Sự cần thiết của việc quản lý an ninh xuất khẩu và chế độ quản lý xuất khẩu của nhật bản

Sự cần thiết của việc quản lý an ninh xuất khẩu và chế độ quản lý xuất khẩu của nhật bản

Ngày 28 tháng 9 năm 2012

Bộ Kinh tế Công nghiệp và Thương mại Nhật Bản

Cục Hợp tác Kinh tế Thương mại Phòng Quản lý An Ninh Thương Mại

1 Sự Cần Thiết Của Quản Lý An Ninh Xuất Khẩu

(1) Mục đích và công cụ của QLANXK

(2) Sự gia tăng mối đe dọa quốc tế

(3) Nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liệp Hiệp Quốc

1 SỰ CẦN THIẾT CỦA QUẢN LÝ AN NINH XUẤT KHẨU

CÔNG Cụ

Quản lý xuất khẩu nhằm phòng chống việc các hàng hóa, công nghệ có khả năng chuyển đổi thành vũ khí hoặc mục đích quân sự bị vào tay các quốc gia, lực lượng khủng bố v.v có nguy cơ đe dọa đến hòa bình và an ninh quốc tế, hay vào tay những đối tượng có nguy cơ tiến hành các hoạt động quan ngại khác.

MụC ĐÍCH

Gìn giữ Hòa Bình và An Ninh Quốc Tế

1 MụC ĐÍCH VÀ CÔNG Cụ CủA QLANXK (1)

Hàng hóa và kỹ thuật bậc cao có khả năng chuyển đổi sang mục đích quân sự

Những máy móc và kỹ thuật tiên tiến bậc cao khi bị đưa sang các nước đang phát triển các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt, thì sẽ trở thành mối đe dọa quốc tế gây mất ổn định tình hình thế giới Để ngăn chặn trước những mối

đe dọa đó, QLXK là việc cần thiết.

Ghi chú thuật ngữ: “Vũ khí hủy diệt hàng loạt”: Vũ khí hạt nhân, vũ khí hóa học, vũ khí sinh học, tên lửa (cũng gọi chung

1 MụC ĐÍCH VÀ CÔNG Cụ CủA QLANXK (2)

Các nước, lực lượng khủng bố v.v đang tiến hành phát triển v.v vũ khí hủy diệt

lý xuất khẩu

Những nước chưa thực thi nghiêm ngặt về quản

lý xuất khẩu

1 Vụ đầu độc khí sarin tàu điện ngầm (20/3/1995)

2 Vụ khủng bố hàng loạt Hoa Kỳ (11/9/2001)

3 Vụ đầu độc vi khuẩn than ở Hoa Kỳ (27/9/2001)

4 Vụ đánh bom xe lửa ở Tây Ban Nha (11/3/2004)

5 Vụ đánh bom tàu điện ngầm, xe buýt ở Luân Đôn (7/7/2005)

6 Vụ khủng bố hàng loạt ở Munbai (26/11/2008)

7 Vụ khủng bố liên hoàn tàu điện ngầm ở Mátxcơva (29/3/2010)

8 Vụ bắn đạn pháo sang đảo Yong Piong – Hàn Quốc của Triều Tiên (23/11/2010)

9 Vụ bắn tên lửa của Triều Tiên (5/7/2006; 4/2009~ 10/2009; 13/4/2012)

Bắn tên lửa của Triều Tiên

 Gây ra sự mất ổn định trong tình hình thế giới ở các nước như sự đổ vỡ chính phủ đang ổn

định dài hạn v.v

 Mối đe dọa về nạn “khủng bố” đang gia tăng trên thế giới tại các nước.

Rất nhiều những vật tư, máy móc, kỹ thuật cần thiết cho việc chế tạo vũ khí hủy diệt hàng loạt cũng đều là quân dụng và dân dụng (dual use) cho nên cũng dễ dàng

bị đội lốt.

 Có thể lực lượng khủng bố, các nước phát triển vũ khí hủy diệt hàng loạt nhắm tới các nước

hay tổ chức chưa quản lý xuất khẩu đầy đủ.

(Các Doanh nghiệp vừa và nhỏ, Trường đại học, Viện nghiên cứu cũng không phải là ngoại lệ.)

2 GIA TĂNG MốI ĐE DọA QUốC Tế (2)

Mục đích sử dụng quan ngại Mục đích sử dụng dân sinh

Máy móc

Cơ khí

Chế tạo máy ly tâm dùng làm giàu hóa Urani

Chế tạo và gia công ô tô

Xyanua Natri Nguyên liệu vũ khí hóa học Qui trình mạ kim loại

Máy Lọc Nước

Tách chiết vi trùng để sản xuất

vũ khí vi trùng

Lọc nước biển thành nước ngọt

Hàng xuất khẩu dân dụng có nguy cơ bị chuyển đổi mục đích sử dụng tại nước nhập khẩu.

[THAM KHảO 1] VÍ Dụ Về CHUYểN ĐổI MụC ĐÍCH Sử DụNG

GÂY QUAN NGạI CủA CÁC SảN PHẩM DÂN DụNG ĐA NGÀNH

Ống vòi (chất liệu sợi các-bon tổng hợp)

Máy trộn Bơm

HP Bộ Năng lượng Hoa Kỳ

Bơm áp nhiên liệu chất lỏng

TRIỀU TIÊN

IRẮC IRAN

[THAM KHảO 2] VÍ Dụ Về CHUYểN ĐổI MụC ĐÍCH Sử DụNG

GÂY QUAN NGạI CủA CÁC SảN PHẩM DÂN DụNG ĐA NGÀNH

3 NGHị QUYếT HộI ĐồNG BảO AN LHQ

 Nghị quyết Hội đồng Bảo an LHQ 1540 (4/2004)

- Quản lý thích hợp và hiệu quả về xuất khẩu (bao gồm tái xuất) vũ khí hủy diệt hàng loạt và

phương tiện vận chuyển đó.

 Nghị quyết Hội đồng Bảo an LHQ 1718 (10/2006)

- Phòng chống việc cung cấp vũ khí và các vật tư có thể dẫn đến sử dụng cho kế hoạch liên quan

vũ khí hủy diệt hàng loạt.

 Nghị quyết Hội đồng Bảo an LHQ 1737 (12/2006)

- Phòng chống việc cung cấp các vật tư có thể dẫn đến việc phát triển kế hoạch làm giàu Urani và phương tiện vận chuyển vũ khí hủy diệt hàng loạt của Iran.

LHQ cũng nhận thức về mối đe dọa đối với hòa bình và an ninh quốc tế và đang kêu gọi triển khai các biện pháp quốc tế

 Hàng hóa, kỹ thuật có khả năng chuyển đổi sang mục đích quân sự nếu lọt vào tay các nước hay lực lượng

khủng bố có nguy cơ tiến hành các hoạt động quan ngại sẽ đe dọa đến hòa bình và an ninh quốc tế.

 Châu Á bao gồm Việt Nam trong những năm gần đây chiếm tỷ trọng tăng mạnh với vai trò là cơ sở sản xuất

và xuất khẩu sở tại của các doanh nghiệp Nhật Bản v.v.

 Các cơ sở sản xuất sở tại của doanh nghiệp Nhật Bản sẽ ngày càng tiến tới cao độ hóa, và việc xuất khẩu các mặt hàng đa dụng của các doanh nghiệp liên quan có khả năng bị dẫn đến các mục đích sử dụng gây quan ngại.

 Thời gian tới, giả sử các doanh nghiệp Nhật Bản v.v xem xét việc chuyển cơ sở sản xuất các sản phẩm đa

dụng tiên tiến bậc cao sang Việt Nam, nhưng có thể xảy ra trường hợp từ bỏ kế hoạch đó do chế độ quản lý xuất khẩu của Việt Nam chưa hoàn thiện (→ Hoạt động đầu tư ngừng trệ)

 Năm ngoái trong khối ASEAN có Malaysia sau Singapo đã hoàn thiện chế độ QLXK tổng hợp Hiện tại

Philipin và Thái Lan cũng đang tích cực xem xét xây dựng chế độ QLXK tổng hợp Có quan ngại là Việt Nam sẽ trở thành “lỗ hổng”, là nơi trung chuyển đường vòng để tránh bị kiểm soát.

 Xây dựng hoàn thiện Chế độ Quản lý Xuất khẩu của Việt Nam là việc quan trọng cho sự

phát triển kinh tế hơn nữa của Việt Nam và cho an ninh khu vực.

 Xây dựng hoàn thiện Chế độ Quản lý Xuất khẩu của Việt Nam là việc quan trọng cho sự

phát triển kinh tế hơn nữa của Việt Nam và cho an ninh khu vực.

4 TÓM TắT Về Sự CầN THIếT

2 CHế Độ QUảN LÝ XUấT KHẩU QUốC Tế

Chiến tranh vùng vịnh→Sau đó phát hiện kế hoạch phát triển hạt nhân của Irắc

1991 Liên Xô tan rã

1994

Giải thể COCOM

1978 Nhóm các nước cung cấp hạt nhân (NSG)

thành lập… Vũ khí hạt nhân

1985 Nhóm Ốtxtralia(AG) thành lập …Vũ khí

sinh học, hóa học

1987 Qui chế xuất khẩu máy móc kỹ thuật liên

quan tên lửa (MTCR) bắt đầu

WA ） Thiết lập

Bắc Triều Tiên

1993 Bắn tên lửa Nođong

1993 ～ 94 Nghi vấn thử hạt nhân và thỏa thuận Mỹ-Triều

1998 Băn tên lửa Taepodong

2006 Bắn tên lửa, thử hạt nhân

Ấn Độ, Pakistan

1998 Hai nước thử hạt nhân

2003 Hai nước bắn thử tên lửa

[Tham khảo] Tình hình Châu Á từ thập niên ‘90

Iran

2006 ~ Nghị quyết LHQ,

Quá Trình Lịch Sử của Cơ Chế

Quản Lý Xuất Khẩu của Liên Hiệp Quốc

NPT BWC CWC

MTCR

Hiệp ước cấm phổ biến vũ khí hạt nhân

Nuclear Non- Proliferation Treaty

・ Hiệu lực: 1970

・ 190 nước

ký kết

Liên quan vũ khí hạt nhân

Liên quan vũ khí sinh học, vũ khí

hóa học Liên quan tên lửa

Liên quan vũ khí hủy diệt hàng loạt Liên quan vũ khí thông

thường Liên quan vũ khí thông thường

Công ước cấm

vũ khí sinh học

Biological Weapons Convention

・ Hiệu lực: 1975

・ 165 nước

ký kết

Công ước cấm vũ khí hóa học

Chemical Weapons Convention

Nuclear Suppliers Group

Nhóm Ốtxtralia

Australia Group

Qui chế xuất khẩu máy móc,

kỹ thuật liên quan tên lửa Missile Technology Control Regime

Hiệp ước Wassenaar

The Wassenaar Arrangement

Ba nguyên tắc Xuất khẩu vũ khí

Về nguyên tắc, cấm XK vũ khí

・ Sắc lệnh quản lý thương mại xuất khẩu

3 CHế Độ QUảN LÝ AN NINH

XUấT KHẩU CủA NHậT BảN

Danh mục Qui chế Qui chế kiểm soát toàn bộ về vũ

khí hủy diệt hàng loạt

・ Vũ khí

・ Những thứ có nguy cơ bị sử dụng

để phát triển vũ khí

Những thứ ngoài danh mục qui chế có nguy cơ bị sử dụng để phát triển vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Sắc lệnh quản lý thương mại xuất khẩu

Đối tượng là toàn bộ các khu vực trừ các nước trắng.

Những thứ là đối tượng qui chế

Những nước, vùng là đối tượng qui chế

LHQ”: gồm 11 nước như Irắc,

Bắc Triều Tiên, Afganixtan v.v là

những nước bị Hội đồng Bảo an

LHQ ra nghị quyết cấm vận xuất

Những thứ ngoài danh mục qui chế có nguy cơ bị sử dụng để phát triển, chế tạo hoặc sử dụng vũ khí thông thường.

bộ các khu vực trừ nước trắng.

BảNG PHụ LụC 1

BảNG PHụ LụC

(1) KHÁI QUÁT Về CHế Độ QLANXK CủA NHậT BảN

Tiếp nhận học viên tập huấn

（ người không thường trú ）

Tài liệu bản vẽ thiết kế

Hướng dẫn

kỹ thuật

－ NGOÀI NƯớC －

Hướng dẫn kỹ thuật v.v.

Gửi thư điện tử

Chú Ý Xách tay mang ra nước ngoài cũng là xuất khẩu

THIếT Kế

CHế TạO

Sử DụNG

Kỹ THUậT LIÊN QUAN ĐếN HÀNG HÓA LÀ ĐốI TƯợNG QUI CHế Sẽ LÀ ĐốI TƯợNG CHịU QUI CHế

NộI DUNG QUI CHế ĐốI TƯợNG LÀ “Kỹ THUậT”

(CHủNG LOạI)

Tất cả các giai đoạn của công đoạn trước của một hệ thống qui trình chế tạo →Nghiên cứu thiết kế, phân tích thiết kế, khái niệm thiết kế, chế tác và thử nghiệm nguyên mẫu, kế hoạch sản xuất thí điểm, dữ liệu thiết kế, quá trình chuyển đổi dữ liệu thiết kế thành sản phẩm, thiết

kế ngoại quan, thiết kế tổng hợp, cấu trúc v.v.

Tất cả quá trình chế tạo →Xây dựng, kỹ thuật khai thác, sản phẩm hóa, tích hợp, lắp ráp, kiểm tra, thử nghiệm, bảo hành chất lượng v.v.

Các trường hợp sau, ngoài giai đoạn thiết kế, chế tạo:

→ Điều khiển, lắp đặt, bảo trì (kiểm định), sửa chữa, đại tu, tháo sửa Ngoại trừ, đối với kỹ thuật liên quan phụ lục bảng 1 của Sắc lệnh ngoại hối sẽ là các giai đoạn ngoài thiết kế, chế tạo

Kỹ thuật cần thiết để đạt đến hoặc vượt trội cấp độ tính năng, đặc

TRọNG TÂM

Là Chế độ qui định phải được cấp phép của Bộ trưởng Kinh tế Công nghiệp và Thương mại đối với hàng hóa định xuất khẩu nếu thuộc đối tượng mục 1 ~ 15 trong phụ lục bảng 1 của Sắc lệnh xuất khẩu, hoặc kỹ thuật định cung cấp thuộc đối tượng mục 1 ~ 15 của bảng phụ lục của Sắc lệnh ngoại hối.

・ Trên cơ sở thỏa thuận quốc tế, đưa ra qui chế đối với những thứ có nguy cơ bị sử dụng để phát triển v.v vũ

khí vũ trang và vũ khí hủy diệt hàng loạt.

・ Lập danh mục tên sản phẩm, thông số, và những thứ thuộc đối tượng có thông số (chi tiết kỹ thuật) (*) trong danh mục đó sẽ phải xin phép xuất khẩu.

・ Đối tượng là tất cả các khu vực, vùng miền.

Ghi chú: Không phụ thuộc mục đích sử dụng hay bên có nhu cầu là ai, giả sử muốn xuất khẩu sang nhà máy của DN mình ở nước ngoài hoặc

xuất cho công ty Nhật Bản ở nước sở tại thì cũng phải xin phép.

(*) Thông số (chi tiết kỹ thuật) được qui định trong “Sắc lệnh cấp tỉnh về hàng hóa”

2 DANH MụC QUI CHế

(THAM KHảO) DANH MụC QUI CHế ① THờI ĐIểM 1/8.2012

(THAM KHảO) DANH MụC QUI CHế ① THờI ĐIểM 1/8.2012

(THAM KHảO) DANH MụC QUI CHế ① Thời điểm 1/8.2012

(THAM KHảO) DANH MụC QUI CHế ② 　 Thời điểm 1/8.2012

(THAM KHảO) DANH MụC QUI CHế ① Thời điểm 1/8.2012

(THAM KHảO) DANH MụC QUI CHế ① Thời điểm 1/8.2012

Chế độ qui định dù là hàng hóa nằm ngoài danh mục qui chế nhưng nếu trường hợp có nguy cơ bị sử dụng vào việc phát triển v.v vũ

khí hủy diệt hàng loạt thì cần phải xin phép Bộ trưởng Kinh tế Thương mại và Công nghiệp.

Khu vực đối tượng

Mặt hàng đối tượng

Các khu vực trừ 27 nước (“nước trắng”) đang thực thi nghiệm ngặt về quản lý xuất khẩu.

Tất cả các mặt hàng không thuộc danh mục qui chế (trừ thực phẩm, hàng gỗ v.v.)

3 QUI CHế KIểM SOÁT TOÀN Bộ (CATCH-ALL)

VŨ KHÍ HủY DIệT HÀNG LOạT

Đặc biệt chú ý: Hàng hóa nhiều quan ngại (tham khảo 1) 40 mặt hàng

ĐIềU KIệN CấP PHÉP

1 Nhận định của Nhà xuất khẩu ＝ Điều kiện khách quan

- Điều kiện mục đích sử dụng:

・ Tại nơi nhập khẩu, có thể bị sử dụng vào việc phát triển v.v vũ khí hủy diệt hàng loạt hay không?

- Điều kiện về Bên có nhu cầu （ khách hàng ）

・ Nhà nhập khẩu, khách hàng đã từng tiến hành phát triển v.v vũ khí hủy diệt hàng loạt hay chưa?

・ Danh sách người dùng nước ngoài 【 tham khảo 2 】　 Xem Công ty/tổ chức đó có trong danh sách không?

2 Nhận định của Bộ Kinh tế Thương mại và Công nghiệp ＝ Điều kiện thông báo

・ Trường hợp nhận được thông báo của Bộ Kinh tế Thương mại và Công nghiệp yêu cầu phải xin cấp phép.

１． Khi tiến hành xuất khẩu những hàng hóa này hoặc cung cấp kỹ thuật liên quan, bên xuất khẩu phải thẩm tra hết sức thận trọng nhằm không bị chuyển đổi mục đích sử dụng quan ngại như phát triển vũ khí hủy diệt hàng loạt tại nơi nhập khẩu.

２． đối với những doanh nghiệp có tên trong danh sách người dùng nước ngoài, trường hợp tiến hành giao dịch xuất khẩu những hàng hóa này hoặc cung cấp kỹ thuật liên quan, cần kiểm tra xem có sự thống nhất giữa phân loại (vũ khí hạt nhân/vũ khí hóa học/vũ khí sinh học/tên lửa) và mục đích sử dụng của hàng hóa, kỹ thuật đó.

(THAM KHảO 1) VÍ Dụ Về HÀNG HÓA CÓ NGUY CƠ CAO Bị Sử DụNG Để

PHÁT TRIểN VŨ KHÍ HủY DIệT HÀNG LOạT

Danh sách do Bộ Kinh tế Thương mại và Công

nghiệp Nhật Bản công bố, đăng tên những doanh

nghiệp/tổ chức có quan ngại can dự đến việc phát

triển vũ khí hủy diệt hàng loạt

Trong giao dịch xuất khẩu với các doanh nghiệp

tổ chức đăng tải ở danh sách này, trừ trường hợp rõ

ràng nó không bị sử dụng để phát triển vũ khí hủy

diệt hàng loạt, cần phải xin phép Bộ trưởng Kinh tế

Công nghiệp và Thương mại.

Lưu ý: Danh sách người dùng nước ngoài sửa

đổi hàng năm Cần lấy bản mới nhất.

Tên Nước Số Đơn Vị

６

Số TT

Tên Nước, Khu Vực Country or Region

Tên Doanh nghiệp, Tổ chức Company or Organization Also Known As Tên Khác

Phân Loại Type of WMD

1 Ấn Độ India

Aeronautical Development Establishment (ADE), Defence Research and Development Organisation (DRDO)

Tên lửa M

444 Đài Loan Taiwan Global Interface Company Inc ・ (nguyên trước đây được gọi là)

Trans Scientific Corp.

Sinh học, hóa học, tên lửa, hạt nhân B,C,M,N

445 Đài Loan Taiwan Trans Merits Co Ltd.

Sinh học, hóa học, tên lửa, hạt nhân B,C,M,N

446 Các Tiểu Vương quốc Ả Rập thống nhất United Arab Emirates

International General

447 Các Tiểu Vương quốc Ả Rập thống nhất United Arab Emirates

(THAM KHảO 2) DANH SÁCH NGƯờI DÙNG NƯớC NGOÀI Sửa đổi

th.8/2012

(Rút gọn)

Bộ Kinh tế Thương mại và Công nghiệp, Cục Hợp tác Kinh tế Thương mại Phòng Quản lý An ninh Thương mại