Báo cáo: Các nghiên cứu điển hình của trường phái Hiện đại hóa phục hưng (trường phái Hiện đại hóa mới) potx

LÝ THUYẾT PHÁT TRIỂNNhóm 4 Đề tài: Các nghiên cứu điển hình của trường phái Hiện đại hóa phục hưng trường phái Hiện đại hóa mới... I- Phản ứng lại với các phê bình• Giống như trường ph

LÝ THUYẾT PHÁT TRIỂN

Nhóm 4

Đề tài: Các nghiên cứu điển hình của

trường phái Hiện đại hóa phục hưng

(trường phái Hiện đại hóa mới)

NỘI DUNG

I- Phản ứng lại với các phê bình

II- Các nghiên cứu điển hình:

1 Wong: Kinh doanh gia đình

2 Davis: Xem xét lại tôn giáo của Nhật Bản

3 Banuazizi: Cách mạng Hồi giáo ở Iran

4 Huntington: Nhiều nước sẽ trở nên dân chủ?III- Sức mạnh của các lý thuyết mới của trường

phái HĐH

I- Phản ứng lại với các phê bình

• Giống như trường phái HĐH cổ điển, HĐH mới tập trung nghiên cứu về sự phát triển của các nước thế giới thứ 3.

• Điểm khác nhau giữa trường phái cổ điển và trường phái mới:

 Thứ nhất, sự hiện đại và truyền thống không chỉ cùng

song song tồn tại mà còn có thể xâm nhập và hoà lẫn vào nhau.

 Thứ hai, thay đổi về phương pháp luận: Thay vì nghiên cứu ở cấp độ trừu tượng hóa cao, trường phái HĐH mới tập trung vào từng trường hợp cụ thể, quan tâm phân tích yếu tố lịch sử.

 Thứ ba, các nghiên cứu mới của Trường phái HĐH mặc nhận rằng các nước Thế giới thứ 3 có thể theo đuổi các con đường phát triển riêng của họ.

 Thứ tư, các nhân tố bên ngoài được quan tâm hơn trong các nghiên cứu mới.

Bảng 4.1 So sánh các nghiên cứu HĐH cổ điển với nghiên cứu của trường phái HĐH mới

Hiện đại hoá cổ điển Hiện đại hoá mới

Sự giống nhau:

Trọng tâm nghiên cứu Sự phát triển của các nước thế

giới thứ 3 Tương tựQuy mô phân tích Cấp quốc gia Tương tự

Chính biến Các nhân tố bên trong: giá trị

văn hoá – xã hội và các tổ chức

xã hội

Tương tự

Thuật ngữ chính Truyền thống và hiện đại Tương tự

Hàm ý chính sách HĐH nói chung là có lợi Tương tự

Sự khác nhau:

Về truyền thống Truyền thống là 1 trở ngại cho

sự phát triển Truyền thống là 1 yếu tố hỗ trợ sự phát triển

Về phương pháp Xây dựng ở mức độ cao cấp

trừu tượng Phân tích cụ thể từng trường hợp nghiên cứu riêng

biệt

Về hướng phát triển Theo con đường 1 chiều về

phía mô hình của Mỹ Theo nhiều chiều hướng phát triển khác nhau

Về các yếu tố bên ngoài

và sự xung đột Không được chú ý Chú ý nhiều hơn

II- Các nghiên cứu điển hình

1 Wong: Kinh doanh gia đình

2 Davis: Xem xét lại tôn giáo của Nhật Bản

3 Banuazizi: Cách mạng Hồi giáo ở Iran

4 Huntington: Nhiều nước sẽ trở nên dân

chủ?

1 Wong: Kinh doanh gia đình

• Nghiên cứu ảnh hưởng của gia đình đến nội bộ tổ chức của các doanh nghiệp ở

Hồng Kông.

• Wong kết luận gia đình có ảnh hưởng tích cực đến phát triển kinh tế.

• Thứ 1, có hình thức quản lý kiểu gia trưởng tại các doanh nghiệp của Hồng Kông Nền tảng

kinh tế của gia đình là nó sẽ giúp các doanh

nghiệp thu hút và giữ chân người lao động,

đồng thời tránh được việc thương lượng tập thể

và đình công

• Thứ 2, chủ nghĩa gia đình trị cũng góp phần vào

sự thành công của các công ty Hồng Kông

• Thứ 3, hình thức doanh nghiệp sở hữu gia đình

là phổ biến ở Hồng Kông (60% các nhà máy)

=> khẳng định rằng những thế mạnh cạnh tranh

2 Davis: Xem xét lại tôn giáo của Nhật Bản

• Lý thuyết chạy vượt rào (Weber 1958)

• Lý thuyết rào cản (Davis 1987)

• Viết lại lịch sử tôn giáo của Nhật Bản

• Nhật Bản: xã hội công nghiệp hậu Khổng

giáo

Lý thuyết chạy vượt rào (Weber 1958)

• Lý thuyết về rào cản là quá trình phát triển như là một cuộc thi chạy vượt rào mở rộng trải dài từ vạch xuất phát (xã hội truyền thống) và đích (xã hội hiện đại)

• Để tới được đích, cần phải vượt qua các rào cản:

 Thứ nhất, rào cản kinh tế.

 Thứ hai, rào cản chính trị - xã hội.

 Thứ ba, rào cản tâm lý.

Lý thuyết rào cản (Davis 1987)

• Lý thuyết rào cản này

nhìn vào tôn giáo chủ

yếu từ điểm nhìn của

sự hiện đại hoá và

Theo David, xã hội truyền thống có thể thể hiện bằng 3 đường tròn đồng tâm.

A – Xã hội

B – Các rào cản: tôn giáo, phép thuật, đạo đức, truyền thống dân gian

C – Nền kinh tế (bị bao vây)

Hình 4.1 Mô hình xã hội truyền thống của Davis

Mô hình phát triển hiện đại của Davis

A – Xã hội

B – Các rào cản cũ

C – Nền kinh tế (đang phát triển)

Viết lại lịch sử tôn giáo của Nhật Bản

• Sử dụng mô hình rào chắn để diễn đạt mối quan

hệ giữa tôn giáo và sự phát triển của Nhật

• Davis tập trung vào 2 khía cạnh:

Các yếu tố tiêu cực của tôn giáo đối với sự phát triển kinh tế: Ở Nhật, tôn giáo ít có ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển

Các yếu tố tích cực của tôn giáo đối với sự phát triển kinh tế: Ở Nhật, tôn giáo tăng cường sự phát triển kinh tế thông qua việc phát triển đạo đức nghề nghiệp, cân bằng tâm linh, hình thành tính cách người Nhật (đã

là người Nhật thì phải làm việc chăm chỉ trung

Nhật Bản: xã hội công nghiệp hậu Khổng giáo

• Áp dụng lý thuyết "hàng rào phòng thủ" vào xã

hội hiện đại Nhật để giải thích nền kinh tế được

bảo vệ như thế nào trước sự tấn công của xã

hội

A- Xã hội (bị bao vây)

B - Các hàng rào phòng thủ mới: thuyết Nhật

Bản, sự hợp lý của tôn giáo và đạo đức

C - Nền kinh tế

3 Banuazizi: Cách mạng Hồi giáo ở Iran

Nghiên cứu Cách mạng Hồi giáo ở Iran của Banuazizi cho thấy:

 Banuazizi chỉ ra rằng, hiện đại hóa không nhất thiết phải mang về sự mất đi của tôn giáo (yếu tố truyền thống): Phong trào tôn giáo như Hồi giáo có thể được sửa đổi dễ dàng và được phục hồi khi các thể chế và điều kiện lịch sử tán thành

 Tư tưởng truyền thống là một mắt xích hiệu quả trong việc ghép nối các nhu cầu của phong trào thay đổi xã hội như bất

kì một thành phần hiện đại phi tôn giáo khác.

 Các phong trào tôn giáo cũng có thể hấp dẫn với những ai

có sự cởi mở với các thể chế hiện đại, cũng như các thành phần ngoại vi của xã hội.

 Theo Banuazizi, cuộc đối thoại liên quan đến truyền thống và

4 Huntington: Nhiều nước sẽ trở nền dân chủ?

Huntington (1984) đặt câu hỏi: Liệu các nước

khác có trở thành dân chủ? Trong nghiên cứu câu hỏi này, Huntington phân biệt hai nhóm yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển dân chủ ở các nước Thế

Các điều kiện tiên quyết để phát triển

của dân chủ

Huntington kết luận rằng các điều kiện tiên

quyết để phát triển của dân chủ là:

• Sự giàu có về kinh tế

• Cơ cấu xã hội đa nguyên (một giai cấp tư sản tự trị và thị trườngmột nền kinh tế định hướng)

• Ảnh hưởng của môi trường bên ngoài với xã

hội của quốc gia dân chủ hiện tại

• Bối cảnh văn hóa: ảnh hưởng của văn hóa đến văn hóa chính trị

Quá trình dân chủ hóa

Ba mô hình dân chủ hoá:

• "Mô hình tuyến tính"

VD: Ở Vương quốc Anh và ở Thuỵ Điển

• "Mô hình chu kỳ": Xen kẽ giữa chế độ chuyên quyền và chế độ dân chủ.

• "Mô hình biện chứng“

VD: Đức,Ý, Hy lạp và Tây Ban Nha

• Hungtington còn nói về quy luật của quá

trình hợp lý nhất cho sự phát triển của

chế độ dân chủ Ông đưa ra toàn bộ quá trình như sau:

1 Xác định điểm yếu của quốc gia

2 Phát triển các cơ sở giáo dục chính trị có

hiệu quả

3 Mở rộng tham gia chính trị

• Quá trình dân chủ là kết quả của quá

trình hoàn thiện dần dần ít bạo lực hơn

là sự lật đổ

III - Quyền hạn của học thuyết

hiện đại hóa mới

• Lý thuyết của trường phái hiện đại hóa

mới đã khắc phục được những hạn chế của nghiên cứu cổ điển Đó là các hạn chế:

1 Đưa được hướng nghiên cứu mới

2 Có hướng phân tích sâu và đa chiều

1 Đưa được hướng nghiên cứu mới:

– Đưa các yếu tố truyền thống vào nghiên cứu

về quá trình hiện đại hóa (Wong 1988, Davis

1987, Banuazizi 1987)

– Đưa các yếu tố lịch sử trong các nghiên cứu

về quá trình hiện đại hóa (Wong 1988,

Banuazizi 1987, Huntington 1984)

2 Có hướng phân tích sâu và đa chiều:

– Phân tích ở nhiều giai đoạn

– Phân tích đa chiều: kinh tế, văn hóa, chính trị,

xã hội

Cám ơn sự theo dõi của các bạn

KTA-54