" Tăng cường kiểm tra toàn diện và kiểm tra chuyên đề " để đẩy mạnh cỏc hoạt động trong nhà trường là biện phỏp mà bản thõn tụi đó lựa chọn từ khi mới lờn nhận trọng trỏch hiệu trưởng nh
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM PHẦN THỨ NHẤT
LỜI MỞ ĐẦU
Cụng tỏc kiểm tra toàn diện và kiểm tra chuyên đề trong trường học cú một vị trớ
vụ cựng quan trọng trong quỏ trỡnh phỏt triển nhà trường Vỡ thụng qua cụng tỏc kiểm tra giỳp người hiệu trưởng nắm bắt được nhanh nhất thực trạng của cỏc nội dung cụng việc , thực trạng trỡnh độ chuyờn mụn của đội ngũ, của cơ sở vật chất ,
và tình hình hoạt động toàn diện của nhà trường , từ đú mà cú kế hoạch dài hạn , hoặc ngắn hạn để khắc phục tồn tại, điều chỉnh và phỏt triển nhà trường theo đỳng hướng phù hợp với yêu cầu thực tế trong từng năm học,trong từng giai đoạn của ngành và của xã hội
Do cụng tỏc kiểm tra toàn diện và kiểm tra chuyên đề trong nhà trờng cú tầm quan trọng như vậy nờn khi được giao trọng trỏch quản lý nhà trường,người hiệu trường cần cú cỏc biện phỏp thớch hợp nhất để tiến hành kiểm tra, Nhằm thỳc đẩy
sự phỏt triển của nhà trường
Có kiểm tra thờng xuyên thì ngời làm công tác quản lý mới nắm bắt tình hình nhà trờng đợc sâu sát ,mới tìm ra câc giải pháp cơ bản để chỉ đạo phong trào của tr-ờng ngày càng phát triển vững chắc
1 Lý do chọn đề tài
" Tăng cường kiểm tra toàn diện và kiểm tra chuyên đề " để đẩy mạnh cỏc hoạt động trong nhà trường là biện phỏp mà bản thõn tụi đó lựa chọn từ khi mới lờn nhận trọng trỏch hiệu trưởng nhà trường Vỡ theo tụi chỉ cú tăng cường cụng tỏc kiểm tra hiệu trưởng mới cú điều kiện nắm bắt được mọi vấn đề trong cỏc hoạt động của giỏo viờn, của học sinh, nắm được mặt mạnh để phỏt huy và mặt chưa mạnh để tỡm biện phỏp khắc phục và tụi đó thực hiện biện phỏp này trong nhiều năm qua tại trường Tiểu học ,tụi đó thu được những kết quả rất tốt trong quỏ trỡnh thực hiện nhiệm vụ của nhà trường
Trang 22 Mục đớch yờu cầu :
- Kiểm tra cần cú kế hoạch cho cả năm , cho từng kỳ , từng mặt cụng tỏc , kiểm tra để thỳc đõỷ sự phỏt triển của cỏc mặt cụng tỏc, thỳc đẩy sự phỏt triển của nhà trường
- Kiểm tra để đỏnh giỏ nờn chỉ nhằm vào cụng việc chứ khụng nhằm vào con người
3 Thời gian và địa điểm nghiờn cứu
- Thời gian : trong quỏ trỡnh được giao nhiệm vụ quản lý dạy và học từ năm 2006-2007 tới nay
- Địa điểm nghiờn cứu tại trường tiểu học
4 - Cơ sở lớ luận và thực tiễn để giải quyết đề tài
*- Cơ sở lớ luận :
Kiểm tra là biện phỏp của quản lý, chức năng của quản lý Kiểm tra phương thức thu nhận thụng tin Đú là một hệ thống quan sỏt và so sỏnh xem lao động sư phạm thực tế cú phự hợp với kế hoạch, tiờu chuẩn quy tắc đó dự kiến trước hay khụng Vạch
rừ kết quả tỏc động của chủ thể đến khỏch thể, vạch rừ những lệch lạc phạm phải Kiểm tra cú tầm quan trọng đối với hoạt động dạy và học cũng như tất cả cỏc mặt hoạt động của nhà trường
Qua kiểm tra giỏo viờn sẽ cú trỏch nhiệm hơn trong cụng việc được giao Qua kiểm tra sẽ đỏnh giỏ đỳng từng giỏo viờn, khen giỏo viờn cú thành tớch, tỡm hiểu những nguyờn nhõn của sự tồn tại, hướng dẫn một số biện phỏp giỳp giỏo viờn hoàn thành tốt cụng việc được giao
Kiểm tra thờng xuyên giúp cán bộ quản lý nắm rõ thế mạnh nào của nhà trờng cần phát huy,những điểm nào cần khắc phục,nhân tố nào cần khai thác ,nhân tố nào cần
điều chỉnh…
* Cơ sở thực tiễn :
Qua tỡm hiểu kết quả cỏc hoạt động của trường tiểu học trong nhiều năm qua , tụi thấy :
Trường cú một số mặt mạnh :
+Tỷ lệ giáo viên đạt trình đọ trên chuẩn cao
Trang 3+ Công đoàn vững mạnh - Luôn là chỗ dựa vững chắc để nhà trường triển khai nhiệm vụ năm học
+ Công tác Đoàn - Đội tiên tiến cấp huyện
+TËp thÓ s ph¹m ®oµn kÕt thùc hiÖn tèt qui chÕ d©n chñ trong nhµ trêng
Một số mặt chưa mạnh cần quan tâm :
+ Trình độ chuyên môn cha thËt sù đồng đều
+ Cơ sở vật chất phục vụ đổi mới phương pháp giảng dạy còn nghèo nàn
II PHẦN NỘI DUNG
Chương I TỔNG QUAN VỀ NHỮNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
A- Tăng cường KiÓm tra để từng bước nâng cao chất lượng Dạy và Học :
+ Để thực hiện tốt mục tiêu đào tạo và giáo dục tiểu học phải đảm bảo cho học sinh nắm vững kỹ năng đọc, viết, tính toán, có hiều biết cần thiết về thiên nhiên, xã hội, con người
+ Hoạt động dạy và học là nhiệm vụ trung tâm của nhà trường Trẻ em được trở thành con người nhờ có giáo dục , Trong phạm trù giáo dục thì giáo dục trí tuệ là khâu quan trọng nhất
+ Hoạt động dạy và học tô đậm chức năng xã hội của nhà trường đặc trưng cho nhiệm vụ của nhà trường và là hoạt động trung tâm, là cơ sở khoa học của các hoạt động giáo dục khác Nhiệm vụ của hoạt động dạy và học là làm cho học sinh nắm vứng tri thức khoa học một cách cơ bản, có những ký năng, ký xảo trong học tập, lao động, trong cuộc sống Phát triển trí tuệ học sinh trong quá trình nắm tri thức trước hết
là phải phát triển tư duy, độc lập sáng tạo, hình thành năng lực nhận thức và hành động của học sinh
Trang 4Nhiệm vụ của người làm cụng tỏc quản lý trường học là phải đảm bảo chất lượng nội dung giỏo dục toàn diện của việc dạy và học Quản lý việc cải tiến phương phỏp dạy học, phự hợp với đặc trưng bộ mụn và phự hợp với tõm lý của từng học
sinh Quản lý hoạt động của tập thể sư phạm và tập thể học sinh Để cú cỏc biện phỏp quản lý phự hợp với điều kiện cụ thể của từng nhà trường, đũi hỏi người cỏn bộ phải
cú hiểu biết thực trạng của chất lượng giỏo dục, chất lượng đội ngũ, thực trạng về cơ
sở vật chất, tiền lực, vật lực Từ đú mới cú thể
cú cỏc biện phỏp, kế hoạch phỏt triển nhà trường sỏt với điều kiện cụ thể của trường ,của địa phương
Chương II: NỘI DUNG KIỂM TRA
I NGHIấN CỨU THỰC TRẠNG.
1 Thực trạng
Nhiều năm qua tại trường tiểu học cụng tỏc kiểm tra vẫn được tiến hành thường xuyờn ở tất cả cỏc hoạt động, đặc biệt là ở hoật động giảng dạy Từ cỏc tổ chuyờn mụn cho tới nhà trường ,hồ sơ giỏo ỏn tổ chức cỏc đợt thăm lớp dự giờ Nhưng cú điều việc kiểm tra đụi khi chưa cú kế hoạch cụ thể , hoặc cũn nương nhẹ việc đỏnh giỏ xếp loại
2 Thực tế giảng dạy
Mặc dự vẫn cũn những tồn tại trong quỏ trỡnh thực hiện kiểm tra nhưng công tỏc thanh kiểm tra toàn diện và kiểm tra chuyên đề thường xuyờn đó tạo cho giỏo viờn cú thúi quen tốt trong việc thực hiện nghĩa vụ lao động của mỡnh Toàn bộ giỏo viờn đều
cú ý thức chấp hành tốt luật lao động Thực hiện đỳng chương trỡnh , khụng cú hiện tượng bỏ bài , bỏ tiết, vỡ vậy mọi học sinh đều được hưởng quyền lợi học tập cụng bằng , nhờ đó chất lượng học tập của học sinh cú xu hướng năm sau luụn cao hơn năm trước
Chương III : CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIấN CỨU
I CÁC BIỆN PHÁP KIấM TRA
I.1- Kiểm tra việc thực hiện chương trỡnh
Nhằm giỳp giỏo viờn :
Trang 5Thực hiện đúng , đủ Chương trình của từng môn học, ở từng khối lớp
Đảm bảo truyền thụ đủ, đúng nội dung kiến thức, kĩ năng cơ bản của từng môn học ở từng khối lớp của từng dạng bài
Có hình thức tổ chức dạy học phù hợp cho từng môn học của từng khối lớp
Giúp giáo viên nắm vững chương trình của từng môn học, của từng khối lớp mà mình phụ trách
Để giáo viên thực hiện tốt chương trình Tôi cùng Ban giám hiệu đã :
- Phổ biến đầu năm những biến đổi hoặc những vấn đề mới về chương trình
- Giúp giáo viên lập kế hoạch thực hiện chương trình thông qua tổ nhóm chuyên môn
- Có kế hoạch kiểm tra việc thực hiện chương trình ở các môn học:
+ Kế hoạch giảng dạy : 1 tháng 2 lần, trước buổi sinh hoạt chuyên môn, BGH kiểm tra việc lên kế hoạch giảng dạy của Khối trưởng có đúng với kế hoạch giảng dạy
do Bộ GD-ĐT quy định và chỉ đạo của Phòng GD-ĐT không , sau đó mới cho phổ biến ở tổ
+ Chương trình khối, chương trình cá nhân : Tiết 1 hoặc tiết 3 hàng ngày, Giám hiệu trực phải kiểm tra việc thực hiện chương trình , thời khoá biểu của giáo viên bằng hình thức : Quan sát bảng và hoạt động của Giáo viên , học sinh trên lớp
+ Dự các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn : Phân công để trong 1 tháng , sinh hoạt của 1 tổ chuyên môn có 1 giám hiệu vào dự , cùng xây dựng và giải quyết những vấn
đề còn mắc trong chuyên môn của Khối
+ Dự giờ thăm lớp : Để chọn giáo viên dạy giỏi các cấp , để kiểm tra việc triển khai chuyên đề, để Thanh tra theo định kì và bồi dưỡng nâng cao khả năng, nghệ thuật giảng dạy cho giáo viên dưới 2 hình thức : Báo trước và đột xuất
I.2 - Kiểm tra việc soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên nhằm giúp giáo
viên :
- Thống nhất cách soạn của từng môn học ở từng khối lớp theo Các dạng bài soạn giờ ôn tập, kiểm tra, thực hành ( soạn mới hay bổ sung ) Yêu cầu về giáo án của giáo viên mới ra trường, của giáo viên giỏi, của giáo viên cần cố gắng Chọn câu hỏi
Trang 6phát vấn Xác định kiến thức trọng tâm của bài cần khắc sâu Rèn kỹ năng gì ? Và đồ dùng dạy học phải chuẩn bị
Để quản lý tốt việc soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên , tôi đã chọn các hình thức kiểm tra :
- Kiểm tra đột xuất
- Kiểm tra trước giờ lên lớp
- Kiểm tra sau dự giờ
- Kiểm tra định kỳ cùng khối trưởng chuyên môn
- Kiểm tra chéo trong buổi sinh hoạt chuyên môn
- Kiểm tra việc chuẩn bị giờ lên lớp
- Đồ dùng trực quan cho giờ dạy
- Trang thiết bị cho giờ dạy
- Giờ học ngoài trời ( Địa điểm học, kế hoạch quản lý học sinh )
Mọi mặt của quá trình dạy học được phản ánh trong giờ lên lớp
Từ 1 giờ lên lớp chúng tôi phát hiện ra nhiều mối liên hệ đến vấn đề học tập của học sinh Kinh nghiệm dạy và học và tình hình quản lý các bộ phận phục vụ trong trường ( Thư viện , phòng ĐDDH )
Qua kiểm tra giờ lên lớp của giáo viên BGH nắm được khả năng tổ chức điều khiển học sinh học tập , truyền thụ kiến thức , phương pháp dạy và học phï hîp với từng đối tượng của lớp , việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học việc rèn kỹ năng và hướng dẫn học sinh phương pháp học tập từng bộ môn, cách học ở nhà, cách học ở lớp của từng giáo viên
BGH đã vận dụng nhiều hình thức dự giờ khác nhau :
+ Dự giờ các giáo viên khác nhau để kiểm tra chất lượng giảng dạy, học tập của từng giáo viên trong lớp cụ thể
+ Dự giờ các giáo viên cùng 1 bộ môn ở các lớp khác nhau để so sánh trình độ của
họ, rút ra ưu ,nhược điểm chính của mỗi người, phát hiện ra những vấn đề cần điều chỉnh trong phương pháp dạy và học môn đó
Trang 7+ Dự giờ theo chuyên đề nắm chắc trình độ của 1 giáo viên hay 1 lớp học sinh nhằm rút kinh nghiệm về 1 nội dung cần tập trung giải quyết
BGH đã thống nhất những việc cần làm khi dự giờ được tiến hành theo 1 quy trình :
Chuẩn bị - Dự giờ-phân tích trao đổi - Đánh giá- kiến nghị
+ Chuẩn bị : Lập kế hoạch dự giờ, xác định vị trí của bài học trong chương trình, mục đích của bài giảng và dự kiến hoạt động của thầy và trò Dự kiến nội dung cần quan sát và ước định những tiêu chuẩn đánh giá giờ dự
+ Dự giờ : Quan sát diễn biến thực tế của bài lên lớp, thu thập thông tin phục vụ cho mục đích dự giờ
Quá trình quan sát này thực hiện theo tiến trình các tình huống dạy và học , theo các tuyến Thày-Trò-Thiết bị dạy học và phản ánh các sự kiện chính của quá trình lên lớp cùng những nhận xét tức thơì về các sự kiện đó
+ Phân tích-trao đổi : Chế biến những thông tin có được từ giai đoạn dự giờ trên cơ sở trình độ tư duy sư phạm của từng thành viên trong BGH Phân tích giờ học không đơn giản là sắp xếp lại các nhận xét vụn vặt về giờ học mà phải khái quát hoá
sư phạm nâng những nhận xét này thành nhận định tổng quát hơn và nêu lên những lý
lẽ của những nhận định đó bằng cách xác định tất cả các mối liên hệ của những hiện tượng quan sát được với các căn cứ khoa học của tâm lý học và giáo dục học
Công tác tổ chức giờ học xem việc chuẩn bị nề nếp lớp, không khí sư phạm, phân phối thời gian
Nội dung của giờ học:
Tính khoa học, tính giáo dục, trọng tâm của bài học
Phương pháp dạy học :
Có phù hợp giữa nội dung dạy học và phương pháp dạy học, việc phát huy tính tích cực độc lập sáng tạo cho học sinh
+ Đánh giá kết quả giờ học ( mức độ đạt so với mục đích bài giảng ) và chỉ ra đặc điểm lao động của người dạy tổ chức hướng dẫn hoạt động học tập của học sinh Trình độ kiến thức khả năng giảng dạy, tinh thần trách nhiệm cũng như lao động học tập của học sinh ( kiến thức và kỹ năng, năng lực nhận thức, thái độ học tập)
Trang 8Trong mỗi năm giỏo viờn phải kiểm tra toàn diện hoặc kiểm tra theo chuyờn đề ớt nhất 1 lần Đối với giỏo viờn dạy yếu kộm hoặc giỏo viờn mới ra trường cần kiểm tra giờ lờn lớp nhiều hơn Khi kiểm tra từng người BGH phải núi rừ được mục đớch của việc dự kiểm tra và người được kiểm tra Đồng thời khi kiểm tra người cỏn bộ quản lý cần cú thỏi độ đỳng mực Sau khi kiểm tra cú nhận xột đỏnh giỏ và giỳp giỏo viờn khắc phục những tồn tại
Kết quả qua kiểm tra thường xuyờn :
+ Trường khụng cũn giỏo viờn yếu kộm
+ Ngoài việc kiểm tra giờ lờn lớp kiểm tra khảo sỏt theo định kỳ cũng rất quan trọng, đỏnh giỏ chất lượng dạy của giỏo viờn qua kết quả học tập của học sinh Khi kiểm tra khảo sỏt chất lượng nờn tổ chức cho giỏo viờn xếp học sinh theo vần ABC toàn khối,phân công giáo viên trụng chộo khối, chấm điểm tại trường,và chấm chộo Sau khi kiểm tra cú nhận xột học sinh cũn yếu về bộ mụn nào? Toỏn yếu về thực hiện phộp tớnh hay đọc viết số về giải dóy tớnh , tỡm X, giải toán có lời văn Tiếng Việt : Cũn yếu về từ ngữ, ngữ phỏp hay tập làm văn Sau đú BGH kiểm tra lại xem việc cho điểm của giỏo viờn đó chớnh xỏc chưa
Qua kiểm tra sẽ đỏnh giỏ đỳng chất lượng của từng lớp, cú nhận xột trong hội đồng sư phạm nhà trường
Do tổ chức kiểm tra chất lượng thường xuyờn và nghiờm tỳc nờn chất lượng dạy
và học ngày càng đợc nõng cao
-Nõng cao chất lượng dạy và học ngoài việc kiểm tra giờ lờn lớp, kiểm tra cỏc lực
lượng tiến hành cỏc hoạt động giỏo dục mà cũn kiểm tra hoạt động tổ nhúm chuyờn
mụn BGH cú kế hoạch kiểm tra và thống nhất phương phỏp kiểm tra
Nội dung kiểm tra gồm :
I.3 Kiểm tra Tổ trưởng chuyên môn:
- Nhận thức về vai trũ của tổ chuyờn mụn, của tổ trưởng chuyờn mụn
- Nhận định của tổ trưởng về từng tổ viờn
* Kiểm tra hồ sơ chuyờn mụn :
- Cỏc kế hoạch năm học của tổ,nhúm, cỏ nhõn
- Cỏc loại sổ biờn bản sinh hoạt
Trang 9- Các kết quả điều tra cơ bản về học sinh và giáo viên
- Các bản lưu sáng kiến kinh nghiệm
* Nề nếp sinh hoạt tæ:
- Thông qua chương trình dạy học, nộp bài soạn
- Thông báo việc thực hiện chương trình
- Khối lượng dự giờ.ChÊm, Chữa bài
* Bồi dưỡng nghiệm vụ
- Thực hiện cấc chuyên đề của nhà trường
- Chuyên đề rút kinh nghiệm của tổ ,nhóm
- Thực hiÖn kÕ ho¹ch tổ chức các hội giảng cấp tổ , cấp trường
* Chỉ đạo phong trào học tập
- Bồi dưỡng học sinh giỏi
- Phụ đạo học sinh yÕu,kém
- Theo dõi học sinh yếu kém
- Xây dựng cách học bộ môn
- Ngoại khoá thăm quan
* Chất lượng dạy học
- Trình độ kiến thức nghiệp vụ của tổ viên
- Chất lượng học tập của tổ viên
BGH thống nhất hình thức kiểm tra :
- Dự sinh hoạt tổ xem việc thống nhất nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn
- Trao đổi, phỏng vấn tổ trưởng, giáo viên
Trang 10- Xem xét hồ sơ thi đua, chú ý tính hệ thống và tính thống nhất của tài liệu
- Xem giáo án sổ điểm lớp
- Nghe báo cáo, dự các buổi rút kinh nghiệm dự giờ
- So sánh các hồ sơ
- Dự giờ, phiếu phỏng vấn, điểm số khảo sát chất lượng Thành phần kiểm tra tổ chuyên môn ngoài BGH còn thêm cán bộ cốt cán như CTCĐ, Trưởng ban TTrND Khi kiểm tra xong phải có biên bản kiểm tra
I.4 - KiÓm tra Hoạt động ngoài giờ lên lớp để Giáo dục toàn diện
+ Để tiến hành giáo dục toàn diện quá trình sư phạm diễn ra trong trường không chỉ ở trong giờ lên lớp truyền thèng mà còn ở nhiều dạng hoạt động bổ trợ khác mà được gọi chung là hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Nhân cách của trẻ chỉ có thể hình thành và phát triển trong khi trẻ hoạt động Hoạt động càng phong phú càng đa dạng, đối tượng và phương thức hoạt động càng phong phú và đa dạng thì nhân cách của trẻ càng được phát triển mét cách đầy đủ, hài hoà toàn vẹn Tính toàn vẹn của hoạt động là điều kiện để hình thành nhân cách toàn vẹn
+ Lên lớp là hình thức dạy học cơ bản, xong không phải là hình thức dạy và học duy nhất Bởi vậy nó cần được bổ trợ bởi những hình thức tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Đặc biệt là đối với các hoạt động đạo đức, lao động sản xuất, thể dục thể thao, hoạt động xã hội đoàn thể
+ Hình thức tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp giữ mét vị trí hết sức quan trọng Tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là tao điều kiện cho học sinh được tiếp xúc và hoạt động trong điều kiện môi trường sống thực tế, học sinh được thực hiện các hoạt động đa dạng phong phú trong tập thể, trong và ngoài nhà trường, nhắm gắn lý thuyết với thực tiễn , nhằm củng cố những tri thức đã được học, phát triển tư duy, phát triển nhận thức bồi dưỡng tình cảm, rèn luyện ý thức năng lực làm chủ tập thể, làm chủ thiên nhiên, rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, rèn luyện các chuẩn mực hành vi và thói quen đạo đức
Nội dung hoạt động ngoài giờ lên lớp :
Tổ chức cho học sinh vui chơi giải trí, văn hoá văn nghệ , thể thao ( giáo viên Nhạc kết hợp với Tổng phụ trách dạy múa hát tập thể, thể dục giữa giờ theo nhạc tại sân trường