Phát triển giao tiếp ở trẻ dưới 3 tuổi Ngoài vấn đề về dinh dưỡng, cân nặng, chiều cao, sự phát triển ngôn ngữ của trẻ em cũng được nhiều phụ huynh quan tâm Tuổi nào thì trẻ bắt đầu tập
Trang 1Phát triển giao tiếp ở trẻ dưới 3 tuổi
Ngoài vấn đề về dinh dưỡng, cân nặng, chiều cao, sự phát triển ngôn ngữ của trẻ em cũng được nhiều phụ huynh quan tâm
Tuổi nào thì trẻ bắt đầu tập nói? Trẻ 15 tháng tuổi thì phải nói được
những từ nào? Cha mẹ có thể tham gia như thế nào để giúp bé phát triển giao tiếp? Đây là những câu hỏi thường xuyên xuất hiện trong đầu
những ông bố bà mẹ có con nhỏ
Trẻ dưới 1 tuổi
Ngay từ giây phút được sinh ra, bé đã bắt đầu giao tiếp qua tiếng khóc,
và vài tháng tiếp sau đó, bé cũng lấy tiếng khóc để “nói chuyện” với mẹ:
tã ướt – khóc, đói bụng – khóc, buồn ngủ - khóc… Bé sẽ nhận thông tin qua cách lắng nghe âm thanh (to, nhỏ, nhanh, chậm) từ những người xung quanh Hãy vuốt ve bé thường xuyên, nói chuyện với bé thật dịu dàng, ngay cả khi bé không hiểu mẹ đang nói gì, nhưng giọng nói dịu dàng của mẹ sẽ giúp bé cảm thấy an toàn
Trang 2Đồng thời với việc tiếp nhận âm thanh, từ 4, 5 tháng trở đi, bé cũng sẽ bắt đầu bập bẹ, phát ra những “ngôn ngữ” riêng như “uu”, “aa”, “bah” Hãy khuyến khích bé bằng cách nói chuyện với bé nhiều hơn, khi bé phát ra một âm thanh nào đó, hãy lập lại âm thanh đó, hoặc nói một từ đơn giản có chứa âm đó, ví dụ như “ma ma” cho “aa”, “bu bu” cho “uu”
Sau 6, 7 tháng, bé sẽ phản ứng nhiều hơn với những âm thanh nghe
được, và sẽ cố học theo bố mẹ Bé có thể bập bẹ những từ đơn giản như
“ba, bà, ma, da…” Từ 9-12 tháng, bé bắt đầu hiểu những từ đơn giản Hãy giới thiệu với bé những từ quen thuộc như “bố, mẹ, chó, mèo, meo meo, gau gau ”
Trẻ từ 1 - 2 tuổi
Hầu hết các bé sẽ nói từ đầu tiên khi bắt đầu giai đoạn này, tuy có những
bé có thể nói sớm hơn hoặc có bé đến tận gần 2 tuổi mới chịu nói Sự phát triển ngôn ngữ của bé bắt đầu bộc lộ Bé dường như có thể hiểu được mọi thứ mà bạn nói Bước phát triển bất ngờ này sẽ khiến bạn phải thay đổi cách nói chuyện với con và cả cách trò chuyện với người khác
Trang 3khi có con bên cạnh, tránh dùng những từ không hay hoặc có cách xử sự không thích hợp vì trẻ ở giai đoạn này rất giỏi bắt chước
Từ 15-18 tháng, vốn từ vựng của bé vào khoảng 15-20 từ Bé biết dùng tay chỉ đồ vật và nhìn bố mẹ để diễn tả nhu cầu của mình Hãy chơi với
bé những trò chơi ngôn ngữ như mẹ hỏi bé “Tai con đâu rồi?”, “Mẹ đâu rồi?”, “Cái ti-vi đâu hở con?”… để bé vừa trả lời bằng tay, vừa trả lời bằng miệng Giai đoạn này, từ vựng của bé phát triển nhanh nhưng phát
âm thì còn “lệch chuẩn” như “bà ngại, ông ngại, hóc nhè…” 18 tháng trở lên, bé có thể nói “không!” một cách dứt khoát với những mệnh lệnh của người lớn, và cũng sẽ có lúc bạn không thể hiểu được những gì bé muốn diễn tả dù bé có thêm sự trợ giúp của… chân tay Dù thế nào đi nữa, hãy thật kiên nhẫn và phản ứng thật nhiệt tình với những nỗ lực giao tiếp của bé, nếu bé phát âm sai, hãy giúp bé chỉnh sửa theo kiểu “À, bạn mèo hay khóc nhè đúng không nào?”… Khi nói chuyện với trẻ, hãy
cố gắng nói chậm, rõ ràng và dùng những câu ngắn gọn
Trẻ từ 2 - 3 tuổi
Trang 4Đây là giai đoạn phát triển ngôn ngữ vượt bậc ở trẻ Trẻ có thể lặp lại những gì nghe được và liên kết nhiều từ để tạo thành câu Trẻ hiểu nhiều hơn và nói rõ ràng hơn, có thể sử dụng ngôn ngữ để trả lời những câu hỏi đơn giản
2 tuổi rưỡi, vốn từ vựng của bé là khoảng 200 từ, và đến 3 tuổi, sẽ là
300 Ba mẹ nên cho bé tham gia vào nhiều trò chơi tương tác hoặc các cuộc đối thoại Đọc sách, hát, chơi trò chơi, hoặc chỉ đơn giản nói
chuyện với bé cũng làm tăng vốn từ vựng của bé Ví dụ, nói với bé về những việc bé đã làm trong ngày, hoặc kế hoạch ngày mai của bé, “Mai
là Chủ nhật nè, con thích làm gì?” hoặc đọc cho bé nghe nhiều lần
những câu chuyện bé yêu thích và để bé tham gia vào việc kể chuyện với những từ mà bé biết hoặc nhớ được