Siêu âm là phương tiện chẩn đoán đầu tay, rất hiệu quả trong chẩn đoán sỏi, viêm nhiễm và dãn đường mật... Ống gan : Đường dẫn mật trong gan đi cùng với tĩnh mạch và động mạch gan ở
Trang 3 - đóng vai trò quan trọng trong tiêu hóa
- Túi mật : đóng vai trò như 1 túi dự trữ mật từ ống gan
Trang 4 Siêu âm là phương tiện chẩn đoán đầu tay, rất hiệu quả trong chẩn đoán sỏi, viêm nhiễm và dãn đường mật
Trang 7Ống gan :
Đường dẫn mật trong gan đi cùng với tĩnh mạch và động mạch gan ở khoảng cửa và nối với nhau để tạo thành ống gan phải và trái
Ống gan phải và trái hợp thành ống gan
chung ( common hepatic duct)
Trang 10Ống mật chủ
Chạy phía trước qua đầu tụy và đổ vào tá tràng cùng với ống tụy qua bóng Vater
Cơ vòng Oddi: cơ vòng bọc quanh ống
mật chủ để điều tiết lượng mật vào tá
tràng
Trang 11 Chiều dài rất thay đổi
Đường kính : thông thường <= 6mm
Trang 13Ống túi mật
Nối túi mật với ống gan chung và tạo thành ống mật chủ
Trang 15 - chiều dài thường thay đổi theo lượng dịch mật trong túi
Độ dày vách : bình thường <=3mm
Vách dày hơn khi túi mật xẹp và mỏng hơn khi đầy
Trang 16Mạch máu
Trang 20II Xét nghiệm sinh hóa
1/ Chức năng bài tiết
2/ Chức năng tổng hợp
3/ Tình trạng hoại tử tế bào gan
Trang 211/ Chức năng bài tiết
Trang 232) Chức năng tổng hợp
1/ Albumine huyết thanh: BT35-55g/L
2/ Globuline huyết thanh: BT 20-30g/L
3/ Yếu tố đông máu: TQ: 12+-1
Trang 243/ Hoại tử tế bào gan
1/Transaminase:
BT: SGOT(AST): <40, SGPT( ALT)<40U/LTăng trong hầu hết bệnh lý về gan
2/ LDH : BT:5-30U/L, không đặc hiệu
3/ Ferritin huyết thanh:
Nam: 100-300mcg/L
Trang 261/ Siêu âm
Là cận lâm sàng đầu tay trong chẩn đoán
Rất có ích trong chẩn đoán các bệnh gan mật: vị trí, kích thước, số lượng sỏi, dãn các đường mật, bất thường bẩm sinh của đường mật, bề dày vách túi mật…
Trang 27Vách túi mật thường <=3mm
Vách túi mật thường không thấy trên siêu âm do các nguyên nhân:
-Túi mật xẹp( sau bữa ăn)
-Túi mật có nhiều sỏi
-Tuổi già
Trang 28Ống mật chủ
Trang 30Túi mật có vách ngăn
Trang 31Hartmann’s pouch: nếp gấp ở thân và
cổ túi mật
Trang 322/ Xquang
- Chụp Xquang bụng không sửa soạn
- Chụp Xquang đường mật sau tiêm hay uống thuốc cản quang
- Chụp đường mật qua da(PTC)
- Chụp mật tụy ngược dòng
- Chụp Xquang đường mật trong mổ
Trang 331) Chụp Xquang bụng không sửa soạn
Hiếm thấy sỏi trong ống mật chủ hay
Trang 342) Chụp đường mật sau tiêm hay
uống thuốc cản quang
Không cho hình ảnh rõ nên không còn
được dùng để chẩn đoán sỏi mật
Trang 363/ Chụp đường mật qua da (PTC)
Trang 37 Xác định rõ vị trí của sỏi
Có thể kết hợp điều trị( đặt ống thông dẫn lưu mật qua da…)
Biến chứng: chảy máu và chảy mật vào ổ bụng ( ít gặp)
Trang 384) Chụp mật tụy ngược dòng qua
nội soi ( ERCP)
Trang 39 Chẩn đoán tốt sỏi đường mật
Có thể kết hợp cắt cơ vòng lấy sỏi
Biến chứng: chảy máu , viêm tụy cấp
Đòi hỏi thiết bị hiện đại và nhà nội soi giỏi
Trang 405) Chụp Xquang đường mật trong mổ
Tìm sỏi trong gan
Có 2 kỹ thuật:
- Trước khi thám sát ống mật chủ: để tìm vị trí, số lượng sỏi , thương tổn đường mật
- Sau khi thám sát ống mật chủ: kiểm tra
sót sỏi
Trang 422/ CT Scan
Trang 44 Được chỉ định khi siêu âm gặp khó khăn
Trang 453)MRCP
Trang 47Các dạng nang ống mật chủ
Type I
Type II
Type III
Trang 48Type IV Type V
Trang 49 Bệnh học Ngoại khoa Tiêu hóa- BM 2007
Ngoại- Textbook of Diagnostic Ultrasonography
6th edition; Hagen-Ansert
media
emedicine.medscape.com/article/366004-
http://www.e-radiography.net/technique/ercp/ercp.htm
Tài liệu tham khảo:
Trang 50 www.e-radiography.net/ /c/cholelithiasis.htm