LỜI MỞ ĐẦU Công tác kiểm tra nội bộ trường học có một vị trí vô cùng quan trọng trong quátrình phát triển nhà trường.Vì thông qua công tác kiểm tra giúp người phó HiệuTrưởng nắm bắt đượ
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Tăng cường kiểm tra nội bộ để dẩy mạnh chất lượng dạy và học
PHẦN THỨ NHẤT
I LỜI MỞ ĐẦU
Công tác kiểm tra nội bộ trường học có một vị trí vô cùng quan trọng trong quátrình phát triển nhà trường.Vì thông qua công tác kiểm tra giúp người phó HiệuTrưởng nắm bắt được nhanh nhất thực trạng của các nội dung công việc, thựctrạng trình độ chuyên môn của đội ngũ, của cơ sở vật chất, và tiềm lực, vật lựccủa nhà trường, từ đó mà có kế hoạch dài hạn, hoặc ngắn hạn để khắc phục tồntại, điều chỉnh và phát triển nhà trường theo đúng hướng
Do công tác kiểm tra nội bộ có tầm quan trọng như vậy nên khi được giao trọngtrách quản lý nhà trường, người Phó Hiệu Trường cần có các biện pháp thíchhợp nhất để tiến hành kiểm tra nội bộ, Nhằm thúc đẩy sự phát triển của nhàtrường
I.1 Lý do chọn đề tài:
" Tăng cường kiểm tra nội bộ " để đẩy mạnh các hoạt động trong nhà trường làbiện pháp mà bản thân tôi đã lựa chọn từ khi mới lên nhận trọng trách Phó HiệuTrưởng nhà trường Vì theo tôi chỉ có tăng cường công tác kiểm tra Phó HiệuTrưởng mới có điều kiện nắm bắt được mọi vấn đề trong các hoạt động của giáoviên và học sinh, nắm được mặt mạnh để phát huy những mặt chưa mạnh để tìmbiện pháp khắc phục và tôi đã thực hiện biện pháp này trong nhiều năm qua tạitrường miền núi chúng tôi, và tôi đã thu được những kết quả rất tốt trong quá trìnhthực hiện nhiệm vụ của nhà trường
I.2 Mục đích yêu cầu:
Trang 2- Kiểm tra cần có kế hoạch cho cả năm, cho từng kỳ, từng mặt công tác, kiểm tra
để thúc đâỷ sự phát triển các mặt công tác, thúc đẩy sự phát triển của nhà trường
- Kiểm tra để đánh giá nên chỉ nhằm vào công việc chứ không nhằm vào conngười
I.3 Thời gian và địa điểm nghiên cứu.
- Thời gian: Trong quá trình được giao nhiệm vụ quản lý dạy và học từ năm 1995tới nay
- Địa điểm nghiên cứu tại trường tiểu học tôi đang công tác
I.4 - Cơ sở lí luận và thực tiễn để giải quyết đề tài
- Cơ sở lí luận:
Kiểm tra là biện pháp của quản lý, chức năng của quản lý Kiểm tra phươngthức thu nhận thông tin Đó là một hệ thống quan sát và so sánh xem lao động sưphạm thực tế có phù hợp với kế hoạch, tiêu chuẩn quy tắc đã dự kiến trước haykhông Vạch rõ kết quả tác động của chủ thể đến khách thể, vạch rõ những lệch lạcsai phạm Kiểm tra có tầm quan trọng đối với hoạt động dạy và học cũng như tất cảcác mặt hoạt động của nhà trường Không kiểm tra nhà trường sẽ suy thoái
Qua kiểm tra giáo viên sẽ có trách nhiệm hơn trong công việc được giao Quakiểm tra sẽ đánh giá đúng từng giáo viên, tuyên dương giáo viên có thành tích, tìmhiểu những nguyên nhân của sự tồn tại, hướng dẫn một số biện pháp giúp giáoviên hoàn thành tốt công việc được giao
- Cơ sở thực tiễn:
Qua tìm hiểu kết quả các hoạt động của trường tiểu học tôi đang công táctrong nhiều năm qua, tôi thấy:
* Trường có một số mặt mạnh :
+ Trường liên tục là trường tiên tiến cấp huyện
+ Công đoàn vững mạnh - Luôn là chỗ dựa vững chắc để nhà trường triểnkhai nhiệm vụ năm học
+ Công tác Đoàn - Đội vững mạnh cấp huyện
Trang 3+ Trường có nền nếp : Chuyên môn và tổ chức các hoạt động giáo dục
* Một số mặt chưa mạnh cần quan tâm :
+ Giáo viên trẻ ít, trình độ chuyên môn không đồng đều, tỉ lệ giáo viên đạttrên chuẩn chưa cao
+ Đổi mới phương pháp giảng dạy còn hạn chế
+ Cơ sở vật chất phục vụ đổi mới phương pháp giảng dạy còn nghèo nàn
Để giải quyết các mặt chưa mạnh đó tôi chọn phương án kiểm tra
II PHẦN NỘI DUNG
Chương I TỔNG QUAN VỀ NHỮNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
A- Tăng cường Kiểm tra để từng bước nâng cao chất lượng Dạy và Học:
+ Để thực hiện tốt mục tiêu đào tạo và giáo dục tiểu học phải đảm bảo cho
học sinh nắm vững kỹ năng đọc, viết, tính toán, có hiểu biết cần thiết về thiênnhiên, xã hội, con người
+ Hoạt động dạy và học là nhiệm vụ trung tâm của nhà trường Trẻ em đượctrở thành con người nhờ có giáo dục, nếu không được học và dạy bảo con người sẽsống hoang dã, mọi hoạt động đều mang tính bản năng Trong phạm trù giáo dụcthì giáo dục trí tuệ là khâu quan trọng nhất
+ Hoạt động dạy và học tô đậm chức năng xã hội của nhà trường đặc trưngcho nhiệm vụ của nhà trường và là hoạt động trung tâm, là cơ cở khoa học của cáchoạt động giáo dục khác Nhiệm vụ của hoạt động dạy và học là làm cho học sinhnắm vững tri thức khoa học một cách cơ bản, có những kỷ năng, kỷ xảo trong họctập, lao động, trong cuộc sống Phát triển trí tuệ học sinh trong quá trình nắm trithức trước hết là phải phát triển tư duy, độc lập sáng tạo, hình thành năng lực nhậnthức và hành động của học sinh
Trang 4Nhiệm vụ của người làm công tác quản lý trường học là phải đảm bảo chất lượngnội dung giáo dục toàn diện của việc dạy và học Quản lý việc cải tiến phương phápdạy học, phù hợp với đặc trưng bộ môn và phù hợp với tâm lý của từng học sinh.Quản lý hoạt động của tập thể sư phạm và tập thể học sinh Để có các biện phápquản lý phù hợp với điều kiện cụ thể của từng trường, đòi hỏi người cán bộ phải cóhiểu biết thực trạng của chất lượng giáo dục, chất lượng đội ngũ, thực trạng về cơ
sở vật chất, tiềm lực, vật lực Từ đó mới có các biện pháp, kế hoạch phát triển nhàtrường sát với điều kiện cụ thể của trường của địa phương
II.2 Thực tế giảng dạy
Mặc dù vẫn còn những tồn tại trong quá trình thực hiện kiểm tra nhưng công táckiểm tra nội bộ thường xuyên đã tạo cho giáo viên có thói quen tốt trong việc thựchiện nghĩa vụ lao động của mình Toàn bộ giáo viên đều có ý thức chấp hành tốtluật lao động Thực hiện đúng chương trình, không có hiện tượng bỏ bài, bỏ tiết,cắt xén thời gian, vì vậy mọi học sinh đều được hưởng quyền lợi học tập côngbằng, nhờ đó chất lượng học tập của học sinh có xu hướng năm sau luôn cao hơnnăm trước
Chương III: CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Trang 5I CÁC BIỆN PHÁP KIỂM TRA
I.1- Kiểm tra việc thực hiện chương trình
Nhằm giúp giáo viên:
Thực hiện đúng, đủ Chương trình của từng môn học, ở từng khối lớp
Đảm bảo truyền thụ đủ, đúng nội dung kiến thức, kĩ năng cơ bản của từngmôn học ở từng khối lớp của từng dạng bài
Có hình thức tổ chức dạy học phù hợp cho từng môn học của từng khối lớp Giúp giáo viên nắm vững chương trình của từng môn học của từng khối lớp màmình phụ trách
Để giáo viên thực hiện tốt chương trình Tôi cùng Ban giám hiệu đã :
- Phổ biến đầu năm những đổi mới về chương trình,về phương pháp giảng dạy
- Giúp giáo viên lập kế hoạch thực hiện chương trình thông qua tổ nhómchuyên môn
- Có kế hoạch kiểm tra việc thực hiện chương trình ở các môn học:
+ Kế hoạch giảng dạy: 1 tháng 2 lần, trước buổi sinh hoạt chuyên môn, Bangiám hiệu kiểm tra việc lên kế hoạch giảng dạy của Khối trưởng có đúng với kếhoạch giảng dạy do Bộ GD&ĐT quy định và chỉ đạo của Phòng GD&ĐT không,sau đó mới cho phổ biến ở tổ
+ Chương trình khối, chương trình cá nhân: Tiết 1 hoặc tiết 3 hàng ngày, BanGiám hiệu trực phải kiểm tra việc thực hiện chương trình, thời khoá biểu của giáoviên bằng hình thức: Quan sát bảng và hoạt động của Giáo viên, học sinh trên lớp + Dự các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn: Phân công để trong 1 tháng, sinh hoạtcủa mỗi tổ chuyên môn có một cán bộ quản lý vào dự, cùng xây dựng và giải quyếtnhững vấn đề còn vướng mắc trong chuyên môn của Khối
+ Dự giờ thăm lớp: Để chọn giáo viên dạy giỏi các cấp, để kiểm tra việc triểnkhai chuyên đề, để kiểm tra theo định kì và bồi dưỡng nâng cao khả năng, nghệthuật giảng dạy cho giáo viên dưới 2 hình thức: Báo trước và đột xuất
Trang 6I.2 - Kiểm tra việc soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên nhằm giúp
Để quản lý tốt việc soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên, tôi đã chọncác hình thức kiểm tra:
- Kiểm tra đột xuất
- Kiểm tra trước giờ lên lớp
- Kiểm tra sau dự giờ
- Kiểm tra định kỳ cùng khối trưởng chuyên môn
- Kiểm tra chéo trong buổi sinh hoạt chuyên môn
- Kiểm tra việc chuẩn bị giờ lên lớp
- Đồ dùng trực quan cho giờ dạy
- Trang thiết bị cho giờ dạy
- Giờ học ngoài trời ( Địa điểm học, kế hoạch quản lý học sinh )
Mọi mặt của quá trình dạy học được phản ánh trong giờ lên lớp
Từ 1 giờ lên lớp chúng tôi phát hiện ra nhiều mối liên hệ đến vấn đề học tậpcủa học sinh Kinh nghiệm dạy học và tình hình quản lý các bộ phận phục vụ trongtrường ( Thư viện , thiết bị )
Qua kiểm tra giờ lên lớp của giáo viên Ban Giám Hiệu nắm được khả năng tổchức điều khiển học sinh học tập, truyền thụ kiến thức, phương pháp dạy và học phù hợp với từng đối tượng của lớp, việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học.việc rèn kỹ năng và hướng dẫn học sinh phương pháp học tập từng bộ môn, cáchhọc ở nhà, cách học ở lớp của từng giáo viên
Trang 7Ban Giám Hiệu đã vận dụng nhiều hình thức dự giờ khác nhau:
+ Dự giờ các giáo viên khác nhau để kiểm tra chất lượng giảng dạy, học tập củatừng giáo viên trong lớp cụ thể
+ Dự giờ các giáo viên cùng 1 bộ môn ở các lớp khác nhau để so sánh trình độcủa họ, rút ra ưu nhược điểm chính của mỗi người, phát hiện ra những vấn đề cầnđiều chỉnh trong phương pháp dạy và học môn đó
+ Dự giờ theo chuyên đề để nắm chắc trình độ của 1 giáo viên hay 1 lớp họcsinh nhằm rút kinh nghiệm về 1 nội dung cần tập trung giải quyết làm khi dự giờđược tiến hành
Ban Giám Hiệu đã thống nhất những việc cần theo 1 quy trình : Chuẩn bị - Dựgiờ-phân tích trao đổi - Đánh giá- kiến nghị
+ Chuẩn bị : Lập kế hoạch dự giờ, xác định vị trí của bài học trong chương trình, mục đích của bài giảng và dự kiến hoạt độngcủa thầy và trò Dự kiến nội dung cần quan sát và ước định những tiêu chuẩn đánh giá giờ dự
+ Dự giờ : Quan sát diễn biến thực tế của bài lên lớp, thu thập thông tin phục vụcho mục đích dự giờ
Quá trình quan sát này thực hiện theo tiến trình các tình huống dạy và học,theo các tuyến Thầy-Trò-Thiết bị dạy học và phản ánh các sự kiện chính của quátrình lên lớp cùng những nhận xét tức thời về các sự kiện đó
+ Phân tích-trao đổi : Chế biến những thông tin có được từ giai đoạn dự giờtrên cơ sở trình độ tư duy sư phạm của từng thành viên trong Ban Giám Hiệu Phântích giờ học không đơn giản là sắp xếp lại các nhận xét vụn vặt về giờ học mà phảikhái quát hoá sư phạm nâng những nhận xét này thành nhận định tổng quát hơn vànêu lên những lý lẽ của những nhận định đó bằng cách xác định tất cả các mối liên
hệ của những hiện tượng quan sát được với các căn cứ khoa học của tâm lý học vàgiáo dục học
Công tác tổ chức giờ học xem việc chuẩn bị nề nếp lớp, không khí sư phạm,phân phối thời gian
Nội dung của giờ học:
Trang 8Tính khoa học, tính giáo dục, trọng tâm của bài học
Trong mỗi năm giáo viên phải kiểm tra toàn diện hoặc kiểm tra theo chuyên đề
ít nhất 1 lần Đối với giáo viên dạy yếu, giáo viên mới ra trường cần kiểm tra giờlên lớp nhiều hơn Khi kiểm tra Ban Giám Hiệu phải nói rõ được mục đích củaviệc dự kiểm tra và người được kiểm tra Đồng thời khi kiểm tra người cán bộ quản
lý cần có thái độ đúng mực Sau khi kiểm tra có nhận xét đánh giá và giúp giáoviên khắc phục những tồn tại
Kết quả qua kiểm tra thường xuyên :
+ Trường không còn giáo viên yếu
+ Ngoài việc kiểm tra giờ lên lớp kiểm tra khảo sát theo định kỳ cũng rất quantrọng, đánh giá chất lượng dạy của giáo viên qua kết quả học tập của học sinh Khikiểm tra khảo sát chất lượng nên tổ chức cho giáo viên trông chéo lớp, chấm điểmtại trường và chấm chéo Sau khi kiểm tra có nhận xét học sinh còn yếu về bộ mônnào? Toán yếu về thực hiện phép tính hay đọc viết số về giải dãy tính , tìm X, toán
đố Toán giải có lời văn Tiếng Việt: Còn yếu về từ ngữ, ngữ pháp hay tập làm văn.Sau đó Ban Giám Hiệu kiểm tra lại xem việc cho điểm của giáo viên đã chính xácchưa
Qua kiểm tra sẽ đánh giá đúng chất lượng của từng lớp, có nhận xét trong hộiđồng sư phạm nhà trường
Trang 9Do tổ chức kiểm tra chất lượng thường xuyên và nghiêm túc nên chất lượngdạy và học ngày 1 nâng cao, kết quả điểm kiểm tra theo đề bài của bộ 100% các lớpđạt điểm trên trung bình và 1 số lớp đạt tỷ lệ khá giỏi cao
Nâng cao chất lượng dạy và học ngoài việc kiểm tra giờ lên lớp, kiểm tra các
lực lượng tiến hành các hoạt động giáo dục mà còn kiểm tra hoạt động tổ nhóm chuyên môn Ban Giam Hiệu có kế hoạch kiểm tra và thống nhất phương pháp
kiểm tra
Nội dung kiểm tra gồm:
I.3 Kiểm tra tổ trưởng:
- Nhận thức về vai trò của tổ chuyên môn, của tổ trưởng chuyên môn
- Nhận định của tổ trưởng về từng tổ viên
* Kiểm tra hồ sơ chuyên môn:
- Các kế hoạch năm học của tổ nhóm cá nhân
- Các loại sổ biên bản sinh hoạt
- Các kết quả điều tra cơ bản về học sinh và giáo viên
- Các bản lưu sáng kiến kinh nghiệm, các văn bản chỉ đạo cấp trên
* Nề nếp sinh hoạt tổ
- Thông qua chương trình dạy học, nộp bài soạn
- Thông báo việc thực hiện chương trình
- Khối lượng dự giờ Chữa bài
* Bồi dưỡng nghiệp vụ
- Thực hiện các chuyên đề của nhà trường
- Chuyên đề rút kinh nghiệm của tổ nhóm
- Thực hành tổ chức hội giảng cấp tổ, cấp trường
* Chỉ đạo phong trào học tập
- Bồi dưỡng học sinh giỏi
Trang 10- Phụ đạo học sinh yếu
- Theo dõi học sinh yếu
- Xây dựng cách học bộ môn
- Ngoại khoá tham quan
* Chất lượng dạy học
- Trình độ kiến thức nghiệp vụ của tổ viên
- Chất lượng học tập của tổ viên
BGH thống nhất hình thức kiểm tra :
- Dự sinh hoạt tổ xem việc thống nhất nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn
- Trao đổi, phỏng vấn tổ trưởng, giáo viên
- Xem xét hồ sơ thi đua, chú ý tính hệ thống và tính thống nhất của tài liệu
- Xem giáo án sổ điểm lớp
- Nghe báo cáo, dự các buổi rút kinh nghiệm dự giờ
- So sánh các hồ sơ
- Dự giờ, phiếu phỏng vấn, điểm số khảo sát chất lượng Thành phần kiểm tra tổchuyên môn ngoài BGH còn thêm cán bộ cốt cán như Chủ tịch công đoàn, Trưởngban Thanh tra nhân dân Khi kiểm tra xong phải có biên bản kiểm tra
I.4 - Kiểm tra Hoạt động ngoài giờ lên lớp để Giáo dục toàn diện
+ Để tiến hành giáo dục toàn diện quá trình sư phạm diễn ra trong trườngkhông chỉ ở trong giờ lên lớp truyền thống mà còn ở nhiều dạng hoạt động bổ trợkhác mà được gọi chung là hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Nhân cách của trẻchỉ có thể hình thành và phát triển trong khi trẻ hoạt động Hoạt động càng phongphú càng đa dạng, đối tượng và phương thức hoạt động càng phong phú và đa dạngthì nhân cách của trẻ càng được phát triển một cách đầy đủ, hài hoà toàn vẹn Tínhtoàn vẹn của hoạt động là điều kiện để hình thành nhân cách toàn diện
+ Lên lớp là hình thức dạy học cơ bản, song không phải là hình thức dạy vàhọc duy nhất Bởi vậy nó cần được bổ trợ bởi những hình thức tổ chức hoạt động
Trang 11giáo dục ngoài giờ lên lớp Đặc biệt là đối với các hoạt động đạo đức, lao động , thểdục thể thao, hoạt động xã hội đoàn thể
+ Hình thức tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp giữ một vị trí hết sứcquan trọng Tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là tao điều kiện cho họcsinh được tiếp xúc và hoạt động trong điều kiện môi trường sống thực tế, học sinhđược thực hiện các hoạt động đa dạng phong phú trong tập thể, trong và ngoài nhàtrường, nhằm gắn lý thuyết với thực tiễn, nhằm củng cố những tri thức đã đượchọc, phát triển tư duy, phát triển nhận thức bồi dưỡng tình cảm, rèn luyện ý thứcnăng lực làm chủ tập thể, làm chủ thiên nhiên, rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, rènluyện các chuẩn mực hành vi và thói quen đạo đức
Nội dung hoạt động ngoài giờ lên lớp :
Tổ chức cho học sinh vui chơi giải trí, văn hoá văn nghệ, thể thao ( giáo viênNhạc kết hợp với Tổng phụ trách đội, giáo viên dạy múa hát tập thể, thể dục giữagiờ theo nhạc tại sân trường
Tổ chức hoạt động xã hội đoàn thể theo chủ điểm tổ chức của học sinh hoặctheo chương trình phối hợp cuả nhà trường với cộng đồng ( tổ chức sinh hoạt đội
Kết quả công tác giáo dục ngoài giờ lên lớp qua kiểm tra công tác Đội, côngtác Chữ thập đỏ, Thể dục- Thể thao, luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được cấptrên khen thưởng
I.5 - Kiểm tra và xây dựng cơ sở vật chất - kĩ thuật hỗ trợ cho giáo dục
toàn diện.