Vẫn còn sự tách biệt về kinh tế: còn có nhiều quan hệ sở hữu khác nhau về tư liệu sản xuất, dẫn đến tồn tại nhiều chủ thể kinh tế cùng tồn tại trong một hệ thống phân công lao động xã hộ
Trang 1trông nước còn gắn liền với sự hợp tác phân công quốc tế Các quan hệ kinh tế và những sự trao đổi hoạt động lao
động trong xã hội phải dựa trên thước đo giá trị và chỉ được thực hiện tốt nhất bằng quan hệ hàng hoá- tiền tệ
Vẫn còn sự tách biệt về kinh tế: còn có nhiều quan
hệ sở hữu khác nhau về tư liệu sản xuất, dẫn đến tồn tại nhiều chủ thể kinh tế cùng tồn tại trong một hệ thống phân công lao động xã hội, nhưng vẫn có sự độc lập, tách biệt với nhau vì vậy chúng vừa cạnh tranh vừa hợp tác với nhau
và nó chỉ có thể thực hiện bằng trao đổi hàng hoá- tiền tệ theo cơ chế thị trường
Giữa các doanh nghiệp vẫn còn sự tách biệt về kinh
tế, quyền tự chủ trong, sản xuất, kinh doanh và do đó cũng khác nhau về lợi ích kinh tế Do đó các mối liên hệ kinh tế giữa các doanh nghiệp nhà nước cũng được thực hiện thông qua quan hệ hàng hóa- tiền tệ
Sản xuất hàng hoá, quan hệ hàng hoá tiền tệ là tất yếu trong quan hệ kinh tế đối ngoại của các nước trên thế giới
Trang 2Chính vì diễn ra trong môi trường cạnh tranh, chịu sự chi phối của những quy luật kinh tế vốn có, lấy lợi nhuận là
động lực thúc đẩy buộc các chủ thể kinh tế phải cải tiến kỹ thuật, nâng cao năng suất lao động để giảm chi phí sản xuất, nó cũng đòi hỏi các chủ thể kinh tế phải năng động sáng tạo đây chính là ưu điểm nổi bật của kinh tế thị trường
Chúng ta có thể thấy CNTB đã sử dụng vai trò to lớn của KTTT cùng với những ưu điểm của nó để thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế như thế nào Tất nhiên là đem lại lợi ích cho giai cấp tư sản, nhưng điều đó không có nghĩa là KTTT là sản phẩm riêng có của CNTB
Cũng như CNTB, chúng ta cũng cần phải phát huy những ưu điểm của KTTT, vai trò to lớn của nó khắc phục những hạn chế, khuyết tật, mặt trái của nó để xây dựng CNXH, tăng trưởng và phát triên kinh tế Nó thúc đẩy việc cải tiến ky thuật
Do đó Đảng ta chủ trương chuyển sang kinh tế thị trường, không phải là một thị trường bất kỳ, mà là thị
Trang 3đặc điểm kinh tế thời kỳ quá độ ở nước ta nó vừa cho phép khai thác mọi tiềm năng của nền kinh tế Về bản chất đó là cơ chế hỗn hợp mang tính định hướng xã hội chủ nghĩa, vừa
kế thừa những thành tựu của loài người, vừa gắn liền với
đặc điểm và mục tiêu chính trị là sự kết hợp giữa tăng trưởng kinh tế và tiến bộ xã hội
Và thực tế , qua những năm đầu thực hiện đổi mới cung đã cho kết quả khả quan bước đầu: đời sống kinh tế- xã hội của đất nước đã có sự thay đổi rõ rệt, sản xuất trong nước phát triển, đời sống, vật chất, văn hoá, tinh thần có sự cải thiện rõ rệt điều đó cho thấy kinh tế thị trường không những không đối lập với CNXH mà nó còn là phương thức
để thực hiện các mục tiêu của CNXH
III Những đặc trưng cơ bản của KTTT
định hưỡng XHCN ở Việt Nam
1 KTTT định hướng XHCN là một mô hình kinh
tế tổng quát trong thời kỳ quá độ ở nước ta, là sự kết hợp giữa cái chung và cái đặc thù
Trang 4Vì các nước khác nhau thì có trình độ kinh tế, kết cấu xã hội, phong tục tập quán khác nhau, nên việc áp dụng mô hình KTTT cũng có sự khác nhau, ngoài những đặc điểm chung, cái phổ biến, còn có những đặc điểm riêng biệt Nước ta cũng không nằm ngoài quy luật đó
a Cái chung, phổ biến của mô hình KTTT định hướng XHCN
Nói đến KTTT là nói đến một nền kinh tế chịu sự tác
động của các quy luật kinh tế khách quan như: quy luật giá trị, quy luật cung cầu, quy luật cạnh tranh
Cơ chế vận hành nền kinh tế là cơ chế thị trường
Có nhiều hình thức sở hữu khác nhau dẫn đến nền kinh tế tồn tại nhiều thành phần Trong đó kinh tế tư nhân
có vai trò quan trọng trong việc làm phong phú thị trường
Trong nền kinh tế thị trường, sự can thiệp của nhà nước là một điều kiện rất quan trọng, quyết định một phần
đến sự thành công hay thất bại, ổn định hay rối loạn của
Trang 5qua hệ thống luật lệ và chính sách nhằm hạn chế những khuyết tật của thị trường, tạo lập các cân đối vĩ mô, ngăn ngừa những đột biến xấu
Sự hình thành giá cả chủ yếu là do thị trường và sự cạnh tranh là điều đương nhiên
Nói đến KTTT là nói đến tính tự chủ của các chủ thể kinh tế, mỗi đơn vị kinh tế là một chủ thể tự do, tự chủ kinh doanh theo pháp luật
Thị trường quốc gia là một thể thống nhất và từng bước hội nhập vào thị trường khu vực và quốc tế
Thị trường tổng thể là tổng hợp của nhiều loại thị trường: thị trường hàng hoá, thị trường vốn, thị trường lao
động…
Lấy tiêu chuẩn tăng trưởng và phát triển kinh tế làm thước đo đánh giá
Trang 6b Nền KTTT định hướng XHCN ở nước ta ngoài những cái chung của một nền KTTT còn có những đặc trưng riêng:
Trước hết, đây là nền kinh tế phát triển theo định hướng XHCN, vậy cái đảm bảo sự định hướng này là sự quản lý vĩ mô của nhà nước Và nhà XHCN với tư cách là Nhà nước của dân, do dân và vì dân sẽ định hướng cho thị trường vừa hoạt động theo những nguyên tắc và quy luật của mình, vừa phục vụ các mục tiêu của XHCN
KTTT định hướng XHCN ở nước ta không chỉ phấn
đấu đạt trình độ phát triển cao về đời sống vật chất và tinh thần, mà quan trọng hơn là công bằng xã hội và hơn thế nữa
là bình đẳng xã hội
Khác với nền kinh tế thị trường TBCN, trong nền kinh tế thị trường XHCN không có sự thống trị của sở hữu tư nhân mà đa dạng các quan hệ sở hữu cũng như các thành phần kinh tế, trong đó sở hữu Nhà nước và kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo