Tiểu luận: Các nghiên cứu mới của trường phái sự phụ thuộc pptx

A: PHẢN ỨNG LẠI VỚI CÁC PHÊ BÌNH.Sự phụ thuộc là một quá trình mở "phát triển và phụ thuộc có thể cùng tồn tại trong một trạng thái năng động" Mối quan hệ giữa các yếu tố bên ngoài và b

LÝ THUYẾT PHÁT TRIỂN

của Trường phái sự phụ

thuộc.

 HD: ThS.Trần Minh Đức

Evans: Liên minh tay ba ở Brazil trong những năm

1980 3

Gold: Sự phụ thuộc năng động ở Đài Loan 4

C: Sức mạnh của các nghiên cứu mới

Trường phái phụ thuộc

A: Phản ứng lại với các phê

bình.

B: Các nghiên cứu điển hình:

A: PHẢN ỨNG LẠI VỚI CÁC PHÊ BÌNH.

Sự phụ thuộc là một quá trình mở "phát triển và phụ thuộc

có thể cùng tồn tại trong một trạng thái năng động"

Mối quan hệ giữa các yếu tố bên ngoài và bên trong

Quan tâm đến các yếu tố xã hội chính trị của sự phụ thuộc hơn là các yếu tố kinh tế

Thay vì chú trọng các yếu tố bên ngoài tập trung vào cấu trúc bên trong của sự phụ thuộc Chú ý các đặc điểm lịch sử và cấu trúc của sự phụ thuộc

So Sánh Nghiên cứu cổ điển Nghiên cứu mới

Sự giống nhau:

Trọng tâm nghiên cứu Sự phát triển của các nước

thế giới thứ 3

Tương tự

Quy mô phân tích Cấp quốc gia Tương tự

Khái niệm chủ chốt Sự phát triển ngoại biên Tương tự

Hàm ý chính sách Sự phụ thuộc làm hại cho

Các yếu tố chủ chốt yếu tố bên ngoài, quan

hệ không công bằng yếu tố bên trong, vấn đề giai cấp Bản chất sự phụ

Sự phụ thuộc và sự

phát triển không song hành có thể song hành

B: CÁC NGHIÊN CỨU ĐIỂN HÌNH

 1 : Cardoso: Sự phát triển kết hợp

với phụ thuộc

 Bối cảnh nghiên cứu

 Hệ thống cai trị mới của Brazin từ 1964:

Chế độ quân sự thay thế chế độ dân sự.

 Các yếu tố mới trong hệ thống chính quyền

quân sự:

 Sự lớn mạnh của đầu tư trực tiếp nước

ngoài trong ngành công nghiệp;

 Sự tăng lên về chức năng kinh tế và trấn

áp của quân đội;

 Quyền lực của giai cấp công nhân bị tước

bỏ;

 Sự suy thoái của giai cấp tư sản trong diễn

đàn chính trị

MÔ HÌNH SỰ PHÁT TRIỂN KẾT HỢP VỚI PHỤ THUỘC

CN nặng, TB trong nước phụ thuộc vào đk bên ngoài trong việc tích luỹ

mở rộng và tự chủ của mình

Phân hoá xã hội, gia tăng

nợ nước ngoài, sự bóc lột sức lao động, nghèo khổ

Sự phát triển kết hợp với phụ thuộc

Chi phí

1: CARDOSO: SỰ PHÁT TRIỂN KẾT HỢP VỚI PHỤ THUỘC

 Như vậy,sau khi bị tước đi quyền lực chính trị, giai cấp

tư sản trong nước đã phải thích nghi trước sự tấn công của tư bản ngoại quốc bằng việc bắt tay và chịu phụ thuộc với tư bản nước ngoài

2: O'DONNELL: NHÀ NƯỚC QUAN LIÊU-ĐỘC TÀI Ở MỸ LA TINH

KHÔNG HÀI LÒNG VỚI CÁC LÝ

THUYẾT VỀ SỰ PHỤ THUỘC CỔ ĐIỂN ĐÓNG GÓP O'DONNELL:

 O'Donnell dùng cách

tiếp cận "lịch sử-cấu

trúc" của Cardoso để

nghiên cứu mối quan hệ

qua lại giữa chủ nghĩa

tư bản và khuôn mẫu

thống trị chính trị của

nó theo thời gian

 Ông đã có những đóng góp bằng việc phác hoạ những đặc điểm đặc

thù, sự nổi lên, sự phát triển, và sự suy tàn của một hình thức thống trị chính trị mà ông gọi là

"nhà nước quan liêu độc tài (BA)"

Đặc điểm đặc thù

chức

Loại trừ kinh tế

đối với khu vực đại

chúng

Loại trừ chính

trị đối với khu vực đại chúng

2: O'DONNELL: NHÀ NƯỚC QUAN LIÊU-ĐỘC TÀI Ở

MỸ LA TINH

 Sự ra đời của nhà nước BA là một sự phản ứng lại với khủng hoảng kinh tế, chính trị để bảo vệ

quyền lợi của giai cấp thống trị

 Nhà nước BA được xây dựng để ổn định chính trị

xã hội đảm bảo cho chiến lược "công nghiệp hoá theo chiều sâu" Chiến lược này hứa hẹn sự phát triển thành công nhưng nó cần nhiều vốn đầu tư, trình độ công nghệ cao trong thời gian dài và cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro cho nhà đầu tư

2: O'DONNELL: NHÀ NƯỚC QUAN LIÊU-ĐỘC TÀI Ở

MỸ LA TINH

 Trong giai đoạn ban đầu,

 Loại bỏ những mối đe doạ từ các hoạt động chính trị của khu vực đại chúng để tạo môi trường đầu tư thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài

 Loại trừ chính trị đối với khu vực đại chúng; làm vỡ mộng tư sản trong nước và mở rộng cửa cho sự

thâm nhập sâu của tư bản nước ngoài

O'Donnell dự đoán 2 hướng:

Nhiều nhà nước

BA không vượt qua

được giai đoạn

ban đầu.

Sự Xụp Đổ Hoặc Chuyển đổi

Sau khi một nhà

nước

BA thành công trong việc củng cố quyền lực

nó có thể sẽ mở ra

sự phát triển của dân chủ.

3:EVANS: LIÊN MINH TAY BA Ở BRAZIL TRONG

nhanh chóng trong vòng 2 thập kỉ ở Brazil:

Sự thay đổi nhanh chóng trong vòng 2 thập kỉ ở Brazil:

1960 – 1970:

Tăng trưởng kinh tế thần

kì

1960 – 1970:

Tăng trưởng kinh tế thần

3: EVANS: SỰ PHÁT TRIỂN PHỤ THUỘC VÀ LIÊN MINH TAY BA

 Đâu là nguyên nhân?

 Phải chăng “Phát triển phụ thuộc” là một khái niệm đầy mâu thuẫn? Vậy có thể phát triển trong điều kiện phụ thuộc được không? Được (Brazil là một minh chứng)

 Vậy, điều gì làm cho phát triển phụ thuộc có thể xảy ra?

 Evans: Chính là sự hình thành của liên minh tay ba:

Nhà nước, tư bản đa quốc gia (các công ty đa quốc gia)

và tư bản nội địa (doanh nghiệp trong nước)

LIÊN MINH TAY BA:

tích luỹ tư bản thu được từ liên kết với doanh nghiệp trong nước cũng như với các công ty đa quốc gia

3: EVANS: SỰ PHÁT TRIỂN PHỤ THUỘC VÀ LIÊN MINH TAY BA

 Liên minh tay ba:

o Xung đột - lợi nhuận

 Doanh nghiệp nhà nước và

doanh nghiệp tư nhân trong

nước lo ngại: Công ty đa quốc

gia: Mục tiêu tìm kiếm lợi

nhuận  rút vốn đầu tư khi môi

trường đầu tư kém hấp dẫn.

 Doanh nghiệp tư nhân trong

nước lo ngại: Doanh nghiệp

nhà nước tạo ra các lĩnh vực

độc quyền bằng chính sách

 Công ty đa quốc gia lo ngại:

Lo lắng về những rủi ro mất

vốn khi có sự thay đổi về quy

tắc trong liên minh

Sự tăng trưởng kinh tế thần kì

3 Yếu tố

Liên minh tay ba

Vay vốn thị trường xuất khẩu

Ủng hộ

của người dân

trong phát triển

kinh tế

3: EVANS: SỰ PHÁT TRIỂN PHỤ THUỘC VÀ LIÊN

MINH TAY BA

 Các yếu tố tạo nên sự bất ổn kinh tế chính trị:

 Sự thay đổi môi trường bên ngoài - Suy thoái kinh tế thế giới 1974 – 1975 làm thay đổi:

 Thị trường vốn: Gia tăng dòng lợi nhuận chảy ra ngoài

 Thị trường tín dụng: Gia tăng dòng tín dụng chảy vào trong (nợ nước ngoài gia tăng)  Gia tăng thanh toán

nợ nước ngoài.

 Sự thay đổi môi trường bên ngoài làm:

 Giảm sự linh hoạt của nhà nước trong việc giải quyết các xung đột với các đối tác trong liên minh;

 Hạn chế khả năng của nhà nước trong việc đối phó

với áp lực trong vấn đề phân phối lại;

 Hạn chế khả năng của nhà nước trong việc giải quyết các căng thẳng trong nước bằng tăng trưởng kinh tế.

3: EVANS: SỰ PHÁT TRIỂN PHỤ THUỘC VÀ LIÊN MINH TAY BA

 Các yếu tố tạo nên sự bất ổn kinh tế chính trị:

 Sự tăng lên về các mâu thuẫn trong nước:

 Nhà nước nhượng bộ với các công ty đa quốc gia để thu hút vốn và tăng cường xuất khẩu; đồng thời với việc

 Nhà nước cắt đứt sự hỗ trợ với doanh nghiệp tư nhân trong nước  sự phản kháng của các doanh nghiệp trong nước

 Nhà nước lâm vào tình thế:

 Không thể phớt lờ sự phản kháng của doanh nghiệp tư nhân trong nước (lợi ích quốc gia);

 Không thể phá vỡ mối quan hệ với các công ty đa quốc gia (nguồn vốn tài chính và xuất khẩu).

3: EVANS: SỰ PHÁT TRIỂN PHỤ THUỘC VÀ LIÊN MINH TAY BA

1) Có thể cố gắng dung hoà lợi ích của cả doanh

nghiệp tư nhân trong nước và công ty đa quốc gia;

2) Có thể tư nhân hoá các doanh nghiệp nhà nước;3) Có thể chuyển gắng nặng lên dân chúng

4) Theo Evans các lựa chọn trên đều rất khó khả

thi

 Vậy có triển vọng gì trong tương lai?

3: EVANS: SỰ PHÁT TRIỂN PHỤ THUỘC VÀ LIÊN

MINH TAY BA

 Kịch bản bi quan: Sự giao động của dòng vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp tư nhân trong nước không muốn đầu tư, doanh nghiệp nhà nước bị què quặt bởi lạm phát và chương trình tư nhân hoá, chủ nghĩa bảo hộ trong nền kinh tế thế

khăn hiện tại dựa vào sự linh hoạt và cách thức không dự

đoán được để đối phó với những điều kiện khó lường ở bên ngoài cũng như những mâu thuẫn bên trong.

4: GOLD: SỰ PHỤ THUỘC NĂNG ĐỘNG Ở ĐÀI

Tạo nên cấu trúc của sự phụ thuộc

Tạo ra môi trường đầu tư tốt

4: GOLD: SỰ PHỤ THUỘC NĂNG ĐỘNG Ở ĐÀI

LOAN

 Giai đoạn phát triển phụ thuộc (1950-1970)

 1950s: Tưởng Giới Thạch tị nạn sang Đài Loan và xây dựng độc lập với TQ dưới sự bảo trợ của Mỹ - Nhà nước BA:

+) Cải cách ruộng đất

+) Thúc đẩy công nghiệp hoá (ISI)

 1960s: Tự do hoá và quốc tế hoá nền kinh tế (ELI)

+) Thị trường trong nước quá nhỏ

+) Mỹ có dự định chấm dứt sự giúp đỡ

=> mở rộng tự do và quốc tế hóa nền kinh tế nhằm

thúc đẩy sự phát triển kinh tế của Đài Loan

4: GOLD: SỰ PHỤ THUỘC NĂNG ĐỘNG Ở ĐÀI

LOAN

 Giai đoạn phụ thuộc năng động (Sau 1970)

 Khủng hoảng kinh tế chính trị từ những năm đầu của

thập kỉ 70.

 Nhà nước Tưởng Giới Thạch phản ứng lại với các vấn đề kinh tế - chính trị bằng "phụ thuộc năng động": tiếp cận khả năng và nhu cầu của nền kinh tế và của xã hội và kết nối chúng với thế giới bên ngoài theo cách phát huy lợi thế và cải thiện tình hình.

 Chiến lược của nhà nước Tưởng Giới Thạch

chính là Công nghiệp hoá chiều sâu

>Thoát khỏi tình trạng kém phát triển

4:SỨC MẠNH CỦA CÁC NGHIÊN CỨU MỚI TRƯỜNG PHÁI PHỤ THUỘC

 Nghiên cứu lịch sử

Tập trung vào các hoạt động

bên trong có tính chính trị-xã hội

 Phát triển trong sự phụ thuộc

Sức Mạnh

SLIDE TRƯỜNG XƯA!

Một thoáng cảm xúc trong tôi! KT54B