Chứng Viêm Ngoại Tâm Mạc Trong nhà thương ở lầu tim mạch, lâu lâu lại có một trường hợp bệnh nhân bị chứng viêm ngoại tâm mạc nói chung pericarditis và bị hội chứng Dressler nói riêng.
Trang 1Chứng Viêm Ngoại Tâm Mạc
Trong nhà thương ở lầu tim mạch, lâu lâu lại có một trường hợp bệnh nhân bị chứng viêm ngoại tâm mạc nói chung (pericarditis) và bị hội chứng Dressler nói riêng
Hội chứng Dressler
Hội chứng Dressler là một biến chứng có thể xẩy ra sau khi bệnh nhân
bị lên cơn tim kích hay sau khi giải phẫn tim
Hội chứng này xẩy ra khi cái bịch hay màng bao quanh tim (pericardium) bị viêm Đây được coi như là một phản ứng hệ thống miễn dịch gây nên Hội chứng này có thể xuất hiện vài ngày hay vài tuần sau khi tim bị thương tổn Hội chứng Dressler gây nóng sốt, đau ngực làm cho người bệnh có cảm tưởng lại bị một cơn tim kích nữa
Hội chứng này đôi khi được gọi là hội chứng sau khi mổ tim và hậu nhồi máu cơ tim
Trang 2Với cách trị liệu tiến bộ hiện tại, hội chứng này đã ít thấy xảy ra Nó thường được điều trị bằng thuốc giảm viêm
Triệu chứng
Nhưng triệu chứng thường thấy sau khi giải phẫu tim, một cơn tim kích hay thương tổn đến tim như sau: đau ngực, thở gấp hay đau khi thở viêm màng phổi, nóng sốt, và đau vai trái
Điều trị - Với các trường hợp nhẹ, thì nhiều khi nghỉ ngơi cũng đủ
Nếu nặng hơn thì cần dùng thuốc để làm giảm viêm vùng quanh tim
Thuốc gồm:
- Aspirin
- Những thuốc kháng viêm không chứa steroids (NSAIDs) Những thuốc này ngăn chặn diếu tố cyclooxygenase (COX) Đây là diếu tố gây tạo prostaglandin, một loại giống như hormon liên hệ đến viêm và đau nhức
- Nếu đau mạnh hơn thì thuốc trị đau có á phiện có thể cho dùng trong một thời gian ngắn
Trang 3- Corticosteroids Những thuốc loại này gồm prednisone, một loại thuốc bắt chước tác dụng của một vài hormon trong cơ thể như cortisone (phóng thích bởi tuyến thượng thận) Khi viêm sưng dấy lên, thì lượng cortisone thêm vào dưới dạng corticosteroid sẽ giúp chấn áp viêm, và do đó làm giảm hội chứng Dressler Tuy nhiên corticosteroid có thêm tác dụng bất lợi, và nguy cơ bị viêm dội lại sau khi ngưng dùng corticosteroids
- Colchicine Trong trường hợp cơ thể đề kháng sau nhiều lần bị viêm ngoại tâm mạc (pericarditis), thì một loại thuốc trấn viêm khác được dùng là colchicinẹ Colchicine là thuốc có chỉ định chính để điều trị thống phong (gout)
Nhập bệnh viện
Nếu biến chứng quá nặng xảy ra thì bệnh nhân cần nhập viện
Có nhiều nguyên nhân do biến chứng tạo ra khiến bệnh nhân cần nhập viện
(1) Dịch tích tụ quanh màng tim (cardiac tamponade), đè ép lên tim và
làm giảm khả năng bơm của tim Trường hợp này thì bệnh nhân có thể cần được lấy/hút dịch ra bằng phương pháp dùng kim chọc ngoại tâm mạc (periocardiocentesis)
Trang 4(2) Viêm dầy ngoại tâm mạc (constrictive pericarditis), khi ngoại tâm
mạc viêm bị viêm nhiều lần quá làm màng này bị dầy và hoá sẹo, do đó bệnh nhân cần phải qua một cuộc giải phẫu để lấy đi tất cả cái màng quanh tim (pericardiectomy) vì nó đã quá cứng và làm suy giảm chức năng tim
(3) Ngoài ra sưng màng bao quanh phổi (viêm phế mạc = pleurisy)
hay
(4) Dịch tràn đầy trong xoang phổi (tràn dịch phế mạc = pleural
effusion) cũng là những biến chứng cần phải nhập viện
Viêm ngoại tâm mạc
Theo một bài viết trên báo Y khoa Circulation, thì biến chứng gây
viêm ngoại tâm mạc cấp tính là do từng cơn sưng màng bao tim gây nên, và
nó có thể xẩy ra từ 15% đến 32% trường hợp Phương pháp phòng ngừa chưa được ấn định rõ, những phương pháp để điều trị cho tới nay gồm dùng thuốc trị đau nhức không chứa steroid (NSAIDs), corticosteroids, thuốc áp chế hệ miễn nhiễm, colchicine, và phương pháp cắt bỏ ngoại tâm mạc hay dễ hiểu hơn, gọi là cắt bỏ màng bao quanh tim (pericardiectomy)
Trang 5Colchicine - Nói riêng về colchicine, một nghiên cứu quốc tế trên 51
bệnh nhân được cho dùng colchicine để ngăn ngừa tái phát và được theo dõi trong 10 năm sau đó
Kết luận của bài viết này trong Circulation cho rằng colchicine có rất nhiều hứa hẹn dùng như một trị liệu hỗ trợ cho điều trị chuẩn, và có thể còn được dùng như thuốc lựa chọn đầu tiên để trị liệu chứng viêm ngoại tâm mạc không có nguyên nhân rõ rệt (vô căn hay tự phát) Liều colchicine trong các thử nghiệm nói chung là 1mg/một ngày và dùng chung với corticosteroids (có liều giảm dần trong vòng hai tháng) Thời gian dùng thuốc colchicine trong nghiên cứu ít nhất là một năm Trong trường hợp nhẹ, colchicine có thể dùng ngay lúc đâu với ibuprofen (NSAIDs) Cơ chế tác dụng của colchicine để ngăn ngừa viêm ngoại tâm mạc chưa được hiểu rõ Thuốc dễ dung nạp với liều này, phản ứng phụ đường tiêu hóa không đáng
kể
Ds Trịnh Nguyễn Đàm Giang