Giáo Án Vật Lý 9 Tiết (27-28) potx

- Nêu được cá cách làm tăng lực từ của NC điện t/d lên một vật 2.Kỹ năng: Mắc mạch điện theo sơ đồ, sử dụng biến trở trong mạch, sử dụng các dụng cụ đo điện.. Kết luận: a Lõi sắt hoặc

Tiết: 27 SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT THÉP- NAM

CHÂM ĐIỆN

I/Mục tiêu:

1.Kiến thức:

- Mô tả TN về sự nhiễm từ của sắt, thép

- Giải thích được vì sao người ta dùng lõi sắt non để chế ra NC điện

- Nêu được cá cách làm tăng lực từ của NC điện t/d lên một vật

2.Kỹ năng: Mắc mạch điện theo sơ đồ, sử dụng biến trở trong mạch,

sử dụng các dụng cụ đo điện

3.Thái độ: Thực hiện an toàn về điện, yêu thích môn học

II/ Chuẩn bị:

Mỗi nhóm: 1 ống dây, 1 la bàn hoặc 1 kim NC 1 giá Tn, 1 biến trở, 1 nguồn điện , 1 ampe kế,1 công tắ điện, 1 lõi sắt non và 1 lõi thép, 1 ít đinh ghim bằng sắt

III/ Hoạt động dạy học:

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

Hoạt động 1:Kiểm tra bài cũ và

nêu tình huống học tập

Bài cũ: Phát biểu quy tắc nắm tay

phải? Và chữa bài tập 24.1

Mô tả cấu tạo của NC điện Nêu t/d

của NC điện và ứng dụng của NC

điện trong thực tế.?

ĐVĐ: như SGK

Hoạt động 2: Làm TN nghiên cứu

về sự nhiễm từ của sắt và thép

Y/c HS quan sát hình 25.1,đọc SGK

mục 1”thí nghiệm” tìm hiểu mục TN

, dụng cụ TN

Y/cầu hs nêu cách tiến hành TN

-y/c HS làm TN theo nhóm

-Lưu ý HS bố trí TN để cho kim NC

đứng thăng bằng rồi mới đặt cuộn

dây sao cho trục kim NC // với mặt

ống dây Sau đó mới đóng mạch

điện

-y/c HS các nhóm baó cáo kết quả

I Sự nhiễm từ của sắt và thép:

1.Thí nghiệm: (như SGK -Quan sát hình 25.1, nghiên cứu mục 1nêu được:mục đích TN, dụng cụ

TN, tiến hành TN

-Các nhóm nhận dụng cụ TN,tiến hành TN theo nhóm

-Quan sát,so sánh góc lệch của kim

NC trong các trường hợp

-Đại diện nhómbáo cáo kết quả TN -Khi đặt lõi sắt hoặc thép vào trong lòng cuộn dây, đóng khoá K, góc lệch

TN

?Lõi sắt hoặc lõi thép có tác dụng

gì?

-Tương tự GV y/c HS nêu được mục

đích TN ở hình 25.2, dụng cụ TN&

cách tiến hành TN

Y/cầu hs tiến hành TN

-Gọi đại diện các nhóm trình bày kết

quả TN qua việc trả lời câu C1

- Sự nhiễm từ của sắt non và thép có

gì khác nhau?

-Thông báo về sự nhiễm từ của sắt

và thép khi đặt vào trong từ trường

Kim NC lớn hơn so với trường hợp không có lõi sắt hoặc thép

Lõi sắt hoặc thép làm tăngt/d từ của ống dây có dòng điện

-Quan sát hình 25.2 kết hợp với nghiên cứu SGKphải nêu được mục đích TN,cách mắc mạch điện

-Tiến hành TNquan sát hiện tượng xảy ra với đinh sắt trong 2 trường hợp

- Trả lời câu C1

-Cá nhân nêu kết luận rút ra qua 2

TN

2 Kết luận:

a) Lõi sắt hoặc lõi thép làm tăng tác dụng từ của ống dây có dòng điện

-Qua TN hình 25.1 và 25.2, rút ra

kết luận gì?

-ĐVĐ: Nguyên nhân nào đã làm

tăng t/d từ của ống dây có dòng điện

chạy qua?

Hoạt động 3:Tìm hiểu về cấu tạo

và tác dụng của nam châm điện

- Nêu cấu tạo của nam châm điện?

-Sự nhiễm từ của sắt non và thép có

gì khác nhau?

-Thông báo về sự nhiễm từ của sắt

và thép khi đặt vào trong từ trường

-y/c HS làm việc với SGK để trả lời

C2

b) Khi ngắt điện lõi sắt non mất hết

từ tính còn lõi thép vẫn giữ được từ tính

II.Nam châm điện:

* Cấu tạo: Gồm 1 ống dây dẫn trong

có lõi sắt non

* Cách làm tăng lực từ của NC điện: _ Tăng cường độ dòng điện chạy qua các vòng dây

_ Tăng số vòng của ống dây

-Cá nhân đọc SHK, kết hợp q/ sát hình 25.3, tìm hiểu về cấu tạo NC

- Có những cách nào làm tăng lực từ

của NC điện?

-y/c HS trả lời câuC3

- Gọi đại diện nhóm trả lời

Hoạt động 4: Củng cố và vận

dụng:

* Gọi HS đọc ghi nhớ SGK/69

-y/c cá nhân HS hoàn thành C4, C5,

C6

GV tổ chức hs trả lời các câu hỏi

-Ngoài 2 cách đã học , còn cách nào

làm tăng lực từ của NC điện nữa

không?

điện và ý nghĩa các con số ghi trên cuộn dây của NC điện

-Nghiên cứu thông tin SGK biết và nêu được các cách làm tăng lực từ của NC điện

-Quan sát hình 25.4 và trả lời C3

- cả lớp nhận xét

- HS đọc ghi nhớ SGK/69

III Vận dụng:

C4:Vì mũi kéo làm bằng thép nên khi chạm vào thanh nam châm nó đã bị nhiễm từ và vẫn giữ được từ tính trở thành nam châm vĩnh cửu nên hút được các vụn sắt

C5: Ngắt dòng điện C6 : Lợi thế của NC điện:

_ Có thể tạo NC điện cực mạnh bằng cách tăng số vòng dây và tăng CĐDĐ đi qua ống dây

_ Chỉ cần ngắt dòng điện đi qua ống

dây là NC điện mất hết từ tính

_ Có thể thay đổi tên từ cực của NC điện bằng cách đổi chiều dòng điện qua ống dây

- Cá nhân đọc mục có thể em chưa biết SGK

* Củng cố và hướng dẫn tự học:

a Củng cố : GV hệ thống lại cho HS kiến thức vừa học

Hướng dẫn cho HS làm bài tập 25.1 SBT

b Hướng dẫn tự học :

*Bài vừa học: + Học thuộc bài theo vở ghi và ghi nhớ SGK/ 69 + Giải BT 25.2 25.4/SBT

*Bài sắp học: “ ứng dụng của NC điện”

- Câu hỏi soạn bài : NC ứng dụng để làm gì trong thực tế?

Tiết : 28 ỨNG DỤNG CỦA NAM CHÂM

I/ Mục tiêu:

1.Kiến thức: Nêu được nguyên tắc hoạt động của loa điện, t/d của NC trong le điện từ , chuông báo động Kể một số ứng dụng của NC trong đời sống và kỹ thuật

2.Kỹ năng: Phân tích, tổng hợp kiến thức Giải thích các hoạt động của

NC điện

3.Thái độ: Thấy được vai trò to lớn của vật lý học, từ đó có ý thức học tập, yêu thích môn học

II/ Chuẩn bị:

Mỗi nhóm: 1 ống dây điện, 1 giá TN, 1 nguồn, 1 biến trở, 1 công tắc, 1 ampe kế, 1 NC chữ U, 5 đoạn dây nối, 1 loa điện có thể tháo gỡ để lộ rõ cấu tạo trong

Cả lớp tranh vẽ :26.2, 26.3, 26.4 SGK

III/Hoạt động dạy học:

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

Hoạt động1:Kiểm tra bài cũ và đặt

vấn đề

Bài cũ: Mô tả TN về sự nhiễm từ của

sắt và thép và rút ra kết luận Giải

thích vì sao người ta dùng lõi sắt non

để chế tạo NC điện?

Nêu các cách làm tăng lực từ của NC

điện t/d lên 1 vật Làm BT 25.1.?

Học sinh trả lời câu hỏi

ĐVĐ: như SGK

-GV: 1 trong những ứng dụng của NC

phải kể đến đó là loa điện Vậy loa

điện cấu tạo và hoạt động dựa trên

nguyên tắc nào?

Hoạt động 2: Tìm hiểu nguyên tắc

hoạt động và cấu tạo của loa điện

?Loa điện hoạt động dựa trên ngtắc

nào?

- Yêu cầu HS đọc SGK phần a

-Y/cầu hs nêu cách tiến hành TN

GV: Hướng dẫn HS khi treo ống dây

phải lồng vào 1 cực của NCchữ U, giá

treo ống dây phải di chuyển linh hoạt

khi có t/d lực , khi di chuyển con chạy

của biến trở phải nhanh và dứt khoát

-Có hiện tưọng gì xảy ra với ống dây

trong 2 trường hợp?

-GV yêu cầu hs thảo luận rút ra kết

I Loa điện:

1 Nguyên tắc hoạt động của loa điện:

Hs nêu được ngtắc hoạt động của loa điện :

Loa điện hoạt động dựa vào tác dụng từ của nam châm len ống dây

có dòng điện chạy qua

a) Thí nghiệm:

HS hoạt động nhóm tiến hành TN

và quan sát hiện tượng

HS mô tả hiện tượng xẩy ra

Hs rút ra kết luận b)Kết luận: (học SGK/70)

luận GV thông báo đó chính là

ng/tắc h/đ của loa điện

Vậy loa điện có cấu tạo ntn?

-Y/c HS tìm hiểu cấu tạo của loa điện

trong SGK

Gv treo hình 26.2 và gọi 1hs lên bảng

chỉ các bộ phận của loa điện qua hình

vẽ 26.2

-Chúng ta biết vật dao động phát ra âm

thanh.Vậy q/t biến đổi d/đ diện thành

d/đ âm trong loa điện diễn ra ntn? Các

em cùng ng/cứu phần thông báo của

mục 2

-Gọi 1-2 HS trả lời tóm tắt quá trình

biến đổi dao động điệnthành dao động

âm

Hoạt động 3: Tìm hiểu về cấu tạo và

hoạt động của Rơ le điện từ

-y/c HS đọc SGK phần 1

-Rơle điện từ là gì?

2.Cấu tạo của loa điện:

Gồm : ống dây chữ L, nam châm mạnh E, màng loa M

HS nghiên cứu SGK về sự biến đổi dao động điện thành dao đông âm của loa điện

HS mô tả được sự biến đổi dao động điện thành dao động âm của loa điện

II Rơle điện từ:

1 Cấu tạo và hoạt động của rơle điện từ:

Hs nghiên cứu SGK và nêu được tác dụng của Rơ le điện từ

HS chỉ được các bộ phận của Rơ le

* Bộ phận chủ yếu gồm một NC điện và 1 thanh sắt non

C1: Khi đóng khoá K, có dòng điện

Hãy chỉ ra bộ phận chủ yếu của rơle

điện từ Nêu t/d của mỗi bộ phận?

-Treo hình phóng to 26.3 SGK.Y/c HS

chỉ rõ từng bbộ phận và giải thích h/đ

của rơle điện từ

-y/c cá nhân HS hoàn thành C1 để

hiểu rõ hơn nguyên tắc hoạt động của

rơle điện từ

Gọi hs trả lời câu C1

-Rơle điện từ được ứng dụng nhiều

trong thực tế và kỹ thuật, một trong

những ứng dụng cúa rơle điện từ là

chuông báo động Chúng ta cùng tìm

hiểu về h/đ của một chuông báo động

thiết kế cho gia đình dùng để chống

trộm

-y/c HS làm việc độc lập với SGK

nghiên cứu hình 26.4 và trả lời C2

chạy qua qua mạch 1, NC điện hút thanh sắt và đóng mạch điện

2 Ví dụ về ứng dụng về rơle điện từ:

Chuông báo động

HS hoạt động cá nhân trả lời C2

HS lên bảng trình bày C2:Khi đóng cửa, chuông không kêu vì mạch điện hở

_ Khi cửa bị hé mở, chuông kêu

vì cửa mở đã làm hở mạch điện1,

NC điện mất hết từ tính, miếng sắt rơi xuống và tự động đóng mạch điện 2

III Vận dụng:

C3: Trong bệnh viện, bác sĩ có thể lấy mạt sắt nhỏ li ti rakhỏi mắt của bệnh nhân bằng cách đưa NC l;ại gần vị trí có mạt sắt, NC tự động

- Chỉ định HS lên bảng mô tả

Hoạt động 4 : Củng cố và vận dụng :

Nêu nội dung cơ bản của bài học cần

nắm ?

- Y/cầu hs vận dụng hoàn thành câu

C3 & C4

- Cho HS đọc mục có thể em chưa biết

biết thêm 1 ứng dụng của NC

hút các mạt sắt ra khỏi mắt

C4: Khi dòng diện qua động cơ vượt qua smức cho phép, t/d từ của

NC điện mạnh lên, thắng lực đàn hồi của lò so và hút chặc lấy thanh sắt S làm cho mạch điện tự động ngắt

*Củng cố và hướng dẫn tự học:

a Củng cố: Hướng dẫn HS làm thêm BT 26.1 SBT

b Hướng dẫn tự học :

*Bài vừa học: + Học bài theo vở ghi và ghi nhớ sgk/ 72và làm BT 26.2- 26.4

*Chuẩn bị bài mới: “ Lực điện từ”

- Câu hỏi soạn bài: + Tác dụng từ lên dây dẫn có dòng điện như thế nào?

+ Nêu quy tắc bàn tay trái ?