Truy tìm nguyên nhân gây đau thắt ngực pot

Truy tìm nguyên nhân gây đau thắt ngực Nếu một nhánh động mạch vành ĐMV bị hẹp, sự cung cấp máu cho vùng cơ tim tương ứng trở nên không đầy đủ.. ĐMV bị co thắt, chảy máu mảng xơ vữa và

Truy tìm nguyên nhân gây đau thắt ngực

Nếu một nhánh động mạch vành (ĐMV) bị hẹp, sự cung cấp máu cho vùng cơ tim tương ứng trở nên không đầy

đủ Cơ tim bị thiếu máu và thiếu oxy gây cơn đau thắt ngực Tình trạng này thường xảy ra khi bệnh nhân gắng sức và giảm đi khi bệnh nhân được nghỉ ngơi nên người ta gọi là cơn đau thắt ngực ổn định Nếu cơn đau thắt ngực có thể xuất hiện cả khi nghỉ ngơi được gọi là cơn đau thắt ngực không ổn định Bên cạnh việc ĐMV

bị hẹp tắc do mảng xơ vữa, nguyên nhân nào khác nữa làm cho tim trở nên bị thiếu máu? Chúng ta hãy thử tìm hiểu nguyên nhân sâu xa

của vấn đề này

ĐMV bị co thắt, chảy máu

mảng xơ vữa và huyết khối

Vào cuối thập kỷ 70 của thế kỷ

trước, người ta thấy rằng

nguyên nhân gây bệnh tim

mạch phức tạp hơn những gì

Co thắt động mạch vành gây đau thắt ngực

trước đây người ta thường nghĩ Và có những cơ chế khác

đã đóng vai trò quan trọng trong làm giảm dòng máu đến tim bên cạnh những mảng xơ vữa gây tắc hẹp động mạch vành ĐMV không cứng giống như các ống nước Các động mạch rất mềm và lớp các tế bào cơ trơn thành mạch có thể

co lại, do vậy sẽ làm giảm dòng máu của ĐMV Sự co lại của động mạch được biết là sự co thắt ĐMV

Khi ĐMV bị co thắt có thể gây tổn thương lớp tế bào nội mạc, dẫn đến cholesterol lắng đọng và tạo thành các mảng

xơ vữa Mặc dù các cơ chế khác đã được biết đến như chảy máu trong mảng xơ vữa, có thể là kết quả của co thắt quá mạnh gây tổn thương lớp trong cùng của ĐMV dẫn đến chảy máu ở trong thành của mạch máu làm cho thành của động mạch lồi vào trong lòng động mạch và gây tắc nghẽn dòng máu chảy trong ĐMV

Một cơ chế quan trọng khác làm giảm dòng máu trong ĐMV chảy tới tim là huyết khối hay cục máu đông Một cục huyết khối nhỏ có thể hình thành và cư trú bên trong ĐMV, do vậy làm tắc nghẽn dòng máu chảy tới nuôi cơ tim

Các yếu tố này thường phối hợp với nhau

Ở hầu hết mọi người, các cơ chế này thường phối hợp với nhau Do vậy, nếu ĐMV đã bị hẹp 70% do mảng xơ vữa, rồi một cục máu đông nhỏ có thể cư trú ở trong động mạch

và làm giảm dòng máu tới tim (gây ra đau thắt ngực) hay gây tắc nghẽn hoàn toàn (dẫn đến nhồi máu cơ tim) Cũng vậy, ĐMV bị tắc nghẽn do mảng xơ vữa càng nhiều thì chỉ cần một co thắt nhẹ cũng có thể làm giảm đáng kể dòng máu hay gây tắc hoàn toàn dòng máu chảy tới tim

Tất cả các cơ chế này tương tác và có quan hệ mật thiết với nhau Khi các cơ chế được hiểu biết rõ ràng hơn và được chấp nhận rộng rãi, các bác sĩ bắt đầu tìm cách không để các cơ chế này được hoạt hoá Ví dụ như chúng ta đã biết

từ lâu rằng aspirin ngăn cản quá trình hình thành cục máu đông (đó là lý do vì sao các phẫu thuật viên thường yêu cầu các bệnh nhân không sử dụng aspirin trước khi phẫu thuật,

vì làm tăng nguy cơ chảy máu) Qua nhiều năm, điều đó được nhìn nhận một cách đơn giản như là tác dụng phụ gây phiền toái của aspirin, khi bệnh nhân sử dụng thuốc với mục đích làm giảm đau Sau đó, các bác sĩ bắt đầu nghĩ

đến khả năng aspirin có thể làm giảm tỷ lệ bị nhồi máu cơ tim bằng cách ngăn ngừa hình thành cục máu đông ở bên trong ĐMV

Lựa chọn biện pháp điều trị đau thắt

ngực

Các kết quả điều trị cho thấy trong khi

aspirin làm giảm tỷ lệ bị nhồi máu cơ tim,

nó cũng làm tăng nguy cơ đột quị do xuất

huyết não Những người sử dụng aspirin

có tỷ lệ bị đột quị do xuất huyết vừa và

nặng gấp đôi nhóm giả dược Tỷ lệ bị loét

dạ dày cũng cao gấp đôi ở nhóm aspirin

Điều đó không có gì đáng ngạc nhiên, bởi

nhồi máu cơ tim thường xuất hiện khi có

cục máu nhỏ gây bít tắc lòng ĐMV trên cơ

sở ĐMV đã ít nhiều bị xơ vữa Vì aspirin

ức chế hình thành cục máu đông, do vậy

khi sử dụng aspirin sẽ làm giảm tỷ lệ bị

nhồi máu cơ tim Cũng với lý do đó, nguy

cơ chảy máu dạ dày hay não sẽ tăng lên

Do vậy, việc sử dụng aspirin là bước duy nhất điều trị nguyên nhân gây bệnh Tuy nhiên, có một số vấn đề mới xuất hiện (xuất huyết não, chảy máu đường tiêu hoá) và vấn đề cũ có thể tái phát (aspirin không làm ảnh hưởng đến mảng xơ vữa ĐMV, do vậy các tắc nghẽn tiếp tục phát triển dần dần cùng với thời gian và gây hẹp ĐMV nhiều hơn) Tuy nhiên, aspirin

là thuốc rất rẻ tiền và ít biến chứng Các thuốc khác như dipyridamole (Persantine)

và warfarin (Coumadin) đôi khi cũng được kê cho bệnh nhân để phòng ngừa hình thành cục máu đông và nhồi máu cơ tim, cũng có những tác dụng phụ tương tự Đặc biệt là các bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim diện rộng hay bị biến chứng phình thành tâm thất trái do nhồi máu cơ tim,

những người có nguy cơ cao bị hình thành cục máu đông trong tim

Dầu cá cũng ảnh hưởng đến hình thành cục máu đông Từ lâu người ta đã thấy rằng người Greenland Eskimos có tỷ lệ bệnh tim rất thấp, cho dù chế độ ăn của họ nhiều chất béo Khoa học đã chứng minh

mỡ cá có chứa nhiều acid omega-3 và có những tác dụng có lợi đối với chuyển hoá lipid máu ở người

PGS.TS Nguyễn Quang Tuấn

In b