Các giải pháp góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành du lịch tỉnh Khánh Hòa

Các giải pháp góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành du lịch tỉnh Khánh Hòa

YW›XZ

NGUYỄN THỊ HỒNG

CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN

NGÀNH DU LỊCH TỈNH ĐỒNG NAI

(TẦM NHÌN ĐẾN NĂM 2020)

Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH

Mã số: 60.34.05

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS PHẠM MINH TRÍ

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – NĂM 2007

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHIẾN LƯỢC 1

1.1 Một số lý luận cơ bản về chiến lược 1

1.1.1 Khái niệm và vai trò của chiến lược 1

1.1.2 Chiến lược phát triển ngành 3

1.1.3 Qui trình hoạch định chiến lược 4

1.2 Đặc điểm của ngành du lịch 5

1.2.1 Sản phẩm du lịch 5

1.2.2 Vai trò của ngành du lịch trong nền kinh tế 6

Kết luận 7

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG NGÀNH DU LỊCH TỈNH ĐỒNG NAI 8

2.1 Tiềm năng phát triển ngành du lịch tỉnh Đồng Nai 8

2.2 Thực trạng ngành du lịch tỉnh Đồng Nai 27

2.2.1 Cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch 27

2.2.2 Khách du lịch 29

2.2.3 Doanh thu du lịch 32

2.2.4 Hoạt động lưu trú và kinh doanh lữ hành 34

2.2.5 Các dịch vụ hỗ trợ 34

2.2.6 Đầu tư cho ngành du lịch 35

2.2.7 Nguồn nhân lực 36

2.2.8 Thực trạng tổ chức cung ứng sản phẩm, dịch vụ du lịch và công tác khai thác các tuyến điểm du lịch 37

2.2.9 Các yếu tố khác 38

2.3 Nhận định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức đối với ngành du lịch tỉnh Đồng Nai .41

2.3.3 Những cơ hội để phát triển ngành du lịch 44

2.3.4 Những thách thức 45

Kết luận 46

CHƯƠNG III: CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN NGÀNH DU LỊCH TỈNH ĐỒNG NAI (TẦM NHÌN ĐẾN NĂM 2020) 48

3.1 Mục tiêu, định hướng phát triển ngành du lịch tỉnh Đồng Nai đến 2010 (tầm nhìn đến năm 2020) 48

3.1.1 Mục tiêu 48

3.1.2 Định hướng 50

3.2 Định hướng phát triển du lịch tỉnh Đồng Nai đến 2020 53

3.3 Xây dựng chiến lược phát triển ngành du lịch tỉnh Đồng Nai 54

3.3.1 Ma trận đánh giá các yếu tố bên trong (IFE) 54

3.3.2 Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài (EFE) 56

3.3.3 Ma trận SWOT 56

3.4 Lựa chọn chiến lược phát triển ngành du lịch tỉnh Đồng Nai 58

3.4.1 Chiến lược xâm nhập thị trường theo hướng thu hút khách trong và ngoài nước 58

3.4.2 Chiến lược tăng trưởng tập trung hướng phát triển sản phẩm du lịch 59

3.4.3 Chiến lược liên doanh liên kết phát triển du lịch 61

3.4.4 Chiến lược giữ gìn, tôn tạo và phát triển tài nguyên du lịch 62

3.5 Một số giải pháp chủ yếu để thực hiện chiến lược 63

3.5.1 Giải pháp về đầu tư 63

3.5.2 Giải pháp về vốn 64

kinh doanh du lịch 68

3.5.5 Giải pháp về tuyên truyền, quảng bá du lịch 71

3.5.6 Giải pháp về phát triển nguồn nhân lực 71

3.5.7 Giải pháp bảo đảm an toàn cho khách du lịch 73

3.5.8 Giải pháp phát triển bền vững du lịch 73

3.6 Kiến nghị 75

3.6.1 Đối với Trung ương .75

3.6.2 Đối với Tỉnh Đồng Nai 75

KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

Ngày nay, tại nhiều nước trên thế giới, du lịch đang được xem là một

trong những ngành kinh tế hàng đầu, phát triển với tốc độ cao bởi những lợi ích

to lớn về kinh tế - xã hội mà bản thân ngành Du lịch đem lại Điều này càng thể hiện rõ hơn trước xu thế toàn cầu hóa và hội nhập nền kinh tế quốc tế

Việt Nam nằm trong số những quốc gia có tài nguyên du lịch đa dạng, phong phú Phát triển du lịch không chỉ góp phần thực hiện các mục tiêu, định hướng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội mà còn góp phần to lớn để Việt Nam phát triển, mở rộng quan hệ đối ngoại trong xu thế toàn cầu hóa, thực hiện tốt đường lối đối ngoại rộng mở của Đảng Phát triển du lịch còn là cơ hội giới thiệu với thế giới về con người, đất nước và nền văn hóa đậm đà bản sắc của dân tộc Việt Nam

Trong những năm gần đây ngành du lịch nước ta phát triển với tốc độ khá nhanh, từng bước khẳng định là điểm đến lý tưởng, an toàn cho du khách quốc tế Nhu cầu du lịch của người dân trong nước cũng gia tăng theo tốc độ phát triển kinh tế đất nước Nhu cầu du lịch không còn đơn thuần là tham quan thắng cảnh, nghỉ dưỡng mà phải kết hợp với học hỏi, khám phá, nghiên cứu, mạo hiểm, chữa bệnh…

Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách, ngành du lịch phải không ngừng nâng cao chất lượng phục vụ, phát triển dựa trên cơ sở lợi thế tự nhiên sẵn có, hình thành nét đặc trưng riêng Phát triển du lịch quốc gia phải gắn liền với sự phát triển du lịch của từng địa phương Với tiềm năng và tài nguyên du lịch sẵn có, Tỉnh Đồng Nai có lợi thế phát triển du lịch rất lớn Tuy nhiên hiệân nay ngành du lịch Tỉnh phát triển chưa tương xứng với tiềm năng

Đề tài: Chiến lược phát triển ngành du lịch Tỉnh Đồng Nai (tầm nhìn đến

năm 2020) có ý nghĩa cấp thiết, mong muốn góp phần cùng ngành du lịch Tỉnh

Đồng Nai định hướng chiến lược phát triển phù hợp cho ngành du lịch của Tỉnh nhà trong thời gian sắp tới

2 Mục tiêu nghiên cứu:

Mục tiêu của đề tài là phân tích tiềm năng và thực trạng của ngành du lịch Tỉnh Đồng Nai, đánh giá những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức, từ đó định hướng chiến lược phát triển phù hợp cho ngành này, đề ra các giải pháp, kiến nghị để thực hiện chiến lược

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài:

Đề tài nghiên cứu hoạt động của ngành du lịch tỉnh Đồng Nai trong mối quan hệ với sự phát triển của ngành trong cả nước Đề tài không đi sâu nghiên cứu các vấn đề chuyên môn về du lịch mà chỉ phân tích những vấn đề tổng quát phục vụ cho việc xây dựng và lựa chọn chiến lược phát triển ngành du lịch Tỉnh Đồng Nai

4 Phương pháp nghiên cứu:

Luận văn chủ yếu sử dụng các phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp thống kê, so sánh kết hợp với phương pháp khảo sát thực tế

5 Kết cấu của luận văn:

Ngoài phần mở đầu, kết luận, nội dung luận văn gồm 3 chương:

Chương I : Cơ sở lý luận về chiến lược

Chương II : Thực trạng ngành du lịch Tỉnh Đồng Nai

Chương III : Định hướng chiến lược và một số giải pháp phát triển

ngành du lịch Tỉnh Đồng Nai tầm nhìn đến năm 2020

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHIẾN LƯỢC:

1.1 Một số lý luận cơ bản về chiến lược:

1.1.1 Khái niệm và vai trò của chiến lược:

Hiện nay có nhiều khái niệm khác nhau về chiến lược Theo Fred R.David

“chiến lược là những phương tiện để đạt đến những mục tiêu dài hạn”; “Chiến lược có thể coi là tập hợp những quyết định và hành động hướng mục tiêu để các năng lực và nguồn lực của tổ chức đáp ứng được những cơ hội và thách thức từ bên ngoài” –Diễn đàn doanh nghiệp - Web Bộ Công Thương; Còn theo phương pháp C3 thì “chiến lược của một doanh nghiệp là một hệ thống những phương pháp mang tính chất lâu dài nhằm củng cố vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp trên thương trường”

Tuy cách tiếp cận khác nhau nhưng nội dung một chiến lược bao gồm:

− Xác định các mục tiêu ngắn hạn và dài hạn của tổ chức

− Đưa ra và chọn lựa các phương án thực hiện

− Triển khai và phân bổ các nguồn lực để thực hiện các mục tiêu đó

Vai trò của chiến lược:

Một chiến lược kinh doanh tốt giúp định vị được công việc kinh doanh hiện tại đang ở vị trí nào, từ đó đặt ra các mục tiêu thực tế, phù hợp với tổ chức và biết được một cách rõ ràng về cách để đạt được chúng trong tương lai Có chiến lược đúng đắn với việc xác định các mục tiêu phù hợp sẽ tận dụng được tối đa các nguồn lực sẵn có của tổ chức kết hợp các cơ hội trên thị trường để đạt được mục tiêu của tổ chức một cách tối ưu nhất

Chiến lược đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế một quốc gia Các quốc gia trên thế giới từ lâu đã biết vận dụng chiến lược vào việc phát triển kinh tế và đã có những bước nhảy thần kỳ Có thể nêu ra một số trường hợp điển hình như sau:

− Singapore: Để vực dậy nền kinh tế quốc gia sau chiến tranh thế giới thứ

hai với tỷ lệ thất nghiệp tăng lên đến 14%, đảo quốc này đã thiết lập một chiến lược phát triển đúng đắn với nhiều mục tiêu mũi nhọn: Chiến lược thu hút đầu

tư trực tiếp nước ngoài thông qua việc xóa bỏ hoàn toàn những rào cản về đầu

tư và thương mại, áp dụng cơ chế một cửa cho các nhà đầu tư nước ngoài, kết nối trực tiếp với những khách hàng tiềm năng ở chính quốc gia của các nhà đầu

tư nhằm thu hút các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào các lĩnh vực hoá dầu, sửa chữa tàu thuyền, chế tạo kim loại và điện tử; Chiến lược tập trung xây dựng các khu công nghiệp chất lượng cao; Chiến lược áp dụng mức thuế quan thấp; Chiến lược chi phí nhân công rẻ; Chiến lược gia tăng tỷ lệ tiết kiệm và đầu tư: với tỷ lệ tiết kiệm trung bình khoản 45% đã giúp chính phủ có quỹ tiết kiệm khổng lồ đầu tư trở lại phát triển cơ sở hạ tầng đất nước như: giải phóng đường biển và xây dựng các đường cao tốc hiện đại, sân bay tốt nhất thế giới Changi, bệnh viện, trường đại học, đường hàng không cũng như cơ sở hạ tầng cho ngành viễn thông cáp quang hiện đại Ngày nay, thành phố từng là một làng ô nhiễm đã trở thành một trong những thành phố sạch và hiện đại nhất thế giới

− Thailand: nền kinh tế Thailand rơi vào tình trạng hết sức bi đát sau khủng

hoảng kinh tế khu vực 1997, tuy nhiên với những chiến lược phát triển kinh tế đúng đắn, Thailand đã dần dần phục hồi kinh tế, tốc độ tăng trưởng hiện nay là 4,2% /năm Chính phủ Thailand đã có những chiến lược quan trọng nhằm cải tổ tình hình đất nước: chú trọng phát triển nhân tố con người - nhân tố chủ lực quyết định sự phát triển đất nước, cải tổ chính sách tài chính - tiền tệ nhằm thu hút đầu tư nước ngoài, tạo công ăn việc làm cho người lao động, ổn định trật tự,

an toàn xã hội, lấy dịch vụ và xuất khẩu làm đầu tàu cho sự phát triển kinh tế, tranh thủ lợi thế so sánh của từng nước với từng lĩnh vực kinh tế để phát triển hợp tác song phương…

− Việt Nam: kinh tế nước ta đã gặp rất nhiều khó khăn do nhiều nguyên

nhân nhưng với chiến lược ổn định và phát triển kinh tế-xã hội đến năm 2010 và một số văn kiện khác của Đảng và Nhà Nước, chúng ta đã vượt qua những khó khăn bước đầu và từng bước đạt được những thắng lợi nhất định Từ đó đến nay chúng ta cũng đã vạch ra những chiến lược cụ thể như: giữ vững ổn định chính trị, củng cố quốc phòng, mở cửa nền kinh tế thu hút đầu tư, khuyến khích đầu tư phát triển du lịch quốc gia, đẩy mạnh xuất khẩu, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực…hội nhập kinh tế với các nước trong khu vực và trên thế giới Thành tựu mà chúng ta đạt được là rất quan trọng và thể hiện đường lối đúng đắn của Đảng và Nhà Nước

1.1.2 Chiến lược phát triển ngành:

Chiến lược phát triển ngành là loại chiến lược mà nội dung của nó cũng bao gồm các yếu tố chịu ảnh hưởng của chế độ chính trị, xã hội, cách thức phát triển của một đất nước, hoàn cảnh lịch sử và trình độ phát triển ngành Chiến lược phát triển ngành cũng phải xác định mục tiêu chính cần đạt đến dựa trên nguồn lực, cơ cấu kinh tế, phương thức và cơ chế quản lý kinh tế, trong đó phải xem xét con người là nhân tố quan trọng mang tính quyết định Khi xây dựng chiến lược chúng ta phải xét đến tính đa dạng và khác nhau giữa các chiến lược

do nhiều yếu tố ảnh hưởng:

Hoàn cảnh lịch sử và trình độ phát triển ở từng giai đoạn của đất nước gắn với những yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ đặt ra trong giai đoạn đó, như: Chiến lược thời kỳ hậu chiến tranh, khôi phục kinh tế, giai đoạn tiền đề cho công nghiệp hóa… Ở những nước phát triển, họ rất chú trọng đến những chiến lược ứng với những giai đoạn cụ thể trong tiến trình phát triển

Dựa theo mục tiêu chính cần đạt đến của chiến lược, chúng ta có những chiến lược như chiến lược xóa đói giảm nghèo, giảm tỷ lệ thất nghiệp, chiến lược thực hiện nhiệm vụ công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước…

Gắn với nguồn lực, chúng ta có thể có các loại chiến lược ứng với những nội dung khác nhau: Chiến lược nội sinh (dựa vào nội lực), chiến lược ngoại sinh (dựa vào ngoại lực) hoặc chiến lược hỗn hợp, chiến lược dựa vào cách mạng khoa học công nghệ…

Căn cứ vào cơ cấu kinh tế, chúng ta có thể xây dựng các chiến lược như: chiến lược ưu tiên phát triển một số ngành then chốt, chiến lược thay thế nhập khẩu, chiến lược hướng về xuất khẩu, chiến lược hỗn hợp…

Căn cứ vào phương thức và cơ chế quản lý kinh tế (mô hình quản lý), ta có thể có các chiến lược kế hoạch hóa tập trung, chiến lược theo cơ chế thị trường hoặc chiến lược phát triển theo cơ chế thị trường nhưng có sự điều tiết của nhà nước, định hướng XHCN

Con người là nhân tố cơ bản đóng vai trò quyết định đối với việc thực hiện chiến lược Mọi chiến lược được xây dựng là nhằm phát triển đất nước, đáp ứng nhu cầu của con người Phải phát huy được nhân tố con người như là một chủ thể, một động lực cơ bản của chiến lược

1.1.3 Quy trình hoạch định chiến lược:

1.1.3.1 Xác định mục tiêu:

Mục tiêu là khái niệm dùng để chỉ những kết quả cụ thể mà doanh nghiệp mong muốn đạt được trong một giai đoạn nhất định và là cơ sở, nền tảng cho việc xây dựng, hình thành chiến lược Mục tiêu phải phù hợp với thực tế và phải xác định được thời điểm bắt đầu, thời điểm kết thúc cũng như những căn cứ để xác định thứ tự ưu tiên trong việc phân bổ nguồn lực

1.1.3.2 Phân tích môi trường hoạt động:

Phân tích môi trường bên ngoài: Bao gồm môi trường vĩ mô và môi

trường vi mô:

Các yếu tố thuộc môi trường vĩ mô: bao gồm các yếu tố như yếu tố chính trị, pháp luật, kinh tế, văn hóa-xã hội, công nghệ… Trong quá trình xây dựng chiến lược chúng ta không thể bỏ qua phân tích các yếu tố này

Các yếu tố thuộc môi trường vi mô: Đây là các yếu tố tác động trực tiếp đến ngành như yếu tố nhà cung cấp, khách hàng, đối thủ cạnh tranh, các đối thủ tiềm năng, các sản phẩm thay thế

Phân tích môi trường bên trong: Đây là các yếu tố trong nội bộ doanh

nghiệp, các yếu tố này ta có thể kiểm soát được Các yếu tố như tình hình sản xuất, tài chính, kỹ thuật, nhân sự, phân phối, tiếp thị… sẽ giúp cho nhà hoạch

định chiến lược thấy được điểm mạnh, điểm yếu so với đối thủ cạnh tranh

1.1.3.3 Lựa chọn chiến lược :

Căn cứ vào chức năng, mục tiêu, nhiệm vụ của mình mà tổ chức lựa chọn các phương án chiến lược phù hợp trong số những chiến lược được hình thành Ngoài ra chiến lược còn phải đáp ứng hiệu quả kinh tế, xã hội mà tổ chức yêu cầu Việc lựa chọn chiến lược đúng đắn, phù hợp với tổ chức sẽ là “kim chỉ nam” cho sự thành công của tổ chức đó

1.2 Đặc điểm của ngành du lịch:

1.2.1 Sản phẩm du lịch:

Khái niệm: Có nhiều khái niệm về sản phẩm du lịch, tùy thuộc vào cách

tiếp cận của tác giả Theo từ điển du lịch của nhà xuất bản Berlin 1984 [13,101]: “Sản phẩm du lịch là sự kết hợp những dịch vụ và phương tiện vật chất trên cơ sở khai thác các tiềm năng du lịch nhằm cung cấp cho khách một khoảng thời gian thú vị, một kinh nghiệm du lịch trọn vẹn và sự hài lòng”

Đặc tính: Sản phẩm du lịch có các đặc tính như sau:

− Sản phẩm được bán cho du khách trước khi họ nhìn thấy sản phẩm

− Sản phẩm du lịch rất dễ bị bắt chước

− Sản phẩm được hình thành từ các ngành kinh doanh khác nhau

− Sản phẩm du lịch luôn ở xa khách hàng

− Sản phẩm du lịch không có tính tồn kho

− Sản phẩm du lịch thường có tính thời vụ và chịu ảnh hưởng rất lớn từ các yếu tố như chính trị, văn hóa, kinh tế, điều kiện tự nhiên

− Trong thời gian ngắn thì lượng cung là cố định

− Khách mua hàng thường ít trung thành với sản phẩm

Thành phần: Cách sắp xếp theo tổ chức du lịch thế giới:

− Di sản thiên nhiên

− Di sản năng lượng

− Di sản về con người

− Hình thái xã hội

− Hình thái về thiết kế chính trị, pháp chế

− Dịch vụ, cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất

− Những hoạt động kinh tế, tài chính

1.2.2 Vai trò của ngành du lịch trong nền kinh tế:

Hiện nay ngành này đóng góp rất lớn cho nền kinh tế mỗi nước cũng như toàn cầu (chiếm khoảng 11% GDP toàn cầu) Ngành du lịch không những mang lại nguồn thu ngoại tệ rất lớn mà còn thu hút rất nhiều lao động, tạo ra nhiều việc làm mới

Tại Việt Nam, du lịch góp phần tích cực thực hiện chính sách mở cửa, thúc đẩy sự đổi mới và cũng góp phần thúc đẩy các ngành khác Cũng thông qua du

lịch mà việc mở rộng giao lưu văn hóa được dễ dàng hơn, thông qua đó làm tăng sự đoàn kết hiểu biết giữa các vùng, các dân tộc khác nhau

Với tốc độ phát triển kinh tế như hiện nay thì nhu cầu du lịch càng trở nên cần thiết và quan trọng trong đời sống tinh thần của mỗi người dân

Ngành du lịch ngày càng được cải thiện, đa dạng hóa sản phẩm do nhu cầu đòi hỏi khắt khe hơn của khách hàng Du lịch ngày nay không đơn thuần chỉ là

đi nghỉ dưỡng mà còn có nhu cầu tìm hiểu, khám phá, học hỏi, giao lưu… Vì vậy, việc đầu tư nghiên cứu ngành này là hết sức quan trọng và cấp thiết

Việt Nam được đánh giá là điểm đến lý tưởng, an toàn của du khách nước ngoài, thể hiện ở tốc độ tăng trưởng năm sau cao hơn năm trước, mang lại nguồn thu ngoại tệ rất lớn (hơn 2 tỷ USD) cho đất nước Cũng thông qua ngành này chúng ta đang cho thế giới thấy rằng: Việt Nam đang trong thời kỳ đổi mới, năng động phát triển kinh tế và hội nhập với thế giới

Kết luận: Qua nghiên cứu chương I chúng ta thấy:

− Xây dựng chiến lược phải bảo đảm tuân thủ theo các bước như đã nêu ở trên, phải xác định được các mục tiêu dài hạn, các đảm bảo về nguồn lực, các chính sách cần thiết để thực hiện các mục tiêu đó

− Nội dung chiến lược được xây dựng rất phong phú và đa dạng với các loại hình khác nhau Vì vậy việc xây dựng chiến lược phải được xem xét gắn liền với các yếu tố ảnh hưởng

− Việc lựa chọn chiến lược phải phù hợp với mục tiêu và định hướng chung của nhà nước và đặc thù của từng địa phương

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG NGÀNH DU LỊCH TỈNH ĐỒNG NAI

2.1 Tiềm năng phát triển ngành du lịch tỉnh Đồng Nai

Theo số liệu của Cục Thống kê Đồng Nai, Đồng Nai thuộc miền Đông Nam Bộ có diện tích là 5.894,73 km2, dân số năm 2006 là 2.246.192 người Đồng Nai nằm trên địa bàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, phía Bắc giáp tỉnh Lâm Đồng, phía Đông giáp tỉnh Bình Thuận, phía Tây giáp tỉnh Bình Dương, Bình Phước và Thành phố Hồ Chí Minh, phía Nam giáp tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu Với vị trí là cửa ngỏ phía Đông của Thành phố Hồ Chí Minh, Tỉnh có điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch vì Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những trung tâm kinh tế, văn hóa lớn nhất nước, đây là nguồn cung cấp lượng khách du lịch tiềm năng rất lớn cho Tỉnh

Tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh luôn đạt ở mức cao trong những năm gần đây Tăng trưởng GDP luôn đạt ở mức cao nhất trong các tỉnh miền Đông Nam Bộ và cao hơn rất nhiều so với tăng trưởng GDP của cả nước Theo số liệu của Cục Thống Kê thì năm 2004, tốc độ tăng trưởng GDP của Đồng Nai là 13,6%, trong khi cả nước chỉ là 7,7%; năm 2005 tăng trưởng GDP tỉnh Đồng Nai là 14%, cao gấp 1,7 lần so với tăng trưởng GDP của cả nước; năm 2006 là 14,3% trong khi tăng trưởng GDP cả nước là 8,17% Tuy nhiên, đóng góp cao nhất cho tăng trưởng GDP lại do sự tăng trưởng của các ngành công nghiệp với các khu công nghiệp tập trung trên địa bàn thành phố Biên Hòa và các huyện lân cận Cơ cấu kinh tế của Tỉnh năm 2006 là : công nghiệp - xây dựng chiếm 57,4%, dịch vụ chiếm 28,9%, nông – lâm - ngư nghiệp chiếm 13,7% Tiềm năng du lịch của tỉnh rất lớn nhưng chưa được khai thác đúng mức

Tỉnh Đồng Nai mới nổi lên trong những năm gần đây như một địa điểm du lịch lý tưởng cho du khách đặc biệt là loại hình du lịch sinh thái, du lịch văn hóa lịch sử, du lịch lễ hội truyền thống … với những địa danh nổi tiếng như rừng

quốc gia Nam Cát Tiên, khu di tích lịch sử Chiến khu D, làng bưởi Tân Triều, khu du lịch Thác Giang Điền, Thác Mai… Tiềm năng phát triển các loại hình du lịch này của tỉnh rất lớn vì bên cạnh tốc độ tăng trưởng cao, ổn định của nền kinh tế, tỉnh còn có ưu thế được thiên nhiên ưu đãi Chúng ta sẽ thấy rõ tiềm năng đó khi đi sâu phân tích các tiềm năng phát triển du lịch của Tỉnh

Phân loại các điểm du lịch Tỉnh theo địa hình:

Phân loại các điểm du lịch theo địa hình STT Tên địa phương

Tổng số

Rừng Núi

đồi

Hồ Thác Suối Sông,

cù lao, đảo

Công viên, vườn

1 Thành phố Biên Hoà 10 1 2 5 2

2 Thị Xã Long Khánh 3 3

3 Huyện Vĩnh Cửu 3 1 1 1

4 Huyện Long Thành 5 1 1 1 1 1

5 Huyện Nhơn Trạch 3 1 1 1

6 Huyện Thống Nhất 2 2

7 Huyện Trảng Bom 5 1 2 2

8 Huyện Xuân Lộc 7 1 1 1 4

9 Huyện Cẩm Mỹ 6 2 2 1 1

Tài nguyên rừng: rừng Đồng Nai có đặc trưng cơ bản của rừng nhiệt đới,

có tài nguyên động thực vật phong phú, đa dạng, tiêu biểu là rừng quốc gia

Nam Cát Tiên Từ năm 1976 đến năm 1981 diện tích rừng giảm đáng kể do việc quản lý, bảo vệ tài nguyên chưa được quan tâm đúng mức, kết quả là độ che phủ rừng giảm từ 47,8% xuống còn 21,5% Hiện nay, công tác qui hoạch, trồng rừng được chú trọng nên độ che phủ rừng đã gia tăng đáng kể, đạt 30% tổng diện tích tự nhiên Với tốc độ gia tăng này thì dự kiến đến năm 2010 độ che phủ rừng sẽ chiếm khoảng 50% tổng diện tích tự nhiên

Rừng quốc gia Nam Cát Tiên: nằm trên địa bàn ba Tỉnh Đồng Nai, Lâm

Đồng và Bình Phước, cách thành phố Hồ Chí Minh 150 km, với tổng diện tích là 73.878 ha Rừng Nam Cát Tiên là một trong những vườn quốc gia lớn nhất Việt Nam Hệ thực vật phong phú đa dạng với khoảng 1.800 loài thực vật thuộc 151 họ, 73 bộ, đặc trưng cho hệ thực vật miền Đông Nam Bộ với nhiều loại gỗ ưu thế họ sao dầu, họ tử vi, họ đậu… Khu bảo tồn tự nhiên Nam Cát Tiên có nhiều loài động vật quý hiếm được ghi vào sách đỏ bao gồm 18 loài thú, 20 loài và phân loài chim, 12 loài bò sát, 1 loài lưỡng cư Vườn quốc gia có hệ động vật phong phú với 77 loài thú, 326 loài chim, 82 loài cá nước ngọt , 40 loài bò sát,

14 loài lưỡng cư và hàng trăm loài công trùng

Khu rừng có cảnh thiên nhiên đa dạng: vừa có đồi vừa có bãi ven sông, vừa có các trảng rộng lớn bằng phẳng, lại có các dòng chảy dốc Giữa dòng sông rộng lớn nổi lên các hòn đảo chạy dài theo con nước Trên đảo, cây cổ thụ mọc xen với đám cỏ rộng có thể làm nơi cắm trại, đốt lửa đêm hấp dẫn Dọc ven sông, theo lộ chính về phía tay trái là toàn bộ các kiểu rừng già, rừng hỗn giao của các loại cây quí : gõ đỏ, cẩm lai, giáng hương… Bên phải của con đường rừng là thác trời, một ghềnh thác kỳ thú nhất của Nam Cát Tiên Nằm ở khu trung tâm của rừng cấm Nam Cát Tiên là Bàu Sấu chứa nhiều loại cá, đặc biệt có cả cá sấu nước ngọt, ven Bàu tập hợp các loài chim lớn như công, trĩ, gà lôi, sến, giang, mòng két, le le, cù đen…

Không những có cảnh tham quan ngoạn mục, mà còn nằm trong khu vực chuyển tiếp của khí hậu miền núi và đồng bằng nên Nam Cát Tiên có một dạng khí hậu độc đáo Cùng với địa hình có nhiều sông suối bao bọc làm cho khu rừng già được giữ vừa nguyên vẹn vừa trở thành nơi qui tụ hầu hết các kiểu rừng đồng bằng Nam bộ Đây là khu rừng nguyên sinh tiêu biểu cho hệ sinh thái rừng ẩm nhiệt đới vùng thấp

Với khoảng 90km chiều dài sông Đồng Nai bao bọc quanh Vườn quốc gia, cùng những cảnh quan hùng vỹ, hoang sơ của rừng ẩn chứa bao điều kỳ bí của thiên nhiên tạo nên một cảnh quan tuyệt đẹp thích hợp phát triển các tour du lịch sinh thái, nghiên cứu các hệ động thực vật quý hiếm…

Ngoài ra còn có các khu rừng cảnh quan như rừng ven hồ Trị An, rừng thác Mai ở Lâm Trường Tân Phú, rừng Sác ở Nhơn Trạch, Long Thành… có nhiều tiềm năng du lịch sinh thái rừng

Rừng Sác: là một vùng rừng ngập mặn hàng ngàn km vuông nằm ở phía

Đông Nam tỉnh Đồng Nai, thuộc địa phận các huyện Nhơn Trạch, Long Thành, ăn thông một dải với rừng Sác Cần Giờ (thành phố Hồ Chí Minh) Vùng rừng này có thảm thực vật nước mặn rất phong phú với nhiều loại cây đước, da, sú, có, mắm, bần… đan níu nhau thành nhiều tầng lớp và rất nhiều cá tôm Vùng Rừng Sác đã từng là căn cứ địa cách mạng ngay từ những năm đầu tiên kháng Pháp Nơi đây cũng từng là chứng tích cho các cuộc rải thảm bom B52, chất độc hóa học, các cuộc càn quét qui mô lớn với sự tham gia của nhiều binh chủng, tàu chiến và vũ khí hiện đại trong cuộc kháng chiến chống Mỹ Để tưởng nhớ công ơn và chiến tích anh hùng của những anh hùng liệt sỹ đã ngã xuống, đền thờ Liệt sĩ Nhơn Trạch được xây dựng tại xã Long Thọ, huyện Nhơn Trạch, nơi cửa ngõ bước vào chiến khu Rừng sác năm xưa

Núi Bửu Long: vùng địa lý miệt hạ lưu sông Đồng Nai khá bằng phẳng

với những đồng bằng, cù lao xanh mượt, những mảng rừng ngập nước nối nhau;

vì vậy, trên toàn vùng này, sự hiện diện của những ngọn núi do sự kiến tạo của thiên nhiên đã trở thành những nơi hấp dẫn du lịch Núi Bửu Long là ngọn núi đẹp nhất trong các ngọn núi ở Đồng Nai Khu danh thắng Bửu Long rộng 84 ha, có độ cao trung bình 100m so với mực nước biển với quần thể núi non, sông hồ, hang động, chùa chiền đã được bảo vệ, trùng tu, tôn tạo như một khu di tích quốc gia Đây là nơi sơn thủy hữu tình, núi cao, hồ rộng, không khí trong lành tạo cảm giác thanh thoát cho du khách Khu danh thắng có hai cụm núi chính: cụm núi Bình Điện và Long Sơn Thạch Động Trên núi Bình Điện có chùa Long Sơn, Bửu Phong cổ kính, có đường hầm bí mật che giấu các chiến sĩ cách mạng trong thời kỳ kháng chiến Long Sơn Thạch Động thì có hình dạng giống hàm ếch với nhiều nhũ đá rủ xuống đầy vẻ huyền bí

Tỉnh Đồng Nai đang có định hướng phát triển Bửu Long theo hướng du lịch sinh thái, lịch sử, tôn giáo mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc tiêu biểu cho vùng đất Đông Nam Bộ

Núi Le: thuộc thị trấn Gia Rai, huyện Xuân Lộc Núi cao 837m, trên đỉnh

núi có hồ nước thiên nhiên và 4 dòng suối đẹp Ở độ cao 660m có chùa Gia Lào với cảnh quan thiên nhiên đẹp, phù hợp cho các loại hình du lịch hành hương, tham quan, vui chơi giải trí

Đá Chồng: là một quần thể núi đá tạo dáng đẹp đẽ, kỳ lạ, cách thành phố

Biên Hòa khoảng 50 km, nằm trên địa phận huyện Định Quán Với ba hòn đá nằm chồng lên nhau khá chông chênh ở độ cao 36m so với mặt đường, hòn Đá Chồng nằm sát quốc lộ 20 về hướng đông bắc như một tượng đài kỳ vĩ với gió sương Hòn dưới cùng lớn gấp hai hòn nằm trên, hòn trên cùng thì nằm chìa ra

khỏi phần nữa ngoài bên dưới như muốn đổ xuống bất kỳ lúc nào Hình thù kỳ

dị này đã làm ngạc nhiên biết bao du khách tham quan

Danh thắng Đá Chồng không những là một điểm tham quan kỳ thú cho khách du lịch mà còn thu hút nhiều nhà khảo cổ học, bảo tàng học vì chính nơi đây còn lưu giữ nhiều di tích của cuộc sống người tiền sử Danh thắng này đã được Bộ Văn Hóa công nhận là di tích quốc gia

Núi Đá Vôi: còn gọi là núi Bạch Tượng, nằm về phía tây nam của khu

thắng cảnh Đá Chồng Núi có hình 2 con voi lớn nằm cạnh nhau Trên đỉnh hòn đá là Voi Đực có tượng Phật Thích Ca khổng lồ nhìn về hướng đông được xây và đặt vào đầu năm 1970 Dưới chân của Voi Đực có hang Bạch Hổ Hòn đá kế bên gọi là Voi Cái Từ hang Bạch Hổ có một hành lang tam cấp uốn theo núi Đá Voi để du khách có thể lên đỉnh của đá Voi Đực, từ đây du khách có thể phóng tầm mắt nhìn ra toàn cảnh của khu danh thắng đẹp tuyệt vời này

Hồ Trị An: thuộc thị trấn Vĩnh An, huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai, cách

TP Hồ Chí Minh khoảng 65 km Hồ rộng 32.000 ha với mặt nước trong xanh, phẳng lặng; Lòng hồ có khoản 36 đảo lớn, nhỏ nhấp nhô trên mặt nước, trong đó đáng kể nhất là hai đảo: Đảo Ó và đảo Đồng Trường nắm liền kề nhau Hồ giàu thủy sản với các món ăn dân dã, đậm đà khó quên

Hồ Long Aån: rộng hàng chục héc ta, là hồ nước nhân tạo hình thành trong

quá trình khai thác đá Hồ Long Ẩn là bức tranh thu nhỏ của Vịnh Hạ Long với vô số vách đá soi bóng trên mặt nước xanh biếc tạo nên một vẻ đẹp hấp dẫn trong một cảnh sắc thiên nhiên mỹ lệ: núi cao, hồ rộng kết hợp hài hoà Điểm nhấn của hồ Long Aån chính là ốc đảo cao 35 m nằm giữa lòng hồ, nơi quần tụ của hàng chục loài chim quí hiếm Bửu Long với hồ Long Ẩn là nơi hấp dẫn khách du lịch muốn dã ngoại tìm đến thiên nhiên trong một ngày nghỉ thư giãn

Thác Mai: rất lớn với chiều dài 2km, diện tích mặt nước và bãi đá ước tính

500 ha, được hợp thành từ vô số dòng suối, thác và sông con, cây cối xanh tươi dọc hai bên bờ thác Cắm trại, tham quan dã ngoại ở đây, du khách sẽ thưởng thức không khí trong lành giữa tiếng thác reo suốt ngày đêm Nơi đây còn có động Kim Quy là nơi luôn thu hút sự chú ý của du khách Sâu trong động có những tảng đá hình thù kỳ lạ, có 6 đường hướng lên trời và 3 đường hướng xuống đất Bước vào động du khách tha hồ khám phá những điều kỳ bí trong những hang động này Vẻ đẹp thác Mai được tăng thêm nhiều lần vào mùa hoa nở với rất nhiều loại mai rừng và lan rừng

Gần thác Mai là khu bàu nước sôi với mạch nước có nhiệt độ lên đến

70-80 độ C, dòng nước khoáng ấm nóng, trong lành tắm và rửa mặt rất dễ chịu Với điều kiện thiên nhiên ưu đãi tuyệt vời, thác Mai thích hợp cho các tour du lịch sinh thái kết hợp nghỉ ngơi, dưỡng bệnh cuối tuần, pícnic với bạn bè hay du lịch gia đình…

Thác Giang Điền: Nằm trong địa phận xã Giang Điền, huyện Thống

Nhất, tỉnh Đồng Nai Con thác trải dài với nhiều tảng đá trên đỉnh tạo ra nhiều dòng chảy, tung bọt trắng xóa, rất đẹp Hai bên bờ suối có rất nhiều hoa dại và bướm, cây xanh, thảm cỏ trải dài xanh ngút tầm mắt Dòng suối từ chân thác chảy ngoằn ngoèo dưới tán cây xanh tạo nên một khung cảnh khá ngoạn mục Ven dòng và giữa dòng thác, có những tảng đá to, là chỗ câu cá lý tưởng cho những người có thú vui dân dã này Thác Giang Điền hiện nay được xem là điểm dã ngoại sinh thái cuối tuần khá mới mẻ và hấp dẫn du khách từ TP.Hồ Chí Minh và các vùng lân cận tìm đến

Ngoài ra còn có thác An Viễn chảy qua nông trường cao su An Viễn thuộc

huyện Long Thành; thác Suối Reo thuộc huyện Thống Nhất; thác Ba Giọt thuộc địa phận xã Phú Hòa, huyện Định Quán với nhiều túp lều của người đánh cá

xung quanh thác… phù hợp phát triển du lịch sinh thái kết hợp tìm hiểu nghề đánh cá truyền thống

Suối Mơ: xã Trà Cổ, huyện Tân Phú Cảnh quan thiên nhiên nơi đây còn

rất hoang dã với nhiều phong cảnh đẹp, kỳ thú với dòng suối thơ mộng uốn lượn giữa rừng cây xanh thẳm, dây leo chằng chịt, uốn khúc lý tưởng cho các loại hình du lịch tham quan dã ngoại, nghiên cứu sinh thái Hiện nay, Tỉnh Đồng Nai đang cho tiến hành quy hoạch chi tiết khu du lịch này Trên cơ sở đó kêu gọi các dự án đầu tư từ các thành phần kinh tế, cũng như các hình thức hợp tác liên

doanh, liên kết để phát triển khu vực này thành điểm du lịch sinh thái

Sông Đồng Nai: bắt nguồn từ cao nguyên Lâm Viên (Lâm Đồng), chảy

qua vùng đất Đồng Nai tạo nên nhiều phong cảnh nên thơ : những đồng lúa xanh trải ngút ngàn tầm mắt, những vườn cây ăn trái sum suê trĩu quả với những loại trái cây đặc sản của miền nhiệt đới như: chôm chôm, sầu riêng, bưởi, măng cụt, xoài, mít tố nữ… Dọc theo con sông xinh đẹp là các phố cổ với đường nét kiến trúc độc đáo như Cù Lao Tân Vạn, Bến Gỗ… các làng nghề truyền thống như làng gốm Hoá An, Tân Vạn, làng cá bè Tân Mai, các khu chợ trên sông cũng được hình thành, tạo nên cảnh mua bán, sinh hoạt nhộp nhịp suốt ngày

Du khách có thể du ngoạn trên sông bằng thuyền vừa ngắm phong cảnh đẹp hai bên bờ sông, vừa tận hưởng không khí mát mẻ vùng sông nước, phù hợp cho những chuyến du lịch nghỉ ngơi, thư giãn cuối tuần kết hợp thăm quan các làng nghề truyền thống…

Sông Ray: có chiều dài khoảng 150 km, bắt nguồn từ vùng núi Xuân Lộc

(Đồng Nai), chảy qua hai huyện Long Đất và Xuyên Mộc (thuộc tỉnh Bà Vũng Tàu) đổ ra đại dương bằng cửa biển Lộc An Khám phá sông Ray theo hướng xuôi về hạ lưu để câu, nướng cá và đặc biệt là tận mắt ngắm nhìn cửa

Rịa-biển Lộc An đầy huyền thoại với một dải cát trắng rộng mênh mông, phẳng lì men theo mé sông rồi bất chợt đâm sầm ra biển như mũi một con tàu Sông, biển, rừng, đồi cát bao la tạo nên bức tranh nguyên sơ thật đẹp

Cù Lao Tân Vạn: thuộc xã Hiệp Hòa, Tp.Biên Hòa Có địa thế là trung

tâm của Tp.Biên Hòa, cách TP.Hồ Chí Minh khoảng 30 km, được bao quanh bởi sông Đồng Nai, là điểm sáng để xây dựng, làm tour du lịch sinh thái, văn hóa Cảnh trí nơi đây đẹp, thanh bình, êm ả nhưng tràn đầy sức sống Có nhiều di tích văn hóa-lịch sử và lễ hội truyền thống Trong quy hoạch, định hướng phát triển Cù Lao Tân Vạn thành một cù lao xanh của thành phố Biên Hòa Ước tính đầu tư khoảng 300 tỷ đồng, nơi đây sẽ xây dựng một trung tâm giải trí với quy mô lớn bao gồm các công viên nghỉ ngơi, vui chơi giải trí, cảng du thuyền, các loại hình thể thao dưới nước, khu khách sạn, nhà hàng cao cấp

Cù Lao Giấy: nằm trong cụm du lịch dọc đê Ông Kèo (huyện Nhơn Trạch,

Đồng Nai), cách Tp.HCM 30 km, là một điểm du lịch sinh thái khá lý tưởng Đây là vùng sông nước đậm chất miệt vườn, rợp bóng cây xanh Trên Cù Lao có nhiều ngôi nhà sàn mái lá, du khách có thể nằm võng nghỉ ngơi bên rìa bờ sông để hít thở bầu không khí trong lành, thoáng mát hoặc tham gia các trò chơi tại khu picnic như chèo xuồng, đi xe đạp nước, mô tô nước hoặc chơi những trò chơi dân dã như nhảy cầu và tắm sông với phao an toàn Điểm thu hút du khách đến với Cù Lao Giấy ngoài phong cảnh yên bình, thơ mộng còn là những bữa ăn dân dã với các món nướng đặc sản miệt vườn thơm ngon

Ngoài ra còn có Cù Lao Hiệp Hoà, Cù Lao Cỏ, Cù Lao Ba Xê thuộc thành phố Biên Hoà là những nơi có tiềm năng phát triển du lịch sinh thái kết hợp vui chơi giải trí cuối tuần Trong tương lai, Tỉnh cần đẩy mạnh thu hút đầu tư xây dựng những khu vực này thành những trung tâm giải trí lớn phục vụ khách trong nước và quốc tế

Đảo Ó và đảo Đồng Trường: là hai hòn đảo nằm giữa lòng hồ Trị An

(huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai) đây là một điểm du lịch sinh thái rất hấp dẫn với sông nước mênh mông, rừng cây xanh tươi, trăm hoa đua nở và nhiều đặc sản tuyệt vời Đến đây, du khách có thể đắm mình vui đùa trong làn nước hồ trong xanh và mát mẻ Đặc biệt, tại đây có một máng trượt nước cao 15 mét cho những ai thích tìm cảm giác mạnh Ngoài ra, còn có các trò chơi khác như: đi ca nô, mô tô nước, phóng phi tiêu, đánh cờ… Nơi đây có những nhà nghỉ rất đẹp ẩn mình dưới rừng cây bên mé đảo hoặc trên đồi cao trông xuống toàn cảnh hồ Du khách còn có cơ hội thưởng thức các món ăn đặc sản

Khu du lịch Bắc Sơn: Tọa lạc trên địa bàn xã Bắc Sơn, huyện Thống

Nhất, cách quốc lộ 1 khoảng 1km, có vị trí rất thuận lợi để phát triển du lịch Với diện tích khoảng 254.000 m2, khu du lịch có cảnh quan thiên nhiên đẹp:

"sơn thủy hữu tình" bởi nơi đây có các dãi đồi nhấp nhô, có các hồ nước thiên nhiên và dòng suối trong xanh uốn lượn tạo nên thế đất rồng cuốn, cọp nằm (Long chầu, hổ phục) Cây cỏ bốn mùa xanh tươi ngát hương hoa trái, khí hậu mát mẽ, trong lành thích hợp cho các loại hình du lịch dã ngoại

Khu du lịch thuộc xã Sông Trầu, huyện Thống Nhất: Diện tích khoảng

300 ha, khu đất là những dãi đồi nhấp nhô không cao, có dòng thác đẹp, nước chảy quanh năm, du khách có thể bơi lội, vui đùa dưới dòng thác, cảnh quan thiên nhiên đẹp, xung quanh là các vườn điều, tràm, bạch đàn, lý tưởng cho các loại hình du lịch cắm trại, tham quan

Câu lạc bộ Làng Thôn, Sông Mây: Thuộc thị trấn Trảng Bom, huyện

Thống Nhất, diện tích quy hoạch là 235ha do Công ty liên doanh Bo Chang – Donatours làm chủ đầu tư Là một khu đất có phong cảnh thiên nhiên đẹp, có hồ Sông Mây nằm giữa 2 dãy đồi xanh ngắt, nhấp nhô uốn lượn Khu du lịch có sân golf 27 lỗ đạt tiêu chuẩn quốc tế, có khu nhà nghỉ sang trọng, nhà hàng,

quán bar Trong tương lai, nơi đây sẽ được đầu tư xây dựng trở thành khu vui chơi giải trí có qui mô lớn phục vụ cho cả khách trong nước và quốc tế

Trung tâm văn hoá Suối Tre: Thuộc xã Suối Tre, huyện Long Khánh,

trực thuộc Công ty Cao Su Đồng Nai, tiền thân là một khu nhà nghỉ cuối tuần của người Pháp chủ đồn điền cao su Khu du lịch là một vùng đồi dốc nhấp nhô, có con suối nhỏ uốn lượn dưới các chân đồi Có thảm cỏ, đồi thông và cây cổ thụ bao quanh các biệt thự xây dựng theo kiểu Pháp làm cho toàn khu có đặc trưng riêng, không khí trong lành, thoáng mát tạo cho Suối Tre có khung cảnh thơ mộng gần giống thành phố Đà Lạt Thiên nhiên nơi đây tươi thắm, hữu tình, thích hợp cho các loại hình tham quan, nghỉ ngơi thư giãn và cắm trại

Khu du lịch Bồ Cạp Vàng: dọc theo đập Ông Kèo, nơi đây được thiên

nhiên ban tặng sông nước hữu tình, với diện tích gần 4 ha, gồm 200 láng trại nhà sàn, nhà chòi, có võng nằm, ghế ngồi dọc theo 2 bên bờ sông và vườn cây ăn trái Ở đây có khu sinh hoạt ngoài trời và cắm trại dã ngoại, đặc biệt có trò chơi cảm giác mạnh dành riêng cho giới trẻ nhất là sinh viên học sinh Tại đây khách du lịch còn được thưởng thức các món ăn miệt vườn, dân dã ngon lạ như bò cạp lăn bột chiên bơ, cá lóc nướng trui, thỏ nướng mọi, gà nướng thố đất

Khu du lịch Câu Lạc Bộ Xanh: đây là một quần thể giải trí sinh thái rất

hấp dẫn gần TP Biên Hòa Một không gian thiên nhiên tràn ngập màu xanh tươi mát với những đồng cỏ xanh mướt và đủ loại cây cảnh trải dài ngút mắt, những hồ nước thơ mộng Một nhà hàng nổi bên hồ rộng 1,5 ha rất hiện đại: phòng hội thảo sức chứa 500-1.000 khách, disco, bar, tennis, massage, 3 hồ bơi rộng 800m2

theo tiêu chuẩn quốc tế… Đặc biệt, một khu giải trí riêng dành cho trẻ em với hồ bơi mini, cầu trượt xe điện, nhà chơi game, xiếc ảo thuật Ngoài ra, nơi đây còn là cơ hội tuyệt vời để du khách thử sức vào những trò chơi hấp dẫn, mới lạ nhất miền Nam như môn thể thao Trượt cỏ, Bắn cung, Quả bóng trên nước, Tàu

chiến tàng hình, Nhảy đàn hồi, Đấu bò là điểm đến lý tưởng để tổ chức các tour du lịch dã ngoại cắm trại, hội nghị

Trên địa bàn Tỉnh Đồng Nai hiện có 18 di tích lịch sử cách mạng và 5 di tích thắng cảnh, kiến trúc nghệ thuật, khảo cổ Các di tích lịch sử tập trung phần lớn tại thành phố Biên Hoà

Các di tích lịch sử văn hoá Tỉnh Đồng Nai

Loại di tích Cấp xếp hạng Stt Tên địa phương

Lịch sử, cách mạng

Kiến trúc, nghệ thuật ,khảo cổ

Tỉnh Quốc

gia

Tổng số

1 Thành phố Biên Hoà 11 4 1 14 15

2 Huyện Long Thành 1 1 2 2

3 Huyện Nhơn Trạch 1 1 1

4 Huyện Vĩnh Cửu 2 2 2

5 Thị Xã Long Khánh 1 1 1

6 Huyện Cẩm Mỹ 1 1 1

7 Huyện Định Quán 1 1 2 2

(Nguồn: Sở Văn Hoá Thông Tin Đồng Nai-Năm 2006) Các di tích lịch sử, cách mạng bao gồm các công trình tôn giáo, tín ngưỡng như chùa, đình, đền (chùa Bửu Phong, chùa Gia Lào, chùa Cô Hồn, Đình Tân Lân, Đền Nguyễn Hữu Cảnh, Văn Miếu Trấn Biên…) và các công trình từng là chứng nhân lịch sử về một thời quá khứ hào hùng của miền đất Đồng Nai anh dũng (Nhà xanh, nhà lao Tân Hiệp, Căn cứ uỷ Miền Đông, Địa đạo Nhơn Trạch, khu căn cứ rừng Sác…) Nhóm di tích lịch sử, cách mạng là cơ sở để phát triển những tour chuyên đề về nguồn, giáo dục truyền thống cách mạng, học tập và nghiên cứu lịch sử

Chùa Bửu Phong: nằm ở trên núi Bửu Long, thuộc xã Tân Bửu, cách

thành phố Biên Hoà 6 km Đây là ngôi cổ tự rêu phong cổ kính được xây dựng vào thế kỷ 17, lúc đầu chỉ là thảo am nhỏ sau do Thiền sư Pháp Thông xây cất

tôn nghiêm, được trùng tu mở rộng vào những năm 1829 trở lại đây Bên trong chùa có những pho tượng cổ với những nét điêu khắc mang đậm tính chất Á Đông Đây là điểm hấp dẫn để tổ chức các tour du lịch hành hương, kết hợp tham quan thắng cảnh tuyệt đẹp của Bửu Long

Chùa Gia Lào: nằm trên ngọn núi Chứa chan, là một trong những điểm

du lịch tham quan, phục vụ đời sống tín ngưỡng đang thu hút khách ở huyện Xuân Lộc Vào những dịp như Rằm tháng Giêng âm lịch, rằm tháng Tư, tháng Bảy…các đoàn khách tham quan từ nhiều nơi đổ về đây rất đông Tuy nhiên dịch vụ phục vụ khách chỉ dừng lại ở mức độ tự phát, chưa rõ nét quy hoạch và khai thác Dự án cáp treo núi Chứa Chan đã có, nhưng chưa chính thức khởi công

Chùa Đại Giác: thuộc xã Hiệp Hòa, TP Biên Hòa, được xếp hạng là di

tích lịch sử và nghệ thuật cấp quốc gia năm 1990 Ngày nay, du khách đến thăm chùa Đại Giác sẽ được chiêm ngưỡng một công trình kiến trúc tôn giáo khá quy mô hiện hữu trong không gian thoáng rộng nên thơ, đồng hành với thời gian nhiều biến cố vẫn giữ được nét cổ kính xa xưa, nét đẹp cảnh trí và sự trang nghiêm của chốn thanh tịnh

Chùa Long Thiền: được xây dựng vào năm 1664, là một trong ba ngôi

chùa có niên đại sớm nhất ở Đồng Nai Chùa là công trình kiến trúc tôn giáo theo kiểu chữ "Tam", ở điện Phật có nhiều pho tượng cổ bằng đất nung và bằng đồng được chạm trổ công phu Chùa là nơi truyền bá Phật giáo đầu tiên ở miền Nam Chùa Long Thiền hiện nay là trụ sở Giáo hội phật giáo Việt Nam

Chùa Ông: thuộc xã Hiệp Hòa (Cù lao Tân Vạn), Tp.Biên Hòa, cách đền

thờ Nguyễn Hữu Cảnh khoảng 100 mét, là ngôi chùa Hoa sớm nhất ở Nam bộ (khoảng năm 1684) Xung quanh chùa là cả một công trình độc đáo các tượng gốm men xanh của thợ gốm Cây Mai (Chợ Lớn) với các đề tài như hát bội, hát

tuồng, múa hát cung đình, tượng ông Nhật bà Nguyệt cộng với các tác phẩm bằng đá ở mặt tiền chùa do thợ đá Bửu Long tạo ra đã tạo nên nét kiến trúc đặc trưng cho ngôi chùa

Đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh: thuộc địa phận xã Hiệp Hòa (Cù lao Tân

Vạn) Mặt đền nhìn ra sông Đồng Nai theo hướng Tây Nam Mặt trước đền có gắn đôi rồng chầu pháp làm bằng gốm men xanh, hai bên là cặp lân Hàng cột mặt tiền đắp rồng cuốn mây có đôi liễn chữ nho khắc chìm vào tường Năm

1998, Đảng bộ và nhân dân Đồng Nai đã xây dựng nhà bia ghi lại lịch sử 300 năm của vùng đất Biên Hòa Đồng Nai trong khuôn viên của đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh Đền là di tích lịch sử-văn hóa đã được nhà nước xếp hạng, có thể phát triển thành sản phẩm du lịch văn hoá lịch sử

Đình Tân Lân: thuộc phường Hòa Bình, TP Biên Hòa Do người dân thôn

Tân Lân dựng lên từ thời Minh Mạng (1820 - 1840) để tỏ lòng tôn kính Trấn Biên Đô đốc Trần Thượng Xuyên Đình được làm từ các vật liệu chuyên dùng cho kiến trúc tôn giáo thế kỉ XVIII - XIX của người Hoa Đây là một công trình nghệ thuật đặc sắc, trên nóc mái có hàng trăm tượng người, vật bằng gốm sứ men xanh màu lưu ly thể hiện các đề tài cổ điển phương Đông một cách sinh động Hàng năm, từ ngày 12 đến 14 tháng 12 âm lịch, đình tổ chức Lễ Kỳ Yên, cũng là ngày lễ trọng thu hút đông đảo người dân không kể Hoa, Việt qui tụ về dâng hương cầu an, cầu phước

Văn miếu Trấn Biên: phường Bửu Long, TP.Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai

Đây là văn miếu đầu tiên được xây dựng ở phương Nam Nơi đây không chỉ thờ Khổng Tử mà còn thờ phụng các bậc vĩ nhân, danh nhân văn hóa, giáo dục của đất nước Văn Miếu là điểm đến của nhiều du khách đến tham quan tìm hiểu văn hóa lịch sử Đồng Nai Văn Miếu đang tiếp tục quá trình thi công xây dựng giai đoạn 2 là khu dịch vụ Điểm thuận lợi là Văn Miếu rất gần Khu Du Lịch

Bửu Long nên có thể kết hợp với khu du lịch này tạo thành một quần thể du lịch danh thắng rất lý tưởng

Nhà xanh: thuộc phường Thống Nhất, thành phố Biên Hoà, nơi trước đây

là Sở chỉ huy Tiểu khu Biên Hòa của thực dân Pháp Khuôn viên Nhà Xanh rộng hơn 1ha, xây dựng theo lối biệt thự Pháp gồm hai tầng, cấu trúc các tầng đều giống nhau, nóc nhà lợp ngói vảy cá, xung quanh là các trại lính canh gác chặt chẽ ngày đêm Tại đây ngày 7/7/1959 đã diễn ra trận đánh gây tiếng vang lớn trong nước và thế giới, thể hiện tinh thần, ý chí tiến công của quân dân Biên Hòa, vạch trần âm mưu xâm lược của Mỹ và bản chất tay sai của chính quyền bù nhìn Sài Gòn Nhà Xanh được Bộ VH-TT công nhận là di tích quốc gia năm

1986

Nhà lao Tân Hiệp: thuộc phường Tân Tiến, thành phố Biên Hòa, nay

được gọi là Trung tâm Cải huấn Biên Hòa Tại đây, chiều chủ nhật ngày 02/12/1956, khi tiếng kẻng vang lên để lính gác tháp đổi phiên, các tù nhân - Đảng viên Cộng sản đã chia nhau chiếm lĩnh các mục tiêu quan trọng, khống chế Giám đốc trại, các giám thị, yểm trợ cho hơn 400 cán bộ, đảng viên nổi dậy chạy thoát ra ngoài, trong đó có một số Đảng viên sau này giữ các chức vụ quan trọng trong Đảng và nhà nước Việt Nam Đây là địa điểm có tiềm năng phát triển du lịch nghiên cứu, tìm hiểu về lịch sử

Căn cứ uỷ Miền Đông (chiến khu Đ): thuộc địa phận Lâm trường Hiếu

Liêm, xã Trị An, huyện Vĩnh Cửu Chiến khu Đ là căn cứ kháng chiến nổi tiếng

ở miền Đông Nam Bộ trong cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ của dân tộc Việt Nam Chiến khu Đ là nơi ra đời kỹ thuật đặc công và lực lượng đặc công đặc biệt tinh nhuệ của Quân đội nhân dân Việt Nam Chiến Khu Đ là di tích quốc gia, là niềm tự hào, là biểu tượng truyền thống cách mạng kiên cường của người Đồng Nai và của cả Miền Đông Nam Bộ

Bên cạnh đó là các di tích được xếp vào nhóm thắng cảnh, kiến trúc, nghệ thuật khảo cổ chứa đựng những giá trị to lớn về nhiều mặt Nổi bật trong nhóm này là Mộ Cổ Hàng Gòn (di tích khảo cổ)

Mộ cổ Hàng Gòn: nằm ở xã Xuân Tân, huyện Xuân Lộc, trên độ cao

250m về phía tây tỉnh lộ 2 (Long Khánh đi Bà Rịa), tiêu biểu cho nền văn hoá cổ đại xuất hiện cách đây khoảng hơn 2.500 năm Mộ cổ Hàng Gòn do ông Bouchot J một kỹ sư cầu đường người Pháp phát hiện vào năm 1927 Nét đặc biệt của ngôi mộ cổ là được ghép bởi những tấm đá hoa cương nặng hàng tấn, riêng nắp mộ ước tính khoảng 10 tấn Có nhiều phiến đá lớn bằng phẳng, xếp cân đối, tinh vi, khoa học, biểu trưng cho nền văn minh của người xưa Đây là ngôi mộ cổ nhất và có quy mô nhất tại Việt Nam còn được bảo tồn đến ngày nay Năm 1984, Bộ Văn hóa xếp hạng mộ cổ Hàng Gòn là di tích quốc gia, một trong mười di tích quan trọng ở Nam Bộ Đây là một di tích độc đáo cả về nghệ thuật lẫn kỹ thuật của người Việt cổ Khu mộ cổ thích hợp phát triển tour du lịch khám phá văn hoá, lịch sử

Nhà cổ: hiện trên địa bàn Đồng Nai còn một số ngôi nhà cổ tại các huyện

Long Thành, Nhơn Trạch, Vĩnh Cửu, và tại thành phố Biên Hoà Một số ít ngôi nhà cổ được trùng tu và giữ nguyên vẹn đến ngày hôm nay, nổi bật nhất là nhà từ đường họ Đào – Nhơn Trạch, nhà từ đường họ Trần – phường Tân Vạn , Tp Biên Hoà Nhà cổ là công trình văn hoá có giá trị về mặt kiến trúc nghệ thuật cao và có thể xếp vào hệ thống tài nguyên du lịch nhân văn của tỉnh Do đó cần có sự điều tra, hệ thống lại các ngôi nhà cổ để có thể kết hợp với các danh thắng khác thực hiện tour du lịch văn hoá lịch sử độc đáo

Nhìn chung các di tích lịch sử văn hóa trên địa bàn Đồng Nai tập trung với mật độ tương đối cao ở thành phố Biên Hoà Do vậy khi xây dựng các chương

trình du lịch của Đồng Nai cần dựa trên quan điểm phát triển hài hoà giữa các địa phương

Lễ hội: là một hình thức sinh hoạt văn hoá đặc sắc phản ánh đời sống tâm

linh của mỗi dân tộc Các hoạt động lễ hội thường thu hút nhiều khách hành hương và khách du lịch tham gia Có thể chia các lễ hội đặc trưng của Tỉnh ra thành các loại sau:

− Lễ hội làng xã truyền thống: cúng đình, cúng vía trời đất, cúng bà…

− Lễ hội của các dân tộc ít người: cúng lúa mới, cầu được mùa, đâm trâu, cầu an…

− Lễ hội kỷ niệm những sự kiện lịch sử: lễ hội truyền thống cách mạng tại Chiến khu Đ, Chiến thắng La Ngà, Chiến thắng Xuân Lộc, chiến thắng sân bay Biên Hoà…

Lễ Kỳ Yên: các lễ hội truyền thống làng xã vẫn còn khá phổ biến ở Đồng

Nai Lễ hội cúng đình mà một trong hình thức của nó là lễ Kỳ Yên thường diễn

ra tại các đình làng trên địa bàn thành phố Biên Hoà và huyện Long Thành, nơi có số lượng đình chùa tập trung rất lớn Lễ Kỳ Yên là lễ chính của đình với mục đích vía thần nhưng thực chất là lễ hội nông nghiệp cầu mưa thuận gió hoà, cầu được mùa, quốc thái dân an… Lễ hội thường diễn ra trong ba ngày, mỗi đình mỗi khác, gồm 3 lễ chính Túc Yết, Đàn Cả, Tiền Hiền-Hậu Hiền và các nghi lễ khác như rước sắc thần, xây chầu, đại bội… Diễn ra cùng lúc với lễ hội là các hoạt động ca hát, vũ điệu mang ý nghĩa nghi lễ, tạo nên sự trang nghiêm, long trọng cho lễ hội

Lễ cúng bà: được tổ chức tại các miễu tuỳ vào ngày vía của mỗi bà Tiêu

biểu là Lễ cúng Bà Thiên Hậu (Chùa Thiên Hậu – Bửu Long) Đi kèm với các hoạt động nghi thức của lễ hội này còn có các tiết mục ca hát, diễn xướng tổng hợp

Lễ hội cúng đình và lễ hội cúng bà là những sinh hoạt văn hoá truyền thống mang tính tín ngưỡng của một bộ phận không nhỏ người dân Đồng Nai Các hoạt động lễ hội này thu hút sự tham gia của rất nhiều người dân địa phương Việc chọn lọc các yếu tố mang tính văn hoá truyền thống từ các lễ hội này sẽ tạo môi trường tốt cho các hoạt động du lịch văn hoá mang tính cộng đồng cao

Điểm đặc sắc của các hoạt động lễ hội còn được thể hiện thông qua các loại hình lễ hội của các dân tộc ít người Trong số đó phải kể đến một số lễ hội hiện vẫn còn tồn tại như lễ hội đâm trâu của dân tộc Châu Mạ – huyện Tân Phú, lễ hội cầu an của dân tộc Hoa – xã Phú Vinh, huyện Vĩnh Cửu… và một số lễ hội đã thất truyền nhưng có khả năng khôi phục như lễ hội cúng lúa mới của dân tộc Châu Ro – huyện Xuân Lộc, lễ hội Ramadam của dân tộc Chăm – huyện Xuân Lộc Đây là những nét sinh hoạt văn hoá, là tinh hoa của các dân tộc anh em sống trên địa bàn Đồng Nai, mang tính đặc thù cao, rất thích hợp tạo nên các sản phẩm du lịch độc đáo, đặc sắc vì đối với các tài nguyên văn hoá phi vật thể này giá trị của nó được thể hiện qua các điệu múa, trường ca, nhạc cụ, món ăn… vốn rất đặc trưng của dân tộc Vì cậy cần thiết phải có sự thu thập, điều tra các lễ hội của các dân tộc ít người, qua đó chọn lọc, khôi phục các lễ hội kết hợp vào các tour du lịch văn hoá truyền thống của Tỉnh

Ngoài ra, Đồng Nai còn là nơi tập trung hai tôn giáo lớn là Phật giáo (Biên Hoà, Long Thành) và Thiên Chúa giáo (Biên Hoà, Thống Nhất) , thể hiện rõ qua số lượng và mật độ các công trình tôn giáo (chùa, nhà thờ…) trên các địa bàn Vì thế các lễ hội mang tính tôn giáo như lễ Giáng Sinh, lễ Phục Sinh, Phật Đản, Vu Lan… đã trở thành những ngày lễ lớn, là dịp vui chơi giải trí của đông đảo tầng lớp nhân dân trong và ngoài tỉnh, kể cả những người không có tôn giáo Hằng năm lượng khách từ các tỉnh lân cận đổ về Đồng Nai để tham gia

các ngày lễ hội này rất đông Đây là cơ hội để tổ chức các hoạt động vui chơi giải trí kết hợp ăn uống…

Làng nghề truyền thống: nghề, làng nghề truyền thống cũng là tài

nguyên du lịch có sức hấp dẫn rất lớn đối với du khách Nghề truyền thống với các sản phẩm độc đáo không chỉ thể hiện tài khéo léo của nhân dân lao động mà còn thể hiện những tư duy triết học, tâm tư tình cảm của con người

Làng bưởi Tân Triều: Khu du lịch sinh thái Làng bưởi Tân Triều thuộc xã

Tân Bình, huyện Vĩnh Cửu - Đồng Nai Diện tích Khu du lịch là 5 ha, đặc điểm nổi bật của Khu du lịch này là có nhiều vườn cây ăn trái miệt vườn Nam Bộ đặc trưng, được bao quanh bởi một vùng sông nước bao la, mang đầy phù sa với nhiều trái ngon, quả ngọt, đặc biệt là bưởi Tân Triều nổi tiếng khắp nơi Hiện Khu du lịch đang được quy hoạch và đầu tư trở thành một trong những điểm du lịch sinh thái hấp dẫn của Tỉnh

Làng gốm Hóa An : hiện nay, tại các phường Tân Vạn, Bửu Hòa, xã Hóa

An có gần 100 xưởng gốm mỹ nghệ lớn nhỏ Các sản phẩm gốm mỹ nghệ Biên Hòa đã được triển lãm ở nhiều nước, được tặng nhiều huy chương, bằng khen danh dự ở Pháp, Nhật, Thái Lan, Indonesia, Campuchia Biên Hòa cũng là nơi khai sinh gốm mỹ nghệ hiện đại (năm 1963) với cha đẻ là cựu giáo sư Lê Bá Đáng của trường Mỹ nghệ thực hành Biên Hòa Làng gốm phù hợp với việc phát triển các tour du lịch tìm hiểu làng nghề truyền thống, kết hợp bán các sản phẩm gốm sứ độc đáo, mang đậm dấu ấn địa phương

Ngoài ra, trên địa bàn Đồng Nai còn có một số nghề, làng nghề truyền thống khác như: đan lát, mây tre, đan sọt (P.An Bình, Biên Hoà; huyện Tân Phú); Trồng dâu, nuôi tằm (xã Nam Cát Tiên, huyện Tân Phú; xã Xuân Bắc, huyện Xuân Lộc); May thêu, kết cườm, dệt vải (phường Tân Mai, Biên Hoà); Dệt thổ cẩm (huyện Tân Phú); Gỗ mỹ nghệ (xã Bình Minh, huyện Trảng Bom);

Chạm khắc đá (phường Bửu Long, Biên Hoà); Làm bánh tráng (xã Thạnh Phú, huyện Vĩnh Cửu); Trồng chôm chôm, sầu riêng (Long Khánh)

Với những nét đặc trưng riêng của mình, các làng nghề có lợi thế phát triển tour du lịch sinh thái kết hợp học hỏi các nghề truyền thống

2.2 Thực trạng ngành du lịch Tỉnh Đồng Nai:

Trong bối cảnh thế giới có nhiều bất ổn như hiện nay, Việt Nam nổi lên như một điểm đến an toàn cho khách du lịch quốc tế Loại hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, du lịch văn hoá, lịch sử đang được du khách quốc tế đặc biệt ưa chuộng Đồng Nai là địa phương có những thế mạnh về loại hình du lịch này nên cần chú trọng đầu tư khai thác đúng mức để ngành du lịch tỉnh phát triển tương xứng với nguồn tài nguyên phong phú của mình

2.2.1 Cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch:

Giao thông: Đã có bước tiến nhanh trong đầu tư nâng cấp hệ thống giao

thông, nhất là giao thông đường bộ Cùng với hệ thống quốc lộ với tổng chiều dài 244,5 km đã được nâng cấp mở rộng thành tiêu chuẩn đường cấp I,II đồng bằng (QL1, QL51), cấp III đồng bằng như QL20 (đoạn qua tỉnh 75 km), QL56 Riêng QL 1A trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đã hoàn thành nâng cấp toàn bộ 102

km, mặt đường từ 12,5 -24m đưa vào hoạt động có hiệu quả Quốc lộ 51 đã hoàn thành toàn bộ 45 km trên địa bàn tỉnh và cả đoạn tránh một chiều qua thị trấn Long Thành, đạt tiêu chuẩn cấp 1 đồng bằng Hệ thống đường bộ trong tỉnh có chiều dài 3.339 km, trong đó gần 700 km đường nhựa Ngoài ra tỉnh đã bê tông hoá được 38 cầu đạt chỉ tiêu toàn bộ số cầu trên tuyến đường do tỉnh quản lý, đảm bảo tải trọng qua cầu 18 tấn trở lên

Theo qui hoạch trong một tương lai gần, hệ thống đường cao tốc (đoạn 1, đoạn 2) đi Bà Rịa – Vũng Tàu và Tp Hồ Chí Minh, hệ thống đường sắt Biên Hoà – Vũng Tàu, đường QL1 tránh Biên Hoà ( Hố Nai 3 –cổng 11 Long Bình),

nâng cấp tỉnh lộ 769 thành quốc lộ nối QL20, QL1 với QL51… sẽ tạo nên một mạng lưới giao thông hoàn chỉnh, phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của địa phương và khu vực

Nhằm liên kết hơn nữa Đồng Nai với các vùng, tỉnh chú trọng phát triển đường giao thông trực tiếp nối Thành phố Hồ Chí Minh qua Quận 9 với khu đô thị mới Nhơn Trạch và nối thông với quốc lộ 51, quốc lộ 20… Hệ thống giao thông đường bộ này sẽ góp phần nâng cao vị thế của sân bay quốc tế Long Thành, tăng cường hơn nữa sự liên kết của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam Số lượng phương tiện vận tải đường bộ của tỉnh khoảng 19.909 chiếc, tổng tải trọng 59.617 tấn và số ghế là 69.440 ghế Tỷ lệ phương tiện vận tải tăng trung bình hàng năm là 12%/năm

Hệ thống cảng biển và cảng sông đã được qui hoạch và xây dựng tương đối nhanh gồm hệ thống cảng Long Bình Tân, cảng Gò Dầu A, B có khả năng tiếp nhận tàu có tải trọng đến 15.000T Số phương tiện vận tải thuỷ hàng hoá và hành khách khoảng 542 chiếc

Đường sắt quốc gia đi qua tỉnh dài 87 km với 8 ga cũng đã được duy tu, sửa chữa đảm bảo cho việc lưu thông bình thường

Cấp điện, cấp nước: tỉnh đã đầu tư xây mới một số trạm biến áp chuyên

dùng, xây dựng mới 787 km đường dây phân phối 22KV, 94 km đường dây 110

KV trạm hạ thế và cải tạo và xây dựng 885 đường dây hạ thế… Góp phần giải quyết tốt nhu cầu điện cho sản xuất và sinh hoạt

Mạng lưới cấp nước hiện nay đủ cung cấp cho nhu cầu nước của tỉnh Các nhà máy hiện nay là: nhà máy nước Long Bình công suất 15.000 m3/ ngày, nhà máy nước Gia Ray 3000 m3/ngày/đêm, trạm bơm Hóa An 6000 m3/ ngày/đêm Công suất nhà máy nước Long Khánh đã được nâng thêm 5000m3/ngày/đêm, đang chuẩn bị xây dựng thêm nhà máy nước Long Bình giai đoạn 2 với công

suất 15.000m3/ngày, nhà máy nước Thiện Tân 100.000 m3/ngày, nhà máy nước Nhơn Trạch 100.000 m3/ngày/đêm, phục vụ cho sản xuất và đời sống

Bưu chính viễn thông: hệ thống bưu chính viễn thông trên địa bàn tỉnh

phát triển rất nhanh, bố trí đều đến tận các huyện, thị xã Từ tỉnh Đồng Nai có thể liên lạc đến các nơi trong cả nước và các vùng quốc tế Có nhiều loại hình dịch vụ khác nhau như Fax, telex, nhắn tin, Internet đường truyền nhanh, truyền dữ liệu; nhiều loại mạng như Mobiphone, Vinaphone, Vietel … tạo điều kiện thuận lợi cho người tiêu dùng chọn lựa và sử dụng

2.2.2 Khách du lịch:

Những năm qua, lượng khách du lịch đến Việt Nam tăng tương đối đều, tốc độ tăng trung bình khoảng 24% / năm Khách nước ngoài đến Việt Nam chủ yếu từ khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, Tây Aâu và Bắc Mỹ Ngành du lịch Việt Nam cũng chịu một số khó khăn chung nhất định do tình hình thế giới như khủng bố, thiên tai, dịch bệnh…làm cho ngành phát triển chưa tương xứng với tiềm năng

Lượt khách: Tổng lượt khách đến tham quan du lịch Đồng Nai giai đoạn

2001–2006 có xu hướng tăng qua các năm với mức tăng bình quân 30,07%/năm Năm 2006 lượt khách du lịch đã đạt 860.226, tăng 4,64 lần so với năm 2001

ĐVT:lượt

Năm Chỉ tiêu

2001 2002 2003 2004 2005 2006 Tổng lượt khách 185.246 222.542 370.748 502.868 552.636 860.226

1 Do cơ sở hoạt động

lữ hành phục vụ

146.947 178.406 315.191 405.975 433.720 513.415

- Khách quốc tế 548 1.063 7.638 8.052 7.897

- Khách trong nước 146.947 177.858 314.128 398.337 425.668 505.518

2 Do cơ sở lưu trú

phục vụ

38.299 44.136 55.557 96.893 118.916 346.811

- Khách quốc tế 3.257 10.112 6.790 8.519 10.039 17.105

- Khách trong nước 35.042 34.024 48.767 88.374 108.877 329.706

(Nguồn: Sở Thương mại Du lịch Đồng Nai-Năm 2006)

Khách tham quan du lịch tập trung ở một số điểm du lịch như Trung tâm Văn hóa Du lịch Bửu Long, khu du lịch thác Giang Điền, Vườn Quốc gia Cát Tiên, Núi Chứa Chan, Chùa Gia Lào, Thác Mai – Hồ nước nóng Loại hình du lịch tại các điểm du lịch này là tham quan, vui chơi giải trí với thành phần khách chủ yếu là sinh viên học sinh Riêng khu du lịch Núi Chứa Chan là điểm

du lịch hành hương, hàng năm đón trên 60.000 lượt khách

Khách lưu trú quốc tế năm 2006 đạt 17.105 lượt, tăng hơn 4,2 lần so với năm 2001, khách chủ yếu là các chuyên gia nước ngoài làm việc tại các khu công nghiệp tại Đồng Nai, khách tham dự hội nghị và các sinh viên, nhà nghiên cứu sinh học tại Vườn Quốc gia Cát Tiên

Ngày khách: Độ dài ngày khách bình quân của khách tham quan du lịch

tại Đồng Nai là 1,02 ngày tập trung chủ yếu ở các loại hình du lịch vui chơi giải trí, tham quan và một số loại hình cắm trại qua đêm Độ dài ngày khách thấp cho thấy các điểm du lịch tại Đồng Nai chưa đủ sức thu hút, hấp dẫn để lưu khách lại khu vực được lâu hơn

Tổng số ngày khách của khách du lịch tại Đồng Nai:

ĐVT: Ngày

Năm Chỉ tiêu

2001 2002 2003 2004 2005 2006

Tổng ngày khách 241.828 238.572 373.178 520.826 619.979 1.117.739

1 Do cơ sở hoạt động

lữ hành phục vụ

179.525 178.406 300.393 405.975 476.383 627.114

- Khách quốc tế 548 1.261 7.638 7.555 11.751

- Khách trong nước 179.525 177.858 299.132 398.337 468.828 615.363

2 Do cơ sở lưu trú

phục vụ

62.303 60.166 72.785 114.851 143.596 490.625

- Khách quốc tế 17.283 21.867 19.944 29.562 29.066 47.424

- Khách trong nước 45.020 38.299 52.841 85.289 114.530 443.201

(Nguồn: Sở Thương mại Du lịch Đồng Nai-Năm 2006)

Độ dài ngày khách bình quân:

ĐVT: ngày

Năm Chỉ tiêu

2001 2002 2003 2004 2005 2006

1 Khách do các cơ sở hoạt động lữ hành phục vụ

- Khách quốc tế - 1,0 1,2 1,0 0,9 1,48

- Khách trong nước 1,22 1,0 0,95 1,0 1,1 1,22

2 Khách do các cơ sở lưu trú phục vụ

- Khách quốc tế 5,3 2,2 2,9 3,5 2,9 2,77

- Khách trong nước 1,3 1,1 1,1 1,0 1,1 1,34

Ghi chú: Độ dài ngày khách bình quân = Tổng ngày khách / tổng số khách Hiện nay, độ dài ngày khách lưu trú quốc tế đến Đồng Nai đang có xu hướng giảm Một phần là do cơ sở vật chất tại Đồng Nai còn thấp, chưa đủ sức đáp ứng các nhu cầu của khách, mặt khác các dịch vụ vui chơi giải trí còn giới hạn Thêm vào đó, sức thu hút khách của TP HCM cũng góp phần làm giảm thời gian lưu trú của khách tại Đồng Nai

Đối với khách lưu trú trong nước, ngày lưu trú bình quân chỉ khoảng 1,12 ngày Thành phần khách thuộc nhóm này khá đa dạng, nhưng ít có nhu cầu sử dụng cơ sở lưu trú như một phần sản phẩm dịch vụ du lịch

Trong quá trình phát triển du lịch Đồng Nai, cần xem xét thực hiện các biện pháp kéo dài ngày du lịch để tăng nguồn thu bằng việc tập trung đẩy mạnh đầu tư cơ sở vật chất trang thiết bị và hệ thống dịch vụ cũng như không ngừng nâng cao chất lượng, tạo ra các sản phẩm du lịch độc đáo hấp dẫn

Tính thời vụ: Mùa cao điểm du lịch của Đồng Nai nhằm vào các tháng

12,1,2 và 5,6,7 hàng năm Đây cũng là mùa cao điểm của du lịch nội địa Yếu tố vụ mùa thường gắn với các sự kiện, ngày lễ kể cả âm và dương lịch Chẳng hạn, tháng 12, 1, 2, 3 thường có các ngày Tết dương lịch, tết nguyên đán, ngày lễ tình nhân, ngày quốc tế phụ nữ Tháng 4, 5, 6 có các ngày giải phóng miền Nam, quốc tế lao động, quốc tế thiếu nhi, lễ Phật Đản, tết Đoan Ngọ, dịp nghỉ

hè của học sinh Sự kết hợp những dịp lễ và các ngày nghỉ chính thức làm cho nhiều tầng lớp người dân có thời gian rỗi, nên quan tâm đến việc vui chơi, giải trí thư giãn, nghỉ mát nhiều hơn

Tuy nhiên, có những biện pháp để giảm bớt ảnh hưởng của tính thời vụ như:

- Thường xuyên nâng cao chất lượng, đổi mới sản phẩm dịch vụ du lịch để tạo sức hấp dẫn, thu hút, đặc trưng, hạn chế sự nhàm chán

- Kết hợp nhiều loại hình du lịch để tạo ra sự đa dạng, phong phú

- Tăng cường các hoạt động khuyến mãi tại các cơ sở du lịch

- Luân phiên các hình thức du lịch khác nhau trong năm như đẩy mạnh du lịch kinh doanh, lễ hội, sự kiện lớn, thể thao và MICE vào các mùa thấp điểm và khuyến khích thêm hộ dân và lao động thời vụ tham gia cung ứng dịch vụ du lịch vào mùa cao điểm

Đây là lĩnh vực giữ vai trò chủ lực qua các năm, góp phần tạo bước tăng trưởng trong ngành dịch vụ

Doanh thu cơ sở lưu trú đạt tỷ lệ bình quân 24% trong tổng doanh thu ngành du lịch Doanh thu dịch vụ vui chơi giải trí xấp xỉ doanh thu lưu trú Riêng lĩnh vực có sự phụ thuộc lẫn nhau là lữ hành và vận chuyển cùng chiếm tỷ trọng thấp Từ đó cho thấy việc đóng góp cho tốc độ tăng trưởng của ngành

du lịch còn khá thấp, chủ yếu là kinh doanh cơ sở lưu trú và ăn uống Tuy nhiên, cũng đồng thời nói lên tỉnh Đồng Nai có lợi thế về hai hoạt động trên Trong quá trình qui hoạch phát triển du lịch cần tiếp tục phát huy lợi thế hiện có và tập trung đẩy mạnh hơn nữa các loại hình dịch vụ vui chơi giải trí để thu hút khách lữ hành và lưu trú

Tốc độ tăng lượt khách và doanh thu:

Năm Chỉ tiêu ĐVT

2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006

Doanh thu Triệu

đồng

28.472 35.732 43.691 53.307 69.650 74.127 168.500

Lượt khách Lượt 170.788 185.186 222.542 370.748 502.868 552.636 860.226

(Nguồn: Sở Thương Mại Du Lịch Đồng Nai – Năm 2006) Từ năm 2001 đến năm 2006, hệ số tỷ lệ giữa tốc độ tăng bình quân doanh thu (39,03%) và tốc độ tăng bình quân lượt khách (32,73%)ø là 1,19 cho thấy mức chi tiêu của khách du lịch khi đi du lịch ở Đồng Nai vẫn còn rất thấp Trong tương lai tỉnh cần đẩy mạnh phát triển các hoạt động dịch vụ phục vụ, tạo điều kiện cho du khách chi tiêu nhiều hơn nhằm đẩy mạnh tốc độ tăng trưởng doanh thu du lịch

2.2.4 Hoạt động lưu trú và kinh doanh lữ hành:

Theo thống kê năm 2006, tỉnh Đồng Nai hiện có 48 cơ sở lưu trú với tổng số 1.270 phòng và 1.398 giường trong đó có 1 khách sạn 3 sao, 1 khách sạn 2 sao, 1 khách sạn 1 sao, 6 khách sạn đạt tiêu chuẩn Ngoài ra còn có một số lượng lớn các khách sạn, nhà nghỉ, nhà trọ chưa đạt tiêu chuẩn cơ sở lưu trú du lịch Các khách sạn có cơ sở vật chất tốt chủ yếu tập trung trên địa bàn thành phố Biên Hoà Các cơ sở lưu trú với cơ sở vật chất thấp (nhà nghỉ, nhà trọ), tập trung nhiều gần các khu công nghiệp và rải rác các huyện trên địa bàn tỉnh Điều này sẽ gây khó khăn khi phát triển các loại hình du lịch có thời gian lưu trú kéo dài tại các khu vực xa thành phố Tỉnh cần nghiên cứu đầu tư thêm cơ sở lưu trú

Đối với hoạt động kinh doanh lữ hành, từ năm 2001 đến 2004 Tỉnh chỉ có một đơn vị kinh doanh lữ hành là Trung Tâm điều hành hướng dẫn du lịch Đồng Nai trực thuộc Công Ty Cổ Phần Du Lịch Đồng Nai Đến năm 2006 trên địa bàn tỉnh có 7 doanh nhiệp kinh doanh lữ hành hoạt động Nhìn chung, hoạt động kinh doanh lữ hành tại Đồng Nai còn hạn chế về số lượng và qui mô khai thác

2.2.5 Các dịch vụ hỗ trợ:

Các cơ sở kinh doanh ăn uống đạt tiêu chuẩn nhà hàng năm 2002 là 19 cơ sở, tăng 13 nhà hàng so với năm 2000 Còn lại khoảng 9.133 là các quán ăn nhỏ, căn tin chủ yếu phục vụ nhu cầu ăn uống của nhân dân trong tỉnh Một số nhà hàng tại các điểm du lịch đã tận dụng lợi thế nguồn tài nguyên thiên nhiên sẵn có phát triển các món ăn đồng quê, món ăn dân dã để thu hút khách du lịch Nhìn chung quy mô các nhà hàng còn hạn chế, phát triển mang tính tự phát , chưa có định hướng chung Thành phố Biên Hoà vẫn là nơi tập trung nhiều cơ sở ăn uống nhất của tỉnh