Những thách thức trong việc Xây dựng Trường Đại học đẳng cấp Thế giới part 7 docx

Ăïí thuâc ăííy sûơ ăoâng goâp cuêa caâc hoơc giaê nûúâc ngoađi, möơt söị caâc trûúđng ăaơi hoơc mong muöịn ăaơt ặúơc ăùỉng cíịp thïị giúâi ăaô xíy dûơng nhûông möịi quan hïơ ăöịi taâc th

Thíơm chñ khöng chó nhûông trûúđng ăaơi hoơc nöíi tiïịng nhíịt ặúơc miïîn trûđ khoêi sûơ cíìn thiïịt phaêi tiïịn triïín vađ thñch ûâng vúâi nhûông hoađn caênh ăang thay ăöíi, nhû vñ duơ vïì trûúđng ăaơi hoơc Oxford ăaô thíịt baơi trong viïơc cöị gùưng caêi caâch tađi chñnh Trong thõ trûúđng caơnh tranh ngađy cađng gia tùng hiïơn nay cho giúâi hoơc giaê, laônh ăaơo chuê chöịt úê caâc trûúđng ăaơi hoơc phaêi ăöịi mùơt vúâi sûơ cíìn coâ caâc nguöìn lûơc phuơ thïm ăïí tiïịp tuơc thú ặúơc caâc nhađ nghiïn cûâu vađ giaâo sû nöíi tiïịng quöịc tïị Tuy nhiïn hoơ bõ haơn chïị búêi nhûông sùưp xïịp quaên trõ töìn taơi hađng thïị kyê vađ caâc cú cíịu cíìm quýìn ăem sûơ ăiïìu khiïín möơt phíìn lúân nguöìn lûơc cuêa caâc trûúđng ăaơi hoơc cho tûđng trûúđng cao ăùỉng Caâc trûúđng cao ăùỉng khöng coâ mong muöịn chia seê nguöìn lûơc tûđ caâc nguöìn ăíìu tû truýìn thöịng vađ möơt phíìn lúân söị sinh viïn cao hoơc nûúâc ngoađi nhíơp hoơc ăoâng hoơc phñ cao hún ba líìn so vúâi nhûông sinh viïn trong nûúâc

Möơt khña caơnh cuêa caâc ăïì xuíịt caêi caâch cöị gùưng khöi phuơc sûơ cín bùìng ặúơc öng John Hood, Phoâ hiïơu trûúêng danh dûơ cuêa trûúđng Oxford - ngûúđi ặúơc tuýín tûđ New Zealand ặa ra vađo nùm 2006, lađ trao nhiïìu quýìn hún trong viïơc sûê duơng nhûông nguöìn lûơc nađy cho laônh ăaơo chuê chöịt trong khi cuông cho pheâp caâc ăöịi taâc bïn ngoađi tùng quýìn giaâm saât tađi chñnh cuêa trûúđng Cuöơc caêi caâch cuöịi cuđng ăaô bõ cöơng ăöìng hoơc thuíơt Oxford baâc boê, díîn túâi viïơc öng Hood phaêi quýịt ắnh tûđ chûâc vađo nùm 2009, lađ nùm thûâ nùm cuêa nhiïơm kyđ laônh ăaơo cuêa öng Möơt söị caâc cûơu hoơc sinh ăaô bađy toê quan ngaơi vïì nhûông taâc ăöơng tiïu cûơc cuêa nhûông sùưp xïịp nađy, coâ thïí seô díîn ăïịn tònh traơng quaâ taêi trong hoơc thuíơt vađ thiïịu sûơ giaâm saât thñch húơp dađnh cho caâc sinh viïn cao hoơc (Shultziner 2008)

Khña caơnh quöịc tïị hoâa

Möơt phûúng thûâc ăïí thuâc ăííy viïơc chuýín ăöíi thađnh möơt trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi lađ viïơc sûê duơng nhûông chiïịn lûúơc quöịc tïị hoâa möơt caâch hiïơu quaê Dođng chaêy vađo cuêa nhûông sinh viïn nûúâc ngoađi hađng ăíìu coâ thïí lađ cöng cuơ ăïí níng cao mûâc ăöơ hoơc thuíơt cuêa tíìng lúâp sinh viïn vađ lađm giađu kinh nghiïơm hoơc tíơp thöng qua khña caơnh ăa vùn hoâa ÚÊ mùơt nađy, khaê nùng ặa ra chûúng trònh ăađo taơo bùìng tiïịng nûúâc ngoađi, ăùơc biïơt lađ bùìng tiïịng Anh, coâ thïí lađ möơt nhín töị thu huât maơnh meô Trong 100 trûúđng ăaơi hoơc hađng ăíìu thïị giúâi theo xïịp haơng SJTU, coâ 11 trûúđng ăïịn tûđ caâc nûúâc khöng coâ tiïịng Anh lađ ngön ngûô baên ắa nhûng coâ möơt söị chûúng trònh ăaơi hoơc ặúơc giaêng daơy bùìng tiïịng Anh (Ăan Maơch, Phíìn Lan, Ix-ra-en, Hađ Lan, Na Uy, Thuơy Ăiïín vađ Thuơy Syô)

Nhû ăaô thaêo luíơn tûđ phíìn trûúâc, khaê nùng thu huât caâc nhađ nghiïn cûâu vađ giaâo sû ngoaơi quöịc cuông lađ möơt nhín töị quýịt ắnh quan troơng hoùơc ăùơc ăiïím cuêa sûơ xuíịt sùưc Caâc trûúđng ăaơi hoơc coâ thïí cíìn ặa ra khuýịn khñch, bao göìm caê cú chïị tiïìn lûúng vađ caâc ăiïìu kiïơn viïơc lađm linh hoaơt, ăïí tuýín duơng ặúơc nhûông hoơc giaê hađng ăíìu tûđ caâc quöịc gia khaâc Nhûông caâ nhín tađi nùng nađy coâ

61 Caâch thûâc chuýín ăöíi

thïí giuâp níng cíịp caâc khoa ăađo taơo hiïơn nay hoùơc xíy dûơng caâc chûúng trònh ăađo taơo ăaơi hoơc vađ caâc trung tím nghiïn cûâu trong caâc lônh vûơc múâi coâ lúơi thïị

so saânh Vñ duơ úê vûúng quöịc Anh, 27% trong töíng söị hoơc giaê ặúơc tuýín duơng nùm 2005/06 coâ quöịc tõch nûúâc ngoađi (Caâc trûúđng ăaơi hoơc Anh nùm 2007)

Höơp 2.8

Nhûông cöơng ăöìng xa xûâ coâ thïí ăoâng goâp thïị nađo trong sûơ phaât triïín cuêa qú hûúng mònh

Möơt cöơng ăöìng xa xûâ lađ möơt maơng lûúâi nhûông ngûúđi cuđng ăïịn tûđ möơt quöịc gia vađ sinh söịng úê nûúâc ngoađi Möơt maơng lûúâi nhûông ngûúđi xa xûâ thađnh cöng ặúơc ắnh nghôa theo

ba tiïu chñ: (a) caâc thađnh viïn cuêa cöơng ăöìng xa xûâ ríịt tađi nùng vađ thïí hiïơn ăöơng cú thuâc ăííy maơnh meô tûđ bïn trong; (b) hoơ ặúơc tham gia vađo thûơc hiïơn dûơ aân úê qú hûúng vađ nhû lađ nhûông cíìu nöịi, chíịt xuâc taâc, hay trung gian cho viïơc phaât triïín caâc dûơ aân úê qú hûúng mònh; (c) sûơ hiïơu quaê, liïn tuơc vađ phaât triïín theo thúđi gian dûơa vađo nhûông hoaơt ăöơng cuơ thïí vúâi nhûông kïịt quaê coâ thïí ăo lûúđng ặúơc

Trong híìu hïịt caâc trûúđng húơp maơng lûúâi cöơng ăöìng ngûúđi xa xûâ vađ ngûúđi nûúâc ngoađi nöíi bíơt lïn möơt caâch tûơ phaât Tuy nhiïn, nhûông sûơ can thiïơp cuêa chñnh phuê coâ thïí giuâp xíy dûơng hay cú cíịu nhûông saâng kiïịn nhû víơy Ăiïìu kiïơn ăíìu tiïn ăođi hoêi nhûông quöịc gia tíơn duơng lúơi thïị cuêa nhûông tađi nùng ngoaơi quöịc lađ thûđa nhíơn viïơc nađy nhû möơt cú höơi ăïí xíy dûơng möơt nïìn kinh tïị kinh thûâc Möơt mùơt, caâc chiïịn lûúơc ăïí thuâc ăííy nhûông cöơng ăöìng xa xûâ khaâc nhau tuđy theo ăiïìu kiïơn cuêa tûđng quöịc gia vađ mùơt khaâc lađ tuđy thuöơc vađo ăùơc tñnh cuêa caâc cöơng ăöìng nađy Tuy nhiïn, möơt ýịu töị chung vađ quan troơng ăïí sûê duơng tađi nùng ngûúđi nûúâc ngoađi hiïơu quaê lađ sûơ töìn taơi cuêa caâc cú súê ăađo taơo vûông maơnh

Möơt minh hoơa tuýơt vúđi cuêa möơt maơng lûúâi tòm kiïịm cöơng ăöìng xa xûâ hiïơu quaê lađ GlobalScot, möơt maơng lûúâi nhûông ngûúđi Xcöịt-len coâ nhiïìu quýìn lûơc tûđ khùưp thïị giúâi, hoơ sûê duơng chuýn mön vađ aênh hûúêng cuêa mònh nhû nhûông ùng-ten, cíìu nöịi, vađ nhûông khúêi nguöìn taơo ra caâc dûơ aân úê Xcöịt-len Ăûúơc khúêi ăöơng vađo nùm 2002, maơng lûúâi nađy ăaô chûâng minh sûơ thu huât vađ ăùơc biïơt hiïơu quaê vúâi 850 doanh nhín coâ aênh hûúêng tham gia vađo nùm 2005, vađ vò víơy ăoâng goâp cho chiïịn lûúơc phaât triïín kinh tïị cuêa Xcöịt-len ChileGlobal, Maơng lûúâi nhûông tađi nùng úê nûúâc ngoađi cuêa Mï-hi-cö, vađ dûơ aân Nam chíu Phi toađn cíìu ăaô ặúơc truýìn caêm hûâng tûđ hònh míîu GlobalScot vađ hiïơn ăang aâp duơng hònh míîu nađy vađo nhûông hoađn caênh, ăùơc ăiïím riïng cuêa mònh Nhûông cöơng ăöìng xa xûâ coâ thïí ặúơc so saânh vúâi caâc maơng lûúâi cûơu sinh viïn vađ hoơc hoêi tûđ hoơ Coâ möơt cú höơi tuýơt vúđi cho caâc cú súê ăađo taơo tham gia vađo möơt quaâ trònh maơng lûúâi cöơng ăöìng xa xûâ Caâc trûúđng ăaơi hoơc ăaô coâ möơt lúơi thïị so saânh coâ uy lûơc lúân ăïí theo ăuöíi nhûông chi höơi ăùơc biïơt, xaâc ắnh nhûông laônh ăaơo úê nûúâc ngoađi, vađ díìn díìn xíy dûơng möơt maơng lûúâi tòm kiïịm Ăíy lađ viïơc mađ caâc cöơng ăöìng xa xûâ thađnh cöng thûúđng bùưt ăíìu.

Nguöìn: Kuznetsov 2006.

Trong nhûông trûúđng húơp khoâ thu huât nhûông hoơc giaê theo húơp ăöìng toađn thúđi gian, trûúđng ăaơi hoơc coâ thïí bùưt ăíìu thu huât caâc hoơc giaê nûúâc ngoađi hađng ăíìu theo húơp ăöìng taơm thúđi

Ăïí thuâc ăííy sûơ ăoâng goâp cuêa caâc hoơc giaê nûúâc ngoađi, möơt söị caâc trûúđng ăaơi hoơc mong muöịn ăaơt ặúơc ăùỉng cíịp thïị giúâi ăaô xíy dûơng nhûông möịi quan hïơ ăöịi taâc thađnh cöng vúâi nhûông trûúđng ăaơi hoơc hađng ăíìu úê caâc nûúâc cöng nghiïơp Ăíy lađ trûúđng húơp cuêa Trûúđng cöng nghïơ ÍỊn ăöơ trong nhûông nùm ăíìu trûúđng múâi thađnh líơp (xem höơp 2.4) Gíìn ăíy hún, möơt trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi múâi nöíi lïn, trûúđng Ăaơi hoơc Quöịc gia Singapore, ăaô dûơa ríịt nhiïìu vađo viïơc húơp taâc chiïịn lûúơc vúâi trûúđng Ăaơi hoơc quöịc gia UÂc, trûúđng Ăaơi hoơc Duke, trûúđng Ăaơi hoơc Cöng nghïơ Eindhoven úê Hađ Lan, trûúđng Ăaơi hoơc Harvard, trûúđng Ăaơi hoơc Johns Hopkins, MIT vađ trûúđng Ăaơi hoơc Thanh Hoa úê Trung Quöịc, ặúơc biïịt ăïịn nhiïìu hún vúâi tû caâch lađ nhûông cú súê ăađo taơo ăöịi taâc Nhûông möịi quan hïơ ăöịi taâc nađy khöng phaêi luön luön hoaơt ăöơng suön seê, vñ duơ nhû trûúđng húơp cùưt ặât quan hïơ gíìn ăíy vúâi trûúđng Ăaơi hoơc Johns Hopkins úê Singapore do sûơ khöng hađi lođng vúâi chíịt lûúơng cuêa ngađnh hoơc vađ kïịt quaê cuêa caâc chûúng trònh ăöịi taâc nûúâc ngoađi vaơch ra (Normile 2006)

Thu huât nhûông hoơc giaê hađng ăíìu tûđ cöơng ăöìng ngûúđi xa xûâ úê nûúâc ngoađi lađ möơt chiïịn lûúơc quöịc tïị khaâc mađ möơt vađi trûúđng ăaơi hoơc úê ÍỊn ăöơ vađ Trung Quöịc ăaô tiïịn hađnh thađnh cöng (Brown 2007) Vñ duơ trûúđng Ăaơi hoơc Bùưc Kinh ăaô tuýín duơng hađng trùm hoơc giaê lađ Hoa Kiïìu Lađ möơt phíìn cuêa chiïịn lûúơc nhín sûơ, trûúđng ăaô giaâm saât chùơt cheô nhûông hoơc giaê Hoa Kiïìu gioêi vađ taơo nhûông ăiïìu kiïơn thuíơn lúơi cho hoơ trúê vïì Mï-hi-cö, Xcöịt-len vađ Nam Phi cuông ăaô bùưt ăíìu thûơc hiïơn nhûông chiïịn lûúơc thuâ võ ăïí khai thaâc sûơ ăoâng goâp cuêa nhûông cöng dín tađi nùng söịng úê nûúâc ngoađi (xem höơp 2.8)

Cuông liïn quan ăïịn khña caơnh quöịc tïị hoâa, ăïí caêi thiïơn danh tiïịng quöịc tïị cuêa cú súê ăađo taơo, caâc nhađ nghiïn cûâu quöịc gia coâ kyô nùng ngön ngûô ăaô íịn hađnh caâc nghiïn cûâu bùìng tiïịng Anh Möơt phûúng thûâc mađ caâc cú súê ăađo taơo vađ caâc hoơc giaê níng cao danh tiïịng cuêa mònh lađ thöng qua sûơ hiïơn diïơn trong caâc íịn phíím khoa hoơc Do danh muơc trñch díîn biïn soaơn nhûông dûô liïơu chñnh tûđ caâc taơp chñ ặúơc íịn hađnh bùìng tiïịng Anh, cú súê mađ caâc hoơc giaê coâ thïí phöí biïịn nhûông kïịt quaê nghiïn cûâu bùìng tiïịng Anh trúê thađnh möơt nhín töị trong viïơc cuêng cöị danh tiïịng cuêa caâc cú súê ăađo taơo Khöng cíìn phaêi noâi gò thïm, nhûông cú súê ăađo taơo coâ thïí hoaơt ăöơng bùìng tiïịng Anh gíìn nhû chùưc chùưn ăaơt ặúơc nhiïìu thađnh cöng nhû víơy hún

Trong möơt vađi trûúđng húơp, caâc trûúđng ăaơi hoơc ăaô thíịy hûôu ñch trong viïơc tuýín duơng caâc giaâo sû nûúâc ngoađi ăïí laônh ăaơo caâc cú súê ăađo taơo trong quaâ trònh chuýín ăöíi dûơ kiïịn UÂc, Hađn Quöịc, vađ vûúng quöịc Anh lađ nhûông vñ duơ vïì caâc quöịc gia ăaô tiïịn hađnh nhûông cöng viïơc nađy trong nhûông nùm gíìn ăíy Dô nhiïn, hûúâng tiïịp cíơn nađy khöng phaêi luön luön ặúơc ăoân nhíơn Ăûa möơt

63 Caâch thûâc chuýín ăöíi

ngûúđi ngoaơi quöịc vađo laônh ăaơo möơt trûúđng ăaơi hoơc danh tiïịng coâ thïí lađm töín thûúng nhûông víịn ăïì nhíơy caêm trong nûúâc, vađ chó möơt vađi quöịc gia ăaô thïí hiïơn

yâ ắnh tiïịn hađnh tòm kiïịm tuýín duơng quöịc tïị cho nhûông võ trñ quaên lyâ ăaơi hoơc cao nhíịt Tuy nhiïn, ăíy chó lađ möơt caâch thûâc caâc cú súê ăađo taơo coâ thïí thaâch thûâc chñnh mònh trong viïơc “suy nghô taâo baơo” vađ nùưm líịy sûơ thay ăöíi caâch nghô trong cöng taâc quaên lyâ

Cuông nïn nhúâ rùìng nhûông cú súê ăađo taơo nađo ặúơc coi lađ ăùỉng cíịp thïị giúâi nhíịt cuông ăang suy nghô taâo baơo vađ ăang khöng ngûđng tòm kiïịm caâc phûúng thûâc ăïí duy trò nhûông vñ trñ hađng ăíìu cuêa mònh Vò sinh viïn tòm kiïịm sûơ xuíịt sùưc úê giaâo duơc ăaơi hoơc mađ khöng tñnh ăïịn biïn giúâi quöịc gia, nïn caâc trûúđng

Höơp 2.9

Khi caâc trûúđng töịt nhíịt caơnh tranh vò sinh viïn: sûơ vûún lïn cuêa Trung Quöịc

Coâ ríịt nhiïìu sûơ thuâc ăííy vùn hoâa ăaô thu huât sinh viïn Trung Quöịc túâi Myô, vûúng quöịc Anh vađ nhûông hïơ thöịng giaâo duơc ăaơi hoơc nöíi tiïịng thïị giúâi khaâc Nhûng ăiïìu ñt thu huât sûơ quan tím cuêa moơi ngûúđi lađ sûơ phaât triïín cuêa hïơ thöịng giaâo duơc ăaơi hoơc cuêa Trung Quöịc ăaô trúê thađnh möơt hïơ thöịng thaâch thûâc uy thïị cuêa caâc cú súê ăađo taơo phûúng Tíy ăíìy quýìn lûơc tûđ líu ăúđi Sûơ vûún lïn trong chíịt lûúơng nöơi ắa nađy ăaô taơo ra sûơ caơnh tranh quöịc tïị ăïí thu huât nhûông sinh viïn tađi nùng nhíịt khoêi caâc khu hoơc xaâ xa xöi khaâc Mong muöịn ăïí nuöi dûúông nhûông thïị hïơ sinh viïn trong lônh vûơc múâi nađy, nhûông caân böơ tuýín duơng tûđ caâc trûúđng ăaơi hoơc hađng ăíìu cuêa Myô ăang luđng suơc khùưp Trung Quöịc ăïí tuýín duơng nhûông hoơc sinh trung hoơc hađng ăíìu, nhûông hoơc sinh coâ thïí boê qua caâc trûúđng ăaơi hoơc nađy vò khöng thïí tiïịp cíơn vađ khöng thïí chi traê ặúơc Trong thaâng cuöịi cuđng cuêa ăúơt víơn ăöơng diïîn ra trong kyđ thi, ăaơi diïơn cuêa caâc trûúđng Harvard, Brown, vađ Stanford ăaô quaêng baâ ăađo taơo khoa hoơc xaô höơi, caâc cú höơi nghiïn cûâu, vađ cuöơc söịng kyâ tuâc xaâ úê Myô cho sinh viïn vađ cha meơ cuêa hoơ, thíơm chñ lađ coâ hûâa heơn nhûông chu cíịp nhûông hoơc böíng toađn phíìn

“Khöng coâ haơn ngaơch, haơn chïị nađo vïì söị sinh viïn Trung Quöịc mađ chuâng töi coâ thïí tuýín nhíơn vađo hoơc, Fitzsimmons noâi chuýơn vúâi möơt nhoâm khoaêng 300 sinh viïn trong möơt phođng hoơp ặâng ăíìy ngûúđi trong möơt líìn túâi thùm trûúđng Trung hoơc söị 4 cuêa Bùưc Kinh” Chuâng töi biïịt lađ coâ ríịt nhiïìu sinh viïn Trung Quöịc töịt nhûng hiïơn khöng xin ăi hoơc nûúâc ngoađi Chuâng töi mong muöịn hoơ seô ghi danh ăïí coâ taơo ra nhiïìu sûơ caơnh tranh.

Thöng ăiïơp nađy lađm chûng hûêng nhûông sinh viïn Myô ăaô phaêi khoâ nhoơc ăïí ăaơt ặúơc möơt chöî hoơc ăíìy theđm muöịn trong chûúng trònh ăaơi hoơc nùm thûâ nhíịt úê trûúđng Harvard coâ 1.660 sinh viïn vađ gíy sûơ tranh caôi giûôa möơt söị caâc nhađ giaâo Nhûng Fitzsimmons vađ nhûông ngûúđi khaâc laơi noâi rùìng hoơ ăaô trúê nïn quen hún vúâi yâ tûúêng:

«Nhûông ăún xin hoơc bùưt nguöìn tûđ Trung Quöịc ăaô buđng nöí trong nhûông nùm gíìn ăíy

do quöịc gia nađy múê cûêa ra thïị giúâi, vađ con söị ăún xin hoơc seô chó tùng lïn mađ thöi.

Nguöìn: Jan 2008.

ăaơi hoơc töịt nhíịt trïn thïị giúâi cuông phaêi thay ăöíi caâch thûâc hoơ seô caơnh tranh thïị nađo ăïí thu huât sinh viïn túâi caâc khu hoơc xaâ cuêa mònh (höơp 2.9)

Thu huât nhûông sinh viïn, hoơc giaê, vađ caâc ăöịi taâc nghiïn cûâu - tûđ bíịt kyđ núi nađo coâ thïí tòm thíịy hoơ ăaô trúê thađnh möơt caâch lađm cuêa caâc cú súê ăađo taơo töịt nhíịt thïị giúâi Do ặúđng biïn giúâi giûôa caâc nûúâc trúê nïn mïìm moêng hún, sûơ caơnh tranh ăïí tòm ặúơc ngûúđi tađi nhíịt ăaô trúê nïn cùng thùỉng hún

Trong trûúđng húơp caâc trûúđng ăaơi hoơc coâ xu hûúâng khoa hoơc vađ cöng nghïơ, khaê nùng ăïí thu huât nhûông húơp ăöìng nghiïn cûâu tûđ caâc cöng ty nûúâc ngoađi vađ caâc tíơp ăoađn ăa quöịc gia lađ möơt thûúâc ăo töịt vïì võ trñ khoa hoơc cuêa caâc trûúđng ăaơi hoơc ăang nöíi lïn Trong nhûông nùm gíìn ăíy, chó möơt vađi trûúđng ăaơi hoơc Trung Quöịc vađ ÍỊn ăöơ ăaô nhíơn ặúơc nhûông húơp ăöìng nghiïn cûâu quan troơng tûđ caâc cöng ty Bùưc Myô vađ chíu Íu, ăöi luâc vûúơt qua caê nhûông trûúđng ăaơi hoơc nùìm

úê chñnh töí quöịc cuêa caâc cöng ty nađy (Yusuf vađ Nabeshima 2007)

Baêng liïơt kï toâm tùưt

Nhûông cíu hoêi quan troơng sau ăíy cíìn ặúơc traê lúđi ăïí hûúâng díîn cho cuöơc tòm kiïịm thađnh líơp caâc trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi:

ÚÊ cíịp quöịc gia

Taơi sao nûúâc ăoâ laơi cíìn coâ möơt trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi? Nhûông lúơi ñch kinh tïị vađ giaâ trõ gia tùng mađ hoơ mong muöịn lađ gò khi thađnh líơp möơt trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi so vúâi giaâ trõ cuêa caâc trûúđng hiïơn taơi? Tíìm nhòn cuêa trûúđng ăaơi hoơc nađy lađ gò? Trûúđng coâ nhûông ăiïím gò thñch húơp? Caâc chi phñ ăíìu tû vađ chi phñ hoaơt ăöơng hađng nùm cuêa möơt trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi lađ bao nhiïu?

Möơt nguöìn ăíìu tû tû nhín mong muöịn vađ coâ thïí ăíìu tû cho bao nhiïu trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi?

Coâ thïí aâp duơng chiïịn lûúơc gò töịt nhíịt cho tûđng hoađn caênh quöịc gia: níng cíịp cú súê ăađo taơo hiïơn coâ, saâp nhíơp caâc cú súê ăađo taơo hiïơn coâ, hay thađnh líơp nhûông cú súê múâi?

Nïịu lûơa choơn hûúâng tiïịp cíơn söị möơt hay söị hai thò quaâ trònh lûơa choơn nhûông

cú súê ăađo taơo hiïơn coâ seô lađ gò?

Möịi quan hïơ vađ sûơ kïịt húơp giûôa caâc cú súê ăađo taơo múâi vađ caâc cú súê giaâo duơc ăaơi hoơc hiïơn coâ lađ gò?

Quaâ trònh chuýín ăöíi seô ặúơc tađi trúơ vöịn nhû thïị nađo? Nhûông phíìn nađo seô do ngín saâch nhađ nûúâc chi? Nhûông phíìn nađo seô do khu vûơc tû nhín tađi trúơ? Caâc saâng kiïịn ăïíê cuơ thïí hoâa viïơc nađy seô nhû thïị nađo (vñ duơ cíịp ăíịt vađ miïîn thúị) Cíìn aâp duơng nhûông sùưp xïịp quaên trõ ăïí thuâc ăííy viïơc chuýín ăöíi nađy vađ höî

65 65 Caâch thûâc chuýín ăöíi

trúơ nhûông thöng lïơ quaên trõ thñch húơp? Mûâc ăöơ tûơ chuê vađ caâc hònh thûâc chõu traâch nhiïơm ặúơc aâp duơng ra sao cho phuđ húơp?

Chñnh phuê seô ăoâng vai trođ gò trong quaâ trònh nađy?

ÚÊ cíịp ăöơ thïí chïị

Cú súê ăađo taơo coâ thïí xíy dûơng ăöơi nguô laônh ăaơo töịt nhíịt nhû thïị nađo? Thöng ăiïơp vïì tíìm nhòn vađ sûâ mïơnh cuêa trûúđng lađ gò, vađ nhûông muơc tiïu cuơ thïí gò trûúđng ăaơi hoơc ăang mong muöịn ăaơt ặúơc?

Nhûông lônh vûơc thñch húơp gò trûúđng mong muöịn ăaơt ặúơc sûơ xuíịt sùưc trong viïơc giaêng daơy vađ nghiïn cûâu?

Nhoâm sinh viïn muơc tiïu trûúđng muöịn thu huât lađ ai?

Trûúđng coâ nïn ặúơc thađnh líơp thöng qua möịi quan hïơ ăöịi taâc vúâi möơt cú súê ăađo taơo nûúâc ngoađi hay khöng? Nïn tòm kiïịm loaơi quan hïơ ăöịi taâc nađo? Nhûông muơc tiïu quöịc tïị hoâa mađ trûúđng ăoâ cíìn ăaơt ặúơc lađ gò (liïn quan ăïịn chuýn ngađnh hoơc, sinh viïn, chûúng trònh ăađo taơo…)

Chi phñ cho sûơ nhaêy voơt vïì chíịt lûúơng ăïì xuíịt ra lađ khoaêng bao nhiïu, vađ seô ặúơc tađi trúơ nhû thïị nađo?

Ăo lûúđng sûơ thađnh cöng nhû thïị nađo? Nhûông hïơ thöịng giaâm saât, caâc chó söị ăíìu ra vađ cú chïị chõu traâch nhiïơm gò seô ặúơc sûê duơng?

CHÛÚNG 3

Hïơ quaê ăöịi vúâi Ngín hađng Thïị giúâi

Trong lônh vûơc giaâo duơc ăaơi hoơc, húơp taâc cuêa Ngín hađng Thïị giúâi vúâi chñnh phuê caâc nûúâc ăang phaât triïín vađ ăang trong giai ăoaơn chuýín ăöíi ăaô tíơp trung chñnh vađo caâc caêi caâch vađ víịn ăïì mang tñnh hïơ thöịng Höî trúơ cuêa Ngín hađng Thïị giúâi kïịt húơp caê tû víịn chñnh saâch, cöng taâc nghiïn cûâu phín tñch, caâc hoaơt ăöơng xíy dûơng nùng lûơc vađ höî trúơ tađi chñnh thöng qua caâc khoaên vay vađ tñn duơng nhùìm taơo ăiïìu kiïơn thuíơn lúơi vađ gùưn vúâi viïơc thiïịt kïị vađ triïín khai thûơc hiïơn nhûông caêi caâch giaâo duơc ăaơi hoơc quy mö lúân

Trong nhûông nùm gíìn ăíy, ngađy cađng coâ nhiïìu quöịc gia ăaô ýu cíìu Ngín hađng Thïị giúâi giuâp hoơ xaâc ắnh nhûông vûúâng mùưc chñnh ngùn caên nhûông trûúđng ăaơi hoơc cuêa hoơ trúê thađnh caâc trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi vaơch ra muơc tiïu nađy Ăïí ăaâp ûâng ặúơc nhûông ýu cíìu nađy, Ngín hađng Thïị giúâi thíịy mònh cíìn phaêi cín nhùưc viïơc lađm thïị nađo ăïí löìng gheâp höî trúơ cho tûđng cú súê ăađo taơo riïng biïơt vúâi nhûông troơng tím truýìn thöịng lađ saâng taơo vađ caêi caâch trong toađn böơ hïơ thöịng Cho ăïịn nay kinh nghiïơm ăaô cho thíịy muơc tiïu nađy coâ thïí ăaơt ặúơc thöng qua ba loaơi hònh can thiïơp böí sung coâ thïí kïịt húơp lađ saâng taơo tuđy theo hoađn caênh cuêa caâc quöịc gia khaâc nhau:

Höî trúơ kyô thuíơt vađ hûúâng díîn ăïí giuâp caâc nûúâc (a) xaâc ắnh nhûông lûơa choơn coâ thïí aâp duơng vađ coâ khaê nùng ăaâp ûâng vïì tađi chñnh; (b) quýịt ắnh söị nhûông trûúđng ăaơi hoơc ẳnh cao mađ quöịc gia cíìn vađ coâ thïí cung cíịp vöịn möơt caâch thñch húơp, dûơa vađo nhûông phín tñch hûúâng díîn vïì nhûông haơn chïị tađi

67

chñnh hiïơn nay vađ dûơ ăoaân tûúng lai; (c) trong tûđng trûúđng húơp xaâc ắnh sûâ mïơnh cuơ thïí vađ phuđ húơp cuêa tûđng cú súê ăađo taơo; vađ (d) xaâc ắnh möịi liïn hïơ vúâi phíìn cođn laơi cuêa hïơ thöịng giaâo duơc ăaơi hoơc ăïí traânh sûơ míịt cín bùìng trong phín böí nguöìn lûơc

Thuâc ăííy vađ möi giúâi giuâp caâc cú súê ăađo taơo xuíịt sùưc múâi thađnh líơp ặúơc coơ xaât vúâi kinh nghiïơm quöịc tïị phuđ húơp thöng qua caâc cuöơc höơi thaêo vađ caâc chuýịn tham quan hoơc tíơp Cöng viïơc nađy bao göìm viïơc liïn kïịt vúâi caâc cú súê ăađo taơo ăöịi taâc nûúâc ngoađi coâ thïí cung cíịp höî trúơ xíy dûơng nùng lûơc trong nhûông nùm ăíìu tiïn múâi thađnh líơp trûúđng hoùơc trong thúđi kyđ chuýín ăöíi cuêa cú súê ăađo taơo mong muöịn trúê thađnh ăùỉng cíịp thïị giúâi Ngín hađng Thïị giúâi cuông coâ thïí töí chûâc caâc cuöơc thaêo luíơn chñnh saâch giûôa caâc bïn liïn quan vađ caâc ăöịi taâc khaâc nhau cuđng thöịng nhíịt vïì tíìm nhòn chiïịn lûúơc vađ huy ăöơng sûơ höî trúơ cho cú súê ăađo taơo múâi

Höî trúơ tađi chñnh cho caâc nghiïn cûâu trûúâc khi ăíìu tû cho viïơc thiïịt kïị dûơ aân vađ chi phñ ăíìu tû cho viïơc thađnh líơp caâc cú súê ăađo taơo nhû ăaô dûơ kiïịn

ÚÊ caâc quöịc gia ăaô xíy dûơng ặúơc möơt möi trûúđng líơp phaâp tñch cûơc vađ khuön khöí khuýịn khñch ăïí thuâc ăííy sûơ phaât triïín cuêa giaâo duơc ăaơi hoơc tû nhín, caâc nguöìn vöịn vay vađ baêo laônh cuêa Töí chûâc tađi chñnh quöịc tïị (IFC) coâ thïí ặúơc sûê duơng ăïí böí sung hay thay thïị höî trúơ tađi chñnh cuêa Ngín hađng Thïị giúâi nïịu trûúđng hay caâc trûúđng ăaơi hoơc muơc tiïu ặúơc xíy dûơng hay chuýín ăöíi theo hûúâng quan hïơ ăöịi taâc giûôa nhađ nûúâc vađ tû nhín

Dô nhiïn ăiïìu quan troơng lađ phaêi xem xeât sao cho nhûông phûúng aân lûơa choơn nađy phuđ húơp vúâi hoađn caênh cuơ thïí cuêa tûđng quöịc gia Nhûông quöịc gia coâ thu nhíơp trung bònh khaâ trúê lïn coâ thïí khöng cíìn túâi caâc khoaên vay trïn, nhûng chùưc chùưn víîn cíìn sûơ tû víịn cuêa Ngín hađng Thïị giúâi do cú quan nađy coâ lúơi thïị

so saânh lađ möơt töí chûâc kïịt nöịi tri thûâc vađ möơt quan saât viïn coâ caâc kinh nghiïơm quöịc tïị Nhûông cöng viïơc tû víịn nađy coâ thïí ặúơc cung cíịp dûơa trïn cú súê thu phñ dõch vuơ

Caâc nûúâc thu nhíơp trung bònh coâ thïí coâ quan tím ăïịn viïơc nhíơn ặúơc nhûông höî trúơ kyô thuíơt vađ tađi chñnh Dûơa vađo kinh nghiïơm cuêa Ngín hađng Thïị giúâi vúâi caâc Quyô saâng taơo úê möơt söị lúân caâc quöịc gia (Saint 2006), sûê duơng möơt hûúâng tiïịp cíơn caơnh tranh ặúơc líơp kïị hoaơch trûúâc ăïí ăaêm baêo caâc nguöìn tađi trúơ seô roât vađo caâc cú súê ăađo taơo nađy, giuâp hònh thađnh nhûông tíìm nhòn chiïịn lûúơc saâng taơo nhíịt vađ xíy dûơng caâc kïị hoaơch thûơc hiïơn ặúơc tñnh toaân chi tiïịtô Caâc quöịc gia thu nhíơp thíịp, ăùơc biïơt lađ nhûông quöịc gia nhoê (coâ ñt hún 5 triïơu dín), ặúng ăíìu vúâi möơt loaơt caâc thaâch thûâc coâ möơt khöng hai trong nhûông nöî lûơc ăïí thađnh líơp möơt cú súê ăađo taơo hađng ăíìu coâ thïí giaêi quýịt nhûông ýu cíìu kyô nùng nhín lûơc quan troơng vađ nhûông nhu cíìu nghiïn cûâu tiïn tiïịn Hoơ khoâ coâ thïí sùưp ăùơt nhûông nguöìn lûơc cíìn thiïịt ăuê ăïí thiïịt líơp vađ duy trò möơt

cú súã àaâo taåo chi phñ cao vaâ coá möåt söë lûúång haån chïë caác ngaânh nghïì àaâo taåo chêët lûúång àïí cung cêëp caác chûúng trònh àaâo taåo vaâ tiïën haânh nghiïn cûáu úã möåt mûác àöå caånh tranh quöëc tïë Trong nhûäng trûúâng húåp naây, phaát triïín möåt

cú súã àaâo taåo khu vûåc coá thïí laâ thñch húåp hún àïí giaãm chi phñ vaâ huy àöång caác nguöìn taâi chñnh vaâ nhên lûåc theo hûúáng tiïët kiïåm chi phñ hún Vò muåc àñch xêy dûång nùng lûåc, nhaâ taâi trúå höî trúå viïåc xêy dûång vaâ cuãng cöë nhûäng chûúng trònh nhû vêåy khöng nïn bõ haån chïë chó vò phñ töín àêìu tû ban àêìu nhûng phaãi bao göìm caã taâi trúå (trïn cú súã giaãm ài) àïí töìn taåi lêu daâi vaâ caác khuyïën khñch àïí thu huát vaâ nùæm giûä nhûäng chuyïn gia coá nùng lûåc

Baãng 3.1 toám tùæt caác hònh thûác höî trúå khaác nhau coá thïí giuáp caác quöëc gia thuöåc caác nhoám nûúác khaác nhau khi caác quöëc gia naây chuyïín àöíi caác trûúâng àaåi hoåc cuãa mònh thaânh nhûäng trûúâng àaåi hoåc àùèng cêëp thïë giúái hay thaânh lêåp caác cú súã àaâo taåo múái nöíi tiïëng tûâ ban àêìu

(trïn cú súã caånh tranh) (theo khu vûåc)

Nguöìn: Jamil Salmi viïët.

Loaåi höî trúå

Quöëc gia thu nhêåp trung bònh cao

Quöëc gia thu nhêåp trung bònh

Quöëc gia thu nhêåp thêëp (nûúác lúán)

Quöëc gia thu nhêåp thêëp (nûúác nhoã)

Baãng 3.1 Loaåi hònh höî trúå cuãa Ngên haâng Thïë giúái cho caác nhoám nûúác khaác nhau

69 Hïå quaã àöëi vúái Ngên haâng Thïë giúái

Kïịt luíơn

Töịt lađ keê thuđ cuêa tuýơt vúđi

Jim Collins

Caâc trûúđng ăaơi hoơc ặúơc xïịp haơng cao nhíịt lađ nhûông trûúđng ăaơi hoơc ăaô coâ ăoâng goâp quan troơng cho sûơ tiïịn böơ cuêa tri thûâc thöng qua nghiïn cûâu, giaêng daơy vúâi giaâo trònh vađ phûúng phaâp sû phaơm saâng taơo nhíịt trong nhûông möi trûúđng thuíơn lúơi nhíịt, coi cöng taâc nghiïn cûâu lađ möơt cíịu thađnh cuêa chûúng trònh giaêng daơy sinh viïn ăaơi hoơc, vađ ăađo taơo nïn nhûông sinh viïn xuíịt sùưc caê trong quaâ trònh hoơc tíơp caơnh tranh vađ (quan troơng hún) sau khi ăaô töịt nghiïơp Nhûông thađnh quaê ăaơt ặúơc cuơ thïí nađy vađ danh tiïịng quöịc tïị gùưn vúâi nhûông thađnh tûơu bïìn vûông lađm cho caâc cú súê ăađo taơo nađy ăaơt ăùỉng cíịp thïị giúâi Khöng coâ möơt cöng thûâc chung hoùơc caâch thûâc kyđ diïơu nađo ăïí “taơo ra” trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi Hoađn caênh quöịc gia vađ mö hònh thïí chïị cuêa caâc trûúđng khaâc xa nhau Vò víơy, tûđng quöịc gia phaêi lûơa choơn tûđ nhûông con ặúđng ăi khaâc nhau möơt chiïịn lûúơc phuđ húơp vúâi nhûông thïị maơnh vađ nguöìn lûơc cuêa mònh Kinh nghiïơm quöịc tïị cho thíịy nhûông trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi thûúđng coâ nhûông ăiïím chung nhû lađ núi tíơp trung ríịt nhiïìu nhín tađi ăa daơng vïì nguöìn lûơc, vađ coâ sûơ sùưp xïịp quaên trõ linh hoaơt - vađ nhûông hûúâng tiïịp cíơn thađnh cöng theo con ặúđng ăaô choơn, tûđ viïơc níng cíịp hoùơc saâp nhíơp caâc

cú súê hiïơn coâ ăïịn viïơc thađnh líơp caâc cú súê ăađo taơo múâi

Khöng tñnh ăïịn cam kïịt hay nùng lûơc thïí chïị ăïí níng cíịp, xíy dûơng möơt trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi khöng thïí tiïịn hađnh trong möơt ăïm Khöng

71