BÀI HỌC NGÀN VÀNG CHƯƠNG XXXI QUAN LÃNH BINH BỊ CÁCH CHỨC Sáng hôm ấy, quan Ðề Ðốc mang áo mão đại trào, cùng bọn tùy tùng và Lệ Thanh áp giải bọn gian phi và quan quân đi đến tư dinh
Trang 1BÀI HỌC NGÀN VÀNG
CHƯƠNG XXXI
QUAN LÃNH BINH BỊ CÁCH CHỨC
Sáng hôm ấy, quan Ðề Ðốc mang áo mão đại trào, cùng bọn tùy tùng
và Lệ Thanh áp giải bọn gian phi và quan quân đi đến tư dinh của quan lãnh
binh Trần Sơn Quan Ðề Ðốc đường bệ oai nghi đã dẫn đầu, tiếp theo sau là
ông Chánh quản, Lệ Thanh (phục sức theo kiểu tiểu thư) và hai viên tùy
tùng Rồi đến bọn gian phi và bọn lính, tay trói giật ra đàng sau và nối liền
với nhau thành hai hàng dài Cuối cùng là hai viên tùy tùng gươm tuốt sáng
ngời đi tập hậu để đề phòng bọn tù nhân trốn thoát
Dân chúng ở hai bên đường ùa chạy ra xem và vô cùng ngạc nhiên vì
sự xuất hiện, đột ngột, không kèn trống của quan Ðề Ðốc, sứ giả triều đình ở
một thị trấn nhỏ bé, heo hút này Họ ngạc nhiên nhất là thấy đám tù nhân
đông đảo bị dẫn đi, trong ấy một số là những bộ mặt quen biết tại địa
phương, thường ngày đã đến tác oai tác quái ở nhà họ, bắt bớ đánh đập, hiếp
Trang 2đáp họ Tánh tò mò bị khích động đến cực điểm, họ rủ nhau đi theo đoàn
người xem coi việc gì sẽ xảy ra sau đó Một đồn mười, mười đồn trăm, có
thể nói gần hết dân chúng ở thị trấn này đều đổ xô đi theo quan Ðề Ðốc như
một đám biểu tình
Quan Ðề Ðốc tiến vào tư dinh quan lãnh binh, ở ngay giữa đồn binh
ngoài thị trấn
Quan lãnh binh Trần Sơn đang ngồi rung đùi uống trà bên sập gụ,
nhìn ra thấy quan Ðề Ðốc cùng đoàn người đông đảo tiến vào, thì kinh ngạc
chẳng khác gì đất bằng sóng dậy Quan càng ngạc nhiên hơn nữa khi nhận
thấy đoàn tù nhân bị dẫn theo, trong đó có vài tên thân tín của mình Quan
hoàn toàn không hiểu một tí nào cả, tưởng như mình đang chiêm bao
Quan Ðề Ðốc tiến vào đến sân, truyền bọn tù nhân đứng lại, còn mình
và đoàn tùy tùng thì tiến thẳng vào nhà Quan lãnh binh lật đật vái chào quan
Ðề Ðốc, lắp bắp nói mấy lời xin lỗi là mình không biết trước nên đã thất lễ
không kịp đi nghinh đón Dân chúng lợi dụng sự bối rối của quan lãnh binh
và bọn lính canh cửa, nên đã ùa vào đứng chật ních cả sân đồn
Sau khi chào hỏi xong, quan Ðề Ðốc hỏi quan lãnh binh:
- Quan lãnh có biết những tên gian phi đạo tặc này ở đâu không?
Trang 3- Bẩm quan lớn, con thật hoàn toàn không rõ!
Quan Ðề Ðốc mỉa mai:
- Quan lãnh ra trấn giữ vùng này đã ba bốn năm trời mà không biết
được bọn này cũng lạ thật: Vậy quan có hiểu vì sao chúng bị bắt không?
- Bẩm, hoàn toàn không biết
- Cái gì quan cũng không biết, hèn gì vùng này mỗi ngày mỗi mất an
ninh, trộm cướp mỗi ngày mỗi lộng hành và nẩy nở nhiều như rạ! Vậy quan
có biết bọn tù nhân đứng ở phía sau đó ở đâu ra không?
Quan lãnh binh nhận ra một số là quan quân dưới quyền của mình,
nhưng cố làm ra vẻ xa lạ:
- Bẩm quan lớn, hoàn toàn không rõ!
Quan Ðề Ðốc cười mỉa mai:
- Quan lãnh hãy nhìn lại xem; có lý nào những người thuộc hạ dưới
quyền của quan, mà quan cũng không biết nữa sao? Nếu vậy thì thật hoàn
toàn bất lực!
Trang 4Nói xong, quan truyền bọn tù nhân, mỗi toán đứng ra một chỗ, toan
gian phi đứng bên trái, toán quan quân đứng bên phải Ðoạn ngài dõng dạc
tuyên bố với dân chúng:
- Hỡi đồng bào! Ðồng bào có biết vì sao bọn này đã bị triều đình bắt
không? Vì chúng đã đến cướp phá, đốt nhà dân chúng Bọn chúng thừa dịp
chính quyền địa phương bất lực, đã ngang nhiên lộng hành, làm nhiều điều
phi pháp, không còn đếm xiả đến luật pháp Chính bọn chúng đã làm cho
đồng bào ở địa phương này phải điêu đứng, nhà tan cửa nát, khốn khổ trăm
bề Hôm nay, bản chức vâng lịnh triều đình đến đây tảo trừ bọn chúng để
cho đồng bào được an cư lạc nghiệp Vậy đồng bào muốn xử trị bọn gian phi
này như thế nào, thì hãy nói cho bản chức biết
Trong đám dân chúng có tiếng nhao nhao:
- Chém đầu! Xin chém đầu tất cả
Quan Ðề Ðốc trầm ngâm suy nghĩ một lúc rồi nói:
- Bọn cướp này sở dĩ lộng hành vì luật pháp không nghiêm minh Nếu
đem xử tử tất cả thì có phần nghiêm khắc, mà tha chết cho tất cả thì có phần
bất công Vậy ta sẽ truyền xử tên đầu đảng, con những tên khác thì truyền
đánh 30 hèo rồi thả cho về nhà, cải tà quy chánh, nếu sau này chúng tái
Trang 5phạm thì sẽ không tha tội chết chém Ðồng bào có bằng lòng như vậy
không?
Trong đám đông dân chúng lại có tiếng nhao nhao:
- Xin tán thành! Xin tán thành! Thế là quan Ðề Ðốc truyền lịnh thi
hành ngay bản án; tên đầu đảng bị dẫn ra chém đầu, còn bọn lâu la bị đem ra
đánh 30 hèo rồi tha cho về nguyên quán
Sau đó, quan lại quay sang phía 5 tên quan quân đang đứng đợi số
phận của mình ở phía hữu Quan tuyên bố:
- Còn bọn này là nhân viên của triều đình, có nhiệm vụ giữ gìn phép
nước, bảo vệ đồng bào, nhưng đã không làm tròn phận sự lại còn kết bè lập
đảng ngang nhiên đi cướp của đốt nhà của dân chúng, gây thêm bao cảnh
điêu linh tang tóc, thì đồng bào nghĩ sao?
- Xin chém đầu tất cả để làm gương! Chính bọn ấy là nguyên nhân
gây ra mọi sự loạn lạc ở vùng này Hể bọn ấy còn, là chúng tôi còn điêu
đứng, khổ cực
Lại có tiếng khác cất lên:
Trang 6- Xin thượng quan hãy thương con dân chúng tôi mà trừ cho hết hậu
hoạn Nếu thượng quan mà khoan dung cho bọn chúng thì chẳng khác thả
cọp về rừng, chắc chúng tôi rồi đây sẽ bị sát hại hết cả
Quan Ðề Ðốc dõng dạc tuyên bố:
- Lời các ngươi nói rất phải! Dân chúng ngu dốt, lầm lỡ còn có thể tha
thứ được, chứ người ăn cơm vua, lãnh lộc nước có trách nhiệm bảo vệ đồng
bào mà trở lại cướp giựt của đồng bào thì không thể tha thứ được Vậy ta
tuyên bố xử tử cả năm tên phạm pháp này, và án lệnh sẽ được thi hành trong
nay mai
Dân chúng nghe quan Ðề Ðốc nói, nhiệt liệt hoan hô, tỏ ra vô cùng
thỏa mãn
Quan chờ cho đám đông bớt reo hò, mới xoay lại phía quan lãnh binh
nói:
- Quan lãnh binh nghĩ thế nào về cái án xử tử 5 tên quan quân can tội
cướp của đốt nhà ấy?
Quan lãnh, tỏ vẻ lo sợ, thưa:
- Bẩm xử tử như vậy là công minh lắm!
Trang 7- Nhưng quan lãnh có thấy mình có trách nhiệm gì về cái chết của 5
người ấy không?
- Bẩm vì tôi không giữ được quân kỷ nghiêm minh nên họ mới sinh ra
cướp bóc, để đến nỗi phải mất mạng Tôi có lỗi trong vụ này
- Quan lãnh đã biết nhận lỗi lầm của mình như vậy là phải lắm Vậy
bắt đầu từ bây giờ, tôi phải thay mặt triều đình cất chức quan lãnh và gởi trả
về kinh đô để triều đình xét xử
Quan Ðề Ðốc quay lại phía dân chúng, nói lớn:
- Cùng đồng bào! Bản chức vâng lịnh triều đình đến đây điều tra tình
hình và tìm phương pháp cải thiện cái vùng biên cương rối loạn này Từ 4
năm nay, quan lãnh binh Trần Sơn trấn giữ vùng này, nhưng không đem lại
được an ninh, trật tự, mà giặc cướp lại thêm nhiều, đồng bào lại thêm cơ cực
Bởi vậy, bắt đầu từ hôm nay, bản chức sẽ tạm đảm nhiệm việc cai trị vùng
này, và trả quan lãnh binh Trần Sơn lại cho triều đình tùy nghi xét xử Bản
chức hứa sẽ đem hết tâm lực để cải thiện vùng này, đem lại an cư lạc nghiệp
cho đồng bào Ðể bản chức có thể làm tròn nhiệm vụ, bản chức chỉ yêu cầu
đồng bào ghi tâm khắc cốt cho một điều này mà Hoàng thượng cũng như
Trang 8triều đình đã xem như khuôn vàng thước ngọc trong đời sống và đã cho phổ
biến khắp nơi trong nước là:
“Phàm làm việc gì, trước phải xét kỹ đến hậu quả của nó"
Rồi xoay lại phía quân lính đang tụ tập ở đàng sau lưng mình, quan
nghiêm nét mặt, tuyên bố một cách đanh thép:
- “Bài học ngàn vàng" ấy, không phải chỉ dành riêng cho dân chúng,
mà các ngươi cũng phải nhớ lấy làm lòng Ta biết trong số các người, có
người hồi hôm đã đi theo đám quân đến cướp của đốt nhà của dân chúng
nhưng may đã chạy thoát được Lần đầu, ta làm ngơ không truy cứu, nhưng
nếu các ngươi còn quen thói làm càn không nghĩ đến hậu quả đen tối của
công việc mình làm, thì chắc sẽ bị nghiêm trị
Nói xong, quan truyền cho giải tán tất cả Dân chúng trở về bàn tán
xôn xao và ai ai cũng tin tưởng rằng từ đây cuộc đời của họ sẽ hết đen tối