khi ăoâ, nhûông trûúđng ăaơi hoơc úê nhûông quöịc gia Nam Íu, göìm caê Phaâp vađ Ăûâc, laơi coâ ăiïím söị xïịp haơng thíịp hún do mûâc tađi trúơ nhíơn ặúơc thíịp Aghion vađ caâc cöơng sû
Trang 1khi ăoâ, nhûông trûúđng ăaơi hoơc úê nhûông quöịc gia Nam Íu, göìm caê Phaâp vađ Ăûâc, laơi coâ ăiïím söị xïịp haơng thíịp hún do mûâc tađi trúơ nhíơn ặúơc thíịp (Aghion vađ caâc cöơng sûơ, 2007)
Sûơ sùĩn coâ cuêa caâc nguöìn lûơc döìi dađo taơo ra möơt vođng xoay lúơi thïị cho pheâp nhûông cú súê ăađo taơo coâ liïn quan thu huât nhiïìu hún nûôa nhûông giaâo sû vađ nhađ nghiïn cûâu hađng ăíìu, giöịng nhû trûúđng húơp úê nhûông trûúđng danh tiïịng cuêa Hoa Kyđ Nhûông cuöơc khaêo saât hađng nùm vïì lûúng cuông chó ra rùìng nhûông trûúđng ăaơi hoơc tû nhín úê Myô traê lûúng cho caâc giaâo sû cao hún 30% so vúâi caâc trûúđng cöng, tñnh trung bònh Khoaêng caâch vïì lûúng giûôa nhûông trûúđng cöng vađ trûúđng tû ăaô ặúơc núâi röơng trong 25 nùm qua Trong nùm 1980, mûâc lûúng
Höơp1.3
Taâc ăöơng cuêa cuöơc chiïịn giađnh nhín tađi ăöịi vúâi Ăaơi hoơc Wisconsin
Jon C Pevehouse ăaô thíơm chñ chûa kõp kïịt thuâc nùm ăíìu tiïn trong thúđi kyđ tíơp sûơ taơi Ăaơi hoơc Wisconsin úê Madison vađo nùm 2001 trong khi nhûông trûúđng ăaơi hoơc khaâc cöị gùưng löi keâo öng Cho ăïịn nùm ngoaâi, öng Pevehouse ăaô quýịt ắnh túâi luâc phaêi cín nhùưc nhûông lúđi ăïì nghõ ăoâ möơt caâch nghiïm tuâc Öng nhanh choâng nhíơn ặúơc mûâc lûúng tùng gíịp ăöi vúâi quýịt ắnh chuýín sang lađm viïơc laơi Ăaơi hoơc Chicago Víịn ăïì lađ tiïìn baơc Tònh traơng ngín saâch dađnh cho ăađo taơo ăaơi hoơc ngađy cađng thíịp cuêa Ăaơi hoơc Wisconsin ăaô ăííy trûúđng ăaơi hoơc nađy phaêi duy trò mûâc lûúng cho caâc giaêng viïn thíịp hún ríịt nhiïìu so vúâi mûâc trung bònh Khi mađ caâc giaâo sû nhíơn ặúơc nhûông lúđi thùm dođ tûđ ăíu ăoâ, hoơ hiïíu rùìng möơt quýịt ắnh chuýín viïơc coâ thïí dïî dađng ăöìng nghôa vúâi viïơc mûâc lûúng tùng 100% - ăöi khi cođn nhiïìu hún thïị Nhiïìu ngûúđi lo ngaơi rùìng lađn soâng ra ăi cuêa caâc giaêng viïn seô gíy haơi cho danh tiïịng cuêa Madison nhû lađ möơt cú súê ăađo taơo cöng hađng ăíìu Tûđ nùm 2006 ăïịn 2007, Ăaơi hoơc nađy ăaô tuơt haơng tûđ võ trñ 34 xuöịng 38 trong xïịp haơng nhûông trûúđng ăađo taơo tiïịn syô quöịc gia cuêa U.S News & World Report
Khoaêng 400 giaâo sû taơi Madison nhíơn ặúơc nhûông lúđi ăïì nghõ vïì viïơc lađm tûđ nhûông trûúđng khaâc trong vođng böịn nùm qua Con söị nađy nhiïìu hún gíịp hai líìn con söị tûúng tûơ cuêa böịn nùm trûúâc Trong vađi nùm trûúâc trûúđng ăaơi hoơc nađy coâ thïí nñu keâo 80% nhûông ngûúđi nhíơn ặúơc nhûông lúđi ăïì nghõ tûđ bïn ngoađi úê laơi, thò tyê lïơ nađy giaêm xuöịng chó cođn 63% trong nùm ngoaâi
Chi phñ cho caâc giaêng viïn ríịt ăùưt ăoê Nhòn chung, trong caâc khoa khaâc nhau, trûúđng Madison ăaô chi bònh quín 1,2 triïơu USD cho caâc chi phñ ban ăíìu ăöịi vúâi möîi möơt giaâo sû múâi Nhûng möơt giaâo sû laơi míịt túâi taâm nùm ăïì coâ thïí mang vïì ăuê söị tiïìn qua nghiïn cûâu ăïí buđ laơi chi phñ ăoâ Möơt võ giaâo sû úê laơi lađm viïơc taơi 25 nùm sau khi coâ ặúơc võ trñ chñnh thûâc coâ thïí kiïịm ặúơc trung bònh 13 triïơu USD tiïìn nghiïn cûâu Nhûng Trûúđng ăaơi hoơc nađy míịt ríịt nhiïìu giaâo sû trûúâc khi trang traêi xong khoaên ăíìu tû ban ăíìu
Nguöìn: Wilson 2008.
Trang 2trung bònh cuêa caâc giaâo sû coâ bùìng tiïịn syô úê caâc trûúđng cöng ặúơc hûúêng bùìng 91% so vúâi nhûông giaâo sû úê cíịp tûúng tûơ taơi caâc trûúđng tû Ngađy nay, mûâc lûúng trung bònh hađng nùm 106.500 USD taơi caâc trûúđng cöng chó bùìng 78% so vúâi mûâc lûúng taơi caâc trûúđng tû (Chronicle of Higher Education [CHE] 2007) Nhû víơy,
khöng coâ gò ngaơc nhiïn khi khöng coâ möơt cú súê ăađo taơo cöng nađo cuêa Myô loơt vađo töịp 20 trûúđng trong xïịp haơng quöịc gia (U.S News & World Report 2009);
caâc trûúđng tû thûúêêng cho nhûông giaêng viïn xuíịt xùưc bùìng mûâc lûúng cao hún,
vò víơy, nhûông hoơc giaê gioêi nhíịt thûúđng coâ xu hûúâng tòm viïơc lađm taơi nhûông trûúđng tû Möơt bađi baâo gíìn ăíy viïịt vïì Ăaơi hoơc Wisconsin (Höơp 1.3) ghi nhíơn rùìng nhûông nùm thaâng dađi khan hiïịm nguöìn tađi chñnh ăaô díîn túâi möơt söị lûúơng lúân giaêng viïn gioêi ra ăi do caâc trûúđng khaâc “löi keâo” vađ baên thín trûúđng thò tuơt haơng trong baêng xïịp haơng quöịc gia (CHE 2008)
Baêng 1.4 cho thíịy mûâc lûúng trung bònh cuêa nhûông nhađ nghiïn cûâu taơi chíu
Íu vađ vađi nûúâc so saânh Nhû ngûúđi ta mong ăúơi, mûâc lûúng cao nhíịt lađ dađnh cho caâc nhađ nghiïn cûâu taơi caâc quöịc gia coâ nhiïìu trûúđng ăaơi hoơc nùìm trong baêng xïịp haơng thïị giúâi vïì ăađo taơo ăaơi hoơc nhíịt, trong khi nhûông quöịc gia khöng coâ hoùơc coâ ñt sûơ hiïơn diïơn trong ăađo taơo ăaơi hoơc toađn cíìu coâ mûâc lûúng thíịp nhíịt Nhûng seô lađ nhíìm líîn nïịu cho rùìng nhûông nghiïn cûâu coâ chíịt lûúơng töịt nhíịt ăïìu xuíịt phaât tûđ nhûông trung tím nghiïn cûâu ặúơc traê lûúng cao nhíịt Trong giúâi hoơc thuíơt, cíu chím ngön “tiïìn nađo cuêa íịy” dûúđng nhû chñnh xaâc, khi mađ mûâc lûúng cao thûúđng díîn ăïịn chíịt lûúơng cöng viïơc hoađn thađnh töịt hún Taơi Myô, khoaêng caâch lúân vïì tiïìn thuđ lao giûôa caâc cú súê ăađo taơo cöng líơp vađ
tû nhín ăang trúê nïn phöí biïịn khi ăïì cíơp ăïịn goâi lûúng cuêa hiïơu trûúêng caâc trûúđng ăaơi hoơc (nhû minh hoơa taơi Baêng 1.5, so saânh giûôa ba võ hiïơu trûúêng ặúơc traê lûúng cao nhíịt cuêa hai loaơi hònh ăađo taơo)
Khoaêng caâch vïì nguöìn lûơc taâc ăöơng trúê laơi ăöịi vúâi nùng lûơc tađi chñnh cuêa caâc quöịc gia ăïí xíy dûơng cú súê haơ tíìng söị nhû caâc trûúđng ăaơi hoơc hađng ăíìu ăang thûơc hiïơn úê Bùưc Myô vađ Ăöng AÂ Vñ duơ, möơt baâo caâo gíìn ăíy vïì caâc trûúđng ăaơi hoơc úê Phaâp ăaô ăaânh giaâ thíịp nhu cíìu bùưt kõp nhûông hïơ thöịng ăađo taơo ăaơi hoơc hiïơn ăaơi hún, ăiïìu nađy lyâ giaêi võ trñ thíịp cuêa caâc trûúđng ăaơi hoơc cuêa Phaâp trong baêng xïịp haơng vïì Webometrics Nhû lúđi phaât biïíu cuêa Böơ trûúêng Giaâo duơc,
Trong kyê nguýn toađn cíìu hoâa vïì giaâo duơc ăaơi hoơc, Phaâp ăaô toê ra chíơm trïî
so vúâi caâc quöịc gia phûúng Tíy khaâc trong viïơc cung cíịp vađ tiïịp cíơn nhûông khoâa hoơc trïn maơng hay ăađo taơo tûđ xa Ngay luâc nađy, khi viïơc lađm chuê cöng nghïơ thöng tin vađ truýìn thöng ngađy cađng trúê thađnh möơt nhín töị cíịu thađnh sûâc caơnh tranh quöịc gia, sûơ chíơm trïî nađy vïì ăađo taơo ăaơi hoơc trong kyê nguýn kyô thuíơt söị seô coâ nguy cú lađm caên trúê sûơ phaât triïín cuêa Phaâp trong nhûông nùm túâi
Marshall (2008)
Trang 3Baêng 1.4 So saânh mûâc lûúng trung bònh cuêa caâc nhađ nghiïn cûâu trïn thïị giúâi
(Töíng mûâc lûúng trung bònh cuêa caâc nhađ nghiïn cûâu úê 25 nûúâc Liïn minh chíu Íu, caâc nûúâc thađnh viïn, UÂc, Trung Quöịc, ÍỊn Ăöơ, Nhíơt vađ Myô [2006, N=6110, tñnh bùìng Euro vađ ặúơc tñnh theo PPPs])
Nguöìn: EC 2007, 19.
* Hïơ söị ăiïìu chónh úê nhûông nûúâc nađy lađ sûâc mua tûúng ặúng (PPP) ặúơc Ngín hađng Thïị giúâi cöng böị PPP ặúơc thïí hiïơn nhû ăún võ tiïìn tïơ ắa phûúng so vúâi ăöìng ăö la quöịc tïị.
Mûâc lûúng trung bònh (Euros) Hïơ söị ăiïìu chónh
Mûâc lûúng trung bònh theo PPPs
Trang 4Quaên trõ phuđ húơp
Khña caơnh thûâ ba liïn quan ăïịn khuön khöí quy ắnh töíng thïí, möi trûúđng caơnh tranh, vađ mûâc ăöơ tûơ chuê trong quaên lyâ vađ hoơc thuíơt mađ caâc trûúđng ăaơi hoơc ăang coâ ặúơc Taơp chñ Economist (2005) noâi túâi hïơ thöịng giaâo duơc ăaơi hoơc taơi Myô nhû
lađ “töịt nhíịt trïn thïị giúâi” vađ ăoâng goâp vađo thađnh cöng ăoâ khöng chó lađ sûơ giađu coâ cuêa nûúâc Myô mađ cođn do sûơ ăöơc líơp tûúng ăöịi giûôa hïơ thöịng giaâo duơc vúâi nhađ nûúâc, tinh thíìn caơnh tranh bao truđm moơi lônh vûơc vađ khaê nùng taơo ra caâc cöng trònh vađ saên phíím hoơc thuíơt phuđ húơp vađ hûôu ñch cho xaô höơi
Baâo caâo cuông cho thíịy möi trûúđng lađ ýịu töị thuâc ăííy tñnh caơnh tranh trong caâc trûúđng ăaơi hoơc, nhûông tòm tođi khoa hoơc khöng bõ haơn chïị, tû duy phï bònh, ăöíi múâi vađ saâng taơo Hún thïị nûôa, caâc cú súê ăađo taơo coâ ặúơc sûơ tûơ chuê hoađn toađn cuông linh hoaơt hún búêi vò hoơ khöng bõ boâ buöơc búêi sûơ quan liïu hađnh chñnh nùơng nïì vađ nhûông tiïu chuíín aâp ăùơt bïn ngoađi, thíơm chñ ngay caê nhûông cú chïị giaêi trònh húơp phaâp boâ buöơc hoơ Kïịt quaê lađ, hoơ coâ thïí linh hoaơt hún trong quaên lyâ caâc nguöìn lûơc cuêa mònh vađ ăaâp ûâng laơi nhu cíìu thay ăöíi nhanh choâng cuêa thõ trûúđng toađn cíìu
Nghiïn cûâu so saânh vïì caâc trûúđng ăaơi hoơc chíu Íu vađ Myô ăïì cíơp úê trïn cuông cho thíịy rùìng quaên trõ, cuđng vúâi tađi trúơ, lađ möơt nhín töị quýịt ắnh chuê ýịu khaâc vïì thûâ haơng “Caâc trûúđng ăaơi hoơc chíu Íu khöng ặúơc quaên lyâ töịt, thiïịu sûơ tûơ quaên, vađ thûúđng coâ ăöơng cú baêo thuê” (Aghion vađ cöơng sûơ 2007, 1) Möơt baâo caâo sau ăoâ vïì viïơc khaêo saât caâc trûúđng ăaơi hoơc chíu Íu cuông cho biïịt rùìng hiïơu quaê nghiïn cûâu coâ liïn hïơ tñch cûơc vúâi mûâc ăöơ tûơ chuê cuêa caâc trûúđng ăaơi hoơc trong míîu khaêo saât, ăùơc biïơt vúâi quaên lyâ ngín saâch, khaê nùng thú giaêng viïn vađ nhín viïn, vađ quýìn tûơ xïịp mûâc lûúng (Aghion vađ cöơng sûơ 2008) Vïì thađnh phíìn cuêa ban laônh ăaơo trûúđng ăaơi hoơc, baên baâo caâo kïịt luíơn rùìng “viïơc coâ ăaơi diïơn quan troơng tûđ bïn ngoađi trong ban laônh ăaơo coâ thïí lađ ăiïìu kiïơn cíìn thiïịt ăïí ăaêm baêo rùìng sûơ ăöíi múâi nùng ăöơng coâ tñnh túâi nhûông lúơi ñch thïí chïị dađi haơn coâ thïí ặúơc quýịt ắnh ngay mađ khöng coâ bíịt cûâ möơt sûơ trò hoaôn phi lyâ nađo”
Baêng 1.5 Lûúng hađng nùm: Hiïơu trûúêng caâc trûúđng ăaơi hoơc ặúơc traê lûúng cao nhíịt
úê Myô, 2005-06
Caâc trûúđng tû Töíng söị tiïìn Caâc trûúđng cöng líơp Töíng söị tiïìn
Ăaơi hoơc Northeastern 2.887.800 Ăaơi hoơc Delaware 874.700 Ăaơi hoơc Philadelphia 1.938.000 Ăaơi hoơc Washington 752.700 Ăaơi hoơc Johns Hopkins 2.557.200 Ăaơi hoơc Virginia 753.700
Nguöìn: CHE 2007.
Trang 5Nhûông ýịu töị tûơ chuê nhû nïu úê trïn lađ cíìn thiïịt, duđ chûa ăuê, ăïí thađnh líơp vađ duy trò trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi Nhûông ăùơc ăiïím quaên lyâ quan troơng khaâc lađ cíìn thiïịt, nhû ăöơi nguô laônh ăaơo ăíìy nùng lûơc saâng taơo vađ kiïn trò; möơt tíìm nhòn chiïịn lûúơc maơnh meô vïì phûúng hûúâng phaât triïín; triïịt lyâ vïì sûơ thađnh cöng vađ ûu tuâ; vađ vùn hoâa vïì sûơ suy ngíîm liïn tuơc, hoơc tíơp trong töí chûâc vađ thay ăöíi Trûúđng húơp cuêa Phaâp vađ Ăûâc lađ nhûông vñ duơ lyâ thuâ ăïí thaêo luíơn trong böịi caênh nađy Mùơc duđ lađ nhûông nïìn kinh tïị thuöơc loaơi maơnh nhíịt thïị giúâi, nhûng caâc trûúđng ăaơi hoơc cuêa hai nûúâc nađy khoâ ặúơc cöng nhíơn lađ caâc trûúđng xuíịt sùưc trïn thïị giúâi Nùm 2003, khi xïịp haơng cuêa SJTU ặúơc cöng böị, trûúđng ăaơi hoơc töịt nhíịt cuêa Phaâp (Ăaơi hoơc Paris VI) xïịp thûâ 66, vađ trûúđng ăaơi hoơc söị möơt cuêa Ăûâc (Ăaơi hoơc Munich) xïịp thûâ 49 Nùm 2008, nhûông trûúđng ăaơi hoơc töịt nhíịt cuêa Phaâp vađ Ăûâc líìn lûúơt ặâng thûâ 42 vađ 55
So saânh caâc trûúđng nađy vúâi ba böơ tiïu chñ nhû ăïì cíơp úê trïn cho thíịy roô taơi sao caâc trûúđng ăaơi hoơc cuêa hai nûúâc khöng toêa saâng trong caâc baêng xïịp haơng quöịc tïị Ăíìu tiïn, viïơc xeât duýơt höì sú ăíìu vađo ăöịi vúâi sinh viïn ăaơi hoơc híìu nhû ríịt ñt Theo luíơt ắnh, caâc trûúđng cuêa Phaâp khöng ặúơc pheâp choơn lûơa sinh viïn Trong híìu hïịt caâc chûúng trònh ăađo taơo, töịt nghiïơp phöí thöng trung hoơc lađ ăiïìu kiïơn tiïn quýịt duy nhíịt ăïí xeât duýơt vađo ăaơi hoơc, trûđ möơt söị trûúđng lúân ăađo taơo chuýn nghiïơp vađ kyô thuíơt coâ quy chïị riïng ặúơc tuýín choơn khùưt khe Möơt ýịu töị quan troơng nûôa lađ viïơc hoađn toađn thiïịu tñnh caơnh tranh giûôa caâc trûúđng ăaơi hoơc Tíịt caê caâc trûúđng ăïìu ặúơc ăöịi xûê cöng bùìng vïì ngín saâch vađ böí nhiïơm nhín sûơ, gíy khoâ khùn, nïịu khöng muöịn noâi lađ bíịt khaê thi, trong viïơc huy ăöơng nguöìn lûơc cíìn thiïịt ăïí thađnh líơp caâc trung tím xuíịt sùưc vúâi sûơ höơi tuơ ăöng ăaêo cuêa caâc nhađ nghiïn cûâu hađng ăíìu Vúâi caê Ăûâc vađ Phaâp, chi tiïu cöng cho giaâo duơc ăaơi hoơc trïn möîi sinh viïn thíịp hún so vúâi mûâc chi trung bònh cuêa caâc nûúâc trong Töí chûâc Húơp taâc vađ Phaât triïín Kinh tïị (OECD) vađ bùìng möơt nûêa
so vúâi caâc trûúđng ăaơi hoơc cuêa Myô Khi baêng xïịp haơng cuêa SJTU ặúơc cöng böị líìn ăíìu vađo cuöịi nùm 2003, nhíơt baâo Le Monde ăaô ăùng möơt bađi ngađy 24 thaâng
01 nùm 2004 vúâi tûơa ăïì “Nöîi bíịt haơnh lúân cuêa caâc trûúđng ăaơi hoơc Phaâp” Caâc
võ hiïơu trûúêng vađ chuê tõch cöng ăoađn ặúơc phoêng víịn trong bađi baâo ăaô líơp luíơn rùìng viïơc thiïịu nguöìn ngín saâch vađ sûơ cûâng nhùưc gùưn vúâi viïơc sûê duơng caâc nguöìn ngín saâch ăoâ chñnh lađ lúđi giaêi thñch cho sûơ suy thoaâi cuêa hïơ thöịng giaâo duơc Phaâp
Cuöịi cuđng, úê caê hai nûúâc, caâc trûúđng ăaơi hoơc cöng líơp bõ haơn chïị búêi caâc quy ắnh nghïì nghiïơp vïì hađnh chñnh cöng vađ kiïím soaât quaên lyâ cûâng nhùưc ÚÊ ăíy, ăiïìu ăoâ coâ nghôa lađ khöng thïí traê lûúng cao hún ăïí thûúêng cho hoaơt ăöơng hoơc thuíơt coâ chíịt lûúơng cao hún hoùơc ăïí híịp díîn caâc nhađ nghiïn cûâu hađng ăíìu thïị giúâi hoùơc ăïí ăíìu tû vađo caâc trang thiïịt bõ nghiïn cûâu muôi nhoơn Vñ duơ, lûúng traê cho caâc giaâo sû quaên trõ kinh doanh cuêa Phaâp thíịp hún 20% so vúâi
Trang 6lûúng cuêa caâc ăöìng nghiïơp Myô (Egide 2007) Bònh luíơn vïì saâng kiïịn thađnh líơp Viïơn Saâng chïị vađ Cöng nghïơ (EIT) cuêa Liïn minh chíu Íu nùm 2005 theo mö hònh MIT, taơp chñ khoa hoơc Nature ăaô lûu yâ trong bađi xaô luíơn thaâng 3/2008 rùìng
…sûơ töìn taơi cuêa khaâi niïơm EIT – vađ sûơ töìn taơi cuêa noâ trong biïín caê chñnh trõ
EU – lađ möơt baên caâo traơng dađnh cho chïị ăöơ quan liïu ngöơt ngaơt cuêa caâc nûúâc chíu Íu, lađm cho caâc trûúđng ăaơi hoơc vađ viïơn nghiïn cûâu cöng líơp khöng thïí thađnh líơp caâc MITs cho riïng mònh “Tinh hoa” thûúđng ặúơc ăöịi xûê nhû möơt tûđ thö tuơc, vađ nhûông tûúng taâc vúâi nïìn cöng nghiïơp ặúơc coi lađ phaên böơi laơi sûơ trong saâng vïì hoơc thuíơt ÚÊ ríịt nhiïìu nûúâc, bao göìm Phaâp, Ăûâc vađ Italia nhòn chung viïơc chađo múđi caâc nhađ nghiïn cûâu hađng ăíìu bùìng nhûông goâi caơnh tranh quöịc tïị lađ ăiïìu bíịt khaê thi…
Nhûng EIT víîn coâ thïí gíy ngaơc nhiïn nhûông nhađ phï bònh Bùìng caâch nađy hay caâch kia, nhûông nöî lûơc cuêa caâc quöịc gia thađnh viïn thuâc ăííy caâc trûúđng ăaơi hoơc cho ăïịn nay víîn lađ caâch töịt nhíịt ăïí ăïì cíơp túâi caâc víịn ăïì mađ EIT dûơ ắnh seô giaêi quýịt
Nature(2008)
Trong trûúđng húơp cuêa Phaâp, coâ thïm hai ăùơc ăiïím mang tñnh kïịt cíịu lađm phûâc taơp thïm tònh huöịng nađy Ăíìu tiïn, theo Olirvel (2004), möơt trong caâc lyâ
do chñnh khiïịn caâc trûúđng ăaơi hoơc Phaâp khöng mang tñnh caơnh tranh quöịc tïị
vò cú cíịu cuêa hïơ thöịng giaâo duơc ăaơi hoơc Caâc trûúđng chuýn nghiïơp vađ kyô thuíơt hađng ăíìu (grandes eâcoles) tuýín choơn nhûông sinh viïn gioêi nhíịt thöng qua caâc
kyđ thi quöịc gia ríịt caơnh tranh, trong khi caâc trûúđng ăaơi hoơc nađy laơi nhíơn möơt söị lûúơng lúân sinh viïn cao hoơc cuêa caâc trûúđng loaơi hai, lađ nhûông sinh viïn ặúơc tiïịp cíơn möơt caâch tûơ ăöơng Búêi vò nhûông trûúđng lúân xuíịt sùưc nöíi tröơi, ặúơc ắnh hûúâng möơt caâch chuýn nghiïơp, nïn caâc trûúđng nađy tiïịn hađnh ríịt ñt nghiïn
Höơp 1.4
Theo doôi baêng xïịp haơng: kinh nghiïơm cuêa Phaâp
Möîi nùm, khi Trûúđng ăaơi hoơc Giao thöng Thûúơng Haêi cöng böị baêng xïịp haơng caâc trûúđng ăaơi hoơc hađng ăíìu thïị giúâi, Phaâp laơi phaên ûâng laơi möơt caâch phíîn nöơ vađ súơ haôi Phíîn nöơ, búêi vò caâc nhađ giaâo duơc cuêa Phaâp phađn nađn rùìng hïơ thöịng xïịp haơng trïn thiïn
võ caâc trûúđng ăaơi hoơc “Anglo-Saxon” vađ khöng chíịp nhíơn sûơ phín chia khaâc thûúđng cuêa Phaâp thađnh caâc trûúđng lúân ăùỉng cíịp cao vađ caâc trûúđng ăaơi hoơc phöí thöng Súơ haôi, búêi vò khöng möơt trûúđng nađo cuêa Phaâp ặâng trong töịp 40 trûúđng ặâng ăíìu thïị giúâi Trûúđng töịt nhíịt cuêa Phaâp – Paris VI – chó ăaơt ặúơc võ trñ thûâ 45.
Nguöìn: Economist 2006
Trang 7cûâu; kïịt quaê lađ, híìu hïịt caâc nghiïn cûâu sinh tiïịn syô trong nhûông trûúđng ăaơi hoơc nghiïn cûâu ăïìu khöng xuíịt thín tûđ nhûông nhoâm sinh viïn gioêi nhíịt Ăiïìu nađy khöng giöịng vúâi tíơp quaân trong nhûông hïơ thöịng ăaơi hoơc mang tñnh caơnh tranh hún úê Myô, Anh, hay Nhíơt Baên Thûâ hai, sûơ phín taâch roô rađng giûôa caâc viïơn nghiïn cûâu trûơc thuöơc Trung tím Nghiïn cûâu Khoa hoơc Quöịc gia (CNRS) vađ caâc khoa nghiïn cûâu cuêa caâc trûúđng ăaơi hoơc gíy nïn sûơ phín taân nguöìn nhín lûơc vađ tađi chñnh Sûâc maơnh cuêa caâc trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi chñnh lađ úê chöî nghiïn cûâu luön ặúơc löìng gheâp úê moơi cíịp bíơc
Sûơ phöịi húơp caâc nhín töị thađnh cöng
Cuöịi cuđng, cíìn phaêi nhíịn maơnh rùìng chñnh sûơ kïịt húơp cuêa ba ýịu töị: tíơp trung nhín tađi, nguöìn vöịn döìi dađo, vađ sûơ quaên lyâ phuđ húơp múâi lađm nïn sûơ khaâc biïơt Nhûông taâc ăöơng qua laơi möơt caâch linh hoaơt giûôa ba nhoâm nhín töị nađy lađ ăiïím ăùơc trûng cuêa nhûông trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp cao (nhû ặúơc minh hoơa búêi hònh 1.2)
Nguöìn: Jamil Salmi.
Hònh 1.2 Caâc ăùơc ăiïím cuêa möơt trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi (WCU): Liïn kïịt caâc nhín töị cú baên
Trûúđng ĂH Ăùỉng cíịp Thïị Giúâi
Trang 8Kïịt quaê khaêo saât gíìn ăíy nhíịt úê caâc trûúđng ăaơi hoơc úê chíu Íu ăaô khùỉng ắnh rùìng nguöìn vöịn vađ quaên lyâ cuđng coâ taâc ăöơng lïn hiïơu quaê hoaơt ăöơng Nhûông kïịt quaê nađy cho thíịy roô rùìng nhûông trûúđng ăaơi hoơc ặúơc xïịp haơng cao hún coâ khuynh hûúâng ngađy cađng tùng tûơ chuê trong quaên lyâ, ýịu töị quay trúê laơi lađm tùng hiïơu quaê chi tiïu vađ lađm cho nùng suíịt nghiïn cûâu ngađy cađng cao hún
Tuy víơy kïịt quaê chñnh cuêa chuâng töi khöng chó ăún thuíìn lađ viïơc coâ nhiïìu tiïìn hún hay nhiïìu tûơ chuê hún thò töịt cho hiïơu quaê nghiïn cûâu Víịn ăïì úê chöî coâ nhiïìu tiïìn hún seô taâc ăöơng maơnh hún nhiïìu khi tiïìn ặúơc kïịt húơp vúâi tûơ chuê vïì ngín saâch Noâi chñnh xaâc hún: chuâng töi ăaô chûâng thûơc ặúơc rùìng coâ ặúơc quýìn tûơ chuê vïì ngín saâch seô nhín ăöi taâc ăöơng cuêa söị tiïìn coâ thïm lïn hiïơu quaê nghiïn cûâu cuêa trûúđng ăaơi hoơc
Aghion vađ cöơng sûơ (2008)
Coâ ặúơc khuön khöí quaên trõ phuđ húơp mađ thiïịu nguöìn caâc nguöìn lûơc hoùơc khöng ăuê khaê nùng thu huât nhûông nhín tađi hađng ăíìu thò cuông khöng coâ taâc duơng Tûúng tûơ nhû víơy, chó ăíìu tû tiïìn baơc vađo möơt viïơn ăađo taơo hay tuýín choơn khùưt khe ăíìu vađo cuêa sinh viïn thöi cuông chûa ăuê ăïí xíy dûơng trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi, nhû ặúơc minh hoơa bùìng trûúđng húơp trûúđng ăaơi hoơc hađng ăíìu cuêa Brazil lađ Ăaơi hoơc Saôo Paulo (USP) Brazil lađ quöịc gia ăöng dín ặâng thûâ nùm, coâ nïìn kinh tïị lúân thûâ 10 trïn hađnh tinh, lađ nûúâc coâ nïìn saên xuíịt
ö tö lúân thûâ 6 thïị giúâi, coâ nhûông cöng ty tíìm cúô thïị giúâi nhû Embraer vađ Aracruz Celulose, nhûng khöng coâ trûúđng ăaơi hoơc nađo cuêa Brazil trong söị 100 trûúđng ăaơi hoơc ặâng ăíìu trïn thïị giúâi
Víơy taơi sao USP, trûúđng ăaơi hoơc hađng ăíìu cuêa Brazil, khöng thïí vûún lïn ăïí loơt vađo nhoâm ặâng ăíìu trong hïơ thöịng xïịp haơng quöịc tïị, duđ coâ möơt söị ăùơc ăiïím cuêa trûúđng ăaơi hoơc ăùỉng cíịp thïị giúâi? Khi trûúđng ặúơc thađnh líơp vađo nùm
1934, nhûông ngûúđi saâng líơp vađ nhađ laônh ăaơo ăíìu tiïn cuêa trûúđng ăaơi hoơc nađy ăaô thöịng nhíịt chó thú nhûông giaâo sû hađng ăíìu tûđ khùưp chíu Íu (Theo Schwartzman 2005) Ngađy nay, ăoâ lađ trûúđng ăaơi hoơc tuýín choơn khùưt khe nhíịt Brazil, coâ söị lûúơng lúân nhíịt nhûông chûúng trònh cao hoơc hađng ăíìu, vađ hađng nùm ăađo taơo ra nhiïìu tiïịn syô hún bíịt kyđ möơt trûúđng ăaơi hoơc nađo cuêa Myô Trong luâc ăoâ, khaê nùng quaên lyâ caâc nguöìn lûơc cuêa USP bõ haơn chïị búêi quy ắnh hađnh chñnh cöng cûâng nhùưc cho duđ ăíy lađ trûúđng ăaơi hoơc giađu nhíịt Brazil Thïm vađo ăoâ lađ viïơc taơi USP cuông nhû caâc trûúđng ăaơi hoơc khaâc cuêa Brazil, tinh thíìn dín chuê ăaô ặúơc hiïơn thûơc hoâa thađnh caâc cú quan ăaơi diïơn nhiïìu cíịp
(assembleas), lađm phûâc taơp thïm viïơc ra quýịt ắnh cuông nhû thûơc hiïơn bíịt cûâ
caêi caâch nađo hûúâng túâi tûúng lai (Durham 2008) USP coâ ríịt ñt möịi liïn hïơ vúâi cöơng ăöìng nghiïn cûâu quöịc tïị, vađ chó coâ ba phíìn trùm sinh viïn cao hoơc cuêa trûúđng ăïịn tûđ bïn ngoađi Brazil Trûúđng ríịt hûúâng nöơi: híìu hïịt caâc sinh viïn ăïịn tûđ bang Saôo Paulo, ăa söị giaâo sû giaêng daơy lađ sinh viïn cuô cuêa trûúđng (ăùơc ăiïím
Trang 9cuöịi cuđng nađy vïì viïơc duđng ngûúđi taơi chöî lađ ăùơc trûng cuêa caâc trûúđng ăaơi hoơc
úê chíu Íu nhû ăaô ặúơc ăïì cíơp ăïịn úê phíìn trûúâc)
Sinh viïn nûúâc ngoađi khöng ặúơc pheâp viïịt luíơn vùn tiïịn sô bùìng möơt ngön ngûô nađo khaâc ngoađi tiïịng Böì Ăađo Nha Theo Schwartzman (2005), ýịu töị chuê chöịt cođn thiïịu chñnh lađ chûa coâ möơt tíìm nhòn xuíịt sùưc ăïí ăöịi phoâ vúâi tònh traơng hiïơn nay vađ chuýín ăöíi trûúđng ăaơi hoơc nađy Thiïịu ăi möơt tíìm nhòn chiïịn lûúơc ăíìy tham voơng coâ thïí dïî dađng thíịy ặúơc tûđ caâc cíịp chñnh quýìn cuêa quöịc gia cho ăïịn cíịp bang, vađ cuöịi cuđng lađ trong ban laônh ăaơo cuêa trûúđng
Dûô liïơu vïì nguöìn lûơc tađi chñnh tûđ Myô khùỉng ắnh rùìng nïịu chó coâ tiïìn thöi thò khöng thïí ăaêm baêo sûơ xuíịt sùưc trong giaêng daơy vađ nghiïn cûâu Nhûông trûúđng ăaơi hoơc hađng ăíìu cuêa Myô theo baêng xïịp haơng thïị giúâi ăïìu coâ nguöìn lûơc döìi dađo, nhûng möơt söị trûúđng cuông coâ mûâc chi tiïu nhiïìu nhû caâc trûúđng khaâc
Baêng 1.6 Xïịp haơng nhûông trûúđng ăaơi hoơc traê lûúng cao
Cao ăùỉng Dartmouth 147.800 Khöng nùìm trong 100 top
Ăaơi hoơc Maryland, Baltimore 142.700 Khöng nùìm trong 100 top
Viïơn cöng nghïơ New Jersey 139.500 Khöng nùìm trong 100 top
Nguöìn: CHE 2007
Ăaơi hoơc
Lûúng trung bònh hađng nùm cuêa möơt giaâo sû daơy chñnh thûâc 2007-08 (US$)
Baêng xïịp haơng cuêa trûúđng Ăaơi hoơc Giao thöng Thûúơng Haêi, 2008
Trang 10nhûng chó nhíơn ặúơc nhûông kïịt quaê ríịt thíịp (nhû ặúơc minh hoơa bùìng baêng 1.6 trang 33, cho thíịy trûúđng Ăaơi hoơc Giao thöng Thûúơng Haêi ặâng thûâ 20 thïị giúâi vúâi mûâc lûúng traê cho giaâo sû giaêng daơy chñnh thûâc cao nhíịt thïị giúâi).1
Cuông theo caâch nhòn nhû víơy, thíơt thuâ võ khi biïịt rùìng trong söị nùm viïơn ăađo taơo coâ mûâc hoơc phñ ăùưt nhíịt nûúâc Myô - George Washington, Kenyon, Bucknell, Vassar, vađ Sarah Lawrence – chó duy nhíịt trûúđng ăíìu tiïn lađ trûúđng ăaơi hoơc nghiïn cûâu, vađ khöng nùìm trong töịp 100 trûúđng ăaơi hoơc hađng ăíìu theo baêng xïịp haơng thïị giúâi cuêa SJTU
1 Ăiïìu quan troơng lađ hiïíu ặúơc sùưc thaâi cuêa phín tñch nađy thöng qua viïơc nhòn nhíơn sûơ aênh hûúêng cuêa nhûông ýịu töị mang tñnh thïí chïị Mûâc lûúng trung bònh coâ thïí chïnh lïơch giûôa caâc khoa luíơt, kinh doanh, y, vađ coâ xu hûúâng cao hún so vúâi mûâc lûúng trong caâc lônh vûơc khoa hoơc, nghïơ thuíơt Caâ biïơt, trûúđng Ăaơi hoơc Rockefeller lađ trûúđng chuýn vïì y khoa, coâ taâc ăöơng túâi caê mûâc lûúng trung bònh vađ caâc chó söị ăöịi vúâi SJTU, lađ baêng xïịp haơng thiïn vïì sûơ ăa daơng ngađnh hoơc.