Vai trò vốn đầu tư nước ngoài đối với sự phát triển nền kinh tế Việt Nam

Vai trò vốn đầu tư nước ngoài đối với sự phát triển nền kinh tế Việt Nam, báo cáo môn kinh tế chính trị, tài liệu cần thiết cho học viên, sinh viên nghiên cứu, học tập cũng như làm tiểu luận trong quá trình ôn luyện và học tập của mình

NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TIỂU LUẬN

MÔN KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC – LÊ NIN

VAI TRÒ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN NỀN KINH TẾ VIỆT NAM

Người hướng dẫn: Lê Hùng

Sinh viên thực hiện:Võ Tiến Nam

Lớp : CĐ19E1

T/P Hồ Chí Minh 2005

MỤC LỤC

Trang

2- Phần I : Vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài và tác dụng 4

của nó đối với phát triển kinh tế Việt Nam

3- Phần II : Tình hình đầu tư trực tiếp của nước ngoài vào Việt 8

Nam trong thời gian qua 4- Phần III : Những khó khăn thách thức và đề xuất kiến nghị 13

CHỮ VIẾT TẮT

1- Công nghiệp hoá – hiện đại hoá : CHN – HĐH

2- Các nước Công nghiệp mới : NEIS

3- Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài : FDI

KCN

XHCN

6 – Viện trợ phát triển chính thức : ODA

LỜI MỞ ĐẦU

Đảng ta đã xác định “Đường lối kinh tế của Đảng ta là : Đẩy mạnh công nghiệp hoá – hiện đại hoá xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ, đưa nước ta trở thành một nước công nghiệp; ưu tiên phát triển lực lượng sản xuất, đồng thời xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp theo định hướng xã hội chủ nghĩa; phát huy cao độ nội lực, đồng thời tranh thủ nguồn lực bên ngoài và chủ động hội nhập kinh tế Quốc tế để phát triển nhanh, có hiệu quả và bền vững; tăng trưởng kinh tế đi liền với phát triển văn hoá, từng bước cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ và cải thiện môi trường; kết hợp phát triển kinh tế xã hội với tăng cường quốc phòng an ninh” (1)

Công nghiệp hoá – hiện đại hoá nhằm phát triển lực lượng sản xuất, xây dựng cơ sở vật chất – kỹ thuật ngày càng hiện đại, đòi hỏi phải có nhiều vốn trong và ngoài nước, trong đó nguồn vốn trong nước là quyết định , nguồn vốn bên ngoài là quan trọng

Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ngày càng đóng một vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế xã hội của đất nước ta

Với kiến thức của mình, bản thân xin viết tiểu luận với đề tài : “Vai trò vốn đầu tư nước ngoài đối với sự phát triển nền kinh tế Việt Nam”

Nội dung bài viết gồm có 3 phần :

- Phần I : Vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài và tác dụng của nó

đối với phát triển kinh tế Việt Nam

- Phần II : Tình hình đầu tư trực tiếp của nước ngoài vào Việt Nam

trong thời gian qua

- Phần III : Những khó khăn thách thức và đề xuất kiến nghị.

Do kiến thức còn nhiều hạn chế nên bài tiểu luận không thể tránh khỏi những thiếu sót

Xin chân thành cảm ơn thầy giáo Lê Hùng đã hướng dẫn và giúp đỡ bản thân em hoàn thành bài tiểu luận này

T/P Hồ Chí Minh, ngày 12 tháng 3 năm 2005

NGƯỜI VIẾT

Võ Tiến Nam

(1) (Đảng Cộng Sản Việt Nam : văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX Nxb CTQG, HN

2001 Tr 89).

PHẦN I VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP CỦA NƯỚC NGOÀI

VÀ TÁC DỤNG CỦA NÓ ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN KINH TẾ VIỆT

NAM

1- Tại sao cần vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài ở Việt Nam :

Việt nam đang trong quá trình phát triển mạnh về kinh tế, nhưng vì mức khởi điểm ban đầu của chúng ta quá thấp, cho nên cần phải duy trì tốc độ tăng trưởng 9% đến 10%/1 năm liên tục trong nhiều năm Nếu có mức tăng trưởng như thế liên tục 25 năm nữa thì theo một chuyên gia dự báo đến năm 2020 nước ta sẽ có thu nhập tính trên đầu người khoảng 200 USD ( tính theo giá 1990 và mức tăng trưởng dân số kìm ở mức 1,7%/năm) Mức thu nhập tính trên đầu người như vậy cũng vẫn thấp hơn nhiều so với các thành viên của khối ASEAN và so với rất nhiều nước trên Thế giới Muốn đạt tốc độ tăng trưởng cao 9 đến 10%/năm thì yếu tố vốn đầu tư có ý nghĩa quyết định, trong đoá vốn đầu tư nước ngoài là nguồn vốn quan trọng chiếm 1/3 tổng số vốn đầu tư quốc gia

Việc thừa nhận vai trò quan trọng của vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trong công cuộc công nghiệp hoá ở Việt Nam bằng cách thu hút các quỹ nước ngoài và mở đường tiến tới công nghệ hiện đại, đội ngũ chuyên gia và thị trường xuất khẩu là một trong những phần chính của chính sách đổi mới Đó là lý do tại sao đầu tư trực tiếp nước ngoài, đặc biệt là từ các nước phương Tây và Mỹ lại được khuyến khích mạnh như vậy Các doanh nghiệp nhà nước và các doanh nghiệp tư nhân đều có thể ký hợp đồng với các công ty nước ngoài và nhận viện trợ nước ngoài

Thể chế chính trị, kinh tế, xã hội của nhiều Quốc gia trong những thập kỹ vừa qua đã có những thay đổi quan trọng phù hợp với nền kinh tế thị trường mở cửa với các thông lệ Quốc tế đảm bảo được các lợi ích của các chủ đầu tư nước ngoài Xu thế mới của nền kinh tế Thế giới đòi hỏi các nước đang phát triển phải mở rộng cửa nền kinh tế, thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài Thực tế cho thấy những nước lợi dụng tốt xu thế trên đều phát triển nhanh

Vào những năm 1950 – 1960 nền kinh tế của các nước NIES rất lạc hậu, phát triển mất cân đối hoặc bị kiệt quệ sau chiến tranh như Hàn Quốc thu nhập bình quân đầu người chỉ ở mức 90 USD (1961), Đài Loan 158 USD (1952), tình hình tương tự như vậy ở Singapore và Hồng Công

Cả 4 nước kể trên đều nghèo về tài nguyên, đất hẹp người đông, khí hậu kém thuận lợi lợi thế hầu như chỉ dựa vào biển và lực lượng lao động đông và rẽ tiền Nhưng ngày nay cả 4 nước đều trở thành các nước

công nghiệp mới với tốc độ phát triển kinh tế cao Một trong những nguyên nhân dẫn đến thành công trở thành các nước NIES là do mỗi nước tuỳ vào đặc điểm phát triển kinh tế của mình và có cjính sách thu hút vốn đầu tư Quốc tế riêng và thích hợp

2- Luật đầu tư nước ngoài của Việt Nam :

Trước sự phát triển của Thế giới và những thành quả bước đầu của công cuộc đổi mới Việt Nam ngày càng thấy rõ trong thời đại ngày nay không một dân tộc nào, không một nền kinh tế nào có thể phát triển một cách biệt lập Sự hợp tác nhiều mặt, nhiều chiều, tuy thuộc lẫn nhau trên

cơ sở bình đẳng cùng có lợi đã trở thành xu thế tất yếu đối với mọi nước, mọi nền kinh tế

Việt Nam cũng hiểu rằng hoạt động thu hút vốn và kỹ thuật nước ngoài đang là một cuộc cạnh tranh gay gắt giữa các nước, các khu vực Do vậy, hai năm sau khi thống nhất đất nước Việt Nam đã ban hành “Điều lệ về đầu tư nước ngoài của Nước Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt nam” đây là văn bản đầu tiên đánh dấu quan điểm mới của Nhà nước Việt Nam đối với vấn đề vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài của Việt Nam Tuy nhiên do hoàn cảnh chính trị – xã hội sau đó (điển hình là cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam) mà điều lệ này chưa được triển khai

Sau khi việc khan hiếm thực phẩm nghiêm trọng đã lan tràn ở Việt Nam 1985 kéo theo sự sụp đổ của chương trình tập thể hoá nông nghiệp; Nạn lạm phát kéo theo nhiều rối ren trong đời sống kinh tế – xã hội đã buộc Việt Nam đã thay đổi quan điểm về cái gọi là nền kinh tế thị trường Chương trình đổi mới 1986 như một hồi chuông đầy sức sống đã mở đầu cho một thời kỳ mới của đất nước Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam được Quốc Hội Nước Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam thông qua tháng 12/1987 (Gọi tắt là luật 1987) đã thế hiện tính thoáng đảng, hấp dẫn, tạo ra những lợi thế so sánh trong cuộc cạnh tranh Đặc điểm này được thể hiện trên các điểm cụ thể sau :

1/ Luật 1987 cho phép các tổ chức, cá nhân nước ngoài đầu tư vào các lĩnh vực của nền kinh tế quốc dân, trong đó đặc biệt khuyến khích họ đầu tư vào những ngành nghề nhằm thực hiện các chương trình kinh tế lớn Những dự án thuộc diện khuyến khích đầu tư sẽ được hưởng mức thuế lợi tức ưu đãi 15% hoặc 20% (mức thuế phổ thông là 25%) , đồng thời miễn thuế lợi tức 2 năm kể từ khi bắt đầu có lãi và được giảm 50% thuế này cho

2 đến 4 năm tiếp theo Đối với những dự án đặc biệt khuyến khích đầu tư phải chia lợi tức 10% đồng thời được miễn thuế lợi tức 4 năm kể từ khi bắt đầu có lãi và được giảm 50% cho 4 năm tiếp theo

2/ Người nước ngoài có thể đầu tư vào Việt Nam theo 3 hình thức :

- Hợp tác kinh doanh trên cơ sở hợp đồng

- Liên doanh thành lập xí nghiệp 100% vốn nước ngoài

- Các tổ chức, cá nhân nước ngoài được đầu tư vào các khu chế xuất tại Việt Nam và có thể ký kết hợp đồng xây dựng – kinh doanh – chuyển giao (BOT) với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ở Việt Nam

3/ Các nhà đầu tư nước ngoài được quyền chuyển vốn và lợi nhuận

ra nước ngoài Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam cũng khẳng định rằng : Nhà Nước Việt Nam cam kết bảo đảm không quốc hũu hoá vốn đầu tư của các tổ chức và cá nhân nước ngoài hoặc tịch thu vốn và tài sản của họ

Thuế chuyển lợi nhuận ra nước ngoài được quy định thành 3 mức : 5% đối với những nhà đầu tư góp vốn trên 10 triệu USD, 7% đối với mức góp vốn từ 5 – 10 triệu USD và 10% cho trường hợp góp vốn dưới 5 triệu USD

4/ Khi dùng lợi nhuận được chia để tái đầu tư vào dự án có thời hạn trên 3 năm các tổ chức và cá nhân nước ngoài được hoàn trả số tiền đã nộp thuế lợi tức của phần lợi nhuận đã đầu tư

5/ Xí nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và các bên hợp doanh miễn thuế nhập khẩu đối với : Thiết bị, máy móc, phụ tùng , các phương tiện sản xuất kinh doanh (gồm cả phương tiện vận tải) và các vật tư nhập khẩu vào Việt Nam để đầu tư xây dựng cơ bản hình thành xi nghiệp hoặc để tạo tài sản cố định thực hiện hợp đồng hợp tác kinh doanh nguyên liệu , bộ phận rời, phụ tùng và các vật tư nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu; Bằng sáng chế, bí quyết kỹ thuật, quy trình công nghệ, dịch vụ kỹ thuật…… Do bên Nước ngoài cùng góp vốn pháp định của Xí nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hoặc dùng làm vốn ban đầu để thực hiện hợp tác kinh doanh

Luật sửa đổi bổ sung lần thứ nhất được Quốc Hội Nước Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam thông qua ngày 30/6/1990 bao gồm 3 vấn đề lớn :

 Một là : Cho phép các tổ chức kinh tế tư nhân có tư cách pháp nhân

được trực tiếp hợp tác kinh doanh với nước ngoài

 Hai là : Mở rộng hình thức liên doanh “Hai bên” (Bên Việt nam và

bên Nước ngoài) thành liên doanh có nhiều bên; Cho phép nhiều tổ chức cá nhân được đứng thành một bên độc lập trong liên doanh

 Ba là : Cho phép các Xí nghiệp liên doanh sản xuất hàng thay thế

nhập khẩu thiết yếu cũng được hưởng các quyền ưu đãi tài chính như các Xi nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu

Đến ngày 23/12/1992 Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam lại được quốc Hội sửa đổi bổ sung lần thứ hai Mặc dù là sửa đổi năm 1990 đã cho phép các tổ chức kinh tế Việt Nam có tư cách pháp nhân được hợp

tác với nước ngoài nhưng theo định nghĩa các tổ chức kinh tế Việt Nam có tư cách pháp nhân chỉ là Công ty Cổ phần và Công Ty TNHH Như vậy, các doanh nghiệp tư nhân phải đứng ngoài cuộc Luật sửa đổi bổ sung tháng 12/1992 đã khắc phục mặt hạn chế đó, cho phép các doanh nhgiệp tư nhân được quyền hợp tác kinh doanh với Nước ngoài

Quốc Hội cũng đã bổ sung vào luật đầu tư các quy định về đầu tư vào các khu chế xuất, chính thức “luật hoá” hoạt động đầu tư vào các khu chế xuất tại Việt Nam, đồng thời bổ sung thêm một hình thức đầu

tư mới, đó là hợp đồng xây dựng – kinh doanh – chuyển giao (BOT) Các dự án đầu tư vào khu chế xuất và đầu tư theo hình thức BOT được hưởng những quy chế riêng biệt cả về những mặt quản lý Nhà nước lẫn chính sách ưu đãi tài chính

Do đặc thù của Việt Nam, các bên Việt Nam, khi bắt đầu tham gia liên doanh thường chỉ có khả năng đóng góp 25 – 30% vốn pháp định

Do đó, đã bổ sung vào luật đầu tư một điều khoản : “Đối với cơ sở kinh tế quan trọng do Chính Phủ quyết định các bên được thoả thuận tăng dần tỷ trọng góp vốn của bên Việt Nam trong vốn pháp định của Xí nghiệp liên doanh” Đồng thời trên cơ sở thoả thuận với chủ Xí nghiệp 100% vốn Nước ngoài, các doanh nghiệp Việt Nam được mua lại từng phần vốn của Xí nghiệp thuộc những cơ sở kinh tế quan trọng

Để thêm sức cạnh tranh với các nước kinh tế trong khu vực, luật sửa đổi bổ sung tháng 12/1992 quy định thời gian hoạt động tối đa của Xí nghiệp có vốn đầu tư Nước ngoài là 70 năm thay vì 50 năm như trước đây

Một số liên doanh đã từng gặp khó khăn vì người cho vay không cho phép họ mở tài khoản vốn vay ở Việt Nam, trong lúc Luật pháp Việt Nam lại buộc họ phải mở tài khoản tại Việt Nam, Ngân Hàng liên doanh ở Việt Nam hoặc Chi nhánh Ngân Hàng Nước ngoài ở Việt Nam Quy định mới của Luật đã giải toả những vướng mắc này bằng cách cho phép họ mở tài khoản vốn vay ở Nước Ngoài

Năm 1996 Luật đầu tư nước ngoài một lần nữa tiếp tục được hoàn thiện Luật đầu tư nước ngoài năm 1996 khẳng định lại đường lối nhất quán của Chính Phủ Việt Nam trong việc bảo hộ quyền sở hữu đối với vốn đầu tư và các quyền lợi hợp pháp khác của nhà đầu tư nước ngoài, tạo điều kiện thuận lợi và quy định thủ tục đơn giản, nhanh chóng cho các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư tại Việt nam Tuy nhiên Luật đầu tư sửa đổi lần này lại giảm bớt một số ưu đãi, làm giảm sút động lực kích thích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư

Sau khi khựng lại năm 1996 và về sau, nhằm khôi phục lại tốc độ tăng trưởng của vốn đầu tư trực tiếp Nước Ngoài, đáp ứng các yêu cầu mới của quá trình mở cửa và hội nhập nhanh với kinh tế Quốc tế, đáp

ứng yêu cầu công cuộc CNH – HĐH đất nước, năm 2000 Quốc Hội thông qua “Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật đầu tư của Nước Ngoài tại Việt Nam”

Các nội dung sửa đổi của Luật đầu tư Nước Ngoài năm 2000 lần này đã thực sự đưa lại cho hoạt động đầu tư có vốn trực tiếp Nước Ngoài tại Việt Nam một sự ổn định và thông thoáng với nhiều ưu đãi hơn Ví dụ : Như trong Điều 21 “Các trường hợp thay đổi của Pháp luật Việt Nam làm thiệt hại lợi ích của các Bên và các biện pháp giải quyết thoả đáng của Nhà Nước” ; Điều 33 bổ sung thêm “Quyền được mua ngoại tệ đáp ứng cho các giao dịch vẵng lai , các giao dịch được phép khác theo quy định của Pháp luật về quản lý ngoại hối ……” ; Điều 43 sửa đổi theo hướng “giảm mức thuế trên lợi nhuận chuyển ra Nước Ngoài từ 5%, 7%, 10% (Luật đầu tư Nước Ngoài 1996) giảm còn 3%, 5%, 7% tương ứng” ; Điều 60 sửa đổi “thời hạn cơ quan cấp giấy phép đầu tư xem xét đơn và quyết định cho nhà đầu tư từ 60 ngày (Luật đầu

tư Nước Ngoài 1996) còn 30 – 45 ngày” và các sửa đổi bổ sung quan trọng khác

Có nhà đầu tư Nước Ngoài đã phàn nàn rằng Việt Nam luôn thay đổi các điều khoản của Luật đầu tư làm cho tính pháp lý của nó không ổn định Đúng là Việt Nam đã có những thay đổi có tính bổ sung và Luật đầu tư nhưng là để làm cho nó thông thoáng hơn có sức hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư Nước ngoài, chứ không phải là ngược lại

PHẦN II TÌNH HÌNH ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP CỦA NƯỚC NGOÀI VÀO VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA

1- Quy mô nhịp độ và cơ cấu đầu tư trong vòng thập kỷ vừa qua, đầu tư trực tiếp Nước ngoài vào Việt nam đã đóng góp khoảng 25% - 30% tổng nguồn vốn đầu tư của toàn Xã hội Nguồn thu ngân sách từ khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng lên theo từng năm : Năm 2000 đạt 80,8% ; năm 2001 đạt 7,8% ; năm 2002 đạt 8,6%, tình hình tổng thu ngân sách từ khu vực đầu tư này năm 1996 – 2000 ; Việt Nam đạt gần 1,45 tỷ USD tăng gấp 4,5lần giai đoạn năm 1990 – 1995 Nếu tình hình cả nguồn thu từ dầu khí thì tỷ lệ này chiếm đến 30% ngân sách nếu như 2 năm 2001 và 2002 bị coi là dừng lại thì đến năm 2003 đầu tư trực tiếp Nước Ngoài tại Việt Nam có dấu hiệu khởi sắc hơn cả về tình hình thu lẫn tình hình thực hiện

Những kết quả đầu vào cũng như đầu ra của đầu tư trực tiếp Nước ngoài so với năm 2002 và chuyển biến tích cực trong đó hướng nổi bật nhất là hoạt động đầu tư trực tiếp Nước ngoài hướng vào việc triển khai thực hiện những dự án đã được cấp phép trong 2003, khu vực có vốn đầu tư trực

tiếp Nước ngoài của cả đã đạt được thêm 3,1 tỷ USD tăng gần 20% so với năm 2002 Trong đó, bao gồm 1,95 tỷ USD là vốn đầu tư đăng ký mới của

713 dự án được cấp phép và 1,15 triệu USD với vốn tăng thêm của 361 dự án cũ được điều chỉnh để mở rộng quy mô hoạt động

Tính đến ngày 25/9/2002 nước ta đã thu hút được 3.495 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài còn hiệu lực với tổng số vốn đăng ký 38,9 tỷ USD trong đó có 1 triệu 661 dự án đang sản xuất còn tổng số vốn đăng ký là 22,5 tỷ USD Tính đến cuối tháng 11/2002 đã có 607 dự án mới được cấp phép với tổng số vốn đăng ký trên 1 triệu 171 tỷ USD tăng 30,3% so với dự án nhưng lại giảm 64,4% và vốn so với năm 2001 Cuối tháng 12/2002 thì chúng ta đã có 3,669 dự án đang còn hiệu lực, tổng số vốn đăng ký là 39 tỷ USD tăng so với tháng 9 cùng năm vì đã có gần 2.000 dự án đi vào sản xuất kinh doanh, vốn đăng ký tính đến lúc này đã là 24 tỷ USD có 949 dự án đang triển khai với tổng số vốn đăng ký là 7,7 tỷ và hơn 700 dự án chưa triển khai

Bốn tháng đầu năm 2003 cả nước đã có thêm 151 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài nâng tổng số dự án có hiệu lực lên 3,897 dự án cũng trong thời gian này có 74 dự án tăng vốn đạt 1,7 triệu USD và 19 dự án xin giải thể Tính đến hết năm 2003, các dự án đầu tư nước ngoài đã đạt được tổng doanh thu gần 70 tỷ USD (không kể về dầu khí, trong đó riêng 3 năm 2001 – 2003 đạt khoảng 38,8 tỷ USD Vốn bổ sung đạt gần 3 tỷ USD bằng 47,6% tổng số vốn đầu tư đăng ký mới Đến nay, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã tạo việc làm cho 665 nghìn lao động trực tiếp và hơn

1 triệu lao động giám tiếp)

Tuy nhiên, đến hết năm 2003 đã có 39 dự án kết thúc thời hạn với tổng số vốn đăng ký 658 triệu USD và có 1,009 dự án giải thể trong thời hạn với vốn đăng ký là 12,3 tỷ USD Như vậy số dự án giải thể trước thời hạn chiếm gần 18,6% tổng số dự án được cấp phép, vốn đăng ký của các dự án giải thể trước thời hạn chiếm 23% tổng vốn đăng ký của tất cả các dự án được cấp phép

Thu thập số liệu vào tháng 2/2004 nước ta đã có thêm 30 dự án được cấp giấy phép với tổng số vốn đăng ký là 159,2 triệu USD, tính chung 2 tháng đầu năm 2004 cả nước có 80 dự án nước cấp giấy phépđầu

tư mới, với tổng số vốn đăng ký là 200 triệu USD giảm 26,6% về số dự án và tăng 30,4% về vốn đăng ký so với cùng kỳ năm 2003 Cũng trong 2 tháng đầu năm 2004 tổng số vốn cấp mới và tăng thêm đạt 554,2 triệu USD, tăng 98,1% so với cùng kỳ năm 2003

2 – Phân bổ nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài theo ngành : Về cơ cấu ngành, trong năm 2003 phần lớn các dự án đầu tư mới vẫn tập trung vào lĩnh vực công nghiệp và xây dựng, chiếm 69,6% số các dự án và 67,9% số vốn đầu tư đăng ký mới , như vậy cơ cấu vốn đầu tư để

vào các ngành không hợp lý và hiệu quả tổng thể về kinh tế xã hội chưa cao trong lĩnh vực nông, lâm, thuỷ sản mặc dù đã có những chính sách ưu đãi nhưng lượng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào ngành này Lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp vào năm 2003 chỉ chiếm 19,1% số dự án và 10,4% số vốn đăng ký cấp mới Trong khi đó thực tế cho thấy Việt Nam từ trước đến nay sống dựa vào nông nghiệp với hơn 70% dân số, điều này cho thấy sự phân bổ khá bất hợp lý

Ngành công nghiệp luôn chiếm ư thế vì thu hút được khá nhiều nguồn vốnh đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Trong khi đó ngành nông, lâm, ngư nghiệp có vốn đầu tư thực hiện mới chỉ bằng một nửa tổng số vốn đầu tư Ngành dịch vụ tình hình còn ảm đạm hơn, tuy số dự án ngành nông, lâm, ngư nghiệp với tổng đầu tư khá nhiều (14.838 triệu USD) nhưng tình hình thực hiện chỉ có hơn 1/3 tổng vốn (5.746 triệu USD) Tình hình thu hút vốn đầu tư trực tiếp Nước ngoài năm 2002 rõ ràng là rất thấp chỉ có

47 dự án vào tất cả các ngành trong cả năm Ngành nông nghiệp không thu hút được một dự án nào Những ngành có tiềm năng như du lịch, khách sạn hay vận tải, Viễn thông lại thu hút quá ít các dự án Điều này cho thấy môi trường đầu tư vào Việt Nam riêng năm 2002 có những vấn đề bất lợi khiến không tạo được sự hấp dẫn để thu hút các nhà đầu tư

Qua hai năm 2002 và 2003, ngành du lịch khá tăng, tổng số dự án đã tăng lên 122 tăng hơn 10 lần Ngành công nghiệp tăng lên khá mạnh ở tất cả các ngành công nghiệp nặng, công nghiệp nhẹ, công nghiệp thực phẩm lẫn ngành xây dựng Riêng ngành nông nghiệp tăng chậm cho thấy môi trường đầu tư vào ngành nông nghiệp của Việt Nam có nhiều vấn đề hạn chế, chưa tạo được sức hấp dẫn cho ngành Từ số dự án và tổng vốn đầu tư vào các dự án cũng cho thấy sự phân bố không đồng đều nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và riêng cho từng ngành

Nông, lâm nghiệp là ngành sản xuất vật chất quan trọng của nước

ta Cho đến năm 2003 thì ngành này vẫn chiếm gần 22% GDP của nền kinh tế Việt Nam Thu hút trên 72% lực lượng lao động xã hội Thế nhưng đây cũng là ngành khó thu hút các nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài nhất Từ năm 1988 cho đến hết năm 2002 thì toàn ngành mới có 354 dự án đầu tư với số vốn đăng ký là 1.432,3 triệu USD trong đó có 678,9 triệu USD vốn pháp định Như vậy tính bình quân mỗi năm nước ta thu hút được 27 dự án vào ngành nông nghiệp, quy mô bình quân cho một dự án là 4 triệu USD Với quy mô nhỏ, ít lại không hoạt động ổn định nên vai trò của các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài vào ngành này còn khá mờ nhạt

Qua số liệu các năm cho thấy nếu năm 2001 số dự án chỉ có 15 triệu và vốn đăng ký là 33 triệu thì 2 năm sau đó là năm 2003 số dự án đã tăng lên gấp 3 lần và vốn đăng ký tăng gấp 2,1 lần Tuy số dự án và số vốn khá khiêm tốn nhưng xét về tốc độ tăng trưởng thì rõ ràng việc thu hút