Báo cáo: Các nghiên cứu của trường phái hiện đại hóa cổ điển doc

– Hệ thống giáo dục và sự ảnh hưởng của văn hoá phương Tây sẽ truyền "động lực đạt được mục tiêu" vào các nước Thế giới thứ 3 – Sự giáo dục của gia đình, đặc biệt là của bố mẹ đối với co

1 McClelland: Động lực đạt được mục tiêu

1 McClelland: Động lực đạt được mục tiêu

2 Inkeless: Con người hiện đại

2 Inkeless: Con người hiện đại

3 Bellad: Tôn giáo thời Tokugawa ở Nhật

4 Lipset: Mối quan hệ giữa phát triển kinh tế

và dân chủ

4 Lipset: Mối quan hệ giữa phát triển kinh tế

và dân chủ

1.1 Nhóm xã hội nào có trách nhiệm chính đối với

sự HĐH nền kinh tế của các nước Thế giới thứ 3?

• Doanh nhân trong nước

• Tại sao?

• Mục tiêu hoạt động của giới doanh nhân không chỉ là tìm kiếm lợi nhuận.

• Khát khao thực sự của họ là “động lực đạt

được mục tiêu": Có mục tiêu vươn tới, làm việc tốt, nghĩ ra được phương thức làm việc tốt

hơn

• Và "Động lực đạt được mục tiêu" có sự mối

quan hệ tỷ lệ thuận với sự phát triển kinh tế

• Đối với cá nhân dùng phương pháp chiếu: biết động lực của riêng họ qua các tham vọng trong suốt quá trình kể chuyện

• Đối với quốc gia: đo lường thông qua nội dung của các tác phẩm văn học dân gian vì nó thể

hiện ý chí của dân tộc đó, là sự phản ánh tâm lý của người dân trong một quốc gia

– Hệ thống giáo dục và sự ảnh hưởng của văn hoá phương Tây sẽ truyền "động lực đạt được mục tiêu" vào các nước Thế giới thứ 3

– Sự giáo dục của gia đình, đặc biệt là của bố mẹ đối với con cái:

• Bố mẹ cần đặt mục tiêu cao cho con cái

• Bố mẹ cần có phương pháp để khuyến khích con cái thực hiện miêu tiêu đề ra

• Bố mẹ không nên áp đặt cho con mà nên để con cái tự phát huy khả năng của chúng

Do vậy, theo McClelland:

nên tập trung nghiên cứu giới doanh nhân

nguồn nhân lực đặc biệt phải đẩy mạnh "Động lực đạt được mục tiêu" của các doanh nhân trong nước

dục, văn hoá với các nước phát triển phương Tây

2.1 Ảnh hưởng của HĐH đến thái độ, giá trị

sống và cách sống của các cá nhân là gì?

2.2 Khi người dân của các nước Thế giới thứ 3

bị ảnh hưởng của các giá trị phương Tây thì thái

độ của họ có hiện đại hơn trước hay không?

2.3 Quá trình HĐH có gây ra trạng thái tâm lý

căng thẳng (Stress) cho người dân ở các nước Thế giới thứ 3 hay không?

• Một đất nước có mức độ công nghiệp hoá càng cao thì càng hiện đại

• Còn mức độ hiện đại

của người dân được

đo bằng cách nào?

• Thước đo mức độ hiện đại của người dân có giá trị từ 0 đến 100

• Các đặc điểm chung của con người hiện đại:

– Sự cởi mở với những cái mới

– Tăng dần sự độc lập từ người hướng dẫn

– Tin tưởng vào khoa học

– Có chí tiến thủ

– Có kế hoạch dài hạn

– Hoạt động xã hội

 Giáo dục là yếu tố quan trọng nhất: mô hình giáo dục phương Tây sẽ giúp cho việc tiếp nhận các giá trị hiện đại.

• Nghề nghiệp: Tác phong làm việc

công nghiệp

• Không có sự khác biệt về mức độ căng thẳng tâm lý giữa con người hiện đại và con người

không hiện đại

• Quá trình HĐH không tạo ra sự căng thẳng về tâm lý cho người dân ở các nước Thế giới thứ 3

3.1 Câu hỏi nghiên cứu

 Tôn giáo thời kì Tokugawa có đóng góp như thế nào đến sự phát triển kinh tế nhanh chóng của Nhật?

– Quá trình công nghiệp hoá của Nhật được khởi động bởi tầng lớp Võ sĩ đạo (Samurai) Như vậy, nhân tố tôn giáo có phải là nhân tố tạo nên sự hiện đại của xã hội Nhật Bản?

3.2 Nền tảng lý thuyết

• Xã hội công nghiệp hiện đại: được định nghĩa dựa trên

các giá trị kinh tế như: Sự hợp lý, tính phổ thông, kết quả đạt được

• Và một xã hội thiếu các giá trị kinh tế trên thì không thể vượt qua được các trở ngại của nền kinh tế lạc hậu để trở thành một nền kinh tế năng động

Thừa hưởng các khái niệm của Thuyết chức năng

để phân tích mối quan hệ giữa tôn giáo và xã

hội công nghiệp hiện đại của Nhật:

3.3 Ba hình thức quan hệ giữa tôn giáo và phát triển

 Tôn giáo ảnh hưởng đến phát triển kinh tế thông qua các thể chế chính trị: Cách mạng Minh Trị được thực

hiện bởi tầng lớp Võ sĩ đạo

 Tôn giáo ảnh hướng đến phát triển kinh tế thông qua thể chế gia đình: Samurai đặt ra quy định rất khắt khe về bổn phận gìn giữ danh tiếng của gia đình

4.1 Câu hỏi nghiên cứu

– Giữa dân chủ và phát triển kinh tế có mối quan hệ như thế nào?

• Phải chăng quốc gia nào càng giầu có thì càng dân chủ?

4.2 Biến số/ chỉ tiêu phân tích

4.2 Biến số/ chỉ tiêu phân tích:

Dân chủ :

– Dân chủ được th ể hiện thông qua hệ thống chính trị cung cấp những cơ hội sửa đổi Hiến pháp để thay đổi sự quản lí của chính quyền

– Cho phép dân chúng ảnh hưởng tới các quyết

định quan trọng của các cơ quan nhà nước

4.2 Biến số/ chỉ tiêu phân tích:

4.3 Kết quả nghiên cứu

– Các nước dân chủ hơn thì kinh tế cũng phát triển hơn.

– Nhưng, phát triển kinh tế không tự nó thúc đẩy quá trình dân chủ.

• Các tầng lớp thấp hơn ở các nước nghèo yếu kém hơn đối tác của mình tại các quốc gia giàu có

• Gia tăng khoảng cách

giàu nghèo ảnh hưởng

đến xã hội

• Tình hình chính trị trong tầng lớp thượng lưu liên quan đến

sự giàu có của một quốc gia

nha nh lên

Nhanh lên

1 Trọng tâm nghiên cứu

1 Trọng tâm nghiên cứu

2 Khung phân tích

3 Phương pháp nghiên cứu

 Nhân tố nào tạo nên sự HĐH ở các nước Thế giới thứ 3?

• Hậu quả của quá trình HĐH đối với xã hội của các nước này?

Các nghiên cứu có chung một Khung phân tích đó là:

• Các nước Thế giới thứ 3 là lạc hậu và các nước Tây Âu là hiện đại

• Để HĐH hóa theo con đường của các nước phương Tây, các nước Thế giới thứ 3 cần từ

bỏ các bản sắc truyền thống của mình

Các nghiên cứu đều phân tích ở tầm vĩ mô: Các kết luận

có thể áp dụng cho tất cả các nước Thế giới thứ 3.

1 Phát triển theo một chiều hướng duy nhất

2 Sự cần thiết phải xoá bỏ các giá trị truyền thống

3 Vấn đề về phương pháp nghiên cứu

4 Phê bình về ý thức hệ

3 Vấn đề về phương pháp nghiên cứu

5 Bỏ qua vấn đề của sự chi phối của nước ngoài

Tại sao các nước Thế giới thứ 3 lại phải đi theo con đường của các nước Tây Âu?

Âu là hiện đại, là tiên tiến còn các nước Thế giới thứ 3 là lạc hậu.

Các nước Thế giới thứ 3 có thể tìm riêng cho mình

con đường phát triển phù hợp: Trường hợp của Đài Loan, Hàn Quốc

Các nước Thế giới thứ 3 có thể tìm riêng cho mình con đường phát triển phù hợp: Trường hợp của Đài Loan, Hàn Quốc

Không phải những thành tựu phát triển mà các nước Tây Âu đã đạt được thì các nước Thế giới thứ 3 cũng

sẽ đạt được

Các giá trị truyền thống là gì? Phải chăng hệ thống giá trị truyền thống của các nước Thế giới thứ 3 là đồng nhất và hoà hợp?

- Câu trả lời là không: Hệ thống giá trị của các nước Thế giới thứ

3 là không đồng nhất và có xung đột.

Phải chăng các giá trị truyền thống và giá trị hiện đại là không thể tồn tại song song?

- Câu trả lời là chúng có thể tồn tại song song.

Phải chăng các giá trị truyền thống luôn cản trở sự hiện đại hoá?

- Câu trả lời là không Các giá trị truyền thống trong nhiều trường hợp thúc đẩy quá trình hiện đại hoá: VD Trường hợp Nhật Bản.

Các giá trị hiện đại có thể hoàn toàn thay thế các giá trị truyền thống được không?

- Câu trả lời là các giá trị truyền thống luôn tồn tại trong suốt quá trình HĐH: VD Các bài hát dân ca, truyện dân gian,

Mức độ trừu tượng cao: các nghiên cứu thiếu rõ ràng

VD Nghiên cứu ở nước nào, trong giai đoạn nào

không được nói rõ

Thiếu các nghiên cứu

Quan điểm của Trường phái

HĐH phục vụ cho cuộc "Chiến

tranh lạnh" về ý thức hệ nhằm

che giấu sự can thiệp của Mỹ vào tình hình của các nước Thế giới

thứ 3

Trường phái HĐH cổ điển đã lờ đi lịch sử rằng các nước Thế

giới thứ 3 đã từng là thuộc địa của các nước Tây Âu.

Họ cũng không quan tâm đến sự thống trị của các tập đoàn đa quốc gia đối với nền kinh tế của các nước Thế giới thứ 3.

Họ cũng bỏ qua sự bất bình đẳng trong thương mại quốc tế giữa các nước Thế giới thứ 3 và các nước Tây Âu.

Thậm chí, các nhà Marxist còn cho rằng các nước Thế giới thứ 3 vẫn đang bị các nước Tây Âu thống trị về chính trị, kinh tế, và văn hoá.

Cám ơn các bạn đã lắng

nghe