vấn đề xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp sau khi Việt Nam ra nhập WTO.DOC

vấn đề xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp sau khi Việt Nam ra nhập WTO

MỞ ĐẦU

Đó từ lõu, chủ đề đợc nhắc đến rất nhiều tới văn hoỏ gia đỡnh, văn hoỏứng xử, văn hoỏ tõm linh, văn hoỏ làng hoặc giữ gỡn bản sắc văn hoỏ dõntộc…nhưng ớt khi bàn luận về văn hoỏ doanh nghiệp Vậy cú nờn đặt vấn

đề xõy dựng và phỏt triển một mụi trường văn hoỏ riờng gọi là văn hoỏdoanh nghiệp hay khụng? Và cỏch xõy dựng và phỏt triển văn hoỏ doanhnghiệp đú như thế nào? Nhỡn chung phần lớn cỏc doanh nghiệp trẻ củanước ta, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhõn chưa chỳ ý tới việc xõy dựng

và phỏt triển một nền văn hoỏ đặc thự cho doanh nghiệp của mỡnh là điềuhết sức thiếu sút trong hoạt động kinh doanh

Một đất nước khụng phỏt triển và dẫn đến suy vong nếu khụng bảo tồnđược một nền văn hoỏ truyền thống-dõn tộc Một gia đỡnh sẽ khụng thểhạnh phỳc và hưng thịnh nếu khụng cú “gia phong” một lĩnh vực thuộcvăn hoỏ gia đỡnh Cũng như vậy, một doanh nghiệp sẽ khụng tồn tại sựnghiệp của mỡnh nếu khụng cú một nền văn húa đặc thự của ngành nghềđược gọi là văn hoỏ doanh nghiệp

Như đó biết, doanh nghiệp tồn tại là để sản xuất của cải vật chất vàlàm dịch vụ, mọi hoạt động kinh doanh sản xuất đều gắn liền với mộtdõy chuyền cụng nghệ nhất định Để vận hành được cỏc khõu của dõychuyền này, trong doanh nghiệp phải cú hệ thống tổ chức, quản lý chặtchẽ từ khõu đầu đến khõu cuối Điều này cú nghĩa là trong cỏc hoạt độngcủa doanh nghiệp mọi người đều phải tuõn theo những giỏ trị, chuẩnmực cụ thể nào đú và thực hiện những khuõn mẫu văn hoỏ nhất định.Như vậy, mỗi doanh nghiệp hoặc tổ chức kinh doanh là một khụng gian

văn hóa

Sau 20 năm phát triển nền kinh tế nhiều thành phần vận hành theo cơchế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, số lượng doanh nghiệp ViệtNam đã tăng từ vài chục nghìn lên 240000 doanh nghiệp, một bộ phậnlớn các doanh nghiệp Việt Nam đã trưởng thành, trụ vững và phát triểnmạnh mẽ Sự phát triển này chính là các doanh nghiệp trên đã và đangcoi trọng, xây dựng và phát triển văn hoá doanh nghiệp Nhưng bên cạnh

đó vẫn còn tồn tại không ít doanh nghiệp, không ít chủ doanh nghiệp làm

ăn theo kiểu chụp giật, buôn gian bán lận, lừa đảo, chạy dự án, chạythầu…Lúc đầu, họ phất lên rất nhanh do thắng những quả đậm, songkhông ít doanh nghiệp đã phá sản, chủ doanh nghiệp đã phải ra trướcvành móng ngựa Và điều rất đáng quan tâm là hiện nay, hiệu quả sảnxuất kinh doanh và sức cạnh tranh của rất nhiều doanh nghiệp còn quáthấp, mà nguyên nhân sâu xa là hàm lượng văn hoá trong các doanhnghiệp này còn rất khiêm tốn

Mặt khác, các doanh nghiệp Việt Nam đã bước vào sân chơi thươngmại toàn cầu Thời cơ có nhiều, nhưng thách thức cũng rất lớn Đó lànguy cơ tụt hậu, hiệu quả kinh tế và sức cạnh tranh thấp, sự tụt hậu vềtrình độ văn hoá, chuyên môn, nghề nghiệp của người lao động…dẫnđến sự suy yếu của sản phẩm, yếu kém của sản xuất kinh doanh và sứccạnh tranh của hàng hoá Để đẩy lùi nguy cơ tụt hậu, có doanh nghiệpchỉ nghĩ đến việc mua sắm, thay đổi công nghệ, mà không quan tâm đếnbồi dưỡng các phẩm chất văn hoá cho các thành viên, nên cán bộ vẫnquản lý tồi, công nhân không phát huy được công suất, hiệu quả củacông nghệ mới…Thậm chí, có nơi máy nhập về vài năm mà vẫn không

vận hành được Đáng chú ý là hàm lượng văn hoá thấp trong quan hệgiữa chủ doanh nghiệp và công nhân, giữa công nhân với công nhân,giữa doanh nghiệp với khách hang và xã hội đã cản trở rất nhiều đến sựbền vững của các doanh nghiệp.

Hơn thế nữa, hiện nay còn không ít các lãnh đạo, không ít các doanhnghịêp chưa nhận thức được vai trò động lực của văn hoá trong pháttriển kinh tế, thậm chí còn coi xây dựng và phát triển văn hoá doanhnghiệp là vấn đề viển vông, nằm ngoài quá trình sản xuất kinh doanh Do

đó, chúng ta nói về văn hoá doanh nghiệp để kiến nghị với lãnh đạo cáccấp đẩy mạnh đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, xây dựng môi trường pháp

lý kinh doanh lành mạnh tạo điều kiện cho các doanh nghiệp xây dựng

và phát triển văn hóa doanh nghiệp…

Ngày nay, doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước những cơ hộimới Toàn cầu hoá kinh tế đòi hỏi việc xây dựng văn hoá doanh nghiệpphải có những bước tính khôn ngoan, lựa chọn sáng suốt không thể đểxảy ra tình trạng quốc tế hoá văn hoá doanh nghiệp, mà phải dựa trên cơ

sở văn hoá doanh nghiệp để thu hút lấy tinh hoa của nhân loại, sáng tạo

ra văn hóa doanh nghiệp tiên tiến phù hợp với tình hình và bản sắc vănhoá Việt Nam, làm sao nền văn hoá doanh nghịêp chúng ta hoà nhập chứđừng hoà tan

Nhận thấy được những vấn đề còn tồn tại trên, em xin được đưa ý kiếncủa mình về vấn đề xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp saukhi Việt Nam ra nhập WTO Trong quá trình làm đề tài này, do sự hiểubiết có hạn nên không thể tránh khỏi những thiếu sót Em rất mong được

sự đóng góp ý kiến của thầy cô để bài viết của em được hoàn chỉnh hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

A Tổng quan về Văn hoá doanh nghiệp I.Bản chất Văn hoá doanh nghiệp

1.Khái niệm về Văn hoá

Văn hoá là một khái niệm mang nội hàm rộng lớn, liên quan đến mọimặt của cuộc sống, con người và do vậy có rất nhiều cách hiểu khácnhau Mỗi người họ nhìn nhận văn hoá dưới một góc độ khác nhau Vìvậy, việc có nhiều khái niệm văn hóa khác nhau không có gì đáng ngạcnhiên, trái lại càng làm cho vấn đề được hiểu biết phong phú và toàndiện hơn

Do vậy ta có thể đưa ra một số khái niệm về văn hoá như sau:

 Theo Unesco:

Văn hoá là một thực thể, tổng thể các đặc trưng diện mạo về tinh thầnvật chất, tri thức, linh cảm… khắc hoạ nên bản sắc của một cộng đồng,gia đình, xóm làng, quốc gia, xã hội… Văn hoá không chỉ bao gồm nghệthuật, văn chương mà cả những lối sống, những quyền cơ bản của conngười, những hệ giá trị, những truyền thống, tín ngưỡng…

 Theo Hồ Chí Minh:

Vì lẽ sinh tồn cũng như vì mục đích cuộc sống, loài người mới phátminh và sáng tạo ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học,tôn giáo, văn hoá học nghề, những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về

ăn, mặc, ở và các phương tiện, phương thức sinh hoạt cúng với toàn bộnhững sáng tạo và phát minh đó tức là văn hoá Văn hoá là sự tổng hợpcủa mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người

đã sản sinh, ra nhằm thích ứng những nhu cầu cạnh tranh và đòi hỏi sự

sinh tồn.

 Theo Edvard Sapir:

Văn hoá chính là bản thân con người, cho dù là những người hoang dãnhất sống trong một xã hội tiêu biểu cho một hệ thống phức hợp của tâpjquán, cách ứng xử và quan điểm được bảo tồn theo truyền thống

 Theo E.Herriot:

Văn hóa là cái còn lại sau khi người ta đã quên đi tất cả, là cái vẫn cònthiếu sau khi người ta đã học được tất cả

2 Khái niệm về văn hoá doanh nghiệp

Trong xã hội rộng lớn, mỗi doanh nghiệp được coi là một xã hội thunhỏ Xã hội lớn, xã hội nhỏ(doanh nghiệp) cũng cần xây dựng cho mìnhmột nền văn hóa riêng biệt Nền văn hóa ấy chịu ảnh hưởng và đồng thờicũng là bộ phận cấu thành nên nền văn hóa lớn Như Edgar Schein, mộtnhà quản trị nổi tiếng người Mỹ đã nói:” văn hoá doanh nghiệp gắn vớivăn hoá xã hội, là một bước tiến của văn hoá xã hội, là tầng sâu của vănhóa xã hội Văn hoá doanh nghiệp đòi hỏi vừa chú ý tới năng xuất vàhiệu quả sản xuất, vừa chú ý tới quan hệ chủ thợ, quan hệ giữa người vớingười Nói rộng ra nếu toàn bộ nền sản xuất đều được xây dựng trên mộtnền văn hoá doanh nghiệp có trình độ cao, nền sản xuất sẽ vừa mang bảnsắc dân tộc, vừa thích ứng với thời hiện đại hiện nay

Mỗi người có cách nhìn nhận khác nhau, mỗi vấn đề được xem xétdưới nhiều góc độ khác nhau Do vậy, khái niệm văn hoá doanh nghiệp

có rất nhiều khái niệm và cho đến nay vẫn chưa có một định nghĩa chuẩnnào được chính thức công nhận

 Theo tổ chức lao động quốc tế:

Văn hoá doanh nghiệp là sự trộn lẫn đặc biệt các giá trị, các tiêuchuẩn, các thói quen và truyền thống, những thái độ ứng xử và lễ nghi

mà toàn bộ chúng là duy nhất đối với một tổ chức đã biết

 Theo ông Georges de Saite Marie:

Văn hoá doanh nghiệp là tổng hợp các giá trị, các biểu tượng, cáchuyền thoại, nghi thức, các điều cấm kỵ, các quan điểm triết học, đạođức ta ọ thành nền móng sâu xa của doanh nghiệp

 Theo cách hiểu chung nhất:

Văn hoá doanh nghiệp là toàn bộ những nhân tố văn hóa được doanhnghiệp chọn lọc, tạo ra, sử dụng và biểu hiện trong hoạt động kinhdoanh tạo nên bản sắc kinh doanh của doanh nghiệp đó

 Theo nhà xã hội người Mỹ E.N.Schein:

Văn hoá doanh nghiệp là tổng thể những thủ pháp và quy tắc giảiquyết vấn đề thích ứng bên ngoài và thống nhất bên trong các nhân viên,những quy tắc đã tỏ ra hữu hiệu trong quá khứ và vẫn cấp thiết tronghiện tại Những quy tắc và những thủ pháp này là yếu tố khởi nguồntrong việc tổ chức doanh nghiệp không đắn đo suy nghĩ về ý nghĩa củanhững quy tắc và thủ pháp ấy mà coi chúng là đúng đắn ngay từ đầu

3.Vai trò, lợi ích, ý nghĩa của văn hoá doanh nghiệp

3.1 Vai trò, lợi ích

 Văn hoá doanh nghiệp tạo nện phong thái của doanh nghiệp giúpphân biệt doanh nghiệp này với doanh nghiệp khác

Văn hoá doanh nghiệp gồm nhiều bộ phận và yếu tố hợp thành Triết

lý kinh doanh, các tập tục, lễ nghi, thói quen, cách họp hành, đào tạo,giáo dục, thậm chí cả truyền thuyểt, huyền thoại về người sáng lậphãng… tất cả những yếu tố đó tạo ra một phong cách, phong thái củadoanh nghiệp và phân biệt nó với các doanh nghiệp các tổ chức xã hộikhác Phong thái đó có vai trò như “không khí và nước” có ảnh hưởngcực lớn đến hoạt động hàng ngày của doanh nghiệp Chúng ta khôngmấy khó khăn để nhận ra phong thái của một doanh nghiệp thành công,phong thái đó thường gây ấn tượng rất mạnh cho người ngoài và là niềm

tự hào của các thành viên trong doanh nghiệp Có thể chỉ là một vài giátrị rất chung qua bộ đồng phục, một số khẩu ngữ, phong cách ứng xử…đều tạo nên sự khác biệt với các doanh nghiệp khác

 Văn hoá doanh nghiệp tạo nên lực hướng tâm chung cho toàndoanh nghiệp

Một nền văn hoá tốt giúp doanh nghiệp thu hút nhân tài và củng cốlòng trung thành của nhân viên đối với doanh nghiệp Nếu doanh nghiệplại cho rằng chỉ cần trả lương cao là sẽ thu hút, duy trì được người tài.Nhân viên chỉ trung thành và gắn bó lâu dài khi họ thấy hứng thú khi họlàm việc trong môi trường doanh nghiệp, cảm nhận bầu không khí thânthuộc trong doanh nghiệp và có khả năng tự khẳng định mình để thăngtiến Trong một nền văn hoá doanh nghiệp chất lượng, các thành viênnhận thức rõ ràng về vai trò của bản thân trong toàn bộ tổng thể, họ làmviệc vì mục đích và mục tiêu chung

 Văn hoá doanh nghiệp khích lệ quá trình đổi mới và sáng chế Tại những doanh nghiệp mà môi trường văn hóa ngự trị mạnh mẽ sẽ

nảy sinh sự tự lập đích thực ở mức độ cao nhất, nghĩa là các nhân viênđược khuyến khích để tách biệt ra và đưa ra sáng kiến thậm chí cả cácthành viên cấp cơ së Sự khích lệ này sẽ góp phần phát huy tính năngđộng sáng tạo của các thành viên, là cơ sỡ cho quá trình Héi nhËp vµph¸t triÓn của công ty Mặt khác những thành công của thành viên trongviệc sẽ tạo động lực gắn bó họ với công ty lâu dài và tích cực hơn.

3.2 Ý nghĩa

 Nâng cao sức tập trung và sức cảm hoá Văn hoá doanh nghiệpgiúp cho công nhân viên của doanh nghiệp quan tâm theo đuổi mục đích,nâng cao tinh thần đoàn kết ra sức công tác, thực hiện mục tiêu doanhnghiệp đề ra một cách tự giác Như vậy công nhân viên sẽ phát huyngày càng tốt hơn năng lực của mình, trung thành với doanh nghiệp,cống hiến tài năng trí tuệ cho doanh nghiệp

Nâng cao ý thức cộng đồng Văn hoá doanh nghiệp có thể bồi dưỡngcông nhân viên, hình thành tư tưởng cộng đồng làm cho họ thống nhất ýchí và hoà hợp với nhau Như vậy, sẽ tăng cường sức mạnh cho doanhnghiệp để thực hiện mục tiêu kinh doanh

 Đoàn kết nội bộ

Văn hoá doanh nghiệp có tác dụng từ mối quan hệ qua lại giữa cácthành viên trong doanh nghiệp, dần dần hình thành nên một giá trị địnhhướng, qua đó huy động tập thể công chức đồng tâm hiệp lực phấn đấucho mục đích của toàn doanh nghiệp

 Khuôn mẫu hoá văn hoá

Khi đã hình thành được văn hoá doanh nghiệp thì nó sẽ thuyết phục

một cách gián tiếp đến tư tưởng và hành vi của mỗi công nhân viên trongdoanh nghiệp, khiến cho họ tuân thủ một cách nhất quán các khuôn mẫuvăn hoá trong quá trình nhận thức cũng như trong giao tiếp xã hội Nhờ

đó mà doanh nghiệp mới có thể ổn định và phát triển

II Đặc điểm của văn hoá doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay

Việt Nam là một quốc gia có hàng nghìn năm văn hiến Qua các thời

kỳ lịch sử khác nhau, dân tộc Việt Nam đã có nguyên tắc hành vi và tinhthần cộng đồng mang bản sắc Việt Nam đậm nét Thời kỳ công nghiệphoá, hiện đại hoá đất nước, một mặt chúng ta quản lý doanh nghiệp củacác nước phát triển Mặt khác cần nỗ lực xây dựng văn hoá doanh nghiệptiên tiến, hài hoà văn hoá từng vùng, miền khác nhau thúc đẩy sự sángtạo của tất cả các thành viên trong các doanh nghiệp khác nhau Đặcđiểm nổi bật của văn hoá dân tộc là coi trọng tư tưởng nhân bản, chuộng

sự hài hoà, tinh thần cầu thực

Ngày nay, khi Việt nam là thành viên của WTO thì doanh nghiệp Việtnam đang đứng trước những cơ hội, thách thức mới Toàn cầu hoá kinh

tế đòi hỏi việc xây dựng những bước tính khôn ngoan, lựa chọn sángsuốt Không để xảy ra tình trạng quốc tế hoá văn hoá doanh nghiệp Việtnam để thu hút lấy tinh hoa của nhân loại, sáng tạo ra văn hoá doanhnghiệp tiên tiến nhưng phù hợp với tình hình phát triển diện tích của đấtnước Do đó, văn hoá doanh nghiệp có 4 đặc điểm nổi bật sau:

 Thứ 1: Tính tập thể: Quan niệm,tiêu chuẩn,đặc điểm củadoanh nghiệp là do toàn thể thành viên doanh nghiệp cùng xâydựng,cùng đồng lòng và phải mang tính tập thể cao

 Thứ 2: Tính quy phạm: Văn hoá doanh nghiệp có công

năng điều chỉnh kết hợp Trong trường hợp lợi ích cá nhân và doanhnghiệp xảy ra xung đột thì các công nhân viên chức phải phục tùngcác quy phạm quy định của văn hoá mà doanh nghiệp đã đề ra.Đồng thời doanh nghiệp phải biết lắng nghe và cố gắng giải quyếthài hoà để xoá bỏ xung đột.

 Thứ 3: Tính độc đáo: Doanh nghiệp ở các quốc gia khácnhau, doanh nghiệp khác nhau ở cùng một quốc gia để tạo chodoanh nghiệp mình độc đáo trên cơ sỡ văn hoá của vùng đất màdoanh nghiệp đang tồn tại Văn hoá doanh nghiệp phải bảo đảmnhững nét đặc sắc của doanh nghiệp, nhưng giữa các doanh nghiệpkhác nhau cần phải tạo nên tính độc đáo của mình



 Thứ 4: Tính thực tiễn: Chỉ có thông qua thực tiễn, các quyđịnh của văn hoá doanh nghiệp mới được kiểm chứng, lúc đó vănhoá doanh nghiệp mới phát huy được vai trò của nó trong thực tiễn

và khi đó mới thực sự có ý nghĩa

III Văn hoá doanh nghiệp của Mc Donald

Nhắc đến Mc Donađ, chắc có đến 60% dân số trên thế giới không còn

bỡ ngỡ, không còn lạ lẫm với thương hiệu này Một doanh nghiệp đã rấtthành công không chỉ ở nước Mỹ mà ở hầu hết các nước trên thế giới.Người ta đã thống kê cứ khoảng 9 phút lại có ở đâu đó mọc lên một cưảhàng thức ăn nhanh của Mc Donald Vậy chúng ta phải đặt ra câu hỏi làtại sao doanh nghiệp đó lại phát triển mạnh mẽ đến như vậy Để thànhcông được như vậy, có rất nhiều nguyên nhân Nhưng một trong số cácnguyên nhân đó là do Mc Donađ đã xây dựng một nền văn hoá doanh

nghiệp vô cùng vững mạnh.

Với phương châm đặt ra là:

Điều 1: Khách hàng luôn luôn đúng

Điều 2: Nếu khách hàng sai hãy xem lại điều 1

Chính vì luôn coi khách hàng là thượng đế nên toàn bộ nhân viên luônphục vụ khách hàng một cách nhanh chóng, thân thiện, cởi mở, nhiệttình( phục vụ khách hàng, chỉ cho khách hàng đứng đợi trong vòng 9giây là có ngay sản phẩm cho khách.Khi làm việc nhân viên luôn phảiđeo bao tay, giữ gìn vệ sinh sạch sẽ) Họ đã xây dựng được một doanhnghiệp có nề nếp từ việc đồng phục(những nhân viên thường mang biểnhiệu công ty trước ngực cùng với tên tuổi,chức vụ cña mình), từ lời nóiđến thái độ cử chỉ phục vụ khách hàng Họ còn đề cao cách trình bàytrang trí cửa hàng cũng đặc biệt hơn so với các cửa hàng khác Khôngnhững thế doanh nghiệp luôn bồi dưỡng đào tạo nâng cao tay nghề chocán bộ công nhân viên giáo dục tinh thần đoàn kết hợp tác giữa từng dâychuyền, từng phân xưởng coi trọng xây dựng thiết chế văn hoá và đờisống văn hoá trong doanh nghiệp

Văn hoá doanh nghiệp ở Mc Donald đã tạo cho công ty một bầukhông khí làm việc như trong một giai đoạn, các thành viên gắn bó vớinhau chặt chẽ Lãnh đạo của công ty luôn quan tâm đến các thành viên.Thậm chí ngay cả trong những chuyện riêng tư của họ như cưới xin, machay, ốm đau, sinh con… cũng đều được lãnh đạo quan tâm chu đáo.Hàng năm khi các ngày lễ ngày tết ngày kỷ niệm lãnh đạo đều tổ chứccác cuộc thi văn nghệ, thể thao, các cuộc nghỉ du lịch….Tất cả nhữnghoạt động đó đều tạo tinh thần làm việc hăng say cống hiến hết mình cho

doanh nghiệp, tăng thêm tình gắn bó giữa công nhân viên và lãnh đạo.Tạo ra môi trường làm việc lành mạnh và đó có lẽ là nhân tố tạo nên sựthành công của Mc Donald.

B Thực trạng của văn hoá doanh nghiệp Việt Nam

I Thực trạng

Nhìn nhận một cách tổng quát chúng ta thấy văn hoá trong các doanhnghiệp nước ta còn có những hạn chế nhất định Đó là một nền văn hoáđược xây dựng trên nền tảng dân trí thấp và phức tạp do những nhân tốkhác ảnh hưởng tới môi trường làm việc có nhiều bất cập dẫn tới có cáinhìn ngắn hạn, chưa có quan niệm đúng đắn về cạnh tranh hợp tác, làmviệc chưa có tính chuyên nghiệp, còn bị ảnh hưởng bởi các khuynhhướng cực đoan của nền kinh tế bao cấp, chưa có sự giao thoa giữa cácquan điểm đào tạo nên chất lượng chưa cao Mặt khác, văn hoá doanhnghiệp còn bị những yếu tố khác ảnh hưởng như: Nền sản xuất nôngnghiệp nghèo nàn lạc hậu, ảnh hưởng của tàn dư đế quốc phong kiến.Văn hoá doanh nghiệp có vị trí và vai trò rất quan trọng trong sự pháttriển của mỗi doanh nghiệp, bởi bất kỳ một doanh nghiệp nào nếu thiếu

đi yếu tố văn hoá, ngôn ngữ, tư liệu, thông tin nói chung được gọi là trithức thì doanh nghiệp đó khó có thể đứng vững và tồn tại được Trongkhuynh hướng xã hội ngày nay thì các nguồn lực của doanh nghiệp làcon người mà văn hoá doanh nghiệp là cái liên kết và nhân lên nhiều lầncác giá trị của từng nguồn lực riêng lẻ Do vậy, có thể khẳng định vănhoá doanh nghiệp là tài sản vô hình của mỗi doanh nghiệp Văn hoádoanh nghiệp được thực hiện ở phong cách lãnh đạo của người lãnh đạo

và tác phong làm việc của nhân viên Trong quan hệ làm ăn thì ngoài

việc quan tâm tới lợi nhuận của công ty họ còn đánh giá doanh nghiệpqua văn hoá của doanh nghiệp đó.

Sự thành công của mỗi doanh nghiệp, đặc biệt là ở các nước châu Áthường được dựa trên mối quan hệ cá nhân của người lạnh đạo, còn cácnước Tây Âu thì thành công của doanh nghiệp lại dựa trên các yếu tốnhư khả năng quản lý các nguồn lực, năng xuất làm việc, tính năng độngcủa nhân viên … Ngoài những yếu tố chủ quan để xây dựng văn hoádoanh nghiệp còn phải chú trọng tới những yếu tố khách quan Đó làviệc tạo lập thị trường, lợi ích của người tiêu dùng, được thể hiện qua “các nguyên tắc chỉ đạo để bảo vệ người tiêu dùng” là quá trình hội nhậpvào nền kinh tế khu vực và thế giới

Qua đó ta thấy vấn đề xây dựng văn hóa doanh nghiệp hiện nay cònmột số tồn tại như sau:

1 Nhiều doanh nghiệp chưa quan tâm xây dựng văn hoá doanh nghiệp

Cụ thể là việc quan tâm đến xây dựng đời sống văn hoá của côngnhân, viên chức và người lao động chưa tương xứng với mức sống của

họ Nhiều doanh nghiệp cho rằng người lao động chỉ cần có thu nhập caothì có thể giải quyết được tất cả Lãnh đạo các doanh nghiệp thiếu tầmnhìn hoặc không có chiến lược kinh doanh, đầu tư dài hạn Chưa quantâm xây dựng thương hiệu sản phẩm Các doanh nghiệp nhà nước vẫncòn ảnh hưởng của bao cấp, chưa sẵn sàng chủ động để cạnh tranh bìnhđẳng

Các doanh nghiệp chưa thực sự tâm huyết với việc xây dựng một nềnvăn hoá lấy con người làm gốc Họ quên đi một điều rằng văn hoá doanh

nghiệp chính là lấy việc nâng cao tố chất toàn diện của con người làmtrung tâm để nâng cao trình độ quản lý doanh nghiệp Do đó việc bồidưỡng tinh thần trách nhiệm của công nhân viên chức, bồi dưỡng quanđiểm giá trị doanh nghiệp và tinh thần doanh nghiệp, đào tạo và pháttriển tài nguyên văn hoá trong doanh nghiệp vẫn chưa thực sự được quántriệt Chế độ thưởng phạt, cơ chế quản lý dân chủ vẫn chưa rõ ràng cụthể.

Lãnh đạo chưa xây dựng được một thiết chế cho công ty, dù biết rằngxây dựng thiết chế văn hoá doanh nghiệp là nhiệm vụ rất quan trọngtrong xây dựng văn hoá doanh nghiệp Trong khi đó công việc này pháiđược chủ động ngay từ đầu xây dựng các thiết chế văn hoá, như thiết chếthông tin thời sự chính sách, thiết chế các sinh hoạt dân chủ, hội nghị cán

bộ công nhân viên, các ngày đối thọai giữa giám đốc và công nhân viên,thiết chế sinh hoạt văn hoá cộng đồng : văn nghệ, thể thao, chế độ bồidưỡng kiến thức, kỹ năng, thiết chế thi đua khen thưởng…xây dựngđược những thiết chế văn hoá đó mới có cơ sỡ để xây dựng môi trườngvăn hoá Môi trường văn hoá lành mạnh, tốt đẹp sẽ là cơ sỡ cho việc bồidưỡng hình thành các phẩm chất văn hoá tốt đẹp cho các thành viêndoanh nghiệp

Nhiều doanh ng hiệp chưa thực sự đi vào việc xây dựng uy tín cholôgô, thương hiệu doanh nghiệp Dù biết rằng lôgô, thương hiệu là kếttinh các giá trị văn hoá của các thành viên và của cả doanh nghiệp vàotrong giá trị chân, thiện, mỹ, truyền thống, hiện đại của từng sản phẩmcủa doanh nghiệp Đầu tư nâng cao uy tín cho lôgô, thương hiệu củadoanh nghiệp thực chất cũng là đầu tư vào giáo dục, bồi dưỡng, đào tạo

các phẩm chất văn hoá tốt đẹp cho mỗi thành viên và cho cả doanhnghiệp đầu tư xây dựng thiết chế văn hoá, xây dựng môi trường văn hoádoanh nghiệp.

2 Một số người đứng đầu cơ quan đơn vị chưa cập nhật kịp thời các kiến thức quản lý hiện đại.

Lãnh đạo là người soi đường chỉ lối, chèo chống cả con thuyền

“doanh nghiệp” ra khơi Vì thế mà lãnh đạo phải là người tinh thôngnhất, cập nhập thông tin nhanh chóng và hiện đại nhất, như thế mới cónhững chiến lược mới cho doanh nghiệp Thời đại công nghệ thông tinhiện đại các doanh nghiệp cạnh tranh ngày càng khốc liệt hơn Chính vìthế mà thông tin là rất quan trọng ai nắm bắt nhanh nhẹn thông tin mộtcách chính xác thì người đó nắm trong tay phần thắng

Trong khi đó các nhà lãnh đạo hầu như còn rất hạn chế trong nhậnthức nội dung cũng như vai trò của văn hoá doanh nghiệp đối với sự pháttriển bền vững của doanh nghiệp Họ chưa nhận thức được hết giá trị củanhững danh hiệu, những thành tựu đã đạt được, đã tạo ra trong suốt quátrình phát triển của doanh nghiệp, của ngành Những hoạt động và sinhhoạt các buổi nói chuyện về các chuyên đề văn hoá chưa phong phú vàcuốn hút người lao động

Ngày nay, khi mà xu hướng hội nhập khu vực, thế giới càng ngàycàng phát triển rộng rãi, Việt Nam cũng không nằm ngoµi con số đó, thìtất yếu cạnh tranh sẽ càng mãnh liệt hơn khốc liệt hơn Doanh nghiệpnào có lợi thế cạnh tranh tốt thì doanh nghiệp đó sẽ trụ vững trên thươngtrường, doanh nghiệp nào yếu thì tất nhiên sẽ bị đánh bật ra khỏi thịtrường Do đó, lãnh đạo phải là người có một tầm nhìn tốt Để làm đượcđiều đó lãnh đạo phải thường xuyên học hỏi trau dồi được những phươngthức quản lý hiện đại của các nước phát triển, phải có lòng có quyết tâm,kiên trì bền bỉ trong việc tìm tòi các phong cách quản trị hiện đại Có

như thế mới đưa doanh nghiệp tiến xa bay cao được.

3.Tình trạng tham nhũng, lãng phí đang diễn ra ngày càng trầm trọng

Như chúng ta đã biết tham nhũng là một trong những vấn đề bức xúc

vµ nan gi¶I nhất hiện nay Một số cán bộ đã lợi dụng chức vụ của mình

để tham lợi,chiếm đoạt của công thành của riêng, đặt lợi ích cá nhân lêntrên hàng đầu để rồi làm những điều trái với đạo đức luân lý, gây ảnhhưởng không nhỏ đối với doanh nghiệp, cộng đồng vµ xã hội

Vấn đề này đang là một thực trạng rất phổ biến ở hầu hết mọi doanhnghiệp Không tham lợi lớn thì tham lợi nhỏ, không chiếm đoạt nhiều thìchiếm đoạt ít Từ những cái như giấy, bút, các loại văn phòng phẩmtrong công ty thì đều bị nhân viên lợi dụng để đem về nhà, rồi đếnchuyện gọi điện thoại một cách thoải mái Đấy là những cái có giá trịnhỏ nhặt nhất Giá trị tài sản lớn hơn chút nữa là những cái máy fax,máy

vi tính đều cũng được đem về làm của công Không chỉ có thế một sốnhân viên kế toán, trưởng phòng lợi dụng chức vụ của mình làm nhữngviệc riêng, nhưng khi thanh toán thì vẫn tính vào biên lai của công ty vàtất nhiên những khoản đó được coi là một khoản chi phí phải chi củacông ty Đó là những hành vi chiếm đoạt của công thành của riêng củanhân viên Còn đối với cấp trên, cấp cao của doanh nghiệp thì hành vi đócòn tinh vi hơn Chiếm đoạt với những giá trị tài sản lớn hơn, sau đó họbảo kế toán ghi vào phiếu chi của doanh nghiệp và coi đó cũng là mộtkhoản chi của công ty… còn rất rÊt nhiều hình thức khác nữa để chiếmđoạt của công Cả công ty ai cũng có tư tưởng tham nhũng có cơ hội làchớp lấy ngay, ban lãnh đạo không những không quán triệt mà còn tiếp

tay cho hành động đó, thö hỏi doanh nghiệp có phát triển được không.

Và chính điều này đã làm giảm lòng tin không khơi dậy được trí tuệ, sựcống hiến của người lao động đối với doanh nghiệp Thử hỏi thì làm saoxây dựng một bầu không khí một môi trường làm việc hết mình, trongsạch, văn minh cho doanh nghiệp được

4 Nhận thức của người lãnh đạo còn rất khiêm tốn

Lãnh đạo của nhiều doanh nghiệp chưa thật sự có một trình độ đầy đủ,chưa thấy hết được tầm quan trọng của mối quan hệ giữa hiệu quả sảnxuất kinh doanh và yếu tố con người với nhu cầu phát triển toàn diện, cả

về thể lực, năng lực chuyên môn lẫn tâm hồn, tình cảm Chính vì vậy, họchưa quan tâm đến đào tạo nguồn nhân lực cả về phẩm chất đạo đức, lýluận chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ năng lực công tác Điều này ảnhhưởng không nhỏ đến hình thành văn hoá và phát triển doanh nghiệp.Hàng năm có đến hàng nghìn doanh nghiệp mọc lên, nhưng một khi đã

đi vào hoạt động thì có rất nhiều yếu tố tác động vào Để có thể đứngvững và bước tiếp trên con đường thì quả thật là một điều mà doanhnghiệp nào cũng mơ ước Theo con số thống kê doanh nghiệp mới đượcthành lập thì có đến 50% số doanh nghiệp đó sẽ bị phá sản trong vòng 3năm, số 30% doanh nghiệp còn lại sẽ hoạt động với mức thu nhập chỉ đủ

để trang trải mọi chi phí Còn 20% doanh nghiệp tiếp đó hoạt động có lợinhuận Vậy thử đặt ra câu hỏi tại sao các doanh nghiệp lại hoạt độngkém như vậy Trước hết, phải kể đến trình độ nhận thức của lãnh đạo, cáitầm nhìn, phương pháp ra các quyết định, phương pháp xây dựng chiếnlược, chiến thuật của một nhà quản trị vẫn còn bị hạn chế rất nhiều Hầunhư, chủ doanh nghiệp chưa từng có trải nghiệm cuộc sống chưa có kinh

nghiêm trường đời, họ chưa có những bài học đau thương, chưa từngnếm những vị đắng thất bại trong kinh doanh nên chưa có được nhữngkinh nghiêm trong kinh doanh… Vì vậy, đến khi đi vào hoạt động kinhdoanh họ chưa có kỹ năng để lãnh đạo, xử lý những vấn đề đó Và tấtnhiên phá sản là mét hÖ qu¶ tÊt yÕu.

5 Hình thành môi trường văn hoá doanh nghiệp một cách tự phát

Một quốc gia không thể tồn tại và phát triển nếu không bảo tồn, gìngiữ được nền văn hoá truyền thống của mình Cũng như vậy một doanhnghiệp sẽ không phát triển bền vững nếu không có văn hoá đặc thù.Nhận thấy được giá trị của văn hoá doanh nghiệp một số doanh nghiệpcũng đã khá thành công trong vấn đề xây dựng văn hoá cho doanhnghiệp mình, nhưng cơ së cho việc hình thành đó còn mang tính tự phátrất nhiều Lãnh đạo chưa có một tầm nhìn chiến lược dài hạn,rộng lớn.Chưa đề ra được những triết lý,biểu tượng, biểu trưng… tất cả còn mangtính mơ hồ chưa rõ ràng Họ xây dựng nền văn hoá doanh nghiệp cho gọi

là có, chứ chưa hề nghĩ, chưa hề lên kế hoặch xây dựng một cách cụ thể,

rõ ràng

Văn hoá phải được xây dựng một cách công phu, được chuẩn bị phảithật là chu đáo Nó phải là thứ ăn sâu vào từng dòng máu của mỗi nhânviên trong doanh nghiệp Và người lãnh đạo phải là người thổi luồng khí

đó vào trong tiềm thức của mỗi nhân viên Để thành công trong việc xâydựng văn hoá doanh nghiệp, lãnh đạo phải là người hiểu rõ vấn đề đóhơn bao giờ hết, phải thấy rõ tầm quan trọng của văn hóa khi nó manglại hiệu quả cho doanh nghiệp Để từ đó xây dựng một nền văn hoá bằngchính tâm huyết, nhiệt huyết của mình chứ không phải hời hợt Nếu chỉ

xõy dựng trờn tinh thần tự phỏt thỡ đừng mong đợi nú sẽ mang lại những

nề nếp tốt cho doanh nghiệp mà biết đõu nú lại gõy ra tỏc động phụ làmcho mọi người lại suy nghĩ lệch lạc sai vấn đề

Để xõy dựng được một nền văn hoỏ mạnh, để cho mọi người nhậnthức được một nề nếp, một triết lý, và cú chung một mục đớch xõy dựngdoanh nghiệp, thỡ nhà lónh đạo phải thật sự tõm huyết với việc xõy dựngnền văn hoỏ đú, để co chiến lược, biện phỏp xõy dựng một cỏch hợp lý

II Nguyờn nhõn khỏch quan dẫn tới tỡnh trạng văn hoỏ doanh nghiệp yếu kộm

Hầu hết cỏc doanh nghiệp Việt nam hiện nay chưa xõy dựng được nềntảng văn hoỏ riờng, bản sắc riờng cho doanh nghiệp mỡnh Do vậy khảnăng cạnh tranh đó giảm đi đáng kể Hơn nữa quỏ trỡnh hội nhập bắtbuộc mỗi doanh nghiệp phải tạo một sắc thỏi riờng cho doanh nghiệpmỡnh Vậy để xõy dựng được một văn hoỏ doanh nghiệp vững mạnhtrước tiờn ta phải đi xem xột tại sao văn hoỏ doanh nghiệp hiện nay cũnyếu, chưa toàn diện

1 Văn hoỏ doanh nghiệp tỏch rời văn hoỏ cộng đồng xó hội

Một trong những bất cập đú là chất lượng của hệ thống giỏo dục Sảnphẩm của hệ thống giỏo dục là cỏc kỹ sư, cỏc cụng nhõn viờn… Phầnđụng họ rất thiếu hiểu biết về kiến thức xó hội, ý thức cộng đồng doanhnghiệp của rất nhiều trong số họ hầu hết khụng mấy quan tõm tới bảnthõn, bạn bố, gia đỡnh, thậm chớ những vấn đề lớn của quốc gia, thếgiới.Họ thờ ơ với hoặc khụng mấy quan tõm tới sự sống cũn, tồn tại haykhụng tồn tại, hiệu quả hay lóng phớ của cỏi cộng đồng mà họ gắn búsuốt 8 tiếng quý bỏu Đú là một điều hoàn toàn rất phi lý Hệ quả của nú

là nhiều «ng chñ, kỹ sư, cư nhân lại làm việc kém hơn các nhân viên cólàm việc Điều này giải thích tại sao có một số lượng lớn các kỹ sư cửnhân thất nghiệp trong xã hội ngày nay.

2 Xó hội chưa quan tõm tới việc hỗ trợ cỏc doanh nghiệp trong việc xõy dựng nền văn húa của họ

Trờn thực tế chưa cú cơ quan nào thực sự quan tõm tới việc hỗtrợ hoạt động của cỏc doanh nghiệp hoặc nếu cú sự hỗ trợ chẳng qua chỉ

cú hai năm vận hành tổ chức kinh tế bộ nhỏ của mỡnh và chỉ được mộtđại diện nhà nước duy nhất quan tõm, nhưng được phõn cụng về địa ph-

ơng nơi doanh nghiệp đang kinh doanh Bờn cạnh đú cỏc cụng ty trongnước lại cạnh tranh với nhau giành giật nhõn viờn của nhau Điều đú tạocho người lao động trong cỏc doanh nghiệp nhỏ một tõm lý cực kỳ bất

ổn Cỏc doanh nghiệp tư nhõn của Việt nam khụng coi trọng thư tiến cử,giới thiệu của doanh nghiệp cũ nơi người giử đơn vào cho mỡnh Mặc dựkhi phỏng vấn mỗi ứng cử viờn đều nghĩ ra những lý do rất thuyết phụccho việc bỏ việc cũ, họ cũng khụng coi trọng loại giấy tờ này như mộtchứng chỉ cú giỏ trị Tập quỏn này tạo cho những nhõn viờn khụng đượcngười lao động cũng như doanh nghiệp mà mỡnh làm việc Những phần

tử như thế sẽ là lực cản lớn nhất trong việc đi xin việc Vớ dụ như ở Đàiloan, nếu bạn đi xin việc và muốn được cụng nhận là cú kinh nghiệmlàm việc ( với vị trớ và mức lương tương đương với nghề nghiệp và thưtiến cử do cơ quan cũ của bạn cấp) Đặc biệt như trường hợp nếu làngười nước ngoài sẽ cú giấy tờ đú phải được cục lónh sự nhà nước mỡnh

và văn phũng văn húa kinh tế Đài Bắc tại Hà nội xỏc nhận Cú người đókhụng thể xin được xỏc nhận của cục lónh sự vỡ cỏc cụng ty đú đều làcụng ty tư nhõn Nếu hệ thống cụng quyền cỏc cụng ty đú coi trọng việcnhận xột hồ sơ cỏ nhõn của cỏc cụng ty tư nhõn thỡ người lao động ý thứcngười lao động sẽ được cải thiện rất nhiều và sẽ thuận lợi rất nhiều cho

các giám đốc coi trọng trong vấn đề này.

3 Bản thân người lãnh đạo chưa coi trọng việc xây dựng văn hoá doanh nghiệp

Giám đốc doanh nghiệp tham gia vào quá trình hoạt động kinh doanhvới một mục đích kiếm càng nhiều lợi nhuân càng tốt, và họ làm bằngnhiều cách để đạt được những mục tiêu đã đặt ra Chính điều đó làm cho

họ không còn có tư tưởng để quan tâm đến những vấn đề khác nữa Họquên đi một điều rằng để đạt được lợi nhuận cao, thì có rất nhiều yếu tốtác động vào Và một trong các yếu tố đó là một nền văn hoá vữngmạnh Nhưng các nhà lãnh đạo họ chưa có một kế hoach một chiến lược

cụ thể để xây dựng những triết lý, những nét đặc trưng riêng của doanhnghiệp Chính vì vậy chưa tạo ra được động lực tinh thần giúp cho toàn

bộ nhân viên doanh nghiệp cống hiến hết mình vì sự nghiệp chung củadoanh nghiệp Chính vì vậy, các giám đốc phải thật sự đặt việc xây dựngnền văn hoá doanh nghiệp là nhiệm vụ quan trong cần thiết trong việcphát triển của doanh nghiệp

4 Chưa tuyên truyền sâu rộng về văn hoá doanh nghiệp

Người Việt Nam đã rất đoàn kết gắn bó trong cạnh tranh các thế lựcngoại bang những truyền thống đó dường như mờ đi trong thời kỳ mởcửa Cần có sự tuyên truyền giáo dục ngay trong gia đình nhà trường các

em hoc sinh cần được giáo dục để họ hiểu rằng không thể sống tách rờicộng đồng môi trường gia đình thân thương Họ phải biết tôn trọng cộngđồng nhỏ nơi họ sẽ làm việc là các công sở hoặc không nên đem các câuchuyện bực mình nơi công sở về nhà kể cho con cái nghe khi họ chưa đủtrưởng thành, nghề nghiệp, sắp xếp công việc, khách hàng ảnh hưởng tớitâm hồn non nớt của các em để rồi các em lớn lên với thời gian như thế