BÀI 2: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 70 - 1991 (TIẾT 2)

_ Nguyên nhân và những biểu hiện của sự khủng hoảng CNXH ở Liên xô.. Tư tưởng : Phê phán những khuyết điểm , sai lầm của những người lãnh đạo đảng , nhà nước Liên xô và các nước Đông âu

Bài 2: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ GIỮA 70 ĐẾN 1991 (Tiếp theo)

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức: Học sinh nắm được các nội dung cơ bản.

_ Nguyên nhân và những biểu hiện của sự khủng hoảng CNXH ở Liên xô

_ Công cuộc cải tổ của Goocbachốp

_Nguyên nhân sự sụp đổ của CNXH ở Liên xô và Đông Âu

2 Tư tưởng : Phê phán những khuyết điểm , sai lầm của những người lãnh đạo đảng , nhà nước Liên xô và

các nước Đông âu ,từ đó rút ra bài học kinh nghiêm cần thiết cho công cuộc đổi mới ở nước ta

3 Kỹ năng :

_ Phân tích, đánh giá các sự kiện lịch sử

_ Hình thành các khái niệm mới : Trì trệ, cải tổ , đa nguyên chính trị

II Tư liệu và đồ dùng dạy học:

_ Một số vấn đề lý luận thực tiễn CNXH

_ Lược đồ cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG)

III Hoạt động dạy và học:

1 Kiểm tra bài cũ:.

_ Thành tựu xây dựng CNXH của Liên Xô từ 1950-1970

_ Sự ra đời và hoạt động của khối SEV

2 Dẫn nhập vào bài mới:

Em cho biết những nguyên nhân khách

quan, chủ quan dẫn đến sự khủng

hoảng CNXH ở Liên Xô

Trì trệ: Phát triển chậm  dừng lại

không phát triển

Công cuộc cải tổ do Goocbachop tiến

hành ở Liên Xô như thế nào ? Vì sao

cải tổ bị thất bại ?

Giáo viên giải thích khái niệm “cải tổ”

Là tổ chức, sắp xếp lại về mọi mặt 

Cải tổ là cấn thiết nhưng cải tổ sai

nguyên tắc  Hậu quả nghiêm trọng

- Cải tổ kinh tế: Phát triển kinh tế

hàng hoá nhưng do cơ cấu kinh tế

mới chưa xây dựng đã vội xoá bỏ

cái cũ  sự hụt hẫng cho kinh tế 

Đời sống khó khăn  khủng hoảng

- Chính trị: Đa nguyên, đa đảng  sai

lầm về đường lối, tư tưởng và tổ chức

cán bộ

II Liên Xô và các nước Đông Âu từ giữa những năm 70 đến năm 1991:

1 Sự khủng hoảng của chế độ XHCN ở Liên Xô:

* Tình hình KT, CT, XH:

_ Năm 1973, cuộc khủng hoảng dầu mỏ thế giới bùng nổ tác động mạnh mẽ đến tình hình nhiều nước trên thế giới Liên Xô chậm đề ra những biện pháp sửa đổi để thích ứng với tình hình mới

 Đến cuối những năm 70 - đầu những năm 80, KT LX dần dần bộc lộ những dấu hiệu suy yếu

_ Đời sống chính trị có những diễn biến phức tạp, xuất hiện tư tưởng và những nhóm đối lập chống lại ĐCS và Nhà nước LX

* Công cuộc cải tổ (1985 – 1991):

_ Tháng 3/1985, Goócbachốp lên nắm quyền, tiến hành công cuộc cải tổ đất nước Do phạm nhiều sai lầm, đất nước Xô viết lâm vào khủng hoảng toàn diện:

+ Về KT: Do việc chuyển sang KT thị trường quá vội vã, thiếu sự điều tiết của Nhà nước, nên đã gây ra rối loạn, thu nhập quốc dân giảm sút ghiêm trọng

+ Về CT – XH: Những cải cách CT càng làm cho tình hình đất nước rối ren Việc thực hiện đa nguyên chính trị, xuất hiện nhiều đảng đối lập làm suy yếu vai trò lãnh đạo của ĐCS và Nhà nước Xô viết Sự bất bình của nhân dân ngày càng sâu sắc, bùng nổ nhiều cuộc mít tinh, biểu tình, bãi công, xung đột sắc tộc diễn ra gay gắt, nhiều nước cộng hòa đòi tách khỏi LX

_ 8/1991, một cuộc chính biến nhằm lật đổ Goócbachốp thất bại

Nguyên nhân và những biểu hiện của

sự khủng hoảng ở các nước XHCN ở

Đông Âu

Giáo viên nêu sự sụp đổ của một số

nước Đông Âu:

+ Ba Lan

+ CHDC Đức

+ Rumani

Những nguyên nhân dẫn đếnsự sụp đổ

của chế độ XHCN ở Liên Xô – Đông

Âu

Giáo viên phân tích 4 nguyên nhân

(sgk) Nhân mạnh nguyên nhanâ chính

là: những sai lầm về đường lối trong

công cuộc cải tổ kinh tế-chính trị

Nét chính về liên bang Nga trong thập

niên 90

Gv liên hệ tình hình hiện nay ở

Trecxnia

 Goócbachốp tuyên bố từ chức TBT ĐCSLX, yêu cầu giải tán Uûy ban TƯ Đảng, ĐCSLX bị đình chỉ hoạt động, Chính phủ Liên bang bị tê liệt

_ Ngày 21/12/1991, 11 nước cộng hoà trong Liên bang ký hiệp định thành lập Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG), LX tan rã _ Ngày 25/12/1991, Goócbachốp từ chức tổng thống, lá cờ búa liềm trên nóc điện Kremli bị hạ xuống, chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô sụp đổ sau 74 năm tồn tại

2 Sự khủng hoảng của chế độ XHCN ở các nước Đông Aâu:

_ Do tác động của cuộc khủng hoảng dầu mỏ 1973  cuối thập kỷ 70 - đầu thập kỷ 80, KT các nước Đông Âu lâm vào tình trạng trì trệ, lòng tin của nhân dân ngày càng giảm sút

_ Lãnh đạo Đảng và Nhà nước các nước Đông Âu đã có những cố gắng để điều chỉnh sự phát triển KT nhưng mắc phải sai lầm và sự chống phá của các thế lực phản động  Sự khủng hoảng ở các nước Đông Âu ngày càng gay gắt

_ Lãnh đạo các nước Đông Âu lần lượt từ bỏ quyền lãnh đạo của Đảng, chấp nhận chế độ đa nguyên, đa đảng, tiến hành tổng tuyển cử, chấm dứt chế độ XHCN, các nước Đông Aâu từ bỏ CNXH

_ Ngày 3/10/1990, CHDC Đức sáp nhập vào CHLB Đức

3 Nguyên nhân sự sụp đổ của CNXH ở Liên Xô và Đông Aâu:

_ Đường lối lãnh đạo chủ quan, duy ý chí, cùng với cơ chế tập trung quan liêu bao cấp làm cho SX trì trệ, đời sống nhân dân không được cải thiện Sự thiếu dân chủ và công bằng làm tăng thêm sự bất mãn trong quần chúng

_ Không bắt kịp sự phát triển của khoa học - kỹ thuật tiên tiến dẫn tới tình trạng trì trệ, khủng hoảng về kinh tế và xã hội

_ Khi tiến hành cải tổ lại phạm phải sai lầm trên nhiều mặt, làm cho khủng hoảng thêm trầm trọng

_ Sự chống phá của các thế lực thù địch ở trong và ngoài nước

III Liên bang Nga từ 1991 – 2000:

_ Liên bang Nga là “quốc gia kế tục Liên Xô’’ về địa vị pháp lý trong quan hệ quốc tế

_ Về kinh tế:

+ Trong những năm 1990-1995, GDP tăng trưởng hàng năm luôn là số âm

+ Từ 1996, KT có dấu hiệu phục hồi

+ Năm 1997 tốc độ tăng trưởng là 0,5%, năm 2000 lên đến 9% _ Về chính trị: Tháng 12-1993, Hiến pháp Liên bang Nga được ban hành, quy định thể chế Tổng thống Liên bang Nước Nga gặp thách thức lớn là không ổn định do tranh chấp giữa các đảng phái và những vụ xung đột sắc tộc, nổi bật là phong trào ly khai ở Trécxnia

_ Đối ngoại: Một mặt ngả về phương Tây hy vọng nhận được sự ủng hộ về CT và viện trợ về KT, mặt khác khôi phục và phát triển quan hệ với các nước châu Á (TQ, Aán Độ, Asean )

_ Từ 2000, Putin lên làm Tổng thống, KT dần khôi phục và phát triển; CT, XH tương đối ổn định, vị thế quốc tế được nâng cao

VI Kết thúc bài học:

1.Giáo viên củng cố nội dung cơ bản của chương hai :

_ Công cuộc xây dựng CNXH ở Liên xô- Đông Âu 1945- 1970 Ý nghĩa của những thành tựu này (liên hệ Việt nam trong giai đoạn này)

_ Sự khủng hoảng và sụp đổ của CNXH ở Liên xô và Đông âu 1970-1991 Nguyên nhân

2 Chuẩn bị bài 3 “ Các nứơc Đông Bắc Aù’’( Theo hệ thống câu hỏi trong Sách giáo khoa)