CÔNG TÁC CHỈ ĐẠO DẠY HỌC TIẾNG VIỆT Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC”

Công văn số: 7720/BGDĐT-GDTH, ngày 22 tháng 8 năm 2008 của Bộ Giáo dục về việc Hướng dẫn nhiệm vụ năm học 2008-2009 đối với Giáo dục Tiểu học viết: “Tập trung chỉ đạo dạy học theo chuẩn

Đề tài: “CÔNG TÁC CHỈ ĐẠO DẠY HỌC TIẾNG VIỆT Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC”

PHẦN I : CƠ SỞ CHỌN ĐỀ TÀI

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Xuất phát từ quan điểm chỉ đạo năm học của các cấp Năm học 2008-2009 toàn ngành tiếp tục triển khai cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh lồng ghép với cuộc vận động nói không với tiêu cực trong thi

cử và bệnh thành tích trong giáo dục, cuộc vận động mỗi thầy giáo, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo Tiếp tục thực hiện chủ đề: “Nhà giáo mẫu mực, học sinh chăm ngoan, môi trường Giáo dục lành mạnh” và phong trào thi đua xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực của Bộ GD&ĐT

Công văn số: 7720/BGDĐT-GDTH, ngày 22 tháng 8 năm 2008 của Bộ Giáo dục về việc Hướng dẫn nhiệm vụ năm học 2008-2009 đối với Giáo dục Tiểu học viết: “Tập trung chỉ đạo dạy học theo chuẩn kiến thức, kĩ năng của chương trình; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lí chỉ đạo và đổi mới Phương pháp dạy học, nâng cao thực chất chất lượng giáo dục”

Muốn nâng cao chất lượng các môn học khác trước hết học sinh phải biết đọc, biết viết thông hiểu nội dung nên nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Việt là điều kiện tiên quyết để nâng cao chất lượng giáo dục

Thực tế ở địa phương việc chỉ đạo dạy học Tiếng Việt gặp một số khó khăn nhất định Bản thân tôi nhận thấy chỉ đạo dạy học Tiếng Việt ở các trường tiểu học (thuộc vùng ĐCĐC) là việc làm cấp thiết để nâng cao chất lượng môn Tiếng Việt nói riêng, chất lượng giáo dục nói chung

2 CƠ SỞ LÝ LUẬN

a) Trong lời kêu gọi chống nạn thất học tháng 10 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết:

“Nhân dân Việt Nam!

Muốn giữ vững nền độc lập, Muốn làm cho dân mạnh nước giàu, Mọi người Việt Nam phải hiểu biết quyền lợi của mình, bổn phận của mình, phải có kiến thức mới để tham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà, và trước hết phải biết đọc, biết viết chữ quốc ngữ…”

Như vậy vấn đề biết đọc, biết viết đã được Bác đặt lên hàng đầu trong những ngày đầu dành độc lập và từ đó đến nay công tác giáo dục luôn được Đảng

và nhà nước ta quan tâm

b) Môn Tiếng Việt là môn học có tầm quan trọng bậc nhất trong các môn học ở tiểu học (được xem là môn học “công cụ”) Có đọc thông, viết thạo mới

hiểu được nội dung văn bản thì mới nắm được thông tin và giải quyết được những vấn đề mà văn bản đã nêu ra; nghĩa là học tốt môn Tiếng Việt mới có thể học tốt được các môn học khác

c) Mục tiêu môn Tiếng Việt chương trình tiểu học mới (ban hành theo quyết định ngày 09/11/2001 của Bộ GD&ĐT) phát biểu: “Môn Tiếng Việt ở trường tiểu học nhằm: Hình thành và phát triển ở học sinh các kĩ năng sử dụng Tiếng Việt (đọc, nghe, nói, viết) để học tập và giao tiếp trong các môi trường hoạt động của lứa tuổi…”

d) Sự khác biệt giữa học sinh kinh và học sinh dân tộc khi học Tiếng Việt: Tất cả các trường tiểu học của Việt Nam đều dạy học trực tiếp bằng Tiếng Việt trong khi đó vốn ngôn ngữ của học sinh dân tộc so với học sinh người kinh còn hạn chế, việc tiếp thu Tiếng Việt của học sinh dân tộc với tư cách là ngôn ngữ 2 nên có một số khó khăn nhất định

3 CƠ SỞ THỰC TIỄN.

Học sinh trong nhà trường là các em thuộc xã khăn (vừa ra khỏi chương trình 135 của chính phủ); 100% học sinh đều là dân tộc Cơ-tu Đối tượng học sinh dân tộc miền núi có những đặc thù riêng:

Các em hạn chế về ngôn ngữ vốn tiếng Viểt rất ít, điều kiện mở rộng giao tiếp, thông tin hạn chế, thiếu tự tin không mạnh dạn

Môi trường học tập, phương pháp dạy học của một số giáo viên chưa thu hút, hấp dẫn, lôi cuốn học sinh

Điều kiện sống của đa số phụ huynh gặp nhiều khó khăn, chủ yếu là làm nương rẩy thu nhập thấp; cha mẹ ít quan tâm đến việc học hành của con cái, phong tục tập quán địa phương… ảnh hưởng đến việc chuyên cần của học sinh

Tất cả những điều kiện trên dẫn đến khả năng tiếp thu kiến thức Tiếng Việt nói riêng và kiến thức nói chung của học sinh, các em tiếp thu bài chậm, vất vả

Từ những suy nghĩ trên tôi đã mạnh dạn chọn đề tài này để áp dụng vào thực tế Trường tiểu học Thượng Lộ

PHẦN II : CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN

1 QUÁN TRIỆT CÁC VĂN BẢN CHỈ ĐẠO CỦA CÁC CẤP:

Thông qua các cuộc họp, sinh hoạt chuyên môn nhà trường triển khai các văn bản chỉ đạo, kế hoạch năm học của các cấp Tổ chức thảo luận trong Hội nghị CBCNVC đầu năm, bàn các biện pháp để đạt được các chỉ tiêu phấn đấu

Đặc biệt trong năm học 2008-2009 hưởng ứng phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” của Bộ Giáo dục và Đào tạo chú

trọng nội dung thứ hai trong 5 nội dung đó là: “Dạy và học có hiệu quả, phù hợp

trong học tập” Giáo viên vận dụng linh hoạt công văn số 896/BGD&ĐT-GDTH

ngày 13/02/2006 trong việc dạy học tiếng Việt cho phù hợp với đặc điểm đối tượng học sinh dân tộc thiểu số Sự chỉ đạo của Phòng Giáo dục Nam Đông các lớp học 2buổi / ngày luyện thêm 5 tiết Tiếng Việt / tuần

2 ĐỔI MỚI CÔNG TÁC CHỈ ĐẠO:

Chỉ đạo giáo viên thông qua tổ khối: các khối chủ động cụ thể hoá phân phối chương trình học tập của học sinh phù hợp với từng lớp học cụ thể, đảm bảo yêu cầu giáo dục học sinh theo yêu cầu cơ bản cần đạt

Chỉ đạo tăng cường thao giảng, dự giờ rút, kinh nghiệm tiết dạy, chú ý tập trung vào việc đổi mới Phương pháp dạy học, khuyến khích giáo viên đổi mới cách dạy giúp học sinh tiếp thu nội dung kiến thức đáp ứng yêu cầu khả năng học tập của tất cả các đối tượng học sinh (dạy học theo cá thể)

Công tác thanh tra, kiểm tra được tiến hành thường xuyên được đánh giá thực chất nhằm động viên, khuyến khích, điều chỉnh kịp thời thúc đẩy công tác dạy và học

Khuyến khích giáo viên đề xuất các ý kiến, nhằm thảo luận đi đến thống nhất

3 BỐ TRÍ SẮP XẾP GIÁO VIÊN:

Ngay từ đầu năm học, dựa trên số lớp; số giáo viên hiện có của nhà trường, Ban giám hiệu phân công giáo viên đứng lớp sau cho hợp lí, đảm bảo ngày công, phù hợp với năng lực sở trường của từng giáo viên Những giáo viên

có kiến thức vững thường được bố trí dạy lớp 4-5; giáo viên lớp 1 đòi hỏi sự tỉ

mỉ, chăm chút, hiểu học sinh Thường ở lớp 1 phân giáo viên người địa phương

sẽ có lợi thế hơn bởi vì vốn từ ngữ của học sinh lớp 1 còn nghèo, giáo viên có thể dùng tiếng mẹ đẻ để giải nghĩa một số từ khó khi không có đồ dùng trực quan và hiểu rõ phong tục tập quán cũng như hoàn cảnh từng em

4 ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CỦA GIÁO VIÊN:

Ban giám hiệu nhà trường thường xuyên gần gũi giáo viên, động viên, khuyến khích giáo viên nhiệt tình, có lòng yêu nghề sáng tạo trong giảng dạy

- Trước hết đổi mới cách soạn bài để giáo viên có thời gian tập trung vào công tác giáo dục giáo án ngắn gọn nhưng có nhiều thông tin và thể hiện rõ các phần cơ bản như: Mục tiêu; chuẩn bị, hoạt động của thầy và trò…

- Giáo viên thường xuyên cải tiến, đổi mới phương pháp giảng dạy tích cực, quan tâm cụ thể từng nhóm đối tượng học sinh Tiến hành thao giảng xây dựng một số tiết ƯDCNTT

- Trong hoạt động và giảng dạy giáo viên kịp thời khen ngợi dưới nhiều hình thức nhằm động viên học sinh trong quá trình tham gia phát biểu xây dựng bài đặc biệt chú ý đối tượng học sinh yếu

- Tổ chức sinh hoạt chuyên môn, thường xuyên trao đổi kinh nghiệm trong giảng dạy

- Trong dạy học giáo viên sử dụng đồ dùng dạy học thường xuyên và hiệu quả, gây hứng thú học tập cho các em làm cho tiết dạy nhẹ nhàng, học sinh yêu thích môn học giúp các em đi học chuyên cần để nâng cao chất lượng dạy và học

Phối hợp nhiều phương pháp dạy học trong một tiết dạy; tổ chức các hoạt động trò chơi học tập; dạy học theo hướng giao tiếp và tăng cường tiếng Việt…

5 TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỖ TRỢ:

- Dạy tiếng Việt thông qua các môn học khác

- Tăng cường công tác Bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu

- Đưa thư viện đi vào nề nếp là nơi để giáo viên và học sinh tìm kiếm tra cứu thông tin

- Thường xuyên tổ chức các hoạt động ngoại khoá như :“Đố vui để học”, Thi “Vở sạch chữ đẹp”; “Viết chữ đẹp”, chăm sóc mẹ có công, sinh hoạt theo chủ

đề, chủ điểm…nhằm tạo môi trường thuận lợi cho học sinh rèn luyện giúp các

em tự tin

- Thông qua các buổi chào cờ đầu tuần, BGH nêu câu hỏi tạo tình huống giúp học sinh giao tiếp Nêu gương những học sinh nổ lực phấn đấu trong học tập, đọc những bài văn hay của học sinh…

6 ĐỒ DÙNG VÀ TRANG THIẾT BỊ DẠY HỌC:

- Đồ dùng dạy học có một vai trò hết sức quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giờ dạy vì vậy giáo viên có ý thức sử dụng đồ dùng hiện có và làm thêm một số đồ dùng phục vụ việc dạy và học như thẻ từ, bánh quay vần…

- Ban giám hiệu thường xuyên động viên giáo viên sưu tầm tài liệu, sách báo tra cứu thông tin trên mạng Internet Nhà trường hỗ trợ kinh phí cho giáo viên làm thêm đồ dùng dạy học phục vụ công tác giảng dạy Tiết kiệm kinh phí mua bộ chuyển VT Image, tham mưu cho Ban đại diện cha mẹ học sinh mua 1 máy ảnh kĩ thuật số phục vụ cho hoạt động dạy và học

PHẦN III : KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM

1 KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:

- Bước đầu học sinh đã mạnh dạn, chủ động phát biểu xây dựng bài, trợ giúp nhau trong học tập và hoạt động

- Giáo viên vận dụng linh hoạt phương pháp dạy học chủ động trong các tiết dạy của mình

- Quan điểm về đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên đã được thay đổi, giáo viên đến gần với học sinh hơn, dạy học theo từng đối tượng học sinh,

- Nhiều giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy một cách có hiệu quả Trong năm học này 3 giáo viên tham gia bài giảng có ƯDCNTT đều đạt loại giỏi cấp huyện

- Chất lượng môn Tiếng Việt của học sinh được nâng lên cụ thể như sau:

Thời điểm đánh giá Số

HS

Giỏi Khá TBình Yếu

Khảo sát đầu năm 08-09 129 26 20,1 38 29,5 48 37,2 17 13,2 Kết quả cuối năm 08-09 129 33 25,6 44 34,1 49 40,0 3 2,3

2 BÀI HỌC KINH NGHIỆM:

- Muốn chỉ đạo tốt công tác dạy học Tiếng Việt nói riêng và công tác dạy học nói chung, người cán bộ quản lí phải có kế hoạch hoạt động cụ thể; biết phát huy tốt vai trò tổ khối trong nhà trường

- Công tác chỉ đạo phải nhất quán, thường xuyên tránh “đầu voi đuôi chuuột”

- Người cán bộ quản lí phải nắm được trình độ tay nghề của từng giáo viên trong đơn vị và chất lượng học sinh từng khối lớp để có sự chỉ đạo kịp thời

- Thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn, theo các chuyên đề; tổ chức thao giảng, dự giờ thăm lớp góp ý rút kinh nghiệm để hoàn thiện các tiết dạy

- Thường xuyên động viên mỗi một giáo viên phải không ngừng rèn luyện trau dồi kĩ năng nghiệp vụ trình độ chuyên môn, trình độ tin học , hết lòng thương yêu học sinh, tâm huyết với nghề mới hoàn thành tốt được công việc

- Tổ chức các hoạt động ngoại khoá một cách phong phú, hấp dẫn, lôi cuốn cũng là cách giúp học sinh nâng cao chất lượng môn Tiếng Việt

PHẦN IV: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

1 KẾT LUẬN:

Trên đây là những việc làm cụ thể ở trường tiểu học Thượng Lộ và bước đầu đã đem lại kết quả nhất định Qua thực tế cho thấy việc chỉ đạo dạy học môn Tiếng Việt trong trường tiểu học là một việc làm cần thiết để góp phần nâng cao chất lượng môn Tiếng Việt cho học sinh nói riêng và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện nói chung

Muốn chỉ đạo tốt công tác dạy và học môn Tiếng Việt trong trường tiểu học đòi hỏi người cán bộ quản lí phải không ngừng học tập, nghiên cứu; xem đây

là việc làm thường xuyên để nâng cao chất lượng tong nhà trường

2 KIẾN NGHỊ:

- Phòng GD&ĐT:

1/ Tổ chức Hội giảng môn Tiếng Việt theo cụm trường để giáo viên có điều kiện giao lưu học tập lẫn nhau

2/ Trang bị bên trong thư viện nhất là các loại sách như: Từ điển Tiếng Việt, sách tham khảo, truyện đọc… nhằm tăng cường Tiếng Việt cho học sinh dân tộc

3/ Sĩ số các lớp học sinh dân tộc lí tưởng khoảng 25em, trên 30 học sinh cho tách thành 2 lớp

Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi trong công tác chỉ đạo dạy học môn Tiếng Việt Tôi mong muốn đồng nghiệp và hội đồng thi đua các cấp góp ý,

bổ sung để tôi có thêm kinh nghiệm trong công tác chỉ đạo dạy môn Tiếng Việt nói riêng và trong dạy học nói chung

Nam Đông, ngày 23 tháng 5 năm 2009 Người viết TrÇn §øc TriÓn

THẨM ĐỊNH CỦA HỘI ĐỒNG SKKN CẤP TRƯỜNG

THẨM ĐỊNH CỦA HỘI ĐỒNG SKKN PHÒNG GD&ĐT