Jan Tomczyk 16

Tăng cường hiệu quả logistics(3)

Thông quan hiệu quả tại Bavet (Campuchia) và Mộc Bài

• Giấy tờ nhập khẩu phải đến từ

Phnom Penh khiến xe tải chờ nhiều

giờ

• Một làn đường xe tải, không có

buồng kiểm tra chính về chiều cao

• Bản ghi nhớ để thực hiện CBTA

2006 không được áp dụng

• Hiệp định vận tải đường bộ 2 nước năm 1998 và năm 2005, có hiệu lực năm 2006

• Được đào tạo bởi Tổ chức hải quan thế giới WCO và dự án ADB

• CBM có thể trong dự án ADB tiếp theo

EU-Vietnam MUTRAP Jan Tomczyk 17

Tăng cường hiệu quả logistics(4)

Thông quan hiệu quả tại cửa khẩu Dansavanh (Lào)

và Lao Bảo (Việt Nam)

• Hệ thống máy tính hải quan

ASYCUDA năm 2011 hoặc 2012

• Đã lên kế hoạch cải tiến cơ sở hạ

tầng hải quan tại Dansavanh, với

sự giúp đỡ của ASEAN-Nhật Bản

• Có thể CBM là một phần của dự

án C-R-PATA tiếp theo của ADB

Hoạt động:

• Chỉ mở cửa từ 07h00-19h00

• 4 trạm kiểm soát biên giới tại Lào

• Kiểm tra xe tải tại Lào

• Bản ghi nhớ cho CBTA 2005 chưa thực hiện

• Bản ghi nhớ về việc triển khai thực hiện CBTA giữa Lào, Thái Lan và Việt Nam bắt đầu có hiệu lực từ 6/2009

EU-Vietnam MUTRAP Jan Tomczyk 18

Tăng cường hiệu quả logistics(5) Trạm kiểm soát tại biên giới (BCP)

BCP Aranyaprathet của Thái Lan: Chỉ có

1 làn xe tải, một số kiot cho cơ quan kiểm

soát biên giới, tài xế phải dừng xe lại và

đến từng quầy làm tắc nghẽn luồng xe

BCP Sarpi, biên giới Thổ Nhĩ Georgian: vài làn xe tải Mỗi làn có 2 bốt kiểm tra chính Bốt được thiết kế bằng với chiều cao cửa sổ xe tải để lái xe không phải rời xe Làn có chỗ trống để xe khác vượt qua

Kỳ-EU-Vietnam MUTRAP Jan Tomczyk 19

Tăng tính dự báo hậu cần thương mại (1)

Giảm thiểu rào cản thương mại

Thông điệp: có thể thực hiện, như thế nào?

• Quy định hải quan và các luật thương mại khác phải nhất quán và phù hợp với quy định và pháp luật của khu vực và các đối tác

• Ràng buộc pháp lý phù hợp đối với mã số thuế HS

• Không có những quyết định mang tính tùy nghi áp dụng

• Cho phép hàng hóa tạm nhập phù hợp với công ước WCO và Công ước ATA của WTO

• Thuận lợi hóa thủ tục kiểm tra và quy định tiêu chuẩn: cần nắm được tình hình hiện nay cho phép “cái gì” là thích hợp

• Biến chiến lược hải quan và hậu cần thương mại thành kế hoạch hành động hàng năm, là bộ phận của chiến lược cạnh tranh thương mại

EU-Vietnam MUTRAP Jan Tomczyk 20

Tăng tính dự báo thương mại logistics(2)

Giảm thiểu rào cản thương mại

Hải quan và trạm kiểm soát biên giới:

• Thực hiện thủ tục tại các trạm kiểm soát và đất liền theo yêu cầu

• Tăng cường hiệu lực các quy định về phân loại, trị giá hải quan, quy tắc xuất xứ

• Đào tạo và quản lý nhân sự: thẩm tra năng lực nhập cảnh, kiểm tra năng lực cơ sở và đào tạo nghề liên tục

• Tuân thủ pháp luật quốc tế và các tiêu chuẩn về thương mại và Hải quan: WCO

• Quản trị rủi ro: chọn lọc, các kênh, PPP

• Khung SAFE và AEO: kinh tế toàn cầu

• Rà soát thời gian thông quan

• Quản lý hành lang giao thông vận tải và CBTA (Cross-Border Transport Agreement)/GMS

EU-Vietnam MUTRAP Jan Tomczyk 21

• Chiến lược hành động cảng Việt Nam

• Cần có sự sẵn lòng và cam kết, đủ chuyên môn và thẩm quyền cho mục tiêu trên

• Tuân thủ pháp luật quốc tế và khu vực cũng như áp dụng các bài học thực tiễn quốc tế Cần nhận thức rõ rằng, không có mô hình nào phù hợp với tất cả: Việt Nam sẽ phải tự quyết định con đường cải thiện hậu cần thương mại của chính mình

EU-Vietnam MUTRAP Jan Tomczyk 22

(Tài liệu Slide Diễn đàn có thể download trên website của MUTRAP)