Các loại hình kiểm toán và sự lựa chọn cho các doanh nghiệp
Trang 1Dién dan ké toan
Che boas hinh liim todn
va Su lua chon cho cac doanh nghiep
IEI Nguyễn Thu Hang*
K iểm toán hình thành từ vài thế
kỷ trước trên thế giới Vai trò
của kiểm toán ngày càng được
đề cao khi có sự tách bạch
giữa quyển sở hữu doanh
nghiệp và quyền điều hành
doanh nghiệp So với buổi sơ
khai, khi yêu cầu của người sử
dụng dịch vụ kiểm toán chỉ dừng lại ở tính
tuân thủ các quy định về thu- chi, kiểm toán
độc lập hiện nay còn nhằm đáp ứng nhu cầu
của khách hàng về hiệu quả sử dụng đồng
tiền mà họ bỏ ra, dẫn đến sự ra đời của một
loại hình mới bên cạnh kiểm toán tuân thủ
và kiểm toán BCTC là kiểm toán hoạt động
hay kiểm toán hiệu quả đồng tiền Ba loại
hình kiểm toán này trùng hợp với ba khía
cạnh mục tiêu của mô hình kiểm soát nội bộ
của COSO (nh hiệu quả, hiệu năng của
hoạt động; tính tin cậy của BCTC và tính
tuân thủ luật pháp và các quy định) Tuy
nhiên, đã có nhiều cuộc tranh luận về tính
ưu tiên của ba khía cạnh này Do đó, bài viết
này xin phân tích về ba loại hình kiểm toán
nêu trên và xin đưa ra khuyến nghị về cách
phân bổ nguồn lực của một doanh nghiệp
(DN) vào ba loại hình này sao cho đạt kết
quả tốt nhất
Các loại hình kiểm toán
Xuất phát từ nhu cầu xác minh, kiểm toán
tuân thủ là loại kiểm toán đầu tiên được hình
thành, bao gồm kiểm toán tuân thủ theo quy
định, quy trình và kiểm toán BCTC
Có ba loại hình hoạt động kiểm toán tại các doanh nghiệp, đó là kiếm toán tuân thủ, kiếm toán BCTC và kiểm toán hoạt động Đã có nhiều cuộc tranh luận uề tính wu tiên của ba khía cạnh này, đầu
tư nguồn lực uào khâu nào và mức độ ra sao để dat
kết quả tốt nhất
Kiểm toán tuân thủ theo quy định, quy
trình
Đây là hình thức kiểm toán tập trung vào việc tuân thủ các thủ tục và quy trình kiểm
soát nội bộ đã được đề ra trong DN Việc
đầu tiên của kiểm toán tuân thủ là kiểm tra
xem các quy định của pháp luật và của các
cơ quan chủ quản có được tuân thủ hay
không Nếu DN có những quy định nội bộ
thì phải đảm bảo xem các quy định này có
đi ngược với quy định của Chính phủ và các
cơ quan bộ, ngành chủ quản hay không
Tiếp đó là kiểm tra sự chấp hành của toàn thể cán bộ đối với các quy định, quy trình
nội bộ này
Báo cáo kiểm toán tuân thủ thường dai vi
nêu rõ chi tiết các phát hiện trong quá trình
kiểm toán Chi phí thực hiện kiểm toán tuân
thủ so với các loại hình khác là thấp nhất do phương pháp kiểm toán đơn giản (chủ yếu dựa theo quy trình, quy định định sẵn) và sự đòi hỏi về trình độ và xét đoán của người kiểm toán không cao so với các loại hình kiểm toán khác Tuy nhiên, cũng cần chú ý
là kiểm toán tuân thủ có mật độ khá dày,
* Trường Đào tạo và Phát triển nguồn nhân lực Vietinbank
m3 Taf chi Ké loin Ruan 20/0