Kinh nghiệm quản lý và thu hút vốn nước ngoài part 4 docx

Trong đó có 14 nước và vùng lãnh thổ có tổng số vốn đầu tư đăng ký trên 1 tỷ USD theo thứ tự sau: Nhìn vào danh sách của các đối tác đầu tư có số vốn đăng ký trên 1 tỷ USD cho thấy, ch

nước Châu Âu; 13,6% từ các nước Châu Mỹ Trong đó có 14 nước và vùng lãnh thổ có tổng số vốn đầu tư (đăng ký ) trên 1 tỷ USD theo thứ tự sau:

Nhìn vào danh sách của các đối tác đầu tư có số vốn đăng ký trên 1 tỷ USD cho thấy, chúng ta đang có điều kiện để đáp tiếp cận với các trung lớn về kinh tế, kỹ thuật, công nghệ của thế giới Tuy vậy cho đến nay, trong số các nhà

đầu tư nước ngoài vào Việt Nam thì sự có mặt của các nhà đầu tư thuộc các tập

đoàn kinh tế chưa nhiều (mới có khoảng 50/500 tập đoàn kinh tế lớn của thế giới

có dự án đầu tư nước ngoài tại Việt Nam) Còn một số nhà đầu tư Châu á,nếu không kể các nhà đầu tư Nhật Bản và Hàn Quốc thì các nhà đầu tư còn lại phần lớn là người Hoa Đay cũng là một đặc điểm rất cần được chú ý trong việc lựa chọn các đầu tư sắp tới nhằm làm cho các hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài trong yêu cầu của công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá của ta đạt hiệu quả hơn

Bảng 4: Các nước có tổng số vốn đăng ký hơn 1 tỷ USD

tt Nước

Số

DA

vốn đăng ký

(triệu USD) tt Nước tt

Vốn đăng ký

( triệu USD )

4 Nhật Bản 385 3706,8 11 Malaixa 137 1276,0

5 Hàn Quốc 543 3609,3 12 Ôxtrâylia 115 1199,9

7 Quần đảo

Vigin (Anh)

Tổng số 14 nước 3714 36209,4

*Nguồn: tính từ niên giám thống kê năm 2002 NXB thống kê

1.5.3 Về địa bàn đầu tư

Với mong muốn thu hút hoạt động đầu tư trưc tiếp nước ngoài góp phần lam chuyển dịch cơ cấu kinh tế giữa các vùng nên chính phủ ra đã có những chính sách khuyến khích, ưư đãi đối với các dự án đầu tư vào những vùng có

điều kiện kinh tế xã hội còn nhiều khó khăn như miền núi,vùng sâu vùng xa Tuy nhiên cho đến nay vốn nước ngoài vẫn được tập chung vào một số địa bàn có diều kiện thuận lợi về kết cấu hạ tầng và môi trường kinh tế xã hội

Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các vùng lãnh thổ của Việt Nam được xếo thứ tự như sau:

1.Đông Nam Bộ: 53,13%

2 Đòng Bằn Sông Hồng: 29,6%

3 Duyên Hải Nam Trung Bộ:7,64%

4 Đông Bắc: 4,46%

5 Đòng Bằng Sông Cửu Long: 2,46%

6.Bắc Trung Bộ:2,38%

7 Tây Nguyên: 0,16%

8 Tây Bắc: 0,15%

Mức độ chênh lệch giữa các vùng về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài

là tương đối lớn và đồng thuận với mức độ thuận lợi của yếu tố kinh tế_xã hội và cơ sở hạ tầng

Cho tới năm 2002, nếu như hai thành phố lớn là Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh

đã chiếm hơn nửa (50.3%)tổng số vốn đầu tư của cả nước.Mười địa phương có

điều kiện thuận lợi cũng chiếm tới 87,8%.TP.Hồ Chí Minh với số vốn đăng ký 9991,3 triệu USD (chiếm tới 28,3% tổn số vốn đăng ký của cả nước); Hà Nội: 7763,5 triệu USD (chiếm 22%);Đòng Nai: 3439,0 triệu USD (chiếm 9,7%) ;Bà Rịa _Vũng Tầu; 2515,9 triệu USD (chiếm 7,1%; Bình Dương và Bình Phước: 16677,9 triệu USD (chiếm 4,8%); Hải Phòng: 1507,7( chiếm 4,3%) ;Quảng Ngãi: 1333,0 triệu USD(chiếm 3,8%;Quảng Nam _Đà Nẵng:1013,7 triệu USD (chiếm 2,9%0;Quảng Ninh:872,8 triệu USD (chiếm : 2,5%); Lâm Đồng: 866 triệu USD (chiếm 2,4%)

Số liệu trên phần nào nói lên rằng vấn đề thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài theo vùng lãnh thổ để kết hợp hoạt động này với việc khai thác các tiềm năng trong nước đạt kết quả chưa cao

Như vậy, đây cũng là một trong những vấn đề rất cần được chú ý điều chỉnh hoạt động của chúng ta trong thời gian tới đối với lĩnh vực này

1.5.4.Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam phân theo ngành kinh tế

Xét một cách tổng thể, ta thấy cơ cấu vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam thời gian qua đã có sự chuyển biến tích cực, phù hợp hơn với yêu cầu chuyển dịch cơ cấu theo hướng CNH_HĐH

Nếu ở thời kỳ đầu các dự án đầu tư nước ngoài tập trung chủ yếu vào lĩnh vực khách sạn, văn phòng cho thuê…thì thời gian từ 1995;1996 đến nay các dự án đã tập trung vào lĩnh vực sản xuất vật chất nhiều hơn Tính cả thời kỳ 1988_2002, các dự án đầu tư vào các ngành công nghiệp chiếm tỷ trọng lớn nhất cả về số dự

án lẫn vốn đầu tư, tiếp đến là lĩnh vực khách sạn,du lịch và các ngành dịch vụ, ngành nông nghiệp, lâm nghiệp có số dự ánlớn nhưng tổng số vốn đầu tư thấp

II Kinh nghiệm của các nước trong việc thu hút FDI

2.1 Trung Quốc

Về chính sách chung,Trung Quốc huy đông FDI thông qua các hình thức như hợp đồng sản xuất,liên doanh, 100% vốn đầu tư nước ngoài vào các khu đặc biệt

Chính sách cơ bản để thu hút FDI của Trung Quốc là chính sách thuế.Trung Quốc ban hành nhiều loại thuế riêng cho các hình thức đầu tư:hợp tác liên doanh,100% vốn nước ngoài cho 14 thành phố ven biển.Liên doanh đóng thuế lợi tức 30% và 10% thêm cho các địa phương.Với doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài thì thuế lợi tức từ 20-40% và 10% cho địa phương

Về thuế xuất nhập khẩu,Trung Quốc thực hiện miễn thuế nhập khẩu đối với các mặt hàng như:máy móc ,thiết bị, bộ phận rời , vật liệu được đưa vào góp vốn liên doanh, hoặc các máy móc thiết bị, vật liệu do bên nước ngoài đưa vào khai thác dầu khí, đưa vào xây dựng phát triển năng lưọng, đường sắt, đường bộ, đưa vào các khu chế xuất

Về thủ tục hành chính,Trung Quốc phân cấp mạnh cho các địa phương về thẩm định dự án và cấp giấy phép đầu tư Sau khi có giấy phép đầu tư,các thủ tục liên quan đến triển khai dự án được giải quiết mau lẹ Các vấn đề giả phóng mặt bằng, cấp điện, cấp nước, giao thông, môi trường được giải quyết dứt điểm Thực hiện chính sách “một cửa” để tạo điều kiện thu hút FDI được thuận lợi.Ngoài ra,Trung Quốc cho thời hạn hợp đồng kéo dài hơn,có thể là 50 năm

2.2 Inđônêxia

Inđônêxia khuyến khích đầu tư vào các dự án xuất khẩu,tiết kiệm ngoại tệ,chế biến thành phẩm và bán thành phẩm, chuyển giao công nghệ, sử dụng chuyên gia và lao động Inđônêxia

Về chính sách thuế:

Đối với thuế lợi tức,nếu công ty có mức lãi ròng 10 triẹu rupi trỏ xuống thì đánh thuế 15%, trên 10 triệu rupi thì đánh thuế 25%,và trên 50 triệu rupi thì dánh thuế 35%.Các khoản thu từ lãi suất cho vay, cho thuê, phí tài nguyên, phí kỹ thuật,phí quản lí bị đánh thuế 15%trên doanh thu Không miễn giảm thuế doanh thu và thuế lợi tức

Về thuế nhập khẩu:

Inđônêxia có chính sách miễn hoặc giảm thuế nhập khẩu đối với máy móc, thiết

bị ,phụ tùng được uỷ ban đầu tư phê duyệt trong danh mục quy định

Đối với hàng xuất khẩu:Lãi suất tín dụng phục vụ xuất khẩu là 9%/năm, trong khi lãi xuất khác là 18-24%/năm Được hoàn trả hoặc miễn thuế nhập khẩu các nặt hàng Công ty sản xuất hàng xuất khẩu không chỉ được phép xuất khẩu hàng của mình mà cả hàng của công ty khác

Về chính sách thị trưòng: Gần đây để tạo môi trường cạnh tranh thuận lợi, Inđônêxia cho phép mọi ngành công nghiệp trừ các ngành trong danh mục loại trừ và trong kho ngoại quan, còn tự do trong thịo trường nội địa

Inđônêxia còn dỡ bỏ các hạn chếvà thuế đối với việc sử dụng người nước ngoài Gần đây, nhà nước đã quy định bất kỳ người nước ngoài nào phải đóng thuế xuất cảnh thì được khấu trừ vào thuế thu nhập

Về thủ tục hành chính:Inđônêxia thực hiện đơn giản hoá thủ tục cấp giấy phép đầu tư, đặc biệt đầu tư vào công nghiệp

2.3 Philippin

Nước này không hạn chế vốn nước ngoài trong liên doanh, có thể 100% nếu dự án nằm trong khu chế xuất, và các dự án có sản phẩm xuất khẩu trên 70% Chính phủ khuyến khích hình thức liên doanh hơn

Về vốn góp liên doanh: Trong đại bộ phận các hoạt đọng kinh doanh, vốn đầu tư nước ngoài chiếm từ 40%trở xuống, trừ các trường hợp đặc biệt dược uỷ ban

đầu tư cho phép

Về chính sách thuế: Philippin đánh thuế lợi tức 35%; các doanh nghiệp đầu tư vào nghành mũi nhọn được miễn thuế 4 năm Các doanh nghiệp được miễn thuế nhập khẩu đối với máy móc, phụ tùng thiết bị Philippin đã quyết định áp dụng chính sách miễn thuế nhập khẩu đối với máy móc thiết bị đưa vào các khu chế xuất và cảng tự do và một số lĩnh vực có thể lựa chọn do các luật đặc biệt điều chỉnh

Về quản lý ngoại hối, toàn bộ thu nhập và lãi phát sinh từ kinh doanh đã đăng

ký ở ngân hàng trung ương được phép chuyển ra nước ngoài

Vấn đề về đất và lao động, hiến pháp của Philippin hạn chế quyền sử dụng

đất Đất đai và tài nguyên liên doanh phải thuộc sở hữu của người Philippin ít nhất là 60%

Các công ty liên doanh hạn chế thuê lao động nước ngoài họ chỉ được thuê ngưới nước ngoài tối đa là 5 năm để làm việc như: kiểm soát viên, kỹ thuật viên,

cố vấn Nếu kéo dài thời gian phải xin phép uỷ ban đầu tư quốc gia

Về thủ tục hành chính, nước này đơn giản hoá thủ tục hành chính, đảm bảo cấp giấy phép đầu tư nhanh gọn, không phiền hà cho các đối tác nước ngoài, thực hiện nghiêm chỉnh các qui chế về hành chính

2.4 Thái Lan

Chính phủ Thái Lan khuyến khích các nhà đầu tư hợp tác với các cơ quan nhà nước khai thác tài nguyên và bảo vệ môi trường, các dự án sử dụng nhiều lao

động, xuất khẩu lao động, xuất khẩu sản phẩm, sử dụng nguyên liệu thô của Thái Lan, thay thế hàng nhập khẩu đuợc nhà nước ưu tiên

Tỷ lệ góp vốn liên doanh không thành điều kiện bắt buộc Tuy nhiên các dự

án cho phép Thái Lan góp vốn trên 50% thì uỷ ban đầu tư cấp chứng chỉ bảo lãnh

Về thuế lợi tức, đánh thuế 30% vào các công ty và đối tác có đăng ký tại thị trường chứng khoán của Thái Lan và đánh thuế 35% vào các công ty và các đối tác khác Tuỳ từng dự án mà có thể được miễn giảm thuế lợi tức từ 3-8 năm kể từ khi có lãi

Về thuế nhập khẩu, các doanh nghiệp được miễn giảm 50% thuế nhập khẩu vào mà Thái Lan chưa sản xuất được

Về chính sách xuất khẩu, các doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu được miễn thuế nhập khẩu vật tư, phụ tùng, các chi tiết tạm nhập tái xuất, được miễn hoặc giảm thuế lợi tích 5% Các doanh nghiệp trong khu vực chế xuất được miễn thuế nhập khẩu đối với vât tư Về quản lý ngoại hối, nhà đầu tư được chuyển ra nước ngoài các thu nhập, lợi nhuận, nhưng có thể bị hạn chế trong trường hợp để cân đối tình hình thu-chi Trong trường hợp hạ chế này thì cũng được chuyển ít nhất 15%/ năm so với tổng vốn đem vào Thái Lan

Việc sở hữu đất đai được qui định riêng cho từng loại công ty Mỗi công ty

được sở hữu bao nhiêu đất đai do luật qui định Công nhân lành nghề, kỹ thuật viên và gia đình họ được phép vào Thái Lan làm việc Uỷ ban đầu tư chịu trách

nhiệm xem xét Thái Lan đã nhiều lần cải tiến thủ tục cấp giấy phép; thủ tục triển khai theo dự án theo hướng khuyến khích các nhà đầu tư nước ngoài

2.5 Malaixia

Trong chiến lược thu hút FDI, Malaixia rất coi trọng vai trò cuả các công ty xuyên quốc gia, gắn lợi ích cho công ty này với lợi ích của Malaixia Hiện có khoảng 1000 công ty xuyên quốc gia của trên 50 nước đang hoạt động ở Malaixia Bên cạnh đó, chính phủ có thực hiện chế độ ưu đãi cho một số ngành

có qui mô nhỏ tự cấp cho đồn điền, ưu đãi cho các công ty áp dụng cơ cấu sở hữu của tư bản cổ phần hoặc áp dụng kỹ thuật công nghệ cao

Malaixia chủ trương miễn thuế nhấp khẩu đối với máy móc thiết bị cho các khu chế xuất và các dự án hướng vào xuất khẩu

Malaixia áp dụng chính sách đào tạo lao động theo yêu cầu của chủ đầu tư, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nước ngoài hoạt động Gần đây, nước này có qui định, các nhà chuyên môn, chuyên gia quản lý và kỹ thuật đóng thuế thu nhập thì không phải trả thuế sử dụng nhân công nước ngoài

Mọi thủ tục tạo nên sự phiền hà về đầu tư nước ngoài dần dần được loại bỏ

và thay vào đó là cơ chế, thủ tục nhanh, gọn, thông thoáng và hiệu quả Nhờ vậy, dòng FDI vào Malaixia ngày càng tăng lên trong những năm gần đây và một vài năm tới

Chương 3:

Những định hướng và giải pháp thu hút FDI

ở nước ta

I Định hướng thu hút FDI

1.1.Tiếp tục khẳng định tính đúng đắn của chủ trương thu hút FDI

Một hệ thống quan điểm nhất quán trong việc tổ chức và hoạch định chính sách thu hút FDI vào Việt Nam trong những năm tới đang là vấn đề cấp bách Cho đến nay, mặc dù Đảng và nhà nước ta dã có quan điểm rõ ràng về vai trò của FDI, coi vốn trong nước là quyết định, vốn nước ngoài là quan trọng Tuy nhiên, quan điểm rõ ràng chưa được thể hiện thật sự nhất quán trong tổ chức và chính sách thu hút vốn FDI Chính vì thế việc quán triệt trong từng ngành, từng lĩnh vực, từng địa phương chưa thật đầy đủ, dẫn đến tình trạng thiếu sự nhất quán trong việc triển khai thực hiện thu hút nguồn vốn này Do đó, tiếp tục khẳng định tính đúng đắn của chủ trương thu hút vốn đầu tư nước ngoài và cần thiết phải khai thác đến mức tối đa nguồn vốn này để thực hiện chiến lược phát triển kinh tế-xã hội ở Việt Nam đầu thế kỉ 20 trong khi nguồn vốn trong nước còn có hạn

1.2 Tập trung thu hút FDI vào những ngành, nghề, lĩnh vực có lợi thế so sánh của nước ta với các nước khác

Nhà nước ta cần hướng vốn FDI vào những ngành, nghề, lĩnh vực sản xuất hàng hoá và dịch vụ có lợi thế như nuôi trồng thuỷ hải sản, du lịch, thuỷ điện,

đồng thời tập trung vốn FDI vào những ngành có công nghệ tiên tiến, có tỉ lệ

xuất khẩu cao; còn những ngành ít vốn, công nghệ thấp thì huy động chủ yếu vốn đầu tư trong nước, nếu có liên doanh thì bên Việt Nam là đối tác chính

1.3 Khuyến khích các nhà đầu tư bỏ vốn vào khắc phục dần sự chênh lệch giữa các vùng lãnh thổ

Về khắc phục dần sự chênh lệch giữa các vùng lãnh thổ, chúng ta cần khuyến khích các nhà đầu tư bỏ vốn vào các khu vực địa bàn còn đang gặp khó khăn về cơ sở hạ tầng, điều kiện thiên nhiên không thuận lợi như miền Trung, miền núi phía Bắc, vùng sâu, vùng xa… Khi cần thiết, Chính Phủ phải huy động thêm cả vốn trong nước, chấp nhận thu hồi vốn chậm, lãi suất thấp để xây dựng một số

điểm kinh tế cho các khu vực như khu công nghiệp Dung Quất( Quảng Ngãi), nhà máy thuỷ điện Yaly( Tây Nguyên), nhà máy thuỷ điện Tà Bú( Sơn La),

1.4 Chuyển đối tác đầu tư

Việt Nam cần tập trung tăng cường hợp tác trực tiếp với các nước phát triển

có tiềm lực kinh tế mạnh, các công ty đa quốc gia, các tập đoàn lớn trên thế giới

để tranh thủ được công nghệ “gốc”; tiếp cận với cách quản lý hiện đại, tạo điều kiện cho Việt Nam hội nhập vào thị trường quốc tế Tuy nhiên, chúng ta cũng cần phải chú ý thu hút các doanh nghiệp vừa và nhỏ của nước ngoài vì đó là doanh nghiệp năng động, thích ứng nhanh với những biến động của thị trường, phù hợp với đối tác Việt Nam về khả năng góp vốn, năng lực tiếp thu công nghệ, kinh nghiệm quản lý và tạo nhiều điều kiện việc làm